0114-KDIP2-2.4010.372.2026.1.ASK
W myśl art. 8 pkt 7a ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi środki z nieodebranej kaucji będą stanowiły dla Spółki jako operatora systemu kaucyjnego przychód podatkowy zgodnie z art. 12 ustawy o CIT. Po stronie Spółki jako podmiotu reprezentującego powstanie definitywne przysporzenie majątkowe w postaci pozostawienia środków finansowych z nieodebranej kaucji. Jednocześnie, środki pochodzące z nierozliczonej kaucji, które zostaną przeznaczone wyłącznie na finansowanie systemu kaucyjnego, Spółka będzie mogła zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o CIT.
Interpretacja indywidualna - stanowisko nieprawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób prawnych jest nieprawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
17 sierpnia 2026 r. wpłynął Państwa wniosek z 17 sierpnia 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie uznania, że środki z nieodebranej kaucji przeznaczone na finansowanie system kaucyjnego nie stanowią przychodu dla Spółki.
Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego
A. Spółka Akcyjna (dalej: Spółka lub Wnioskodawca) jest zarejestrowanym czynnym podatnikiem VAT, powołanym i prowadzącym działalność gospodarczą w charakterze podmiotu reprezentującego, o którym mowa w art. 40h ust. 1 i 2 ustawy z 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (t. jedn. Dz. U. z 2026 r. poz. 619, dalej: Ustawa opakowaniowa). Podmioty reprezentujące są w praktyce często określane jako operatorzy systemu kaucyjnego.
Wnioskodawca jest polskim rezydentem podatkowym, podlegającym zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o CIT, opodatkowaniu podatkiem dochodowym w Polsce od całości swoich dochodów, bez względu na miejsce ich osiągania (innymi słowy, Spółka podlega nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w Polsce).
Wnioskodawca prowadzi działalność operatora systemu kaucyjnego, którego celem jest zapewnienie realizacji obowiązków uczestników tego systemu w zakresie osiągnięcia poziomów selektywnej zbiórki opakowań po napojach objętych systemem kaucyjnym, o których mowa w art. 21a ust. 1 i ust. 2 Ustawy opakowaniowej.
Zgodnie z jej statutem, Spółka jest prowadzącym system kaucyjny podmiotem reprezentującym, o którym mowa w art. 40g ust. 2 Ustawy opakowaniowej i wykonuje wyłącznie działalność związaną z gospodarowaniem opakowaniami i odpadami opakowaniowymi oraz organizowaniem i prowadzeniem systemu kaucyjnego.
Wnioskodawca otrzymał zezwolenie na prowadzenie systemu kaucyjnego, które zostało udzielone w formie decyzji Ministra Klimatu i Środowiska z 5 czerwca 2025 r. (dalej: Zezwolenie).
Ogólne informacje o systemie kaucyjnym i roli podmiotu reprezentującego
Zgodnie z art. 40i ust. 1 Ustawy opakowaniowej podmiot reprezentujący w ramach systemu kaucyjnego zapewnia:
- selektywne zbieranie opakowań i odpadów opakowaniowych w celu osiągania wymaganych poziomów selektywnej zbiórki,
- odbieranie opakowań i odpadów opakowaniowych z jednostek handlu detalicznego i hurtowego oraz innych punktów zbierających opakowania i odpady opakowaniowe, objętych systemem kaucyjnym,
- transport opakowań do wprowadzającego produkty w opakowaniach na napoje lub wprowadzającego bezpośrednio produkty w opakowaniach na napoje oraz odpadów opakowaniowych do zakładu przetwarzania odpadów,
- prowadzenie ewidencji odebranych opakowań i odpadów opakowaniowych (art. 40n ust. 1 Ustawy opakowaniowej),
- rozliczenie kaucji z jednostkami handlu detalicznego i hurtowego oraz innymi punktami zbierającymi opakowania i odpady opakowaniowe objęte systemem kaucyjnym, w szczególności finansowanie wypłat kaucji dla użytkownika końcowego,
- finansowanie kosztów zbierania opakowań i odpadów opakowaniowych przez przedsiębiorcę prowadzącego jednostkę handlu detalicznego i hurtowego oraz inny punkt zbierający opakowania i odpady opakowaniowe objęte systemem kaucyjnym.
Podstawowym elementem systemu kaucyjnego jest pobieranie kaucji przy każdej sprzedaży napoju w opakowaniu objętym systemem kaucyjnym. Zgodnie z definicją legalną wskazaną w art. 8 pkt 6a Ustawy opakowaniowej, przez kaucję rozumie się określoną kwotę pieniężną pobieraną w momencie sprzedaży produktu w opakowaniu na napoje jednorazowego albo wielokrotnego użytku, o których mowa w załączniku nr 1a do ustawy, będącego napojem, zwracaną w momencie zwrotu odpowiednio opakowania objętego systemem kaucyjnym albo odpadu opakowaniowego powstałego z opakowania objętego systemem kaucyjnym. Natomiast art. 40g ust. 16 Ustawy opakowaniowej wskazuje, że kaucję pobiera się na etapach dystrybucji napoju, poprzedzających sprzedaż tego produktu użytkownikowi końcowemu oraz od użytkownika końcowego nabywającego ten produkt.
W przypadku sprzedaży lub innego wprowadzenia do obrotu napojów objętych systemem kaucyjnym wprowadzający te napoje (ich producenci, sprzedawcy lub importerzy) są, zgodnie z art. 40g ust. 17 Ustawy opakowaniowej, obowiązani do przekazania pobranej kaucji podmiotowi reprezentującemu prowadzącemu dany system kaucyjny, z którym zawarli umowę, w terminach do:
- siódmego dnia miesiąca, za okres od piętnastego do ostatniego dnia miesiąca poprzedniego,
- dwudziestego pierwszego dnia miesiąca, za okres od pierwszego do czternastego dnia miesiąca.
Kaucje otrzymywane oraz finansowane przez Spółkę
Wnioskodawca otrzymuje wpłaty kaucji pobranej przez wprowadzających, którzy przystąpili do prowadzonego przez Spółkę systemu kaucyjnego, zgodnie z art. 40g ust. 17 Ustawy opakowaniowej. Zgodnie z Zezwoleniem kaucja przekazana przez wprowadzających produkty w opakowaniach na napoje oraz wprowadzających bezpośrednio produkty w opakowaniach na napoje jest gromadzona na rachunku bankowym Spółki.
Nabywając napój w opakowaniu objętym systemem kaucyjnym konsument (tzw. użytkownik końcowy) płaci kaucję w jednostce handlu detalicznego (np. sklepie spożywczym). Po spożyciu napoju może on oddać puste opakowanie objęte systemem kaucyjnym (ze znakiem kaucji) w jednostce handlu detalicznego lub innym punkcie zbiórki i odzyskać kaucję.
Zgodnie z art. 40g ust. 9a Ustawy opakowaniowej do zwrotu kaucji podmiotowi, który zwrócił kaucję użytkownikowi końcowemu, obowiązany jest podmiot reprezentujący, który dokonał odbioru opakowań lub odpadów opakowaniowych powstałych z opakowań objętych systemem kaucyjnym od tego podmiotu. Jeśli więc od danej jednostki handlu detalicznego lub punktu zbiórki odbierane są - przez Spółkę - zwrócone opakowania, to Spółka wypłaca równowartość kwot zwróconych kaucji, stosując zasadę „1 za 1” - zwrotu równowartości nominalnej kaucji za każde zwrócone opakowanie.
Z jednostkami handlu detalicznego zbierającymi opakowania oraz innymi punktami zbiórki Wnioskodawca zawiera umowę, która zgodnie z art. 44 ust. 8 Ustawy opakowaniowej określa:
- zasady rozliczania kaucji,
- zasady zbierania i przekazywania opakowań i odpadów opakowaniowych.
Z kolei z najmniejszymi jednostkami handlu detalicznego, o powierzchni sprzedaży poniżej 200 m2, które nie zdecydowały się na zbieranie opakowań w systemie kaucyjnym, Spółka - zgodnie z art. 44 ust. 1 Ustawy opakowaniowej - zawiera umowy przewidujące zasady rozliczania (w praktyce wpłacania Spółce) pobranych przez nie kaucji.
Zezwolenie wskazuje również, że:
- Spółka zapewnia rozliczenie kaucji z jednostkami handlu detalicznego i hurtowego oraz innymi punktami zbierającymi opakowania i odpady opakowaniowe objęte systemem kaucyjnym, w szczególności zapewnia finansowanie wypłat kaucji dla użytkownika końcowego, w sposób określony w zawartych z jednostkami handlu lub innymi punktami zbierającymi umowach,
- Spółka jest zobowiązana do zwrotu kaucji tym jednostkom handlu oraz punktom zbierającym opakowania i odpady opakowaniowe, od których odebrała opakowania lub odpady opakowaniowe powstałe z opakowań objętych systemem kaucyjnym,
- Rozliczenie kaucji pomiędzy Spółką a jednostkami handlu detalicznego i hurtowego oraz innymi punktami zbierającymi opakowania i odpady opakowaniowe objęte systemem kaucyjnym jest prowadzone w okresie rozliczeniowym nie dłuższym niż miesiąc.
W związku z tym, że obecnie funkcjonuje 8 podmiotów o statusie podmiotu reprezentującego (operatora systemu kaucyjnego), każdy z nich podejmuje działania obejmujące odbiór pustych opakowań oraz rozliczanie kaucji. Zgodnie z art. 40g ust. 10 Ustawy opakowaniowej podmioty reprezentujące zawierają między sobą umowę (tzw. umowa międzyoperatorska) w zakresie warunków rozliczania pobranej i zwróconej kaucji oraz rozliczania i wymiany opakowań lub odpadów opakowaniowych zebranych w ramach prowadzonych przez siebie systemów kaucyjnych.
Z przytoczonych regulacji wynika zatem, że Wnioskodawca - jako podmiot reprezentujący - otrzymuje kaucje pobrane od wprowadzających napoje w opakowaniach objętych systemem kaucyjnym, od jednostek handlu detalicznego jedynie pobierających kaucje oraz w związku z rozliczeniami z innymi operatorami. Z drugiej strony, Wnioskodawca ma finansować wypłaty kaucji przez (i) jednostki handlu detalicznego prowadzące punkty zbiórki oraz (ii) inne punkty zbiórki.
Nieodebrane kaucje
W związku z pełnieniem roli operatora systemu kaucyjnego Wnioskodawca ma także obowiązek obliczania oraz rozliczania nieodebranej kaucji. Zgodnie z art. 8 pkt 7a Ustawy opakowaniowej nieodebrana kaucja to różnica między kaucją pobraną a kaucją zwróconą, obliczona na ostatni dzień danego roku kalendarzowego.
Po otrzymaniu danych od wprowadzających napoje, którzy przystąpili do prowadzonego przez Wnioskodawcę systemu kaucyjnego, Spółka ustala wartość kaucji pobranej w danym roku kalendarzowym - z kolei na podstawie informacji z punktów zbiórki ustalana jest wartość kaucji zwróconej w danym roku kalendarzowym. Różnica między nimi stanowi nieodebraną kaucję ustaloną dla danego roku kalendarzowego i dla systemu kaucyjnego prowadzonego przez Spółkę.
Wnioskodawca posiada ograniczone możliwości dysponowania kwotą nieodebranej kaucji. Zgodnie z art. 40i ust. 4 Ustawy opakowaniowej, środki finansowe pochodzące z nieodebranej kaucji oraz ze sprzedaży odpadów opakowaniowych zebranych w ramach systemu kaucyjnego i sprzedaży materiałów pochodzących z przetwarzania tych odpadów przeznacza się na finansowanie systemu kaucyjnego.
Zezwolenie wskazuje, że nieodebrana kaucja - pomniejszona o podatek VAT - stanowi jeden z rodzajów środków finansowych przeznaczanych na prowadzenie systemu kaucyjnego.
Na konieczność przeznaczania dochodów wyłącznie na cele prowadzenia systemu kaucyjnego wskazuje również art. 40g ust. 2 pkt 3 i pkt 4 Ustawy opakowaniowej, gdzie ustawodawca przesądził o tym, że podmiot reprezentujący:
- realizuje określone w ustawie obowiązki, a dochody uzyskane w ramach wykonywanej działalności gospodarczej przeznacza wyłącznie na cele statutowe,
- wykonuje wyłącznie działalność związaną z gospodarowaniem opakowaniami i odpadami opakowaniowymi oraz organizowaniem i prowadzeniem systemu kaucyjnego.
W oparciu o zacytowane przepisy wszelkie dochody osiągnięte przez Spółkę w związku z jej działalnością powinny zostać przeznaczone na prowadzenie systemu kaucyjnego, przez co Spółka nie może np. wypłacić dywidendy swoim akcjonariuszom. Statut Spółki explicite przewiduje w tym zakresie, że wyłącza się prawo akcjonariuszy do udziału w zysku wypracowanym przez Spółkę, a zysk może zostać przeznaczony wyłącznie na cele statutowe Spółki.
Zwrot kaucji w kolejnych latach
Należy podkreślić, że przepisy o systemie kaucyjnym nie ograniczają w czasie możliwości oddania do punktu zbiórki opakowania po napoju objętego systemem kaucyjnym. Zgodnie z art. 40g ust. 1 pkt 4 Ustawy opakowaniowej system kaucyjny jest „bezparagonowy” - nie wymaga okazania dowodu zakupu produktu w opakowaniu na napoje objętym systemem kaucyjnym w celu zwrotu pobranej kaucji.
Ilustruje to poniższy przykład:
Jeśli konsument nabędzie napój w opakowaniu objętym kaucją (butelce PET) w 2026 r., to zostanie od niego pobrana kaucja w momencie zakupu. Natomiast oddając pustą butelkę PET po napoju w 2027 r., odzyska w punkcie zbiórki równowartość zapłaconej wcześniej kaucji. Jako operator systemu kaucyjnego Spółka będzie zobowiązana do odebrania tego opakowania oraz zwrotu równowartości wypłaconej kaucji do punktu zbiórki (art. 40g ust. 9a Ustawy opakowaniowej).
Zakładając natomiast, że w powyższym przykładzie opakowanie zostało wprowadzone do obrotu (np. sprzedaż przez producenta krajowego do hurtowni) w 2026 r., Spółka otrzyma w tym samym roku kwotę kaucji od wprowadzającego (art. 40g ust. 17 Ustawy opakowaniowej). Jednocześnie w rozliczeniach 2026 r. dokonywanych na podstawie Ustawy opakowaniowej uzna tę kwotę za nieodebraną kaucję jako kaucję pobraną (art. 8 pkt 7a Ustawy opakowaniowej). Z kolei w rozliczeniu 2027 r. kwota kaucji wypłacona punktowi zbiórki w związku z odbiorem opakowania i zwrotem konsumentowi będzie stanowiła kaucję zwróconą.
Pytanie
Czy prawidłowe jest stanowisko Spółki, zgodnie z którym środki z nieodebranej kaucji w rozumieniu art. 8 pkt 7a Ustawy opakowaniowej nie stanowią przychodu w podatku dochodowym od osób prawnych?
Państwa stanowisko w sprawie
Zdaniem Wnioskodawcy prawidłowe jest stanowisko Spółki, zgodnie z którym środki z nieodebranej kaucji w rozumieniu art. 8 pkt 7a Ustawy opakowaniowej nie stanowią przychodu w podatku dochodowym od osób prawnych.
Należy bowiem mieć na uwadze, że Spółka nie może tymi środkami swobodnie dysponować, ponieważ zgodnie z art. 40i ust. 4 Ustawy opakowaniowej środki finansowe pochodzące z nieodebranej kaucji muszą być przeznaczone na finansowanie systemu kaucyjnego. Ponadto, ze względu na „bezparagonowość” systemu kaucyjnego oraz brak ograniczeń czasowych dla zwrotu kaucji konsumentom, Spółka będzie zobowiązana do sfinansowania zwrotu kaucji w momencie zwrotu opakowania. Wskazuje to na tymczasowość przysporzenia w postaci otrzymanej kaucji po stronie Spółki, przez co nie powinna ona stanowić przychodu podatkowego.
Uzasadnienie stanowiska Wnioskodawcy
Zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT przychodami, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4 oraz art. 14, są w szczególności otrzymane pieniądze, wartości pieniężne, w tym również różnice kursowe.
Ponadto, w myśl art. 12 ust. 3 ustawy o CIT za przychody związane z działalnością gospodarczą i z działami specjalnymi produkcji rolnej, osiągnięte w roku podatkowym, a także za przychody uzyskane z zysków kapitałowych, z wyłączeniem przychodów, o których mowa w art. 7b ust. 1 pkt 1, uważa się także należne przychody, choćby nie zostały jeszcze faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont.
Na gruncie przytoczonych przepisów ustawy o CIT należy uznać, że przychodem są wszelkie trwałe, bezzwrotne i definitywne przysporzenia majątkowe w postaci środków pieniężnych, dóbr majątkowych oraz świadczeń w naturze, niezależnie od tytułu prawnego ich uzyskania przez podatnika.
Na istotę definitywnego charakteru przysporzenia konstytuującego przychód zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: NSA) w wyroku z 16 marca 2022 r. (sygn. akt II FSK 1695/19), w którym wskazał, że: „Wypada zgodzić się z poglądem, że stosownie do wypracowanych w orzecznictwie sądowym i w doktrynie ustaleń, przychodem jest tylko takie przysporzenie majątkowe, które ma charakter trwały (definitywne), a przez to - prawnie uchwytny”. Jednocześnie sąd podkreślił, że nie stanowią przychodów środki o charakterze „przysporzenia potencjalnego czy nieskonkretyzowanego lub niewymiernego”.
Definitywny charakter przychodu został szerzej opisany w wyroku NSA z 25 czerwca 2014 r. (sygn. akt II FSK 1796/12), gdzie podkreślono, że: „Jak stanowi art. 12 ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.p. przychodami, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4 oraz art. 14 są w szczególności otrzymane pieniądze, wartości pieniężne, w tym również różnice kursowe. Wykładnia językowa ww. przepisów prowadzi do konkluzji, że do przychodów podatkowych zalicza się tylko takie przychody, które w danym momencie są trwałe, definitywne i bezwarunkowe; do przychodów podatkowych podatnik winien zaliczyć tylko takie przychody, które są mu należne. Nie będą to zatem jakiekolwiek przychody, lecz przychody, w stosunku do których podatnikowi przysługiwać będzie prawo do ich otrzymania i które stanowić będą jego trwałe przysporzenie majątkowe. O zaliczeniu danego przysporzenia majątkowego do przychodów danej osoby prawnej decyduje co do zasady definitywny charakter tego przysporzenia w tym rozumieniu, że w sposób ostateczny faktycznie powiększa ono aktywa podatnika, a więc takie, którymi może on rozporządzać jak właściciel”.
W świetle powyższych orzeczeń Spółka jest zdania, że „otrzymane pieniądze” stanowiłyby przychód podatkowy tylko wówczas, gdy w stosunku do nich podatnikowi przysługiwać będzie prawo do ich otrzymania oraz gdy będą one stanowić jego trwałe (definitywne) przysporzenie majątkowe.
Faktyczne i trwałe powiększenie aktywów majątkowych podatnika - w myśl wyroku NSA z 8 grudnia 2015 r. (sygn. akt II FSK 2659/13) - ma miejsce z kolei wtedy, gdy podatnik może na własny rachunek czerpać pożytki z otrzymanych środków. Jak natomiast ujmują to organy podatkowe, o zaliczeniu danego przysporzenia majątkowego do przychodów danej osoby prawnej decyduje definitywny charakter tego przysporzenia w tym sensie, że w sposób ostateczny faktycznie powiększa ono aktywa podatnika, a więc takie, którymi może rozporządzać jak właściciel (np. interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 5 kwietnia 2018 r., nr 0111-KDIB1-2.4010.88.2018.1.DP).
Wnioskodawca jest zdania, że nieodebrana kaucja, oceniana przez pryzmat wymogu definitywności przychodu podatkowego, nie powinna być uznana za przychód podatkowy.
Dla oceny skutków podatkowych kluczowe znaczenie ma nie sam fakt fizycznego otrzymania środków pieniężnych przez Spółkę, lecz to, czy otrzymane środki powodują ostateczne i definitywne zwiększenie jej majątku. W przypadku kaucji objętych systemem kaucyjnym taki skutek nie występuje. Kaucja jest z istoty świadczeniem zwrotnym, pobieranym w związku ze sprzedażą napoju w opakowaniu objętym systemem kaucyjnym i zwracanym w momencie zwrotu opakowania albo odpadu opakowaniowego. Przekazanie pobranej kaucji do pod miotu reprezentującego nie zmienia charakteru prawnego i ekonomicznego tych środków, ponieważ nadal służą one finansowaniu zwrotów kaucji użytkownikom końcowym oraz rozliczeniom w ramach systemu kaucyjnego.
Należy wskazać, że Spółka otrzymuje kaucje pobrane przez wprowadzających napoje w opakowaniach objętych systemem kaucyjnym, którzy przystąpili do prowadzonego przez Wnioskodawcę systemu kaucyjnego (zgodnie z art. 40g ust. 17 Ustawy opakowaniowej). Ponadto Spółka otrzymuje wpłaty kaucji od jednostek handlu detalicznego zgodnie z zawartymi z nimi umowami (art. 44 ust. 8 Ustawy opakowaniowej).
Z drugiej strony, w sytuacji gdy Spółka odbiera zwrócone opakowania od danej jednostki handlu detalicznego lub punktu zbiórki, ma obowiązek zwrotu kaucji podmiotowi, który zwrócił kaucję użytkownikowi końcowemu (art. 40g ust. 9a Ustawy opakowaniowej). Natomiast w sytuacji, gdy opakowania zostały odebrane przez inny podmiot reprezentujący, tzw. umowa międzyoperatorska przewiduje tryb i warunki rozliczania pobranej i zwróconej kaucji między operatorami systemu kaucyjnego.
Zdaniem Spółki obowiązek przekazywania pobranych kaucji operatorowi systemu kaucyjnego przez wprowadzających napoje w opakowaniach (art. 40g ust. 17 Ustawy opakowaniowej) wskazuje na to, że po stronie wprowadzających napoje nie powstaje przychód podatkowy w kwocie pobranej i przekazywanej kaucji, gdyż już w momencie poboru kaucji dany podmiot jest obowiązany przekazać ją operatorowi systemu kaucyjnego (podmiotowi reprezentującemu).
Także w przypadku jednostek handlu detalicznego nie można, według Wnioskodawcy, mówić o powstaniu przychodu w związku z obowiązkiem pobrania kaucji i rozliczenia jej z podmiotem reprezentującym. Jeśli jednostka handlu detalicznego wyłącznie pobiera kaucję, to musi ją przekazać podmiotowi reprezentującemu w terminach określonych w umowie. Tym samym po stronie jednostki handlu detalicznego otrzymane kaucje nie mogą być uznane za przysporzenie o definitywnym charakterze - ze względu na obowiązek przekazania ich podmiotowi reprezentującemu.
Zgodnie z art. 40i ust. 1 pkt 5 Ustawy opakowaniowej podmiot reprezentujący w ramach systemu kaucyjnego zapewnia rozliczenie kaucji z jednostkami handlu detalicznego i hurtowego oraz innymi punktami zbierającymi opakowania i odpady opakowaniowe objęte systemem kaucyjnym, w szczególności finansowanie wypłat kaucji dla użytkownika końcowego. Spółka ma więc obowiązek przekazywania środków na wypłatę kaucji konsumentom napojów w opakowaniach objętych systemem kaucyjnym.
W świetle powyższego należy wskazać, że przekazanie kaucji podmiotowi reprezentującemu nie oznacza uzyskania definitywnego (trwałego) przysporzenia po stronie tego operatora systemu kaucyjnego - na skutek przekazania do operatora systemu kaucyjnego kaucja nie traci bowiem swojego zwrotnego charakteru. Podmiot reprezentujący, który ją otrzymał, powinien się bowiem liczyć z obowiązkiem zwrotu kaucji (która w założeniu powinna zostać zwrócona użytkownikowi końcowemu).
Należy podkreślić, że przepisy o systemie kaucyjnym nie ograniczają w czasie możliwości oddania do punktu zbiórki opakowania po napoju objętego systemem kaucyjnym. Zgodnie z art. 40g ust. 1 pkt 4 Ustawy opakowaniowej system kaucyjny jest „bezparagonowy” - nie wymaga okazania dowodu zakupu produktu w opakowaniu na napoje objętym systemem kaucyjnym w celu zwrotu pobranej kaucji. Otrzymana przez Wnioskodawcę kwota kaucji nie stanowi zatem trwałego, bezzwrotnego i bezwarunkowego przysporzenia majątkowego po stronie Spółki, którym Spółka mogłaby rozporządzać jak właściciel. Przeciwnie, środki te pozostają elementem ustawowego mechanizmu obiegu kaucji i służą realizacji obowiązków Spółki jako podmiotu reprezentującego prowadzącego system kaucyjny.
W świetle opisanych wyżej zasad obiegu kaucji w systemie kaucyjnym należy więc uznać, że przekazanie kaucji podmiotowi reprezentującemu nie oznacza uzyskania definitywnego (trwałego) przysporzenia po stronie tego operatora systemu kaucyjnego - na skutek przekazania do operatora systemu kaucyjnego kaucja nie traci bowiem swojego zwrotnego charakteru. Podmiot reprezentujący, który ją otrzymał, powinien się bowiem liczyć z obowiązkiem zwrotu kaucji (która w założeniu powinna zostać zwrócona użytkownikowi końcowemu).
Nie można więc utożsamiać otrzymania przez Spółkę kwot kaucji z uzyskaniem przychodu w rozumieniu art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT. Spółka nie otrzymuje tych środków jako wynagrodzenia za świadczenie usług ani jako kwoty należnej jej ostatecznie z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Otrzymuje je jako podmiot ustawowo zobowiązany do organizowania obiegu kaucji oraz finansowania jej zwrotu. Ekonomicznie Spółka pełni w tym zakresie funkcję rozliczeniową i organizacyjną w systemie kaucyjnym.
Obowiązek obliczania oraz rozliczania nieodebranej kaucji przez Wnioskodawcę jako operatora systemu kaucyjnego należy uznać za odnoszący się do ustawowo przyjętego wyniku obiegu kaucji w danym roku kalendarzowym, a nie do osiągnięcia przez Wnioskodawcę przysporzenia majątkowego z tego tytułu.
Pojęcie „nieodebranej kaucji” ma zatem charakter techniczno-rozliczeniowy. Ustawodawca definiuje je jako różnicę między kaucją pobraną a kaucją zwróconą, obliczaną na ostatni dzień danego roku kalendarzowego. Tak ustalona kwota nie oznacza jednak, że z końcem roku kalendarzowego dochodzi do wygaśnięcia zwrotnego charakteru kaucji albo do definitywnego przejścia tych środków na Spółkę. Jest to wyłącznie roczny wynik rozliczenia obiegu kaucji w systemie, który może ulec ekonomicznemu odwróceniu w kolejnych okresach, gdy użytkownicy końcowi zwrócą opakowania objęte systemem kaucyjnym.
Jak zostało wskazane powyżej, przepisy Ustawy opakowaniowej nie przewidują terminu, po upływie którego użytkownik końcowy traci prawo do uzyskania zwrotu kaucji za opakowanie objęte systemem kaucyjnym. Gdy weźmie się pod uwagę bezparagonowy charakter zwrotu kaucji (co oznacza, że dla uzyskania zwrotu kaucji nie jest wymagane wykazanie daty ani miejsca nabycia napoju), kwoty zakwalifikowane na koniec danego roku jako nieodebrana kaucja mogą w kolejnych latach faktycznie finansować zwroty kaucji związane z opakowaniami wprowadzonymi do obrotu w latach poprzednich. Taka konstrukcja wyklucza uznanie, że już na koniec roku, w którym powstała dodatnia różnica między kaucją pobraną a zwróconą, Spółka uzyskuje przysporzenie ostateczne i bezzwrotne.
W tym miejscu należy również przypomnieć, że zgodnie z art. 8 pkt 7a Ustawy opakowaniowej nieodebrana kaucja to różnica między kaucją pobraną a kaucją zwróconą, obliczona na ostatni dzień danego roku kalendarzowego. Po otrzymaniu danych od wprowadzających napoje, którzy przystąpili do prowadzonego przez Spółkę systemu kaucyjnego, Spółka ustala wartość kaucji pobranej w danym roku kalendarzowym. Z kolei na podstawie informacji z punktów zbiórki ustalana jest wartość kaucji zwróconej w danym roku kalendarzowym. Różnica między nimi stanowi „nieodebraną kaucję” ustaloną dla danego roku kalendarzowego i dla systemu kaucyjnego prowadzonego przez Spółkę.
Dodatkowo, środki z nieodebranej kaucji nie zwiększają majątku Spółki w sposób pozwalający na swobodne korzystanie z nich dla własnych, dowolnie wybranych celów gospodarczych. Zgodnie z art. 40i ust. 4 Ustawy opakowaniowej środki finansowe pochodzące z nieodebranej kaucji przeznacza się na finansowanie systemu kaucyjnego. Ograniczenie to nie ma wyłącznie charakteru organizacyjnego, lecz wynika bezpośrednio z ustawowego modelu działania podmiotu reprezentującego. Spółka nie może przeznaczyć tych środków na dowolne cele, w szczególności na wypłatę zysku akcjonariuszom albo finansowanie działalności niezwiązanej z systemem kaucyjnym.
Na konieczność przeznaczania dochodów wyłącznie na cele prowadzenia systemu kaucyjnego wskazują również art. 40g ust. 2 pkt 3 i pkt 4 Ustawy opakowaniowej, które stanowią, że podmiot reprezentujący:
- realizuje określone w ustawie obowiązki, a dochody uzyskane w ramach wykonywanej działalności gospodarczej przeznacza wyłącznie na cele statutowe,
- wykonuje wyłącznie działalność związaną z gospodarowaniem opakowaniami i odpadami opakowaniowymi oraz organizowaniem i prowadzeniem systemu kaucyjnego.
W oparciu o zacytowane przepisy wszelkie dochody osiągnięte przez Spółkę w związku z jej działalnością powinny zostać przeznaczone na prowadzenie systemu kaucyjnego, przez co Spółka nie może np. wypłacić dywidendy akcjonariuszom. Statut Spółki przewiduje bowiem, że wyłącza się prawo akcjonariuszy do udziału w zysku wypracowanym przez Spółkę, a zysk może zostać przeznaczony wyłącznie na cele statutowe Spółki.
W Zezwoleniu wskazuje się również, że nieodebrana kaucja - pomniejszona o podatek VAT - stanowi jeden z rodzajów środków finansowych przeznaczanych na prowadzenie systemu kaucyjnego.
Okoliczność, że Ustawa opakowaniowa nakazuje przeznaczenie środków z nieodebranej kaucji na finansowanie systemu kaucyjnego, potwierdza brak możliwości traktowania ich jako przysporzenia definitywnego. Środki te pozostają przypisane do określonego celu publicznoprawnego i funkcjonalnego, jakim jest zapewnienie prawidłowego działania systemu kaucyjnego, w tym finansowanie wypłat kaucji oraz rozliczeń z punktami zbiórki i innymi operatorami. Nie są one kwotą, którą Spółka może zatrzymać dla siebie w sensie ekonomicznym i prawnym.
W konsekwencji przyjęcie, że nieodebrana kaucja stanowi przychód podatkowy po stronie Spółki, prowadziłoby do opodatkowania kwot, które nie stanowią jej definitywnego wzbogacenia i które mogą zostać wykorzystane do finansowania przyszłych zwrotów kaucji. Byłoby to sprzeczne z utrwalonym rozumieniem przychodu podatkowego jako przysporzenia trwałego (definitywnego), bezzwrotnego i pozostającego do dyspozycji podatnika jak właściciela. W analizowanym przypadku żaden z tych warunków nie jest spełniony: środki zachowują związek ze zwrotnym mechanizmem kaucji, podlegają ustawowemu ograniczeniu co do celu wykorzystania oraz pozostają obciążone ryzykiem przyszłych wypłat na rzecz punktów zbiórki i innych uczestników systemu.
Spółka jest więc zdania, że środki z nieodebranej kaucji w rozumieniu art. 8 pkt 7a Ustawy opakowaniowej nie stanowią przychodu w podatku dochodowym od osób prawnych. Nie dochodzi bowiem do powstania po stronie Spółki definitywnego przysporzenia majątkowego. Środki te pozostają elementem ustawowego mechanizmu obiegu i rozliczania kaucji, zachowują związek z obowiązkiem finansowania jej zwrotu, a ze względu na bezparagonowy charakter systemu oraz brak ograniczenia czasowego dla zwrotu opakowań mogą służyć finansowaniu wypłat w kolejnych latach.
Co istotne, Spółka nie może tymi środkami swobodnie rozporządzać, ponieważ zgodnie z art. 40i ust. 4 Ustawy opakowaniowej środki finansowe pochodzące z nieodebranej kaucji muszą być przeznaczone na finansowanie systemu kaucyjnego. W konsekwencji nieodebrana kaucja nie powiększa majątku Spółki w sposób ostateczny, trwały (definitywny) i bezwarunkowy, a zatem nie spełnia przesłanek uznania jej za przychód podatkowy.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Ustawa z dnia 21 listopada 2024 r. o zmianie ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi oraz niektórych innych ustaw (t. j. 2024 r., poz. 1911), nie wprowadziła szczególnych regulacji w zakresie rozliczania przychodów i kosztów uzyskania przychodów w podatku CIT w związku ze zmianami wynikającymi z nowego systemu kaucyjnego.
Mając to na uwadze, do przychodów i kosztów związanych z nowym systemem kaucyjnym znajdą zastosowanie ogólne zasady ich rozliczania w podatku CIT.
Zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 554, dalej: „ustawa o CIT”):
Przychodami, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4 oraz art. 14, są w szczególności otrzymane pieniądze, wartości pieniężne, w tym również różnice kursowe.
Stosownie do art. 12 art. 3 ustawy o CIT:
Za przychody związane z działalnością gospodarczą i z działami specjalnymi produkcji rolnej, osiągnięte w roku podatkowym, a także za przychody uzyskane z zysków kapitałowych, z wyłączeniem przychodów, o których mowa w art. 7b ust. 1 pkt 1, uważa się także należne przychody, choćby nie zostały jeszcze faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont.
Otrzymane świadczenie może być więc uznane za przychód, jeżeli ma ono charakter definitywny, ostateczny oraz pewny w tym znaczeniu, że podatnik uzyskuje swobodę dysponowania określonym świadczeniem lub środkami pieniężnymi. Zasadne jest więc twierdzenie, że w przypadku, gdy w efekcie danego zdarzenia stan majątkowy podatnika nie ulegnie zmianie, nie dojdzie do osiągnięcia przez niego przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem CIT. Jedynie w przypadku uzyskania przez podatnika przysporzenia majątkowego o charakterze definitywnym, w sposób stały i obiektywny zwiększającego aktywa podatnika (bądź też zmniejszającego jego pasywa), powstanie przychód podlegający opodatkowaniu w rozumieniu ustawy o CIT.
Z opisu sprawy wynika, że są Państwo zarejestrowanym czynnym podatnikiem VAT, powołanym i prowadzącym działalność gospodarczą w charakterze podmiotu reprezentującego, o którym mowa w art. 40h ust. 1 i 2 ustawy z 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (t. jedn. Dz. U. z 2026 r. poz. 619, dalej: Ustawa opakowaniowa).
Prowadzą Państwo działalność operatora systemu kaucyjnego, którego celem jest zapewnienie realizacji obowiązków uczestników tego systemu w zakresie osiągnięcia poziomów selektywnej zbiórki opakowań po napojach objętych systemem kaucyjnym, o których mowa w art. 21a ust. 1 i ust. 2 Ustawy opakowaniowej.
Zgodnie z jej statutem, Spółka jest prowadzącym system kaucyjny podmiotem reprezentującym, o którym mowa w art. 40g ust. 2 Ustawy opakowaniowej i wykonuje wyłącznie działalność związaną z gospodarowaniem opakowaniami i odpadami opakowaniowymi oraz organizowaniem i prowadzeniem systemu kaucyjnego.
Spółka otrzymała zezwolenie na prowadzenie systemu kaucyjnego, które zostało udzielone w formie decyzji Ministra Klimatu i Środowiska z 5 czerwca 2025 r. (dalej: Zezwolenie).
Podstawowym elementem systemu kaucyjnego jest pobieranie kaucji przy każdej sprzedaży napoju w opakowaniu objętym systemem kaucyjnym. Zgodnie z definicją legalną wskazaną w art. 8 pkt 6a Ustawy opakowaniowej, przez kaucję rozumie się określoną kwotę pieniężną pobieraną w momencie sprzedaży produktu w opakowaniu na napoje jednorazowego albo wielokrotnego użytku, o których mowa w załączniku nr 1a do ustawy, będącego napojem, zwracaną w momencie zwrotu odpowiednio opakowania objętego systemem kaucyjnym albo odpadu opakowaniowego powstałego z opakowania objętego systemem kaucyjnym. Natomiast art. 40g ust. 16 Ustawy opakowaniowej wskazuje, że kaucję pobiera się na etapach dystrybucji napoju, poprzedzających sprzedaż tego produktu użytkownikowi końcowemu oraz od użytkownika końcowego nabywającego ten produkt.
W przypadku sprzedaży lub innego wprowadzenia do obrotu napojów objętych systemem kaucyjnym wprowadzający te napoje (ich producenci, sprzedawcy lub importerzy) są, zgodnie z art. 40g ust. 17 Ustawy opakowaniowej, obowiązani do przekazania pobranej kaucji podmiotowi reprezentującemu prowadzącemu dany system kaucyjny, z którym zawarli umowę.
Spółka otrzymuje wpłaty kaucji pobranej przez wprowadzających, którzy przystąpili do prowadzonego przez Spółkę systemu kaucyjnego, zgodnie z art. 40g ust. 17 Ustawy opakowaniowej. Zgodnie z Zezwoleniem kaucja przekazana przez wprowadzających produkty w opakowaniach na napoje oraz wprowadzających bezpośrednio produkty w opakowaniach na napoje jest gromadzona na rachunku bankowym Spółki.
Nabywając napój w opakowaniu objętym systemem kaucyjnym konsument (tzw. użytkownik końcowy) płaci kaucję w jednostce handlu detalicznego (np. sklepie spożywczym). Po spożyciu napoju może on oddać puste opakowanie objęte systemem kaucyjnym (ze znakiem kaucji) w jednostce handlu detalicznego lub innym punkcie zbiórki i odzyskać kaucję.
Zgodnie z art. 40g ust. 9a Ustawy opakowaniowej do zwrotu kaucji podmiotowi, który zwrócił kaucję użytkownikowi końcowemu, obowiązany jest podmiot reprezentujący, który dokonał odbioru opakowań lub odpadów opakowaniowych powstałych z opakowań objętych systemem kaucyjnym od tego podmiotu. Jeśli więc od danej jednostki handlu detalicznego lub punktu zbiórki odbierane są - przez Spółkę - zwrócone opakowania, to Spółka wypłaca równowartość kwot zwróconych kaucji, stosując zasadę „1 za 1” - zwrotu równowartości nominalnej kaucji za każde zwrócone opakowanie.
W związku z tym, że obecnie funkcjonuje 8 podmiotów o statusie podmiotu reprezentującego (operatora systemu kaucyjnego), każdy z nich podejmuje działania obejmujące odbiór pustych opakowań oraz rozliczanie kaucji. Zgodnie z art. 40g ust. 10 Ustawy opakowaniowej podmioty reprezentujące zawierają między sobą umowę (tzw. umowa międzyoperatorska) w zakresie warunków rozliczania pobranej i zwróconej kaucji oraz rozliczania i wymiany opakowań lub odpadów opakowaniowych zebranych w ramach prowadzonych przez siebie systemów kaucyjnych.
Spółka - jako podmiot reprezentujący - otrzymuje kaucje pobrane od wprowadzających napoje w opakowaniach objętych systemem kaucyjnym, od jednostek handlu detalicznego jedynie pobierających kaucje oraz w związku z rozliczeniami z innymi operatorami. Z drugiej strony, Wnioskodawca ma finansować wypłaty kaucji przez (i) jednostki handlu detalicznego prowadzące punkty zbiórki oraz (ii) inne punkty zbiórki.
W związku z pełnieniem roli operatora systemu kaucyjnego Spółka ma także obowiązek obliczania oraz rozliczania nieodebranej kaucji. Zgodnie z art. 8 pkt 7a Ustawy opakowaniowej nieodebrana kaucja to różnica między kaucją pobraną a kaucją zwróconą, obliczona na ostatni dzień danego roku kalendarzowego.
Po otrzymaniu danych od wprowadzających napoje, którzy przystąpili do prowadzonego przez Spółkę systemu kaucyjnego, Spółka ustala wartość kaucji pobranej w danym roku kalendarzowym - z kolei na podstawie informacji z punktów zbiórki ustalana jest wartość kaucji zwróconej w danym roku kalendarzowym. Różnica między nimi stanowi nieodebraną kaucję ustaloną dla danego roku kalendarzowego i dla systemu kaucyjnego prowadzonego przez Spółkę.
Spółka posiada ograniczone możliwości dysponowania kwotą nieodebranej kaucji. Zgodnie z art. 40i ust. 4 Ustawy opakowaniowej, środki finansowe pochodzące z nieodebranej kaucji oraz ze sprzedaży odpadów opakowaniowych zebranych w ramach systemu kaucyjnego i sprzedaży materiałów pochodzących z przetwarzania tych odpadów przeznacza się na finansowanie systemu kaucyjnego.
Zezwolenie wskazuje, że nieodebrana kaucja - pomniejszona o podatek VAT - stanowi jeden z rodzajów środków finansowych przeznaczanych na prowadzenie systemu kaucyjnego.
Statut Spółki przewiduje w tym zakresie, że wyłącza się prawo akcjonariuszy do udziału w zysku wypracowanym przez Spółkę, a zysk może zostać przeznaczony wyłącznie na cele statutowe Spółki.
Państwa wątpliwości budzi kwestia, czy środki z nieodebranej kaucji w rozumieniu art. 8 pkt 7a ustawy o CIT nie stanowią przychodu w podatku dochodowym od osób prawnych.
Zgodnie z art. 8 pkt 7a ustawy z 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 619):
Ilekroć w ustawie jest mowa o nieodebranej kaucji - rozumie się przez to różnicę między kaucją pobraną a kaucją zwróconą, obliczoną na ostatni dzień danego roku kalendarzowego.
Stosownie do art. 21a ust. 1 oraz ust. 2 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi:
1. Wprowadzający produkty w opakowaniach na napoje jest obowiązany osiągnąć poziomy selektywnego zbierania opakowań i odpadów opakowaniowych co najmniej w wysokości określonej w załączniku nr 1a do ustawy. Do osiągniętych poziomów selektywnego zbierania wlicza się jedynie opakowania i odpady opakowaniowe selektywnie zebrane w ramach systemu kaucyjnego.
2. Wprowadzający produkty w opakowaniach na napoje, o których mowa w poz. 3 załącznika nr 1a do ustawy, lub wprowadzający bezpośrednio produkty w opakowaniach na napoje są obowiązani osiągnąć poziomy selektywnego zbierania opakowań co najmniej w wysokości określonej w poz. 3 załącznika nr 1a do ustawy, przy czym obowiązek ten mogą wykonywać w ramach systemu kaucyjnego utworzonego przez podmiot reprezentujący albo samodzielnie w ramach systemu zbierania opakowań utworzonego i utrzymywanego przez tego wprowadzającego.
Zgodnie z art. 40g ust. 1 pkt 4 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi:
System kaucyjny nie wymaga okazania dowodu zakupu produktu w opakowaniu na napoje objętym systemem kaucyjnym w celu zwrotu pobranej kaucji.
Natomiast zgodnie z art. 40g ust. 2 pkt 3 i pkt 4 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi:
System kaucyjny jest prowadzony przez podmiot reprezentujący, który spełnia łącznie następujące warunki
3) realizuje określone w ustawie obowiązki, a dochody uzyskane w ramach wykonywanej działalności gospodarczej przeznacza wyłącznie na cele statutowe;
4)wykonuje wyłącznie działalność związaną z gospodarowaniem opakowaniami i odpadami opakowaniowymi oraz organizowaniem i prowadzeniem systemu kaucyjnego.
W myśl art. 40g ust. 9a ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi:
Do zwrotu kaucji podmiotowi, który zwrócił kaucję użytkownikowi końcowemu, obowiązany jest podmiot reprezentujący, który dokonał odbioru opakowań lub odpadów opakowaniowych powstałych z opakowań objętych systemem kaucyjnym od tego podmiotu.
Jak wynika z art. 40g ust. 10 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi:
W przypadku funkcjonowania więcej niż jednego systemu kaucyjnego podmioty reprezentujące prowadzące te systemy są obowiązane do ustalenia między sobą, w drodze umowy zawartej w formie pisemnej w postaci papierowej lub elektronicznej pod rygorem nieważności, warunków rozliczania pobranej i zwróconej kaucji oraz rozliczania i wymiany opakowań lub odpadów opakowaniowych zebranych w ramach prowadzonych przez siebie systemów kaucyjnych. Umowę zawiera się przed dniem uruchomienia każdego kolejnego systemu kaucyjnego.
Stosownie do art. 40g ust. 17 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi:
Wprowadzający produkty w opakowaniach na napoje albo wprowadzający bezpośrednio produkty w opakowaniach na napoje uczestniczący w danym systemie kaucyjnym są obowiązani do przekazania pobranej kaucji podmiotowi reprezentującemu prowadzącemu dany system kaucyjny, z którym zawarli umowę, w terminach do:
1) siódmego dnia miesiąca, za okres od piętnastego do ostatniego dnia miesiąca poprzedniego;
2) dwudziestego pierwszego dnia miesiąca, za okres od pierwszego do czternastego dnia miesiąca.
W myśl art. 40i ust. 1 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi:
1. Podmiot reprezentujący w ramach systemu kaucyjnego zapewnia:
1) selektywne zbieranie opakowań i odpadów opakowaniowych w celu osiągania wymaganych poziomów, o których mowa w załączniku nr 1a do ustawy;
2) odbieranie opakowań i odpadów opakowaniowych z jednostek handlu detalicznego i hurtowego oraz innych punktów zbierających opakowania i odpady opakowaniowe, objętych systemem kaucyjnym;
3) transport opakowań do wprowadzającego produkty w opakowaniach na napoje lub wprowadzającego bezpośrednio produkty w opakowaniach na napoje oraz odpadów opakowaniowych do zakładu przetwarzania odpadów;
4) prowadzenie ewidencji, o której mowa w art. 40n ust. 1, i sporządzanie sprawozdań;
5) rozliczenie kaucji z jednostkami handlu detalicznego i hurtowego oraz innymi punktami zbierającymi opakowania i odpady opakowaniowe objęte systemem kaucyjnym, w szczególności finansowanie wypłat kaucji dla użytkownika końcowego;
6) finansowanie kosztów zbierania opakowań i odpadów opakowaniowych przez przedsiębiorcę prowadzącego jednostkę handlu detalicznego i hurtowego oraz inny punkt zbierający opakowania i odpady opakowaniowe objęte systemem kaucyjnym.
Jak wynika z art. 40i ust 4 ww. ustawy:
Środki finansowe pochodzące z nieodebranej kaucji oraz ze sprzedaży odpadów opakowaniowych zebranych w ramach systemu kaucyjnego i sprzedaży materiałów pochodzących z przetwarzania tych odpadów przeznacza się na finansowanie systemu kaucyjnego.
Zgodnie z art. 40h ust. 1 i 2 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi:
1. W celu realizacji obowiązku, o którym mowa w art. 21a ust. 1, wprowadzający produkty w opakowaniach na napoje albo grupa tych wprowadzających, a także związek pracodawców lub izba gospodarcza reprezentujące tych wprowadzających mogą ustanowić podmiot reprezentujący i przystąpić do utworzonego przez ten podmiot systemu kaucyjnego albo mogą przystąpić do innego istniejącego systemu kaucyjnego.
2. W celu realizacji obowiązku, o którym mowa w art. 21a ust. 2, wprowadzający bezpośrednio produkty w opakowaniach na napoje albo grupa tych wprowadzających, a także związek pracodawców lub izba gospodarcza reprezentujące tych wprowadzających mogą ustanowić podmiot reprezentujący i przystąpić do utworzonego przez ten podmiot systemu kaucyjnego albo mogą przystąpić do innego istniejącego systemu kaucyjnego.
Stosownie do art. 44 ust. 4, 6 i 8 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi:
4. Przedsiębiorca prowadzący jednostkę handlu detalicznego lub hurtowego o powierzchni sprzedaży niewiększej niż 200 m 2 jest obowiązany do zawarcia umowy, w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej lub w formie dokumentowej, pod rygorem nieważności, z co najmniej jednym podmiotem reprezentującym, który się do niego zgłosił.
6. Przedsiębiorca prowadzący jednostkę handlu detalicznego lub hurtowego o powierzchni sprzedaży powyżej 200 m 2 jest obowiązany do zawarcia umowy, w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej lub w formie dokumentowej, pod rygorem nieważności, z każdym podmiotem reprezentującym, który się do niego zgłosi.
8. Umowa, o której mowa w ust. 4 i 6, określa w szczególności:
1) zasady rozliczania kaucji oraz
2) zasady zbierania i przekazywania opakowań i odpadów opakowaniowych powstałych z opakowań, o których mowa w załączniku nr 1a do ustawy - w przypadku gdy umowa dotyczy uczestnictwa w systemie kaucyjnym w zakresie, o którym mowa w ust. 2.
Nowy system kaucyjny w gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi obowiązuje od 1 października 2025 r. Kaucja (0,50 zł lub 1 zł) ma charakter zwrotny. Za prowadzenie systemu kaucyjnego są odpowiedzialne podmioty reprezentujące (działające w formie spółki akcyjnej), które podpiszą umowy z przedsiębiorcami prowadzącymi jednostki handlu.
Podmiot reprezentujący w ramach systemu kaucyjnego zapewnia m. in. rozliczenie kaucji z jednostkami handlu detalicznego i hurtowego oraz innymi punktami zbierającymi opakowania i odpady opakowaniowe objęte systemem kaucyjnym, w szczególności finansowanie wypłat kaucji dla użytkownika końcowego.
W celu otrzymania zwrotu kaucji nie jest wymagane okazanie dowodu zakupu produktu w opakowaniu na napoje objętym systemem kaucyjnym.
Zasady rozliczania kaucji określa umowa zawarta z podmiotem reprezentującym.
Wprowadzający produkty w opakowaniach na napoje albo wprowadzający bezpośrednio produkty w opakowaniach na napoje uczestniczący w danym systemie kaucyjnym są obowiązani do przekazania pobranej kaucji podmiotowi reprezentującemu prowadzącemu dany system kaucyjny, z którym zawarli umowę, w terminach do:
1) siódmego dnia miesiąca, za okres od piętnastego do ostatniego dnia miesiąca poprzedniego;
2) dwudziestego pierwszego dnia miesiąca, za okres od pierwszego do czternastego dnia miesiąca.
Środki finansowe pochodzące z nieodebranej kaucji oraz ze sprzedaży odpadów opakowaniowych zebranych w ramach systemu kaucyjnego i sprzedaży materiałów pochodzących z przetwarzania tych odpadów są przeznaczone na finansowanie systemu kaucyjnego.
Przedsiębiorcy uczestniczący w systemie kaucyjnym są obowiązani do prowadzenia stosownej ewidencji, z podziałem na poszczególne lata, na zasadach określonych w przepisach ustawy o gospodarce opakowaniami.
Na gruncie podatku CIT pobrana kaucja ma charakter neutralny, a zatem nie generuje przychodu. Przychód z działalności gospodarczej powinien bowiem mieć charakter definitywny, a zgodnie z przepisami ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi, pobrana kaucja jest przekazywana podmiotowi reprezentującemu, działającemu w formie spółki akcyjnej. Stąd pobrana kaucja ma charakter neutralny, a zatem nie generuje przychodu. Na gruncie podatku dochodowego od osób prawnych kaucja stałaby się przychodem dopiero w momencie, kiedy wystąpiłyby okoliczności uprawniające do jej zatrzymania przez podatnika.
Przychodu podatkowego nie stanowi zatem zarówno kaucja pobrana przez jednostkę handlu detalicznego lub hurtowego w momencie sprzedaży napoju (stanowiąca de facto zwrot kaucji zapłaconej uprzednio podmiotowi wprowadzającemu tj. producentowi albo importerowi), jak i otrzymany od podmiotu reprezentującego przez jednostkę handlu detalicznego zwrot kaucji wypłaconej klientowi w zamian za dostarczenie przez tego ostatniego zużytego opakowania objętego systemem kaucyjnym.
Zapłacona kaucja jako świadczenie nieponiesione definitywnie, co do zasady, nie jest również kosztem uzyskania przychodów.
W systemie kaucyjnym można zidentyfikować zdarzenie, które może przyczynić się do powstania przychodu podatkowego po stronie podatnika CIT. System ten przewiduje bowiem sytuację pozostawienia środków finansowych z nieodebranej kaucji po stronie podmiotu reprezentującego.
W myśl art. 8 pkt 7a ustawy o gospodarce opakowaniami przez nieodebraną kaucję rozumie się wartość różnicy między kaucją pobraną a kaucją zwróconą, obliczoną na ostatni dzień danego roku kalendarzowego. W takim przypadku środki pozostające po stronie podmiotu reprezentującego nabierają charakteru definitywnego. Z uwagi zatem na brak szczególnych regulacji w kontekście zaklasyfikowania tego typu przysporzeń dla celów podatkowych, wartość nieodebranej kaucji powinna zostać uznana za przychód podatkowy podmiotu reprezentującego w oparciu o zasady ogólne, o których mowa w art. 12 ustawy CIT.
Z art. 40i ust. 4 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi wynika, że środki pochodzące z nierozliczonej kaucji mogą zostać przeznaczone wyłącznie na finansowanie systemu kaucyjnego. Tym samym środki wydatkowane na ww. cele ustawowe będą stanowiły koszty uzyskania przychodów na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy o CIT. Mechanizm kompensacji zapewnia operatorom systemu kaucyjnego co do zasady zachowanie neutralności z perspektywy podatkowej środków pochodzących z nieodebranej kaucji.
Mając powyższe na uwadze wskazać należy, że w myśl art. 8 pkt 7a ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi środki z nieodebranej kaucji będą stanowiły dla Spółki jako operatora systemu kaucyjnego przychód podatkowy zgodnie z art. 12 ustawy o CIT. Po stronie Spółki jako podmiotu reprezentującego powstanie definitywne przysporzenie majątkowe w postaci pozostawienia środków finansowych z nieodebranej kaucji. Jednocześnie, środki pochodzące z nierozliczonej kaucji, które zostaną przeznaczone wyłącznie na finansowanie systemu kaucyjnego, Spółka będzie mogła zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o CIT.
Tym samym, Państwa stanowisko jest nieprawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy:
- stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia oraz
- zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem zdarzenia przyszłego podanego przez Państwa w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.
Wskazać należy, że powołana we wniosku interpretacja indywidualna oraz wyroki sądów administracyjnych zostały wydane w indywidualnych sprawach innych podmiotów i nie wiążą organu w sprawie będącej przedmiotem wniosku.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
- Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.
- Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
- Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (...). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
- w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
- w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
Rozliczaj podatki zgodnie z przepisami — w programie TaxMachine
Interpretacje pomagają zrozumieć przepisy; TaxMachine pomaga je zastosować w praktyce — prowadzi księgi, liczy podatki i generuje deklaracje, a stawki, druki i przepisy aktualizuje na bieżąco.
- ✓ Księga przychodów i rozchodów, ryczałt oraz pełna księgowość
- ✓ Faktury i e-faktury KSeF, JPK_V7 i JPK_KR
- ✓ PIT, CIT, VAT i inne deklaracje + wysyłka e-Deklaracje z pobraniem UPO
- ✓ Środki trwałe i amortyzacja, płace i ZUS
- ✓ Automatyczne aktualizacje stawek, druków i przepisów