0114-KDIP2-2.4010.291.2026.4.KW
Możliwość oraz moment zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów Banku wydatków związanych z Programami motywacyjnymi, tj. wydatków na nabycie akcji własnych Banku, a także wydatków dotyczących wdrożenia oraz obsługi tych Programów na rzecz uprawnionych osób z banku oraz spółek zależnych.
Interpretacja indywidualna - stanowisko prawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób prawnych jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
3 lipca 2026 r. wpłynął Państwa wniosek z 3 lipca 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie możliwości oraz momentu zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów Banku wydatków związanych z Programami motywacyjnymi, tj. wydatków na nabycie akcji własnych Banku, a także wydatków dotyczących wdrożenia oraz obsługi tych Programów na rzecz uprawnionych osób z banku oraz spółek zależnych.
Uzupełnili go Państwo - w odpowiedzi na wezwanie - pismem z 13 sierpnia 2026 r. (data wpływu 13 sierpnia 2026 r.). Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
„Bank” lub dalej także jako: „Wnioskodawca”) jest bankiem krajowym działającym w formie spółki akcyjnej, świadczącym usługi bankowe i finansowe na rzecz klientów indywidualnych, przedsiębiorców oraz innych podmiotów instytucjonalnych.
Wnioskodawca podlega w Polsce nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w podatku dochodowym od osób prawnych. Bank jest spółką publiczną, której akcje są dopuszczone do obrotu na rynku regulowanym. Wnioskodawca funkcjonuje w ramach grupy kapitałowej obejmującej również spółki zależne, wobec których Bank posiada status jednostki dominującej w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 37 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości.
Wnioskodawcę obowiązują regulacje właściwe dla sektora bankowego, w tym Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/36/UE z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie warunków dopuszczenia instytucji kredytowych do działalności oraz nadzoru ostrożnościowego nad instytucjami kredytowymi i firmami inwestycyjnymi oraz doprecyzowujące ją Wytyczne Europejskiego Urzędu Nadzoru Bankowego z dnia 27 czerwca 2016 r. dotyczące prawidłowej polityki wynagrodzeń.
W szczególności Wnioskodawcę obowiązują regulacje związane z kształtowaniem wynagrodzeń, w tym wynagrodzenia zmiennego osób, których działalność zawodowa ma istotny wpływ na profil ryzyka Banku, wynikające z przepisów prawa krajowego i unijnego właściwych dla sektora bankowego. W tym zakresie szczególne znaczenie mają regulacje CRD IV i CRD V, wytyczne Europejskiego Urzędu Nadzoru Bankowego dotyczące polityki wynagrodzeń, ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe oraz rozporządzenie Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 8 czerwca 2021 r. w sprawie systemu zarządzania ryzykiem i systemu kontroli wewnętrznej oraz polityki wynagrodzeń w bankach.
Regulacje te wymagają, aby polityka wynagrodzeń Banku, w szczególności w odniesieniu do osób mających istotny wpływ na profil ryzyka Banku (dalej także jako: „MRT”), wspierała ostrożne i stabilne zarządzanie Bankiem, uwzględniała ryzyko związane z prowadzoną działalnością oraz odpowiednio kształtowała zmienne składniki wynagrodzenia.
W tym kontekście zasady wynagradzania zmiennego MRT powinny umożliwiać powiązanie części wynagrodzenia zmiennego z instrumentami odzwierciedlającymi wartość Banku jako emitenta w przypadku Banku, jako spółki publicznej instrumentem takim mogą być rzeczywiste akcje Banku.
Na moment sporządzenia niniejszego wniosku w Banku funkcjonują już rozwiązania z zakresu wynagradzania zmiennego adresowane do osób zidentyfikowanych jako MRT. Rozwiązania te opierają się obecnie na modelu wykorzystującym akcje fantomowe jako instrument stosowany w ramach wynagrodzenia zmiennego dla tej kategorii osób.
Jednocześnie Bank planuje wdrożenie nowego programu motywacyjno-retencyjnego o charakterze powszechnym i dobrowolnym, opartego na rzeczywistych akcjach Banku, skierowanego do ogółu pracowników Banku oraz spółek zależnych, a równolegle zamierza zmienić dotychczasowy program dla MRT w taki sposób, aby docelowo również opierał się na akcjach rzeczywistych Banku oraz funkcjonował według zasad analogicznych do zasad przyjętych dla nowego programu powszechnego, z uwzględnieniem odmienności wynikających z bezwzględnie obowiązujących regulacji właściwych dla osób MRT. Dodatkowo program dla MRT ma objąć kluczowych pracowników niebędących MRT, wskazanych przez Zarząd Banku jako uprawnionych do uczestnictwa (dalej także jako „Kluczowi Pracownicy”).
Planowane rozwiązania obejmują zatem:
1) program motywacyjno-retencyjny dla osób zidentyfikowanych jako mające istotny wpływ na profil ryzyka Banku oraz Kluczowych Pracowników (dalej także jako: „Program dla MRT”),
2) nowy, powszechny i dobrowolny program motywacyjno-retencyjny dla pozostałych pracowników Banku i spółek zależnych (dalej także jako: „Program Powszechny”).
Dla potrzeb niniejszego wniosku oba wskazane rozwiązania będą dalej łącznie określane jako: „Programy”.
W ramach Programów akcje Banku będą wykorzystywane jako instrument służący realizacji określonych celów z zakresu polityki wynagrodzeń, motywowania i retencji.
W przypadku Programu dla MRT akcje będą stanowiły niepieniężny element wynagrodzenia zmiennego, którego stosowanie pozostaje związane z regulacjami właściwymi dla sektora bankowego dotyczącymi osób mających istotny wpływ na profil ryzyka Banku.
W przypadku Programu Powszechnego akcje dodatkowe będą przyznawane po spełnieniu warunków zatrudnienia oraz utrzymania inwestycji w akcje Banku, a więc jako świadczenie związane z długoterminowym pozostawaniem uczestnika w relacji zatrudnienia z Bankiem lub spółką zależną należącą do grupy kapitałowej Banku.
Celem wdrożenia Programów jest w szczególności:
- zwiększenie identyfikacji uczestników z Bankiem oraz grupą kapitałową Banku,
- wzmocnienie długoterminowego zaangażowania uczestników w działalność Banku,
- zwiększenie atrakcyjności Banku jako pracodawcy,
- zwiększenie stabilności zatrudnienia,
- budowanie długoterminowego zainteresowania uczestników wartością Banku i wynikami jego działalności,
- w odniesieniu do Programu dla MRT - zapewnienie, aby instrument stosowany w ramach wynagrodzenia zmiennego uwzględniał wymogi właściwe dla sektora bankowego oraz wspierał ostrożne i stabilne zarządzanie Bankiem.
Program dla MRT
Program dla MRT ma obejmować osoby, których działalność zawodowa ma istotny wpływ na profil ryzyka Banku, w tym członków zarządu Banku oraz inne osoby kwalifikowane do tej kategorii zgodnie z regulacjami obowiązującymi w sektorze bankowym oraz metodologią identyfikacji przyjętą przez Bank, jak również Kluczowych Pracowników.
Osoby objęte Programem dla MRT otrzymują od Banku wynagrodzenie stanowiące przychód, o którym mowa w art. 12 lub art. 13 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Program dla MRT ma stanowić zmodyfikowaną wersję dotychczas funkcjonującego w Banku rozwiązania w zakresie wynagrodzenia zmiennego tej kategorii osób. Zasadnicza zmiana ma polegać na zastąpieniu dotychczasowego instrumentu opartego na akcjach fantomowych rozwiązaniem opartym na akcjach rzeczywistych Banku oraz na zbliżeniu mechaniki Programu dla MRT do zasad obowiązujących w Programie Powszechnym, przy zachowaniu odrębności wymaganych przez przepisy regulujące zasady wynagradzania osób MRT.
Dodatkowo do Kluczowych Pracowników nie będzie miała zastosowania część regulacji właściwych zgodnie z przepisami prawa wyłącznie dla MRT, jak np. przepisy o retencji obowiązkowej i dobrowolnej, o odroczeniu części wynagrodzenia.
Szczegółowe zasady funkcjonowania Programu dla MRT będą regulowane przez dokumenty wewnętrzne Banku, w szczególności:
ü Zasady systemu zmiennego wynagradzania dla kadry zarządzającej - uczestnicy niebędący członkami Zarządu/Rady Nadzorczej,
ü Zasady systemu zmiennego wynagradzania dla członków Zarządu,
ü Politykę wynagrodzeń członków Rady Nadzorczej i Zarządu (...)
ü Spółka Akcyjna.
Powyższe dokumenty, wraz z innymi właściwymi aktami wewnętrznymi Banku odnoszącymi się do zasad wynagradzania, stanowią wewnętrzną podstawę funkcjonowania wynagrodzenia zmiennego dla osób objętych reżimem MRT. Bank dopuszcza techniczną modyfikację nazw lub zakresu tych dokumentów, przy założeniu, że nie wpłynie to na istotę opisanego zdarzenia przyszłego.
Powyższe regulacje wewnętrzne dotyczące systemu wynagrodzeń zmiennych dla osób objętych reżimem MRT wdrażają postanowienia polskich i europejskich aktów prawnych regulujących kwestie wynagradzania kluczowych osób w sektorze bankowym.
Na dzień sporządzania niniejszego wniosku należą do nich w szczególności:
- Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/36/UE z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie warunków dopuszczenia instytucji kredytowych do działalności oraz nadzoru ostrożnościowego nad instytucjami kredytowymi i firmami inwestycyjnymi („CRD IV”);
- Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/878 z dnia 20 maja 2019 r. zmieniająca dyrektywę 2013/36/UE („CRD V”);
- ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe;
- rozporządzenie Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 8 czerwca 2021 r. w sprawie systemu zarządzania ryzykiem i systemu kontroli wewnętrznej oraz polityki wynagrodzeń w bankach;
- wytyczne Europejskiego Urzędu Nadzoru Bankowego dotyczące prawidłowej polityki wynagrodzeń na mocy dyrektywy 2013/36/UE;
- inne właściwe akty prawa unijnego i krajowego odnoszące się do zasad identyfikacji osób mających istotny wpływ na profil ryzyka instytucji oraz do kształtowania polityki wynagrodzeń w bankach.
Planowana modyfikacja modelu wynagradzania osób MRT polega na wykorzystaniu rzeczywistych akcji Banku jako instrumentu stosowanego w ramach wynagrodzenia zmiennego tej kategorii osób.
Rozwiązanie to ma być wdrożone z uwzględnieniem wymogów właściwych dla sektora bankowego oraz ram wynikających z rozporządzenia dotyczącego polityki wynagrodzeń w bankach i wytycznych EBA, w szczególności w zakresie powiązania wynagrodzenia zmiennego z wynikami, ryzykiem oraz długoterminowym interesem Banku.
Od wejścia w życie regulacji CRD IV systemy wynagrodzeń zmiennych osób mających istotny wpływ na profil ryzyka instytucji finansowych podlegają szczegółowym uregulowaniom. Pozostając w zgodzie z tymi regulacjami, Bank posiada obecnie system wynagradzania zmiennego dla osób objętych reżimem MRT. W związku z intencją wprowadzenia w Banku powszechnego programu opartego na akcjach rzeczywistych, Bank zamierza dostosować dotychczasowy program dla MRT w taki sposób, aby opierał się on na wypłacie wynagrodzenia zmiennego z wykorzystaniem rzeczywistych akcji Banku, a nie - jak dotychczas - akcji fantomowych rozliczanych gotówkowo. Wprowadzenie akcji rzeczywistych jako instrumentu stosowanego w ramach wynagrodzenia zmiennego dla osób MRT ma odpowiadać wymogom właściwym dla sektora bankowego oraz wpisywać się w model oparty na długoterminowym powiązaniu interesu osoby uprawnionej z interesem Banku jako emitenta.
Struktura wynagrodzenia osób objętych reżimem MRT zakłada co do zasady dwa zasadnicze elementy:
1. część stałą, tj. wynagrodzenie oparte na z góry określonych kryteriach, które nie ma charakteru uznaniowego, jest przejrzyste pod względem kwoty, trwale obowiązujące, nie może być ograniczone, zawieszone ani unieważnione, nie stanowi zachęty do podejmowania ryzyka oraz nie zależy od wyników,
2. część zmienną, tj. wszelkie formy wynagradzania i innych świadczeń przyznawanych w zamian za osiągnięte wyniki, niebędące wynagrodzeniem stałym.
Wynagrodzenie stałe ma stanowić odpowiednio dużą część wynagrodzenia całkowitego, tak aby umożliwiało prowadzenie w pełni elastycznej polityki zmiennych składników wynagrodzeń, w tym dawało możliwość zmniejszenia lub nieprzyznania w ogóle wynagrodzenia zmiennego. Wynagrodzenie zmienne ma natomiast pozostawać w odpowiedniej relacji do wynagrodzenia stałego i ma stanowić na tyle istotną część wynagrodzenia całkowitego, aby zachęcać osoby MRT do dbałości o długookresowy i stabilny rozwój Banku.
Zgodnie z zasadami właściwymi dla sektora bankowego relacja wynagrodzenia stałego do zmiennego ma co do zasady kształtować się na poziomie nieprzekraczającym 1:2. Możliwe jest także przyznanie gwarantowanego wynagrodzenia zmiennego, jednak rozwiązanie takie ma charakter wyjątkowy i może występować wyłącznie w ściśle określonych przypadkach, w szczególności w początkowym okresie zatrudnienia.
Podstawą ustalenia wysokości wynagrodzenia zmiennego dla osób MRT ma być ocena wyników danej osoby, wyników jednostki organizacyjnej, w której dana osoba wykonuje obowiązki, oraz wyników całego Banku, przy uwzględnieniu kryteriów finansowych i niefinansowych oraz korekt związanych z ryzykiem.
Cele i kryteria oceny mają pozostawać spójne z długoterminową strategią Banku, a kryteria niefinansowe mają stanowić istotny element oceny. W przypadku osób odpowiedzialnych za funkcje kontrolne kryteria te mają być dostosowane do charakteru pełnionej funkcji. Ocena wyników i jej weryfikacja ma następować w trybie właściwym dla struktury organizacyjnej Banku, z udziałem odpowiednich organów lub jednostek organizacyjnych odpowiedzialnych za opiniowanie i zatwierdzanie zmiennych składników wynagrodzenia.
Zakłada się, że wynagrodzenie zmienne dla osób MRT będzie obejmowało:
a. element pieniężny, oraz
b. element niepieniężny w postaci rzeczywistych akcji Banku.
Istotna część wynagrodzenia zmiennego dla osób MRT ma być przyznawana w formie akcji rzeczywistych Banku, przy czym część tego wynagrodzenia może podlegać odroczeniu oraz dalszym ograniczeniom wynikającym z właściwych regulacji sektorowych, w tym z okresów odroczenia i retencji. Program dla MRT ma zatem po zmianach nadal pozostawać elementem systemu wynagrodzenia zmiennego tej kategorii osób, lecz z wykorzystaniem akcji rzeczywistych Banku jako podstawowego instrumentu finansowego.
Program Powszechny
Program Powszechny ma mieć charakter dobrowolny i ma zostać skierowany do pracowników Banku oraz pracowników spółek zależnych zatrudnionych na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony.
Uczestnikami Programu Powszechnego (dalej także jako: „Uczestnicy Programu” lub „Uczestnicy”) mają być osoby spełniające warunki określone w zasadach Programu. Jednym z podstawowych warunków ma być pozostawanie w zatrudnieniu na dzień kwalifikacyjny ustalony jako 1 października 2026 r.
Program Powszechny ma być dostępny dla szerokiej grupy pracowników spełniających powyższe warunki, przy czym skorzystanie z niego będzie zależało od dobrowolnej decyzji pracownika. Konstrukcja Programu Powszechnego zakłada powiązanie prawa do otrzymania akcji z kontynuowaniem zatrudnienia oraz utrzymywaniem przez pracownika inwestycji w akcje Banku przez okres wskazany w dokumentacji Programu.
Objęcie Programem Powszechnym również pracowników spółek zależnych ma służyć budowaniu wspólnoty interesów pomiędzy Bankiem jako podmiotem dominującym, spółkami zależnymi oraz pracownikami tych podmiotów. Program Powszechny ma wzmacniać poczucie przynależności uczestników do grupy kapitałowej Banku oraz motywować ich do podejmowania działań ukierunkowanych na długoterminowy rozwój całej grupy, której wartość i pozycja rynkowa są powiązane z wartością Banku jako podmiotu dominującego i emitenta akcji.
Z perspektywy Banku objęcie Programem Powszechnym pracowników spółek zależnych ma również sprzyjać spójności polityki motywacyjno-retencyjnej w ramach grupy kapitałowej.
W zakresie, w jakim Program Powszechny obejmie pracowników spółek zależnych, Bank będzie obciążał właściwe spółki zależne odpowiednią częścią ekonomicznego ciężaru Programu przypadającą na uczestnictwo ich pracowników, na podstawie odrębnych ustaleń wewnątrzgrupowych oraz dokumentacji pozwalającej przypisać świadczenia do Uczestników zatrudnionych w poszczególnych spółkach zależnych.
Podstawa funkcjonowania Programów
Programy mają zostać oparte na akcjach własnych Banku nabywanych na rynku, a następnie udostępnianych uczestnikom zgodnie z zasadami właściwymi dla danego Programu. Wdrożenie Programów wymagać będzie przygotowania odpowiedniej podstawy korporacyjnej i regulacyjnej, w tym podjęcia stosownych uchwał właściwych organów Banku oraz uzyskania wymaganych zgód regulacyjnych. Zakłada się, że Bank w pierwszej kolejności uzyska odpowiednie zgody i zezwolenia, a następnie - po ich uzyskaniu - zaoferuje uczestnictwo w Programach osobom uprawnionym.
Bank zakłada, że podstawą wprowadzenia Programów będą uchwały Walnego Zgromadzenia Banku. W odniesieniu do Programu Powszechnego uchwały te będą stanowiły podstawę utworzenia programu przez Bank jako spółkę akcyjną oraz jednostkę dominującą wobec spółek zależnych, których pracownicy mogą zostać objęci Programem Powszechnym. W szczególności Bank zakłada, że na podstawie art. 393 pkt 6 w zw. z art. 362 § 1 pkt 8, art. 362 § 2 oraz art. 396 § 4 i 5 ustawy z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych Walne Zgromadzenie Banku podejmie uchwały dotyczące wdrożenia Programów, upoważnienia Zarządu Banku do nabywania przez Bank akcji własnych oraz utworzenia kapitału rezerwowego przeznaczonego na potrzeby nabywania akcji własnych Banku, wykorzystywanych do realizacji Programów. Niezależnie od powyższego, jako warunek konieczny dla wdrożenia zmodyfikowanego programu dla MRT, Bank zakłada również podjęcie odpowiednich działań korporacyjnych odnoszących się do polityk wynagrodzeń obowiązujących w Banku, w tym do polityki wynagrodzeń członków Rady Nadzorczej i Zarządu Banku.
Szczegółowe zasady funkcjonowania Programu dla MRT będą regulowane przez dokumenty wewnętrzne Banku, w szczególności:
- Zasady systemu zmiennego wynagradzania dla kadry zarządzającej - uczestnicy niebędący członkami Zarządu/Rady Nadzorczej,
- Zasady systemu zmiennego wynagradzania dla członków Zarządu,
- Politykę wynagrodzeń członków Rady Nadzorczej i Zarządu (...) Spółka Akcyjna.
Powyższe dokumenty, wraz z innymi właściwymi aktami wewnętrznymi Banku odnoszącymi się do zasad wynagradzania, stanowią wewnętrzną podstawę funkcjonowania wynagrodzenia zmiennego dla osób objętych reżimem MRT. Bank dopuszcza techniczną modyfikację nazw lub zakresu tych dokumentów, przy założeniu, że nie wpłynie to na istotę opisanego zdarzenia przyszłego.
Zasady funkcjonowania Programu Powszechnego
W ramach Programu Powszechnego Uczestnik będzie nabywał akcje Banku za pośrednictwem Biura Maklerskiego Pekao, finansując ich zakup z własnych środków. Akcje nabywane przez Uczestnika w ten sposób będą dalej określane jako „Akcje Inwestycyjne”.
Nabycie Akcji Inwestycyjnych będzie stanowiło warunek uczestnictwa w mechanizmie przyznawania akcji dodatkowych, jednak ekonomiczny ciężar nabycia Akcji Inwestycyjnych będzie ponoszony przez Uczestnika, a nie przez Bank.
Program Powszechny nie będzie zatem polegał na nieodpłatnym przyznaniu akcji na etapie przystąpienia, lecz na umożliwieniu pracownikowi nabycia akcji Banku z własnych środków przy jednoczesnym przewidzeniu mechanizmu dodatkowego przysporzenia akcyjnego po spełnieniu określonych warunków lojalnościowych i retencyjnych.
Program Powszechny będzie przewidywał przyznawanie Uczestnikom dodatkowych akcji nieodpłatnie, po spełnieniu warunków określonych w zasadach Programu. Dodatkowe akcje mają stanowić zachętę do utrzymywania inwestycji w akcje Banku oraz do pozostawania w zatrudnieniu w Banku albo spółce zależnej przez oznaczony czas. Uczestnik nie będzie zobowiązany do zapłaty ceny za Akcje Matchingowe ani Akcje Retencyjne, o ile spełni warunki ich otrzymania określone w dokumentacji Programu Powszechnego.
Ekonomiczny ciężar przyznania tych akcji będzie ponoszony przez Bank jako podmiot organizujący Program Powszechny i przyznający uczestnikom dodatkowe świadczenie akcyjne związane z kontynuowaniem zatrudnienia w ramach grupy kapitałowej oraz utrzymywaniem inwestycji w akcje Banku. Zgodnie z przyjętymi założeniami, Uczestnikowi ma przysługiwać jedna akcja dodatkowa za każde trzy nabyte Akcje Inwestycyjne.
Dodatkowe akcje mają zostać podzielone na:
ü Akcje Matchingowe - przyznawane po upływie jednego roku od nabycia Akcji Inwestycyjnych,
ü Akcje Retencyjne - przyznawane po upływie drugiego roku od pierwszego nabycia Akcji Inwestycyjnych.
Po upływie jednego roku nieprzerwanego zatrudnienia w Banku albo spółce zależnej, przy jednoczesnym spełnieniu warunku niezbywania Akcji Inwestycyjnych przez ten okres, Uczestnikowi ma przysługiwać jedna Akcja Matchingowa za każde trzy nabyte Akcje Inwestycyjne.
Akcje Matchingowe mają zostać przyznane po roku od nabycia Akcji Inwestycyjnych przez pracownika. Po ich przyznaniu mają one pozostawać objęte dalszym ograniczeniem zbywalności przez kolejny rok.
Akcje Retencyjne będą przekazywane Uczestnikom Programu po upływie dwóch lat od pierwszego nabycia Akcji Inwestycyjnych, pod warunkiem łącznego spełnienia następujących przesłanek:
- niezbywania do końca okresu Akcji Inwestycyjnych nabytych ze środków własnych,
- niezbywania do końca tego okresu Akcji Matchingowych,
- pozostawania w stosunku pracy z Bankiem lub spółką zależną na dzień kończący wskazany okres.
Uczestnikowi Programu ma przysługiwać jedna Akcja Retencyjna za każde trzy nabyte Akcje Inwestycyjne, przy czym liczba Akcji Retencyjnych ma być ustalana według tej samej zasady, co liczba Akcji Matchingowych, tj. z uwzględnieniem zaokrąglenia w dół do pełnej liczby akcji.
Program Powszechny będzie zatem oparty na mechanizmie wieloetapowym, w ramach którego:
- Uczestnik najpierw nabywa Akcje Inwestycyjne z własnych środków,
- po spełnieniu warunku zatrudnienia i niezbywania Akcji Inwestycyjnych przez pierwszy rok uzyskuje Akcje Matchingowe,
- po spełnieniu dalszych warunków retencyjnych i utrzymaniu wymaganych akcji przez kolejny okres uzyskuje Akcje Retencyjne.
- Akcje Matchingowe oraz Akcje Retencyjne będą przyznawane Uczestnikom bez obowiązku zapłaty ceny na rzecz Banku, po spełnieniu warunków przewidzianych w Programie Powszechnym, w szczególności warunków dotyczących kontynuowania zatrudnienia oraz niezbywania wymaganych akcji przez okres określony w dokumentacji Programu.
Zasady funkcjonowania Programu dla MRT
Program dla MRT ma docelowo opierać się na mechanice analogicznej do mechaniki Programu Powszechnego, tj. na wykorzystaniu akcji rzeczywistych Banku, przy jednoczesnym zachowaniu niezbędnych odrębności wynikających z przepisów prawa oraz regulacji właściwych dla sektora bankowego, dotyczących wynagradzania osób mających istotny wpływ na profil ryzyka Banku. W szczególności Program dla MRT ma nadal pozostawać elementem struktury wynagrodzenia zmiennego tej kategorii osób oraz podlegać takim mechanizmom i ograniczeniom, jakie wynikają z przepisów sektorowych odnoszących się do osób MRT.
Limity inwestycji
Program Powszechny ma przewidywać minimalny oraz maksymalny próg inwestycji w Akcje Inwestycyjne nabywane przez Uczestnika z własnych środków.
Zgodnie z przyjętymi założeniami:
Ø minimalny próg inwestycji ma odpowiadać równowartości 9 akcji Banku,
Ø maksymalny próg inwestycji jednego Uczestnika ma wynosić niższą z dwóch wartości 10% wynagrodzenia rocznego za rok poprzedni lub 100 000 zł.
Inwestycja w Akcje Inwestycyjne ma mieć rzeczywisty charakter kapitałowy po stronie pracownika, przy czym Program będzie skierowany do osób, które samodzielnie zdecydują się na zaangażowanie własnych środków w zakup akcji Banku w granicach określonych zasadami Programu. Spełnienie warunku nabycia i utrzymania Akcji Inwestycyjnych będzie warunkowało możliwość uzyskania akcji dodatkowych, których ekonomiczny ciężar ponoszony jest przez Bank.
Cena nabycia akcji
Cena nabycia Akcji Inwestycyjnych przez Uczestników ma być ustalana według obiektywnego mechanizmu rynkowego, znanego uczestnikom przed przystąpieniem do Programu. Cena ta ma być określana na podstawie średnich notowań akcji Banku na Giełdzie Papierów Wartościowych (dalej: „GPW”) z okresu poprzedzającego transakcję nabycia akcji dla uczestników. W przyjętym modelu zakłada się oparcie ceny na średnim kursie akcji z trzydziestu dni poprzedzających zakup akcji dla uczestników Programu. Szczegółowy mechanizm ustalenia ceny nabycia akcji ma zostać potwierdzony z biurem maklerskim obsługującym Program.
Obsługa maklerska i rachunek inwestycyjny
Zakłada się, że akcje nabywane i przyznawane w ramach Programów będą obsługiwane za pośrednictwem rachunku inwestycyjnego prowadzonego przez Biuro Maklerskie Pekao. Dopuszczalne jest przyjęcie dla potrzeb Programów rozwiązania polegającego na prowadzeniu akcji nabytych i otrzymanych w ramach Programów na rachunku inwestycyjnym prowadzonym przez podmiot wskazany przez Bank. Dokumentacja maklerska oraz ewidencja prowadzona na potrzeby Programów mają umożliwiać identyfikację akcji nabytych przez Uczestników z własnych środków oraz akcji przyznanych Uczestnikom w ramach Programów jako Akcje Matchingowe, Akcje Retencyjne albo akcje stanowiące element wynagrodzenia zmiennego osób MRT, w Banku albo spółce zależnej przez oznaczony czas. Po zakończeniu obowiązywania ograniczeń zbywalności Uczestnik będzie mógł rozporządzać akcjami zgodnie z zasadami Programu, w tym sprzedać je albo przenieść na inny rachunek inwestycyjny.
Dywidenda i prawa akcjonariusza
Po zapisaniu akcji na rachunku inwestycyjnym Uczestnika, pracownik będzie posiadał status akcjonariusza Banku w zakresie zapisanych na jego rachunku Akcji Inwestycyjnych oraz przyznanych mu akcji dodatkowych. Oznacza to, że od momentu zapisania danych akcji na rachunku Uczestnik będzie uprawniony do wykonywania praw wynikających z tych akcji na zasadach ogólnych, w tym do udziału w walnym zgromadzeniu oraz do dywidendy, jeżeli będzie posiadał akcje w dniu dywidendy ustalonym zgodnie z właściwą uchwałą walnego zgromadzenia Banku i przepisami prawa. Dotyczyć to ma zarówno Akcji Inwestycyjnych, jak i Akcji Matchingowych oraz Akcji Retencyjnych, o ile akcje te będą zapisane na rachunku Uczestnika na odpowiedni dzień dywidendy.
Zasady w przypadku ustania zatrudnienia
Prawo do uzyskania Akcji Matchingowych oraz Akcji Retencyjnych ma być powiązane z nieprzerwanym pozostawaniem w zatrudnieniu w Banku lub spółce zależnej przez odpowiedni okres oraz z niezbywaniem akcji przez okres objęty lock-upem.
W konsekwencji, jeżeli pracownik zakończy zatrudnienie lub zostanie zwolniony z przyczyn leżących po jego stronie przed upływem okresu warunkującego nabycie odpowiednich akcji dodatkowych, nie uzyska prawa do Akcji Matchingowych albo Akcji Retencyjnych. Jeżeli do ustania zatrudnienia dojdzie po przyznaniu Akcji Matchingowych, lecz przed spełnieniem warunków do przyznania Akcji Retencyjnych, skutki takiego zdarzenia zostaną określone w regulaminie Programu Powszechnego, przy czym mogą one obejmować w szczególności utratę prawa do nieprzyznanych jeszcze Akcji Retencyjnych albo inne mechanizmy rozliczeniowe przewidziane w dokumentacji Programu. Nabywanie akcji własnych przez Bank.
W związku z wdrożeniem Programów Bank zakłada uprzednie nabycie odpowiedniej liczby akcji własnych, z uwzględnieniem wymogów regulacyjnych, korporacyjnych oraz ostrożnościowych.
Akcje własne nabywane przez Bank będą przeznaczane wyłącznie na potrzeby realizacji Programów, tj. na potrzeby przyznania lub przekazania akcji uczestnikom spełniającym warunki określone w dokumentacji Programu dla MRT albo Programu Powszechnego. Jeżeli liczba akcji własnych nabytych przez Bank okaże się wyższa niż liczba akcji potrzebna na potrzeby danej edycji Programów, akcje takie będą mogły zostać wykorzystane w ramach kolejnych edycji Programów albo rozdysponowane zgodnie z obowiązującymi przepisami i podstawą korporacyjną ich posiadania przez Bank. Jednocześnie Bank nie będzie wykonywał praw udziałowych z akcji własnych, zgodnie z zasadami właściwymi dla akcji własnych.
Uzupełnienie i doprecyzowanie opisu zdarzenia przyszłego
Wnioskodawca pod pojęciem osób zidentyfikowanych jako mające istotny wpływ na profil ryzyka Banku rozumie osoby wskazane w przepisach prawa bankowego i przepisach unijnych.
Zgodnie z art. 9ca ust. 1a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe, osobą, której działalność zawodowa ma istotny wpływ na profil ryzyka banku, jest osoba, która:
1) pełni funkcję członka rady nadzorczej lub
2) należy do kadry kierowniczej wyższego szczebla, lub
3) świadczy pracę lub realizuje zadania na rzecz istotnej jednostki gospodarczej, o której mowa w rozporządzeniu delegowanym Komisji wydanym na podstawie upoważnienia zawartego w art. 94 ust. 2 dyrektywy 2013/36/UE, o ile:
a) łączne wynagrodzenie tej osoby w poprzednim roku wyniosło co najmniej równowartość w złotych 500 000 euro oraz nie mniej niż średnie roczne wynagrodzenie osób, o których mowa w pkt 1 i 2, oraz
b) świadczona przez tę osobę praca lub realizowane przez tę osobę zadania na rzecz istotnej jednostki gospodarczej mają znaczny wpływ na profil ryzyka tej jednostki.
Ww. osoby są identyfikowane zgodnie z kryteriami określonymi w rozporządzeniu delegowanym Komisji (UE) wydanym na podstawie art. 94 ust. 2 dyrektywy 2013/36/UE (CRD IV), tj. rozporządzeniu delegowanym Komisji (UE) 2021/923 z dnia 25 marca 2021 r. uzupełniającym dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/36/UE w odniesieniu do regulacyjnych standardów technicznych ustanawiających kryteria określania obowiązków zarządczych, funkcji kontrolnych, istotnych jednostek biznesowych oraz istotnego wpływu na profil ryzyka istotnej jednostki biznesowej, a także określania pracowników lub kategorii pracowników, których działalność zawodowa ma wpływ na profil ryzyka instytucji porównywalny do wpływu wywieranego przez kategorie pracowników, o których mowa w art. 92 ust. 3 tej dyrektywy.
Do kategorii tej, zgodnie z metodologią identyfikacji przyjętą przez Bank na podstawie ww. przepisów, zaliczają się w szczególności:
1) członkowie Zarządu Banku,
2) osoby zajmujące stanowiska kierownicze wyższego szczebla (kadra kierownicza wyższego szczebla) odpowiedzialne za istotne jednostki biznesowe oraz za zarządzanie istotnymi kategoriami ryzyka, w tym ryzykiem kredytowym, rynkowym, operacyjnym, płynności,
3) kierownicy komórek kontrolnych (komórki audytu wewnętrznego, komórki do spraw zgodności, komórki prawnej, komórek zarządzania ryzykiem na drugim poziomie oraz komórki do spraw kadr),
4) inni pracownicy Banku spełniający kryteria ilościowe lub jakościowe określone w rozporządzeniu delegowanym Komisji (UE) 2021/923 (m.in. z uwagi na wysokość otrzymywanego wynagrodzenia całkowitego lub uprawnienia decyzyjne w zakresie istotnych ekspozycji kredytowych, ryzyka rynkowego lub zatwierdzania nowych produktów).
Ustalenie, które konkretnie stanowiska lub osoby spełniają powyższe kryteria, ma charakter dynamiczny i jest dokonywane przez Bank corocznie (lub częściej, w razie zmian organizacyjnych) w ramach procesu identyfikacji stanowisk kierowniczych, prowadzonego zgodnie z wewnętrzną metodologią Banku odzwierciedlającą wymogi przepisów prawa bankowego oraz rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2021/923.
Z tego względu Wnioskodawca nie jest w stanie - ani na potrzeby niniejszego wniosku, ani w ogóle - wskazać zamkniętej, imiennej lub stanowiskowej listy osób objętych statusem MRT jako elementu opisu zdarzenia przyszłego o charakterze stałym, gdyż krąg tych osób może ulegać zmianom w kolejnych latach obowiązywania Programu dla MRT. Dla potrzeb interpretacji indywidualnej istotne pozostaje to, że są to osoby uzyskujące od Banku świadczenia lub inne należności ze źródeł, o których mowa w art. 12 lub art. 13 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej: „Ustawa o PIT”), tj. przede wszystkim ze stosunku pracy.
Wydatki, nazwane we wniosku jako „wydatki organizacyjne, administracyjne, prawne, maklerskie, techniczne i inne wydatki związane z wdrożeniem oraz obsługą Programów”, obejmują w szczególności:
a) wydatki na wynagrodzenie biura maklerskiego oraz ewentualnie innych podmiotów prowadzących obsługę maklerską (rachunki inwestycyjne oraz rachunki papierów wartościowych Uczestników, prowadzenie blokad instrumentów finansowych, obsługa transferów akcji, rozliczenia transakcji nabycia akcji własnych Banku na rynku),
b) koszty obsługi prawnej związanej z przygotowaniem i wdrożeniem dokumentacji Programów (w tym projektów uchwał Walnego Zgromadzenia, regulaminów Programów, umów przeniesienia własności akcji, dokumentacji wewnętrznej wymaganej przepisami sektorowymi),
c) koszty doradztwa podatkowego i regulacyjnego związanego z przygotowaniem, wdrożeniem i bieżącą obsługą Programów,
d) koszty administracyjne związane z obsługą kadrowo-płacową Programów, w tym koszty utrzymania i rozwoju systemów informatycznych służących do ewidencjonowania danych Uczestników, naliczania i ewidencji przyznanych świadczeń oraz sporządzania dokumentacji (np. listów informacyjnych, oświadczeń Uczestników),
e) koszty techniczne związane z komunikacją z Uczestnikami (przygotowanie i dystrybucja materiałów informacyjnych, szkoleń dla Uczestników i kadry zarządzającej dotyczących zasad Programów),
f) koszty związane z uzyskaniem wymaganych zgód i zezwoleń regulacyjnych (w tym zgody Komisji Nadzoru Finansowego na nabywanie akcji własnych w ramach programu buy-back), w zakresie w jakim koszty te są bezpośrednio związane z realizacją Programów,
g) koszty audytu i kontroli wewnętrznej procesu realizacji Programów w zakresie, w jakim odnoszą się bezpośrednio do weryfikacji prawidłowości ich funkcjonowania.
Wydatki wskazane w lit. a)-g) powyżej są odrębne od wydatków na nabycie akcji własnych Banku przeznaczonych do przyznania lub przekazania Uczestnikom, które stanowią odrębną kategorię kosztową wskazaną w pytaniu nr 3 wniosku.
Osoby zidentyfikowane jako mające istotny wpływ na profil ryzyka Banku, będące uprawnionymi do udziału w Programie dla MRT, uzyskują od Banku wynagrodzenie kwalifikowane - w zależności od podstawy prawnej ich zatrudnienia lub pełnienia funkcji - jako przychody ze stosunku pracy w rozumieniu art. 12 Ustawy o PIT (w przypadku pracowników Banku zatrudnionych na podstawie umowy o pracę, w tym kadry kierowniczej wyższego szczebla niebędącej członkami Zarządu) albo jako przychody z działalności wykonywanej osobiście w rozumieniu art. 13 Ustawy o PIT (w przypadku członków Zarządu Banku pełniących funkcję na podstawie umowy o świadczenie usług zarządzania, tj. kontraktu menedżerskiego).
Kluczowi Pracownicy niebędący osobami MRT uzyskują od Banku wynagrodzenie kwalifikowane jako przychody ze stosunku pracy w rozumieniu art. 12 Ustawy o PIT.
Dla celów podatku dochodowego od osób prawnych powyższe oznacza, że wydatki Banku związane z uczestnictwem tych osób w Programie dla MRT stanowią - w ujęciu ekonomicznym - wydatki o charakterze wynagrodzeniowym (kosztowym), ponoszone w związku z zatrudnieniem pracowników albo świadczeniem usług zarządzania przez członków Zarządu, nie zaś wydatki na rzecz podmiotów niepowiązanych z Bankiem żadnym stosunkiem prawnym stanowiącym podstawę zatrudnienia lub sprawowania funkcji.
Celem wydatków (ani wyłącznym, ani dominującym), które zostaną poniesione przez Bank w związku z Programem dla MRT ani Programem Powszechnym, nie jest wykreowanie ani utrwalenie pozytywnego wizerunku Banku wobec innych podmiotów (tj. wydatki te nie mają charakteru reprezentacyjnego w rozumieniu art. 16 ust. 1 pkt 28 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych).
Celem tych wydatków jest, jak wskazano w opisie zdarzenia przyszłego, w szczególności: zapewnienie zgodności systemu wynagrodzeń zmiennych osób zaliczanych do MRT z bezwzględnie obowiązującymi przepisami sektorowymi (CRD IV1/CRD V2, Rozporządzenie, Prawo bankowe), wsparcie prawidłowego i ostrożnego zarządzania ryzykiem w Banku, powiązanie interesu osób MRT oraz pozostałych Uczestników z długoterminową wartością Banku jako emitenta akcji, zwiększenie motywacji, zaangażowania i stabilności zatrudnienia Uczestników oraz ograniczenie ryzyka utraty kluczowych pracowników.
Celem Programów jest wzrost motywacji i lojalności wśród pracowników, członków Zarządu, czy też osób zajmujących stanowiska kierownicze wyższego szczebla względem Wnioskodawcy. Program powinien również zwiększyć efektywność pracy kadry ze względu na poczucie osobistej odpowiedzialności za wyniki finansowe Wnioskodawcy.
Wydatki te mają zatem charakter wydatków motywacyjno-retencyjnych, ściśle związanych z prowadzoną przez Bank działalnością gospodarczą, a nie wydatków wizerunkowych czy reprezentacyjnych.
Pytania:
1) Czy w opisanym zdarzeniu przyszłym, w przypadku Programu dla MRT, w ramach którego uczestnicy objęci reżimem MRT będą otrzymywać rzeczywiste akcje Banku stanowiące niepieniężny element wynagrodzenia zmiennego, przychód po stronie tych uczestników powstanie - stosownie do art. 24 ust. 11-12b w zw. z art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a Ustawy o PIT - dopiero w momencie odpłatnego zbycia tych akcji i będzie stanowił przychód z kapitałów pieniężnych, a w konsekwencji na Banku nie będą ciążyły obowiązki płatnika ani w chwili przyznania lub nabycia tych akcji przez uczestników, ani w chwili ich późniejszego odpłatnego zbycia?
2) Czy w opisanym zdarzeniu przyszłym, w przypadku Programu Powszechnego, w zakresie nieodpłatnego przyznania pracownikom Banku lub spółek zależnych Akcji Matchingowych oraz Akcji Retencyjnych, przychód po stronie uczestników tego Programu powstanie - stosownie do art. 24 ust. 11–12b w zw. z art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych - dopiero w momencie odpłatnego zbycia tych akcji i będzie stanowił przychód z kapitałów pieniężnych, a w konsekwencji na Banku nie będą ciążyły obowiązki płatnika ani w chwili przyznania lub nabycia przez uczestników Akcji Matchingowych i Akcji Retencyjnych, ani w chwili ich późniejszego odpłatnego zbycia?
3) Czy w opisanym zdarzeniu przyszłym, wydatki ponoszone przez Bank w związku z realizacją Programu dla MRT oraz Programu Powszechnego, w tym wydatki na nabycie akcji własnych Banku przeznaczonych do przyznania lub przekazania Uczestnikom Programów jako akcje stanowiące niepieniężny element wynagrodzenia zmiennego osób MRT, Akcje Matchingowe lub Akcje Retencyjne, a także wydatki organizacyjne, administracyjne, prawne, maklerskie, techniczne i inne wydatki związane z wdrożeniem oraz obsługą Programów, będą stanowiły dla Banku koszty uzyskania przychodów, kwalifikowane jako:
a) w odniesieniu do części takich wydatków związanych z uczestnictwem w Programach osób zatrudnionych w Banku lub uzyskujących od Banku przychody, o których mowa w art. 13 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych - koszty inne niż bezpośrednio związane z przychodami, potrącalne w dacie poniesienia na zasadach określonych w art. 15 ust. 4d-4e ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych;
b) w odniesieniu do części takich wydatków związanych z uczestnictwem w Programie Powszechnym osób zatrudnionych w spółkach zależnych Banku, w zakresie, w jakim Bank będzie obciążał właściwe spółki zależne odpowiednią częścią kosztów Programu Powszechnego - koszty bezpośrednio związane z przychodem uzyskiwanym od tych spółek zależnych z tytułu obciążenia ich częścią kosztów Programu Powszechnego, potrącalne w roku podatkowym, w którym osiągnięte zostaną odpowiadające im przychody, zgodnie z art. 15 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych?
Wnioskodawca pod pojęciem kosztów bezpośrednich rozumie wydatki na nabycie akcji własnych Banku, przeznaczonych do przekazania pracownikom spółek zależnych.
Przedmiotem niniejszej interpretacji jest ocena stanowiska Wnioskodawcy w zakresie pytania nr 3 dotyczącego podatku dochodowego od osób prawnych. W zakresie pozostałych pytań zostanie wydane odrębne rozstrzygnięcie.
Państwa stanowisko w sprawie
Ad 3
W opisanym zdarzeniu przyszłym, wydatki ponoszone przez Bank w związku z realizacją Programu dla MRT oraz Programu Powszechnego, w tym wydatki na nabycie akcji własnych Banku przeznaczonych do przyznania lub przekazania Uczestnikom Programów jako akcje stanowiące niepieniężny element wynagrodzenia zmiennego osób MRT, Akcje Matchingowe lub Akcje Retencyjne, a także wydatki organizacyjne, administracyjne, prawne, maklerskie, techniczne i inne wydatki związane z wdrożeniem oraz obsługą Programów, będą stanowiły dla Banku koszty uzyskania przychodów. Wydatki te będą kwalifikowane jako:
a) w odniesieniu do części wydatków związanych z uczestnictwem w Programach osób zatrudnionych w Banku lub uzyskujących od Banku przychody, o których mowa w art. 13 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych - koszty inne niż bezpośrednio związane z przychodami, potrącalne w dacie ich poniesienia na podstawie art. 15 ust. 4d–4e ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych;
b) w odniesieniu do części wydatków związanych z uczestnictwem w Programie Powszechnym osób zatrudnionych w spółkach zależnych Banku, w zakresie, w jakim Bank będzie obciążał właściwe spółki zależne odpowiednią częścią kosztów Programu Powszechnego - koszty bezpośrednio związane z przychodem uzyskiwanym od tych spółek zależnych z tytułu obciążenia ich częścią kosztów Programu Powszechnego, potrącalne w roku podatkowym, w którym osiągnięte zostaną odpowiadające im przychody, zgodnie z art. 15 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.
Uzasadnienie
Rozstrzygnięcie skutków podatkowych wydatków ponoszonych przez Bank w związku z realizacją Programu dla MRT oraz Programu Powszechnego wymaga uwzględnienia ogólnych zasad kwalifikacji wydatków jako kosztów uzyskania przychodów na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, a także zasad dotyczących momentu potrącalności kosztów bezpośrednio oraz pośrednio związanych z przychodami.
Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych, kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów ze źródła przychodów albo w celu zachowania lub zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1 tej ustawy.
Definicja kosztów uzyskania przychodów ma charakter ogólny. Każdy wydatek poniesiony przez podatnika powinien zatem podlegać indywidualnej analizie z perspektywy jego związku z prowadzoną działalnością gospodarczą oraz możliwości osiągnięcia przychodów albo zachowania lub zabezpieczenia ich źródła. Wyjątek zachodzi jedynie wtedy, gdy określony wydatek został wprost wyłączony z kosztów podatkowych na podstawie art. 16 ust. 1 ustawy o CIT.
Zgodnie ze stanowiskiem prezentowanym w praktyce interpretacyjnej, w tym m.in. w interpretacji indywidualnej z 11 marca 2025 r., sygn. 0114-KDIP2-1.4010.53.2025.2.DK, oraz w interpretacji indywidualnej z 30 grudnia 2024 r., sygn. 0114-KDIP2-2.4010.542.2024.1.AS, przyjmuje się, że aby wydatek mógł zostać uznany za koszt uzyskania przychodów, powinien spełniać łącznie następujące przesłanki:
- zostać poniesiony przez podatnika, tj. w ostatecznym rozrachunku zostać pokryty z jego zasobów majątkowych;
- mieć charakter definitywny (rzeczywisty), tj. jego wartość nie powinna zostać podatnikowi zwrócona, z zastrzeżeniem odrębnej kwalifikacji tej części wydatków, która będzie następnie przedmiotem obciążenia spółek zależnych;
- pozostawać w związku z działalnością gospodarczą podatnika;
- zostać poniesiony w celu osiągnięcia przychodów albo zachowania lub zabezpieczenia ich źródła;
- zostać właściwie udokumentowany;
- nie znajdować się w katalogu wydatków wyłączonych z kosztów uzyskania przychodów na podstawie art. 16 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.
W ocenie Wnioskodawcy wydatki ponoszone przez Bank w związku z realizacją Programu dla MRT oraz Programu Powszechnego spełnią powyższe przesłanki.
- Wydatki te będą ponoszone przez Bank w związku z wdrożeniem i obsługą Programów, w tym w związku z nabyciem akcji własnych Banku przeznaczonych do przyznania lub przekazania Uczestnikom Programów, jak również w związku z obsługą prawną, administracyjną, maklerską i techniczną Programów. W odniesieniu do uczestników zatrudnionych w Banku albo uzyskujących od Banku przychody, o których mowa w art. 13 ustawy o PIT, ekonomiczny ciężar tych wydatków będzie ponoszony przez Bank. Natomiast w zakresie dotyczącym pracowników spółek zależnych objętych Programem Powszechnym, Bank będzie obciążał właściwe spółki zależne odpowiednią częścią kosztów Programu Powszechnego, przypadającą na uczestnictwo ich pracowników.
- Wydatki te będą pozostawały w związku z działalnością gospodarczą Banku. Program dla MRT będzie stanowił element systemu wynagrodzenia zmiennego osób zidentyfikowanych w Banku jako mające istotny wpływ na profil ryzyka Banku. Program ten będzie więc związany z funkcjonowaniem Banku jako instytucji finansowej podlegającej szczególnym wymogom regulacyjnym w zakresie polityki wynagrodzeń. Jego celem będzie powiązanie części wynagrodzenia zmiennego osób MRT z długoterminowym interesem Banku, profilem ryzyka prowadzonej działalności oraz wartością Banku jako emitenta akcji.
- Program Powszechny będzie miał charakter motywacyjno-retencyjny. Będzie on skierowany do pracowników Banku oraz pracowników spółek zależnych, wobec których Bank jest jednostką dominującą w rozumieniu ustawy o rachunkowości. Program ten będzie służył zwiększeniu identyfikacji uczestników z Bankiem i jego grupą kapitałową, wzmocnieniu ich długoterminowego zaangażowania, ograniczeniu ryzyka rotacji oraz powiązaniu interesu uczestników z wartością Banku jako emitenta akcji.
Zdaniem Wnioskodawcy, cele te są gospodarczo uzasadnione. Udział pracowników w programach motywacyjnych może wpływać na ich motywację, zaangażowanie, efektywność pracy oraz ograniczenie ryzyka utraty osób istotnych dla działalności podatnika. Utrata takich osób mogłaby prowadzić do spadku przychodów albo konieczności poniesienia dodatkowych kosztów rekrutacji i wdrożenia nowych pracowników.
Takie podejście zostało zaakceptowane m.in. w interpretacji indywidualnej z 11 marca 2025 r., sygn. 0114-KDIP2-1.4010.53.2025.2.DK oraz w interpretacji indywidualnej z 30 grudnia 2024 r., sygn. 0114-KDIP2-2.4010.542.2024.1.AS.
W odniesieniu do Programu dla MRT należy dodatkowo podkreślić jego szczególny charakter. Program ten będzie elementem systemu wynagrodzenia zmiennego osób objętych reżimem MRT, a więc osób, których działalność zawodowa ma istotny wpływ na profil ryzyka Banku.
Wydatki ponoszone w związku z Programem dla MRT będą miały charakter zbliżony do kosztów wynagrodzeniowych, ponoszonych w związku z funkcjonowaniem Banku jako pracodawcy i instytucji finansowej. Program dla MRT będzie służył realizacji zasad wynagradzania zmiennego w sposób zgodny z regulacjami właściwymi dla sektora bankowego oraz z długoterminowym interesem Banku.
Należy również wskazać, że kosztami podatkowymi są co do zasady tzw. koszty pracownicze. Pojęcie to obejmuje nie tylko wynagrodzenia zasadnicze, ale również premie, nagrody oraz inne świadczenia pieniężne i niepieniężne ponoszone na rzecz pracowników, jeżeli pozostają one w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą i służą osiąganiu przychodów albo zachowaniu lub zabezpieczeniu ich źródła.
W interpretacji indywidualnej z 11 lipca 2025 r., sygn. 0111-KDIB1-2.4010.215.2025.1.AW, organ wprost wskazał, że do kosztów pracowniczych mogą należeć również wydatki na sfinansowanie programu motywacyjnego, który ma zatrzymać najcenniejszych pracowników oraz zmotywować ich do pracy.
Wydatki ponoszone przez Bank w związku z Programami nie będą również mieściły się w katalogu wydatków wyłączonych z kosztów uzyskania przychodów na podstawie art. 16 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. W szczególności będą to wydatki ponoszone na realizację Programów jako systemów wynagradzania, motywowania i retencji Uczestników, a nie wydatki o charakterze reprezentacyjnym ani wydatki niezwiązane z działalnością prowadzoną przez Bank.
W tym miejscu należy również odnieść się do art. 16 ust. 1 pkt 38a ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.
Zgodnie z tym przepisem nie uważa się za koszty uzyskania przychodów wydatków na rzecz osób wchodzących w skład rad nadzorczych, komisji rewizyjnych lub organów stanowiących osób prawnych, z wyjątkiem wynagrodzeń wypłacanych z tytułu pełnionych funkcji. Przepis ten nie obejmuje wydatków na rzecz osób wchodzących w skład organów zarządzających osób prawnych, w tym członków zarządu, ponieważ zarząd nie jest organem stanowiącym, lecz organem zarządzającym i wykonawczym.
W zakresie objętym niniejszym wnioskiem Program dla MRT nie będzie obejmował członków Rady Nadzorczej Banku. W konsekwencji art. 16 ust. 1 pkt 38a ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych nie będzie wyłączał możliwości zaliczenia wydatków związanych z Programem dla MRT do kosztów uzyskania przychodów.
W odniesieniu do wydatków na nabycie akcji własnych Banku należy podkreślić, że akcje te będą nabywane w celu realizacji Programów, tj. w celu ich późniejszego przyznania lub przekazania Uczestnikom spełniającym warunki określone w dokumentacji Programu dla MRT albo Programu Powszechnego. Nabycie akcji własnych będzie zatem funkcjonalnie podporządkowane wykonaniu świadczeń przewidzianych w Programach. Nie będzie ono miało charakteru inwestycji kapitałowej Banku, lecz będzie służyło zapewnieniu puli akcji niezbędnej do realizacji świadczeń o charakterze wynagrodzeniowym, motywacyjnym i retencyjnym.
Możliwość zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków na nabycie akcji własnych przekazywanych następnie uczestnikom programu motywacyjnego została potwierdzona m.in. w interpretacji indywidualnej z 21 grudnia 2018 r., sygn. 0114-KDIP2-1.4010.466.2018.1.MR. W sprawie tej organ uznał za prawidłowe stanowisko, zgodnie z którym wydatki na nabycie akcji własnych nieodpłatnie przekazanych uczestnikom programu motywacyjnego mogą stanowić koszty uzyskania przychodów.
W konsekwencji należy uznać, że wydatki ponoszone przez Bank w związku z realizacją Programu dla MRT oraz Programu Powszechnego będą spełniały przesłanki określone w art. 15 ust. 1 ustawy o CIT i nie będą objęte wyłączeniami wskazanymi w art. 16 ust. 1 tej ustawy.
Przechodząc do kwestii momentu potrącalności wskazanych wydatków, należy zauważyć, że ustawa o CIT dokonuje rozróżnienia na koszty bezpośrednio związane z przychodami oraz koszty inne niż bezpośrednio związane z przychodami, tj. koszty pośrednie.
Kosztami uzyskania przychodów bezpośrednio związanymi z przychodami są takie wydatki, których poniesienie przekłada się wprost na uzyskanie konkretnych przychodów. W ich przypadku możliwe jest zidentyfikowanie wpływu danego kosztu na wielkość osiągniętych przychodów. Do tej kategorii należą przede wszystkim koszty, które mogą być przypisane do konkretnego przychodu lub konkretnego świadczenia generującego przychód.
Natomiast koszty uzyskania przychodów inne niż bezpośrednio związane z przychodami to takie wydatki, których nie da się przypisać wprost do określonych przychodów, ale które są racjonalnie uzasadnione jako prowadzące do ich osiągnięcia albo służące zachowaniu lub zabezpieczeniu źródła przychodów. Nie pozostają one w uchwytnym związku z konkretnymi przysporzeniami podatnika, lecz przyczyniają się ogólnie do prawidłowego funkcjonowania podatnika i prowadzonej przez niego działalności gospodarczej.
Zgodnie z art. 15 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych koszty uzyskania przychodów bezpośrednio związane z przychodami, poniesione w latach poprzedzających rok podatkowy oraz w roku podatkowym, są potrącalne w tym roku podatkowym, w którym osiągnięte zostały odpowiadające im przychody, z zastrzeżeniem art. 15 ust. 4b i 4c tej ustawy.
Natomiast zgodnie z art. 15 ust. 4d ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych koszty uzyskania przychodów inne niż koszty bezpośrednio związane z przychodami są potrącalne w dacie ich poniesienia. Jeżeli koszty te dotyczą okresu przekraczającego rok podatkowy, a nie jest możliwe określenie, jaka ich część dotyczy danego roku podatkowego, w takim przypadku stanowią koszty uzyskania przychodów proporcjonalnie do długości okresu, którego dotyczą. Zgodnie natomiast z art. 15 ust. 4e tej ustawy, za dzień poniesienia kosztu uzyskania przychodów uważa się, z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych w ustawie, dzień, na który ujęto koszt w księgach rachunkowych na podstawie otrzymanej faktury, rachunku albo innego dowodu w przypadku braku faktury lub rachunku, z wyjątkiem sytuacji, gdy dotyczyłoby to ujętych jako koszty rezerw albo biernych rozliczeń międzyokresowych kosztów.
Wydatki ponoszone przez Bank w związku z realizacją Programu dla MRT oraz Programu Powszechnego w części dotyczącej osób zatrudnionych w Banku lub uzyskujących od Banku przychody, o których mowa w art. 13 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, będą stanowiły dla Banku koszty inne niż bezpośrednio związane z przychodami. Tego typu wydatki nie mogą zostać przypisane wprost do uzyskania konkretnego przychodu Banku. Są one jednak racjonalnie uzasadnione jako zmierzające do osiągnięcia przychodów albo zachowania lub zabezpieczenia ich źródła. Program dla MRT stanowić będzie element systemu wynagrodzenia zmiennego osób MRT, natomiast Program Powszechny stanowić będzie instrument motywacyjno -retencyjny pracowników Banku. W konsekwencji wydatki te powinny być rozpoznawane w dacie ich poniesienia, zgodnie z art. 15 ust. 4d-4e ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.
Odmiennie należy ocenić wydatki ponoszone przez Bank w związku z realizacją Programu Powszechnego w części dotyczącej pracowników spółek zależnych. Jak wskazano w opisie zdarzenia przyszłego, w zakresie, w jakim Program Powszechny obejmie pracowników spółek zależnych, Bank będzie obciążał właściwe spółki zależne odpowiednią częścią ekonomicznego ciężaru Programu przypadającą na uczestnictwo ich pracowników, na podstawie odrębnych ustaleń wewnątrzgrupowych oraz dokumentacji pozwalającej przypisać świadczenia do Uczestników zatrudnionych w poszczególnych spółkach zależnych.
W tej części wydatki ponoszone przez Bank będą pozostawały w bezpośrednim związku z przychodem wykazywanym przez Bank z tytułu obciążenia spółek zależnych odpowiednią częścią kosztów Programu Powszechnego. Wydatki te będą bowiem ponoszone w celu wykonania świadczeń, których ekonomiczny ciężar zostanie następnie przypisany do właściwych spółek zależnych i rozliczony z tymi spółkami. Tym samym wydatki te należy uznać za koszty bezpośrednio związane z przychodem uzyskiwanym przez Bank od spółek zależnych.
Takie podejście zostało zaakceptowane przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z 11 lipca 2025 r., sygn. 0111-KDIB1-2.4010.215.2025.1.AW, w której organ wskazał, że wydatki dotyczące pracowników spółek zależnych, w przypadku obciążenia tych spółek kosztami programu, powinny być traktowane jako koszty bezpośrednio związane z przychodem z tego obciążenia. Analogiczne stanowisko w odniesieniu do programu w sektorze bankowym zostało przedstawione w interpretacji indywidualnej z 3 marca 2025 r., sygn. 0114-KDIP2-2.4010.5.2025.2.AS.
W konsekwencji wydatki ponoszone przez Bank w związku z uczestnictwem w Programie Powszechnym pracowników spółek zależnych, w zakresie w jakim Bank będzie obciążał właściwe spółki zależne odpowiednią częścią kosztów Programu Powszechnego, powinny być rozpoznawane przez Bank zgodnie z art. 15 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, tj. w tym roku podatkowym, w którym osiągnięte zostaną odpowiadające im przychody z tytułu obciążenia spółek zależnych. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w praktyce organów podatkowych, m.in. w interpretacji indywidualnej z 3 marca 2025 r., sygn. 0114-KDIP2-2.4010.5.2025.2.AS.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Jak wynika z opisu sprawy, Bank jest spółką publiczną, której akcje są dopuszczone do obrotu na rynku regulowanym. Wnioskodawca funkcjonuje w ramach grupy kapitałowej obejmującej również spółki zależne, wobec których Bank posiada status jednostki dominującej.
Wnioskodawcę obowiązują regulacje związane z kształtowaniem wynagrodzeń, w tym wynagrodzenia zmiennego osób, których działalność zawodowa ma istotny wpływ na profil ryzyka Banku, wynikające z przepisów prawa krajowego i unijnego właściwych dla sektora bankowego. Regulacje te wymagają, aby polityka wynagrodzeń Banku, w szczególności w odniesieniu do osób mających istotny wpływ na profil ryzyka Banku (MRT), wspierała ostrożne i stabilne zarządzanie Bankiem, uwzględniała ryzyko związane z prowadzoną działalnością oraz odpowiednio kształtowała zmienne składniki wynagrodzenia.
Bank planuje wdrożenie nowego programu motywacyjno-retencyjnego o charakterze powszechnym i dobrowolnym, opartego na rzeczywistych akcjach Banku, skierowanego do ogółu pracowników Banku oraz spółek zależnych, a równolegle zamierza zmienić dotychczasowy program dla MRT w taki sposób, aby docelowo również opierał się na akcjach rzeczywistych Banku oraz funkcjonował według zasad analogicznych do zasad przyjętych dla nowego programu powszechnego, z uwzględnieniem odmienności wynikających z bezwzględnie obowiązujących regulacji właściwych dla osób mających istotny wpływ na profil ryzyka Banku.
Planowana modyfikacja modelu wynagradzania osób MRT polega na wykorzystaniu rzeczywistych akcji Banku jako instrumentu stosowanego w ramach wynagrodzenia zmiennego tej kategorii osób.
W związku z intencją wprowadzenia w Banku powszechnego programu opartego na akcjach rzeczywistych, Bank zamierza dostosować dotychczasowy program dla MRT w taki sposób, aby opierał się on na wypłacie wynagrodzenia zmiennego z wykorzystaniem rzeczywistych akcji Banku.
Planowane rozwiązania obejmą:
1) program motywacyjno-retencyjny dla osób zidentyfikowanych jako mające istotny wpływ na profil ryzyka Banku (MRT) oraz Kluczowych Pracowników,
2) nowy, powszechny i dobrowolny program motywacyjno-retencyjny dla pozostałych pracowników Banku i spółek zależnych, tj. Programu Powszechnego.
W ramach programów motywacyjnych akcje Banku będą wykorzystywane jako instrument służący realizacji określonych celów z zakresu polityki wynagrodzeń, motywowania i retencji. W przypadku Programu dla MRT akcje będą stanowiły niepieniężny element wynagrodzenia zmiennego, którego stosowanie pozostaje związane z regulacjami właściwymi dla sektora bankowego dotyczącymi osób mających istotny wpływ na profil ryzyka Banku.
W przypadku Programu Powszechnego akcje dodatkowe będą przyznawane po spełnieniu warunków zatrudnienia oraz utrzymania inwestycji w akcje Banku, a więc jako świadczenie związane z długoterminowym pozostawaniem uczestnika w relacji zatrudnienia z Bankiem lub spółką zależną należącą do grupy kapitałowej Banku.
Celem wdrożenia Programów jest w szczególności:
- zwiększenie identyfikacji uczestników z Bankiem oraz grupą kapitałową Banku,
- wzmocnienie długoterminowego zaangażowania uczestników w działalność Banku,
- zwiększenie atrakcyjności Banku jako pracodawcy,
- zwiększenie stabilności zatrudnienia,
- budowanie długoterminowego zainteresowania uczestników wartością Banku i wynikami jego działalności,
- w odniesieniu do Programu dla MRT - zapewnienie, aby instrument stosowany w ramach wynagrodzenia zmiennego uwzględniał wymogi właściwe dla sektora bankowego oraz wspierał ostrożne i stabilne zarządzanie Bankiem.
Program dla MRT ma obejmować osoby, których działalność zawodowa ma istotny wpływ na profil ryzyka Banku, w tym członków zarządu Banku oraz inne osoby kwalifikowane do tej kategorii zgodnie z regulacjami obowiązującymi w sektorze bankowym oraz metodologią identyfikacji przyjętą przez Bank, jak również Kluczowych Pracowników.
Program dla MRT ma stanowić zmodyfikowaną wersję dotychczas funkcjonującego w Banku rozwiązania w zakresie wynagrodzenia zmiennego tej kategorii osób. Zasadnicza zmiana ma polegać na zastąpieniu dotychczasowego instrumentu opartego na akcjach fantomowych rozwiązaniem opartym na akcjach rzeczywistych Banku oraz na zbliżeniu mechaniki Programu dla MRT do zasad obowiązujących w Programie Powszechnym, przy zachowaniu odrębności wymaganych przez przepisy regulujące zasady wynagradzania osób MRT.
Szczegółowe zasady funkcjonowania Programu dla MRT będą regulowane przez dokumenty wewnętrzne Banku, w szczególności:
- Zasady systemu zmiennego wynagradzania dla kadry zarządzającej - uczestnicy niebędący członkami Zarządu/Rady Nadzorczej,
- Zasady systemu zmiennego wynagradzania dla członków Zarządu,
- Politykę wynagrodzeń członków Rady Nadzorczej i Zarządu (...) Spółka Akcyjna.
Bank zakłada, że podstawą wprowadzenia Programów będą uchwały Walnego Zgromadzenia Banku. W odniesieniu do Programu Powszechnego uchwały te będą stanowiły podstawę utworzenia programu przez Bank jako spółkę akcyjną oraz jednostkę dominującą wobec spółek zależnych, których pracownicy mogą zostać objęci Programem Powszechnym.
Wprowadzenie akcji rzeczywistych jako instrumentu stosowanego w ramach wynagrodzenia zmiennego dla osób MRT ma odpowiadać wymogom właściwym dla sektora bankowego oraz wpisywać się w model oparty na długoterminowym powiązaniu interesu osoby uprawnionej z interesem Banku jako emitenta. Struktura wynagrodzenia osób objętych reżimem MRT zakłada co do zasady dwa zasadnicze elementy: część stałą i część zmienną.
Podstawą ustalenia wysokości wynagrodzenia zmiennego dla osób MRT ma być ocena wyników danej osoby, wyników jednostki organizacyjnej, w której dana osoba wykonuje obowiązki, oraz wyników całego Banku, przy uwzględnieniu kryteriów finansowych i niefinansowych oraz korekt związanych z ryzykiem.
Cele i kryteria oceny mają pozostawać spójne z długoterminową strategią Banku, a kryteria niefinansowe mają stanowić istotny element oceny. W przypadku osób odpowiedzialnych za funkcje kontrolne kryteria te mają być dostosowane do charakteru pełnionej funkcji. Ocena wyników i jej weryfikacja ma następować w trybie właściwym dla struktury organizacyjnej Banku, z udziałem odpowiednich organów lub jednostek organizacyjnych odpowiedzialnych za opiniowanie i zatwierdzanie zmiennych składników wynagrodzenia.
Wskazali Państwo, że wynagrodzenie zmienne dla osób MRT będzie obejmowało:
a. element pieniężny, oraz
b. element niepieniężny w postaci rzeczywistych akcji Banku.
Program Powszechny ma mieć charakter dobrowolny i ma zostać skierowany do pracowników Banku oraz pracowników spółek zależnych zatrudnionych na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony. Jednym z podstawowych warunków ma być pozostawanie w zatrudnieniu na dzień kwalifikacyjny ustalony jako 1 października 2026 r. Konstrukcja Programu Powszechnego zakłada powiązanie prawa do otrzymania akcji z kontynuowaniem zatrudnienia oraz utrzymywaniem przez pracownika inwestycji w akcje Banku przez okres wskazany w dokumentacji Programu.
Objęcie Programem Powszechnym również pracowników spółek zależnych ma służyć budowaniu wspólnoty interesów pomiędzy Bankiem jako podmiotem dominującym, spółkami zależnymi oraz pracownikami tych podmiotów. Program Powszechny ma wzmacniać poczucie przynależności uczestników do grupy kapitałowej Banku oraz motywować ich do podejmowania działań ukierunkowanych na długoterminowy rozwój całej grupy, której wartość i pozycja rynkowa są powiązane z wartością Banku jako podmiotu dominującego i emitenta akcji. Program ma również sprzyjać spójności polityki motywacyjno-retencyjnej w ramach grupy kapitałowej.
W zakresie, w jakim Program Powszechny obejmie pracowników spółek zależnych, Bank będzie obciążał właściwe spółki zależne odpowiednią częścią ekonomicznego ciężaru Programu przypadającą na uczestnictwo ich pracowników, na podstawie odrębnych ustaleń wewnątrzgrupowych oraz dokumentacji pozwalającej przypisać świadczenia do Uczestników zatrudnionych w poszczególnych spółkach zależnych.
W ramach Programu Powszechnego Uczestnik będzie nabywał akcje Banku za pośrednictwem Biura Maklerskiego Pekao, finansując ich zakup z własnych środków.
Nabycie Akcji Inwestycyjnych będzie stanowiło warunek uczestnictwa w mechanizmie przyznawania akcji dodatkowych, jednak ekonomiczny ciężar nabycia Akcji Inwestycyjnych będzie ponoszony przez Uczestnika, a nie przez Bank.
Program Powszechny nie będzie polegał na nieodpłatnym przyznaniu akcji na etapie przystąpienia, lecz na umożliwieniu pracownikowi nabycia akcji Banku z własnych środków przy jednoczesnym przewidzeniu mechanizmu dodatkowego przysporzenia akcyjnego po spełnieniu określonych warunków lojalnościowych i retencyjnych.
Program Powszechny będzie przewidywał przyznawanie Uczestnikom dodatkowych akcji nieodpłatnie, po spełnieniu warunków określonych w zasadach Programu. Dodatkowe akcje mają stanowić zachętę do utrzymywania inwestycji w akcje Banku oraz do pozostawania w zatrudnieniu w Banku albo spółce zależnej przez oznaczony czas. Uczestnik nie będzie zobowiązany do zapłaty ceny za Akcje Matchingowe ani Akcje Retencyjne, o ile spełni warunki ich otrzymania określone w dokumentacji Programu Powszechnego.
Ekonomiczny ciężar przyznania tych akcji będzie ponoszony przez Bank jako podmiot organizujący Program Powszechny i przyznający uczestnikom dodatkowe świadczenie akcyjne związane z kontynuowaniem zatrudnienia w ramach grupy kapitałowej oraz utrzymywaniem inwestycji w akcje Banku. Zgodnie z przyjętymi założeniami, Uczestnikowi ma przysługiwać jedna akcja dodatkowa za każde trzy nabyte Akcje Inwestycyjne.
W związku z wdrożeniem programu motywacyjnego Bank będzie ponosił wydatki, które obejmują w szczególności:
a) wydatki na wynagrodzenie biura maklerskiego oraz ewentualnie innych podmiotów prowadzących obsługę maklerską (rachunki inwestycyjne oraz rachunki papierów wartościowych Uczestników, prowadzenie blokad instrumentów finansowych, obsługa transferów akcji, rozliczenia transakcji nabycia akcji własnych Banku na rynku),
b) koszty obsługi prawnej związanej z przygotowaniem i wdrożeniem dokumentacji Programów (w tym projektów uchwał Walnego Zgromadzenia, regulaminów Programów, umów przeniesienia własności akcji, dokumentacji wewnętrznej wymaganej przepisami sektorowymi),
c) koszty doradztwa podatkowego i regulacyjnego związanego z przygotowaniem, wdrożeniem i bieżącą obsługą Programów,
d) koszty administracyjne związane z obsługą kadrowo-płacową Programów, w tym koszty utrzymania i rozwoju systemów informatycznych służących do ewidencjonowania danych Uczestników, naliczania i ewidencji przyznanych świadczeń oraz sporządzania dokumentacji (np. listów informacyjnych, oświadczeń Uczestników),
e) koszty techniczne związane z komunikacją z Uczestnikami (przygotowanie i dystrybucja materiałów informacyjnych, szkoleń dla Uczestników i kadry zarządzającej dotyczących zasad Programów),
f) koszty związane z uzyskaniem wymaganych zgód i zezwoleń regulacyjnych (w tym zgody Komisji Nadzoru Finansowego na nabywanie akcji własnych w ramach programu buy-back), w zakresie w jakim koszty te są bezpośrednio związane z realizacją Programów,
g) koszty audytu i kontroli wewnętrznej procesu realizacji Programów w zakresie, w jakim odnoszą się bezpośrednio do weryfikacji prawidłowości ich funkcjonowania.
Wydatki związane z wdrożeniem programu motywacyjnego (pkt a-g) są odrębne od wydatków na nabycie akcji własnych Banku przeznaczonych do przyznania lub przekazania Uczestnikom.
Osoby zidentyfikowane jako mające istotny wpływ na profil ryzyka Banku, będące uprawnionymi do udziału w Programie dla MRT, uzyskują od Banku wynagrodzenie kwalifikowane - w zależności od podstawy prawnej ich zatrudnienia lub pełnienia funkcji - jako przychody ze stosunku pracy w rozumieniu art. 12 ustawy o PIT (w przypadku pracowników Banku zatrudnionych na podstawie umowy o pracę, w tym kadry kierowniczej wyższego szczebla niebędącej członkami Zarządu) albo jako przychody z działalności wykonywanej osobiście w rozumieniu art. 13 Ustawy o PIT (w przypadku członków Zarządu Banku pełniących funkcję na podstawie umowy o świadczenie usług zarządzania, tj. kontraktu menedżerskiego). Kluczowi Pracownicy niebędący osobami MRT uzyskują od Banku wynagrodzenie kwalifikowane jako przychody ze stosunku pracy w rozumieniu art. 12 Ustawy o PIT.
Celem Programów jest wzrost motywacji i lojalności wśród pracowników, członków Zarządu, czy też osób zajmujących stanowiska kierownicze wyższego szczebla względem Wnioskodawcy. Program powinien również zwiększyć efektywność pracy kadry ze względu na poczucie osobistej odpowiedzialności za wyniki finansowe Wnioskodawcy. Wydatki te mają zatem charakter wydatków motywacyjno-retencyjnych, ściśle związanych z prowadzoną przez Bank działalnością gospodarczą, a nie wydatków wizerunkowych czy reprezentacyjnych.
Celem wydatków, które zostaną poniesione przez Bank w związku z Programem dla MRT i Programem Powszechnym, nie jest wykreowanie ani utrwalenie pozytywnego wizerunku Banku wobec innych podmiotów (tj. wydatki te nie mają charakteru reprezentacyjnego w rozumieniu art. 16 ust. 1 pkt 28 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych).
Państwa wątpliwości dotyczą potwierdzenia, że wydatki ponoszone przez Bank w związku z realizacją Programów motywacyjnych mogą stanowić dla Banku koszty uzyskania przychodów.
W związku z tym, że uprawnionymi uczestnikami do udziału w Programach motywacyjnych będą osoby będące pracownikami Banku lub Spółek Zależnych, tj. uzyskujące od Banku lub Spółek Zależnych przychody, o których mowa w art. 12 lub art. 13 ustawy o PIT, to w pierwszej kolejności należy przeanalizować, czy opisane przez Państwa wydatki ponoszone przez Bank w związku z realizacją Programu dla MRT oraz Programu Powszechnego spełniają dyspozycję przepisów kwalifikujących tego typu wydatki do podatkowych kosztów uzyskania przychodów.
Zgodnie z art. 15 ust. 1 zdanie 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t. j. Dz. U. z 2026 r., poz. 554 ze zm., dalej: „ustawa o CIT”):
Kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów ze źródła przychodów lub w celu zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1.
Definicja sformułowana przez ustawodawcę ma charakter ogólny. Z tego względu każdorazowy wydatek poniesiony przez podatnika powinien podlegać indywidualnej analizie w celu dokonania jego kwalifikacji prawnej. Wyjątkiem jest jedynie sytuacja, gdy ustawa wyraźnie wskazuje jego przynależność do kategorii kosztów uzyskania przychodów lub wyłącza możliwość zaliczenia go do tego rodzaju kosztów. W pozostałych przypadkach należy natomiast zbadać istnienie związku przyczynowego pomiędzy poniesieniem kosztu a powstaniem przychodu ze źródła przychodu lub realną szansą powstania przychodu podatkowego, bądź też zachowaniem albo zabezpieczeniem źródła jego uzyskiwania.
Innymi słowy oznacza to, że dla kwalifikacji prawnej danego kosztu istotne znaczenie ma cel, w jakim został poniesiony. Wydatek zostanie uznany za koszt uzyskania przychodów, jeżeli pomiędzy jego poniesieniem, a powstaniem, zwiększeniem bądź też możliwością powstania przychodu istnieje związek przyczynowy.
Jako konieczne do spełnienia warunki przy kwalifikacji kosztu do kosztów uzyskania przychodów zarówno w literaturze, jak i orzecznictwie przyjmuje się, że aby wydatek poniesiony przez podatnika stanowił dla niego koszt uzyskania przychodu, musi spełnić następujące warunki:
- został poniesiony przez podatnika, tj. w ostatecznym rozrachunku musi on zostać pokryty z zasobów majątkowych podatnika (nie stanowią kosztu uzyskania przychodu podatnika wydatki, które zostały poniesione na działalność podatnika przez osoby inne niż podatnik),
- jest definitywny (rzeczywisty), tj. wartość poniesionego wydatku nie została podatnikowi w jakikolwiek sposób zwrócona,
- pozostaje w związku z prowadzoną przez podatnika działalnością gospodarczą,
- poniesiony został w celu uzyskania, zachowania lub zabezpieczenia źródła przychodów lub może mieć wpływ na wielkość osiągniętych przychodów,
- został właściwie udokumentowany,
- nie może znajdować się w grupie wydatków, których nie uważa się za koszty uzyskania przychodów zgodnie z art. 16 ust. 1 UPDOP.
Powyższe oznacza, że wszystkie poniesione wydatki, po wyłączeniu enumeratywnie wymienionych w stosownych przepisach ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, mogą stanowić koszt uzyskania przychodów, o ile pozostają w związku przyczynowo-skutkowym z osiągniętymi przychodami, w tym służą zachowaniu albo zabezpieczeniu funkcjonowania źródła przychodów.
Właściwa i zgodna z treścią ustawowej regulacji kwalifikacja kosztów uzyskania przychodów powinna brać pod uwagę:
- przeznaczenie wydatku (jego celowość, zasadność dla funkcjonowania podmiotu) oraz
- potencjalną możliwość (analizowaną w dacie poniesienia wydatku na podstawie obiektywnych przesłanek) przyczynienia się danego wydatku do osiągnięcia przychodu.
Podatnik oceniając związek wydatku z prowadzoną działalnością gospodarczą winien zakładać, że dany koszt może obiektywnie przyczynić się do osiągnięcia przychodów.
Ponadto, należy mieć na względzie, że podatnik uznając wydatek za koszt uzyskania przychodów odnosi ewidentne korzyści albowiem o ten koszt zmniejsza podstawę opodatkowania. Na podatniku spoczywa więc ciężar udowodnienia, że określony wydatek jest kosztem uzyskania przychodów.
Uznanie danego wydatku za koszt uzyskania przychodów jest możliwe tylko wtedy, gdy z prawidłowo i rzetelnie udokumentowanych zdarzeń wynika ponad wszelką wątpliwość, że jest to wydatek celowy i racjonalnie uzasadniony. Podatnik zobowiązany jest więc wykazać nie tylko fakt poniesienia danego wydatku, ale także jego celowość i racjonalność. Przy ustalaniu kosztów uzyskania przychodów, nie można uznać za koszt wydatków, których charakter budzi wątpliwości.
W tym miejscu należy zauważyć, że ustawodawca nie definiuje, co należy rozumieć pod pojęciami: „w celu” osiągnięcia przychodu, jak i „zachowanie” lub „zabezpieczenie” źródła przychodów.
Zgodnie z definicjami zawartymi w Słowniku języka polskiego PWN, pojęcie:
a. „celowość” oznacza: „przydatność do jakichś potrzeb”, „świadome zmierzanie do celu”, „taki przebieg zjawisk, zdarzeń, działań ludzkich, jakby w swym rozwoju zmierzały one do określonego celu”,
b. „zabezpieczyć” oznacza: „zapewnienie ochrony przed czymś niebezpiecznym lub szkodliwym”, „uczynienie bezpiecznym”, „zapewnienie utrzymania czegoś w dotychczasowym stanie”, „zapewnienie komuś środków do życia”, „zapewnienie zaspokojenia roszczenia lub wykonanie kary”, natomiast
c. „zachować” oznacza: „pozostać w posiadaniu czegoś”, „dochować coś w niezmienionym stanie mimo upływu czasu lub niesprzyjających okoliczności”, „uchronić przed zapomnieniem”.
Koszty ponoszone przez podatnika należy ocenić pod kątem ich celowości, a więc dążenia do uzyskania przychodów. Aby określony wydatek można było uznać za koszt uzyskania przychodu, między tym wydatkiem, a osiągnięciem przychodu musi zachodzić związek przyczynowy tego typu, że poniesienie wydatku ma wpływ na powstanie lub zwiększenie jego przychodu.
Można więc przyjąć, że koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów to takie koszty, które są poniesione w trakcie dążenia do uzyskania przychodów. Określony cel musi być widoczny w momencie ponoszenia kosztu. Ponadto, poniesione koszty winny omawiany cel realizować lub co najmniej zakładać jego realność. Koszty poniesione na zachowanie źródła przychodu to takie koszty, które poniesione zostały, aby przychody z danego źródła przychodów w dalszym ciągu występowały w nienaruszonym stanie oraz aby takie źródło w ogóle dalej istniało. Natomiast jako zabezpieczenie źródła przychodów powinno się przyjmować koszty poniesione na ochronienie istniejącego źródła przychodów, w taki sposób, aby to źródło funkcjonowało w bezpieczny sposób.
Najpowszechniejszym kosztem występującym w zakładzie pracy są tzw. „koszty pracownicze”. Pojęcie to obejmuje przede wszystkim wynagrodzenia zasadnicze, wszelkiego rodzaju nagrody, premie, diety, wydatki związane z podnoszeniem kwalifikacji zawodowych pracowników oraz inne świadczenia pieniężne ponoszone na rzecz pracownika., takie jak np. wydatki na sfinansowanie programu dotyczącego systemu wynagradzania w części wynagrodzenia zmiennego, które przysługuje uprawnionym pracownikom.
Jak wynika z opisu sprawy, wydatki ponoszone w związku z Programem dla MRT będą miały charakter zbliżony do kosztów wynagrodzeniowych, ponoszonych w związku z funkcjonowaniem Banku jako pracodawcy i instytucji finansowej. Program dla MRT będzie służył realizacji zasad wynagradzania zmiennego w sposób zgodny z regulacjami właściwymi dla sektora bankowego oraz z długoterminowym interesem Banku.
We wniosku wskazali Państwo, że w Program motywacyjny będzie elementem systemu wynagrodzenia zmiennego osób objętych reżimem MRT, a więc osób, których działalność zawodowa ma istotny wpływ na profil ryzyka Banku. Są to osoby uzyskujące od Banku świadczenia lub inne należności ze źródeł, o których mowa w art. 12 lub art. 13 ustawy o PIT, tj. przede wszystkim ze stosunku pracy.
W odniesieniu do osób Uprawnionych do udziału w Programach motywacyjnych, tj. osób uzyskujących od Banku lub Spółek Zależnych przychody, o których mowa w art. 12 lub art. 13 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wskazać należy, że istotne znaczenie dla kwalifikacji prawnej świadczeń na rzecz tych osób ma unormowanie art. 16 ust. 1 pkt 38a ustawy o CIT, zgodnie z którym:
Nie uważa się za koszty uzyskania przychodów wydatków na rzecz osób wchodzących w skład rad nadzorczych, komisji rewizyjnych lub organów stanowiących osób prawnych oraz spółki, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1, z wyjątkiem wynagrodzeń wypłacanych z tytułu pełnionych funkcji.
Z zacytowanego przepisu wynika bezwzględny nakaz wyłączenia z kosztów uzyskania przychodów wszelkich wydatków na rzecz osób wchodzących w skład rad nadzorczych, komisji rewizyjnych lub organów stanowiących osób prawnych, z jednym tylko wyjątkiem - wynagrodzeń wypłacanych z tytułu pełnionych funkcji.
Stosownie do treści art. 213 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 18 ze zm.; dalej: „KSH”):
Umowa spółki może ustanowić radę nadzorczą lub komisję rewizyjną albo oba te organy.
Zgodnie natomiast z art. 392 § 1 KSH:
Członkom rady nadzorczej może zostać przyznane wynagrodzenie. Wynagrodzenie określa statut lub uchwała walnego zgromadzenia.
Wynagrodzenie członków rady nadzorczej, realizującej ustawowe zadania organu nadzorczego, mające zapewnić prawidłowe funkcjonowanie podmiotu stanowi na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 38a ww. ustawy koszty uzyskania przychodów mimo braku bezpośredniego związku tych wydatków z przychodem (por. wyrok NSA z 18 maja 1999 r., sygn. akt SA/Wr 1357/98; ONSA 2000, nr 2, poz. 81).
Co istotne, zgodnie z art. 201 § 1 KSH:
Zarząd prowadzi sprawy spółki i reprezentuje spółkę.
Oznacza to, że zarząd prowadzi sprawy spółki we wszystkich obszarach niezastrzeżonych wyraźnie do kompetencji innych organów spółki oraz reprezentuje spółkę. Prowadzenie spraw spółki dotyczy sfery wewnętrznej funkcjonowania spółki (podejmowania decyzji organizacyjnych i gospodarczych w spółce), natomiast reprezentacja odnosi się do relacji zewnętrznych (składania oświadczeń woli wobec innych niż spółka uczestników obrotu prawnego).
Treść przepisu art. 16 ust. 1 pkt 38a ustawy o CIT nie uwzględnia zatem wydatków na rzecz osób wchodzących w skład organów zarządzających osób prawnych, pozwalając tym samym na zaliczanie do kosztów uzyskania przychodów również innych niż wynagrodzenie z tytułu pełnionej funkcji wydatków ponoszonych na rzecz tych osób, przy zachowaniu ogólnych warunków wynikających z treści art. 15 ust. 1 ustawy o CIT.
Jak wskazali Państwo, w przedmiotowej sprawie w odniesieniu do osób Uprawnionych do udziału w Programie dla MRT, program nie będzie obejmował członków Rady Nadzorczej Banku. W konsekwencji art. 16 ust. 1 pkt 38a ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych nie będzie wyłączał możliwości zaliczenia wydatków związanych z Programem dla MRT do kosztów uzyskania przychodów.
Wyżej opisane wydatki ponoszone na realizację Programów jako systemów wynagradzania, motywowania i retencji Uczestników, nie są wydatkami o charakterze reprezentacyjnym lub wizerunkowym.
W odniesieniu do wydatków na nabycie akcji własnych Banku należy podkreślić, że akcje te będą nabywane w celu realizacji Programów, tj. w celu ich późniejszego przyznania lub przekazania Uczestnikom spełniającym warunki określone w dokumentacji Programu dla MRT albo Programu Powszechnego. Nabycie akcji własnych będzie zatem funkcjonalnie podporządkowane wykonaniu świadczeń przewidzianych w Programach. Nie będzie ono miało charakteru inwestycji kapitałowej Banku, lecz będzie służyło zapewnieniu puli akcji niezbędnej do realizacji świadczeń o charakterze wynagrodzeniowym, motywacyjnym i retencyjnym.
Podsumowując, opisane przez Państwa wydatki ponoszone przez Bank w związku z realizacją Programu dla MRT oraz Programu Powszechnego spełnią dyspozycję przepisów kwalifikujących tego typu wydatki do podatkowych kosztów uzyskania przychodów ustawy o CIT, tj.:
- wydatki te będą ponoszone przez Bank w związku z wdrożeniem i obsługą Programów, w tym w związku z nabyciem akcji własnych Banku przeznaczonych do przyznania lub przekazania Uczestnikom Programów, jak również w związku z obsługą prawną, administracyjną, maklerską i techniczną Programów. W odniesieniu do uczestników zatrudnionych w Banku albo uzyskujących od Banku przychody, o których mowa w art. 13 ustawy o PIT, ekonomiczny ciężar tych wydatków będzie ponoszony przez Bank. Natomiast w zakresie dotyczącym pracowników spółek zależnych objętych Programem Powszechnym, Bank będzie obciążał właściwe spółki zależne odpowiednią częścią kosztów Programu Powszechnego, przypadającą na uczestnictwo ich pracowników,
- wydatki te będą pozostawały w związku z działalnością gospodarczą Banku. Program dla MRT będzie stanowił element systemu wynagrodzenia zmiennego osób zidentyfikowanych w Banku jako mające istotny wpływ na profil ryzyka Banku. Program ten będzie więc związany z funkcjonowaniem Banku jako instytucji finansowej podlegającej szczególnym wymogom regulacyjnym w zakresie polityki wynagrodzeń. Jego celem będzie powiązanie części wynagrodzenia zmiennego osób MRT z długoterminowym interesem Banku, profilem ryzyka prowadzonej działalności oraz wartością Banku jako emitenta akcji,
- program Powszechny będzie miał charakter motywacyjno-retencyjny. Będzie on skierowany do pracowników Banku oraz pracowników spółek zależnych, wobec których Bank jest jednostką dominującą w rozumieniu ustawy o rachunkowości. Program ten będzie służył zwiększeniu identyfikacji uczestników z Bankiem i jego grupą kapitałową, wzmocnieniu ich długoterminowego zaangażowania, ograniczeniu ryzyka rotacji oraz powiązaniu interesu uczestników z wartością Banku jako emitenta akcji,
- wydatki ponoszone przez Bank w związku z Programami nie będą również mieściły się w katalogu wydatków wyłączonych z kosztów uzyskania przychodów na podstawie art. 16 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.
Udział pracowników w programach motywacyjnych może wpływać na ich motywację, angażowanie, efektywność pracy oraz ograniczenie ryzyka utraty osób istotnych dla działalności podatnika. Utrata takich osób mogłaby prowadzić do spadku przychodów albo konieczności poniesienia dodatkowych kosztów rekrutacji i wdrożenia nowych pracowników.
W konsekwencji należy uznać, że wydatki ponoszone przez Bank w związku z realizacją Programu dla MRT oraz Programu Powszechnego (w tym wydatki na sfinansowanie nabycia przez uprawnionych Uczestników Programu akcji Banku) będą spełniały przesłanki określone w art. 15 ust. 1 ustawy o CIT i nie będą objęte wyłączeniami wskazanymi w art. 16 ust. 1 tej ustawy.
Przechodząc do meritum sprawy i odnosząc się do kwestii dotyczącej momentu zaliczenia opisanych przez Państwa we wniosku wydatków do kosztów podatkowych Banku zauważyć należy, że dla ustalenia momentu zaliczenia wydatków w ciężar kosztów uzyskania przychodów, podatnik powinien rozpoznać rodzaj powiązania kosztów z przychodami.
Przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych dokonują podziału kosztów na:
- koszty bezpośrednio związane z przychodami i
- koszty inne niż bezpośrednio związane z przychodami.
Zgodnie z ugruntowanym poglądem, kosztami uzyskania przychodów bezpośrednio związanymi z przychodami są takie wydatki, których poniesienie przekłada się wprost (w sposób bezpośredni) na uzyskanie konkretnych przychodów. W ich przypadku możliwe jest „zidentyfikowanie” wpływu danego kosztu na wielkość osiągniętych przychodów. Do tej kategorii należą głównie te koszty, które mogą być przydzielone, przypisane do określonych wyrobów bądź usług. Klasycznym przykładem bezpośredniego związku kosztów z przychodami jest relacja, w jakiej pozostają wydatki na nabycie lub wytworzenie jednostki towaru i przychód ze zbycia tej jednostki towaru.
Natomiast koszty uzyskania przychodów inne niż bezpośrednio związane z przychodami to takie wydatki, których nie da się przypisać wprost do określonych przychodów, ale są racjonalnie uzasadnione jako prowadzące do ich osiągnięcia. Nie pozostają one w uchwytnym związku z konkretnymi przysporzeniami podatnika − brak jest możliwości ustalenia, w jakim okresie i w jakiej wysokości powstał związany z nimi przychód. Do tego rodzaju kosztów zalicza się m.in. koszty ogólnego zarządu, koszty administracyjne, wydatki na utrzymanie obiektów, obsługę prawną, ubezpieczenia, świadczenia na rzecz pracowników. Każdy z ww. wydatków jest związany z działalnością prowadzoną przez podatnika i przyczynia się w sposób ogólny do osiągania przez niego przychodów. Nie można jednak ustalić, uzyskaniu jakiego konkretnego przychodu dany wydatek służy.
Ogólne zasady rozliczania kosztów uzyskania przychodu w czasie zawierają przepisy art. 15 ust. 4, 4b, 4c i 4d ustawy o CIT.
Zgodnie z art. 15 ust. 4 ustawy o CIT:
Koszty uzyskania przychodów bezpośrednio związane z przychodami, poniesione w latach poprzedzających rok podatkowy oraz w roku podatkowym, są potrącalne w tym roku podatkowym, w którym osiągnięte zostały odpowiadające im przychody, z zastrzeżeniem ust. 4b i 4c.
Stosownie zaś do art. 15 ust. 4b ustawy o CIT:
Koszty uzyskania przychodów bezpośrednio związane z przychodami, odnoszące się do przychodów danego roku podatkowego, a poniesione po zakończeniu tego roku podatkowego do dnia:
1) sporządzenia sprawozdania finansowego, zgodnie z odrębnymi przepisami, nie później jednak niż do upływu terminu określonego do złożenia zeznania, jeżeli podatnicy są obowiązani do sporządzania takiego sprawozdania, albo
2) złożenia zeznania, nie później jednak niż do upływu terminu określonego do złożenia tego zeznania, jeżeli podatnicy, zgodnie z odrębnymi przepisami, nie są obowiązani do sporządzania sprawozdania finansowego - są potrącalne w roku podatkowym, w którym osiągnięte zostały odpowiadające im przychody.
Zgodnie z art. 15 ust. 4c ustawy o CIT:
Koszty uzyskania przychodów bezpośrednio związane z przychodami, odnoszące się do przychodów danego roku podatkowego, a poniesione po dniu, o którym mowa w ust. 4b pkt 1 albo pkt 2, są potrącalne w roku podatkowym następującym po roku, za który sporządzane jest sprawozdanie finansowe lub składane zeznanie.
Natomiast art. 15 ust. 4d oraz art. 15 ust. 4e UPDOP regulują zasady potrącalności kosztów innych niż koszty bezpośrednio związane z przychodami.
W myśl art. 15 ust. 4d ustawy o CIT:
Koszty uzyskania przychodów, inne niż koszty bezpośrednio związane z przychodami, są potrącalne w dacie ich poniesienia. Jeżeli koszty te dotyczą okresu przekraczającego rok podatkowy, a nie jest określenie, jaka ich część dotyczy danego roku podatkowego, w takim przypadku stanowią koszty uzyskania przychodów proporcjonalnie do długości okresu, którego dotyczą.
Zgodnie z art. 15 ust. 4e ustawy o CIT:
Za dzień poniesienia kosztu uzyskania przychodów, z zastrzeżeniem ust. 4a i 4f-4h, uważa się dzień, na który ujęto koszt w księgach rachunkowych (zaksięgowano) na podstawie otrzymanej faktury (rachunku), albo dzień, na który ujęto koszt na podstawie innego dowodu w przypadku braku faktury (rachunku), z wyjątkiem sytuacji gdy dotyczyłoby to ujętych jako koszty rezerw albo biernych rozliczeń międzyokresowych kosztów.
Zasady te są modyfikowane przepisami szczególnymi odnoszącymi się do niektórych rodzajów kosztów, w tym również do szeroko rozumianych „kosztów pracowniczych”.
Artykuł 15 ust. 4g ustawy o CIT wskazuje, że:
Należności z tytułów, o których mowa w art. 12 ust. 1 i 6 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, oraz zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego wypłacane przez zakład pracy, z zastrzeżeniem ust. 4ga, stanowią koszty uzyskania przychodów w miesiącu, za który są należne, pod warunkiem że zostały wypłacone lub postawione do dyspozycji w terminie wynikającym z przepisów prawa pracy, umowy lub innego stosunku prawnego łączącego strony. W przypadku uchybienia temu terminowi do należności tych stosuje się art. 16 ust. 1 pkt 57.
Artykuł 15 ust. 4g ustawy o CIT zawiera szczególne regulacje dotyczące momentu zaliczenia wynagrodzeń pracowników i innych przychodów ze stosunku pracy do kosztów uzyskania przychodu.
Z uwagi na fakt, że przepis ten ma charakter przepisu szczególnego, jest on wyjątkiem od ogólnych zasad kwalifikacji kosztów podatkowych na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych i zgodnie z regułą wykładni prawa „lex specialis derogat legi generali” ma on pierwszeństwo w zastosowaniu przed ogólnymi zasadami określonymi w art. 15 ust. 1 ustawy o CIT.
Zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 57 ustawy o CIT:
Nie uważa się za koszty uzyskania przychodów:
niewypłaconych, niedokonanych lub niepostawionych do dyspozycji wypłat, świadczeń oraz innych należności z tytułów określonych w art. 12 ust. 1 i 6, art. 13 pkt 2 i 4-9 oraz w art. 18 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, świadczeń pieniężnych z tytułu odbywania praktyk absolwenckich, o których mowa w ustawie z dnia 17 lipca 2009 r. o praktykach absolwenckich, świadczeń pieniężnych z tytułu odbywania stażu uczniowskiego, o którym mowa w art. 121a ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (Dz. U. z 2021 r. poz. 1082, z późn. zm.25), a także zasiłków pieniężnych z ubezpieczenia społecznego wypłacanych przez zakład pracy, z zastrzeżeniem art. 15 ust. 4g.
Tym samym, koszty świadczeń i innych należności określonych w art. 12 ust. 1 ustawy o PIT (w tym wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężną świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty wypłacane w związku ze stosunkiem służbowym, stosunkiem pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczym stosunkiem pracy), nie będą stanowić kosztów uzyskania przychodów, jeżeli nie zostały wypłacone, dokonane lub postawione do dyspozycji.
W związku z powyższym, jeżeli pracodawca wypłaca pracownikom wynagrodzenie i inne przychody ze stosunku pracy w terminie określonym prawem lub umową z pracownikiem, stanowią one co do zasady koszty uzyskania przychodów na zasadzie memoriałowej, tj. w okresie, za który są należne. Natomiast, w przypadku, gdy pracodawca nie dotrzyma powyższego terminu w odniesieniu do kosztów pracowniczych, zastosowanie znajdzie zasada kasowa, tj. koszt będzie rozpoznany dopiero w momencie faktycznego wypłacenia wynagrodzenia lub postawienia go do dyspozycji.
Jak wynika z wniosku, Spółka, jako bank krajowy, podlega szczególnym regulacjom prawnym w zakresie kształtowania zasad wynagradzania pracowników Spółki, a w szczególności pracowników, których działalność zawodowa ma istotny wpływ na profil ryzyka Spółki. Szczegółowe zasady, na jakich powinna być oparta polityka wynagrodzeń banku w zakresie zmiennych składników wynagrodzenia, określa § 25 ust. 3 Rozporządzenia MFFiRP.
Wydatki ponoszone przez Bank w związku z Programem dla uprawnionych pracowników Banku nie mogą zostać przypisane wprost do uzyskania konkretnego przychodu, jednak są racjonalnie uzasadnione jako zmierzające do osiągnięcia lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów. Wydatki ponoszone przez Bank w związku z realizacją Programu dla MRT oraz Programu Powszechnego w części dotyczącej osób zatrudnionych w Banku lub uzyskujących od Banku przychody, o których mowa w art. 13 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, będą stanowiły dla Banku koszty inne niż bezpośrednio związane z przychodami. Program dla MRT stanowić będzie element systemu wynagrodzenia zmiennego osób MRT, natomiast Program Powszechny stanowić będzie instrument motywacyjno-retencyjny pracowników Banku. W konsekwencji wydatki te powinny być rozpoznawane w dacie ich poniesienia, zgodnie z art. 15 ust. 4d-4e ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.
Odmiennie należy ocenić wydatki ponoszone przez Bank w związku z realizacją Programu Powszechnego w części dotyczącej pracowników spółek zależnych. Jak wskazano w opisie zdarzenia przyszłego, w zakresie, w jakim Program Powszechny obejmie pracowników spółek zależnych, Bank będzie obciążał właściwe spółki zależne odpowiednią częścią ekonomicznego ciężaru Programu przypadającą na uczestnictwo ich pracowników, na podstawie odrębnych ustaleń wewnątrzgrupowych oraz dokumentacji pozwalającej przypisać świadczenia do Uczestników zatrudnionych w poszczególnych spółkach zależnych.
W tej części wydatki ponoszone przez Bank będą pozostawały w bezpośrednim związku z przychodem wykazywanym przez Bank z tytułu obciążenia spółek zależnych odpowiednią częścią kosztów Programu Powszechnego. Wydatki te będą bowiem ponoszone w celu wykonania świadczeń, których ekonomiczny ciężar zostanie następnie przypisany do właściwych spółek zależnych i rozliczony z tymi spółkami. Tym samym wydatki te należy uznać za koszty bezpośrednio związane z przychodem uzyskiwanym przez Bank od spółek zależnych.
Podsumowując powyższe, wydatki ponoszone przez Bank w związku z realizacją Programu dla MRT oraz Programu Powszechnego, w tym wydatki na nabycie akcji własnych Banku przeznaczonych do przyznania lub przekazania Uczestnikom Programów jako akcje stanowiące niepieniężny element wynagrodzenia zmiennego osób MRT, Akcje Matchingowe lub Akcje Retencyjne, a także wydatki organizacyjne, administracyjne, prawne, maklerskie, techniczne i inne wydatki związane z wdrożeniem oraz obsługą Programów, będą stanowiły dla Banku koszty uzyskania przychodów. Wydatki te będą kwalifikowane jako:
a) w odniesieniu do części wydatków związanych z uczestnictwem w Programach osób zatrudnionych w Banku lub uzyskujących od Banku przychody, o których mowa w art. 13 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych - koszty inne niż bezpośrednio związane z przychodami, potrącalne w dacie ich poniesienia na podstawie art. 15 ust. 4d–4e ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych;
b) w odniesieniu do części wydatków związanych z uczestnictwem w Programie Powszechnym osób zatrudnionych w spółkach zależnych Banku, w zakresie, w jakim Bank będzie obciążał właściwe spółki zależne odpowiednią częścią kosztów Programu Powszechnego - koszty bezpośrednio związane z przychodem uzyskiwanym od tych spółek zależnych z tytułu obciążenia ich częścią kosztów Programu Powszechnego, potrącalne w roku podatkowym, w którym osiągnięte zostaną odpowiadające im przychody, zgodnie z art. 15 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.
W konsekwencji Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 3 należało uznać za prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem zdarzenia przyszłego podanego przez Państwa w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.
Odnosząc się do powołanych we wniosku interpretacji indywidualnych należy stwierdzić, iż zostały one wydane w indywidualnych sprawach podmiotów, które o ich wydanie wystąpiły, zatem nie są one wiążące dla organu wydającego przedmiotową interpretację.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
- Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.
- Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
- Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
- w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
- w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
Rozliczaj podatki zgodnie z przepisami — w programie TaxMachine
Interpretacje pomagają zrozumieć przepisy; TaxMachine pomaga je zastosować w praktyce — prowadzi księgi, liczy podatki i generuje deklaracje, a stawki, druki i przepisy aktualizuje na bieżąco.
- ✓ Księga przychodów i rozchodów, ryczałt oraz pełna księgowość
- ✓ Faktury i e-faktury KSeF, JPK_V7 i JPK_KR
- ✓ PIT, CIT, VAT i inne deklaracje + wysyłka e-Deklaracje z pobraniem UPO
- ✓ Środki trwałe i amortyzacja, płace i ZUS
- ✓ Automatyczne aktualizacje stawek, druków i przepisów