taxmachine.pl

0114-KDIP2-2.4010.225.2026.2.IN

Interpretacja indywidualna2026-08-13Dyrektor Krajowej Informacji SkarbowejAktualna

Powstanie skutków podatkowych w zakresie dokonania korekty przychodów lub kosztów podatkowych na podstawie wystawionej noty uznaniowej/obciążeniowej.

Interpretacja indywidualna – stanowisko nieprawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób prawnych jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

22 maja 2026 r. wpłynął Państwa wniosek z 21 maja 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie dokonania korekty przychodów lub kosztów podatkowych na podstawie wystawionej noty uznaniowej/obciążeniowej. Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

A. S.A. (dalej: „Spółka” lub „Wnioskodawca”) jest spółką kapitałową posiadającą siedzibę oraz miejsce zarządu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Spółka jest czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług oraz podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych.

Przedmiotem działalności Spółki jest w szczególności produkcja (…). W ramach prowadzonej działalności gospodarczej Spółka posiada osiem zakładów produkcyjnych, centra dystrybucji zlokalizowane na terenie całego kraju, a także centralę Spółki oraz biuro zarządu. Spółka współpracuje również ze spółkami zależnymi, m.in. w zakresie logistyki oraz prowadzenia sieci sklepów detalicznych pod marką „A.”.

W ramach działalności handlowej Spółka współpracuje z sieciami handlowymi, w tym z supermarketami oraz hipermarketami. Poza podstawowymi umowami sprzedaży zawierane są również dodatkowe umowy handlowe, regulujące zasady przyznawania tzw. bonusów warunkowych. Bonusy te mają charakter rabatów udzielanych po zakończeniu określonych okresów rozliczeniowych (np. kwartalnych) i są uzależnione od osiągnięcia przez kontrahenta określonego poziomu obrotu, zgodnie z ustalonymi progami procentowymi.

Rabaty warunkowe są kalkulowane w systemach Spółki w odniesieniu do konkretnych faktur sprzedażowych, na których wykazane zostały towary objęte rabatem. Na podstawie dokonanych wyliczeń Spółka wystawia zbiorczą fakturę korygującą, obejmującą nawet kilkadziesiąt faktur pierwotnych wystawionych w danym okresie rozliczeniowym. Zbiorcza faktura korygująca wystawiana jest zgodnie z art. 106j ustawy o VAT i powoduje obniżenie podstawy opodatkowania oraz kwoty podatku należnego w odniesieniu do faktur pierwotnych objętych rabatem. Prawidłowość wystawiania faktur korekt dotyczących rabatów posprzedażowych zostało potwierdzone ostatnią interpretacją indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 29.04.2026 r. o sygnaturze sprawy 0114-KDIP1- 3.4012.106.2026.1.KP.

Po wystawieniu zbiorczej faktury korygującej może dojść do powstania kolejnego zdarzenia gospodarczego związanego z tym samym okresem rozliczeniowym, w szczególności w postaci wystawienia kolejnej faktury korygującej odnoszącej się do tego samego okresu rabatowania. Taka sytuacja może mieć miejsce, gdy ustalana jest nowa wysokość rabatu, odmienna od pierwotnie przyznanej, jak również w przypadkach, w których kwoty rabatów zostały już wypłacone kontrahentowi, lecz w wysokości innej niż ostatecznie ustalona na podstawie późniejszych rozliczeń lub uzgodnień handlowych. Z uwagi na bardzo duże rozdrobnienie danych źródłowych, liczbę faktur uczestniczących w rozliczeniu oraz procentowy sposób kalkulacji rabatów, Spółka nie zawsze będzie w stanie precyzyjnie odtworzyć pierwotną kwotę udzielonego rabatu.

W takich przypadkach Spółka będzie zobowiązana do odwrócenia w systemie pierwotnie udzielonego rabatu, tj. do przywrócenia wartości sprzedaży do poziomu wynikającego z faktur pierwotnych. Odwrócenie rabatu realizowane będzie poprzez wystawienie kolejnej faktury korygującej, tzw. „korekty do zera”, której celem jest zniesienie skutków wcześniejszej zbiorczej faktury korygującej.

Spółka wskazuje ponadto, że z dniem 1 maja 2024 r. dokonała zmiany systemu wykorzystywanego do obsługi procesów sprzedażowych i fakturowania. Obecnie Spółka korzysta z globalnego systemu informatycznego obowiązującego w całej Grupie B., który jest zarządzany centralnie na poziomie grupy kapitałowej. Funkcjonalności tego systemu, w tym w szczególności sposób generowania oraz przeliczania faktur korygujących, nie są realizowane manualnie przez użytkowników po stronie Spółki, lecz działają w oparciu o zautomatyzowane algorytmy i ustawienia systemowe, na które Spółka ma ograniczony wpływ.

W konsekwencji czego przy wystawianiu faktur korygujących, w tym korekt uprzednio wystawionych faktur korygujących „do zera” mogą pojawić się różnice wynikające np. z zaokrągleń, różnic systemowych, drobnych rozbieżności rozliczeniowych, które mają charakter jedynie czysto techniczny czy systemowy, a które nie zmieniają rzeczywistej ceny ani zakresu świadczenia. Na podkreślenie zasługuje fakt, iż różnice te mają charakter techniczny (zaokrąglenia, rozbieżności systemowe) i nie odzwierciedlają rzeczywistej zmiany wartości transakcji ani podstawy opodatkowania.

Spółka we własnym systemie testowym przeprowadzała symulację wystawienia faktury korygującej „do zera” uprzednio wystawionej faktury korygującej. W toku tych testów zidentyfikowano niewielkie różnice kwotowe powstałe w wyniku rozliczenia kilku faktur korygujących, wynikające z zaokrągleń oraz działania systemów księgowo-finansowych, w niektórych przypadkach system nie pozwala na wystawienie faktury korygującej na dokładnie taką samą wartość netto jak pierwotna korekta zbiorcza. Skutkiem tego mogą wystąpić dwie sytuacje:

    powstanie różnica „groszowa” pomiędzy pierwotną a skorygowaną wartością zarówno podstawy opodatkowania jak i podatku należnego VAT,

    kwota podatku VAT zostanie skorygowana prawidłowo, natomiast powstanie różnica w wysokości podstawy opodatkowania np. w wysokości 5 groszy, działająca na korzyść lub niekorzyść kontrahenta.

W praktyce Spółka współpracuje z kontrahentami, którzy w części przypadków mogą zaakceptować niewielkie różnice, jednak istnieją również kontrahenci, którzy nie wyrażą zgody na takie rozliczenia. Opisana sytuacja ma charakter niezależny i wynika jedynie z ograniczeń systemowych oraz sposobu przeliczania wartości w kolejnych korektach, które nie zawsze w pełni odwzorowują relacje pomiędzy pierwotnymi fakturami a wieloetapowymi korektami zbiorczymi, czego efektem może być wystąpienie groszowych rozbieżności zarówno in plus jak i in minus na wartości podstawy opodatkowania oraz na wartości podatku VAT należnego.

Podsumowując w przedstawionym stanie przyszłym Spółka w celu prawidłowej ewidencji kolejnego zdarzenia gospodarczego oraz rozliczenia różnic wynikających z zaokrągleń planuje:

  • Przy założeniu, iż system wygeneruje różnice zarówno w wartości netto, jak i w kwocie podatku VAT należnego wystawić dodatkową fakturę korygującą VAT do uprzednio wystawionej faktury korygującej „do zera”, przy czym Spółka zakłada, że wartość tej korekty będzie miała charakter groszowy,
  • Przy założeniu, iż system wygeneruje różnicę wyłącznie w zakresie podstawy opodatkowania (wartości netto), natomiast kwota podatku VAT nie ulegnie zmianie wystawić notę korygującą do uprzednio wystawionej faktury korygującej „do zera”, przy czym Spółka zakłada, że wartość tej noty również będzie miała charakter groszowy.

W przypadku gdy Spółka wystawi dodatkową fakturę korygującą, ujmie ją w ewidencji podatku od towarów i usług oraz wykaże w pliku JPK_V7M za okres rozliczeniowy, w którym faktura korygująca została wystawiona. Natomiast na gruncie podatku dochodowego od osób prawnych, Spółka rozpozna odpowiednio przychód lub koszt podatkowy w zależności od kierunku powstałej różnicy wynikającej z korekty.

Natomiast w przypadku, gdy różnica będzie dotyczyć wyłącznie wartości netto i zostanie udokumentowana notą uznaniową/obciążeniową (księgową), nota ta nie będzie ujmowana w ewidencji VAT ani wykazywana w pliku JPK_V7M, jako że dokument ten pozostaje poza zakresem opodatkowania podatkiem od towarów i usług. Jednocześnie Spółka rozpozna na jej podstawie odpowiednio przychód lub koszt podatkowy na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

W obu wskazanych przypadkach wystawiona dokumentacja tj. faktura korygująca VAT lub nota uznaniowa/ obciążeniowa (księgowa) stanowi podstawę do prawidłowego

uregulowania wzajemnych zobowiązań pomiędzy Spółką a odbiorcą, odzwierciedlając ostatecznie ustaloną wartość rozliczeń handlowych.

W związku z powyższym Spółka powzięła wątpliwości co do prawidłowości opisanego sposobu dokumentowania i ewidencjonowania wskazanych zdarzeń gospodarczych.

Pytanie

1.  Czy w świetle art. 29a ust. 10, art. 106j ust. 1 pkt 1 oraz art. 109 ust. 3 i 3b ustawy o podatku od towarów i usług spółka będzie prawidłowo postępować, dokumentując groszowe różnice poprzez wystawienie faktury korygującej?

2.  Czy w działając zgodnie z art. 12 ust. 3j–3m albo odpowiednio art. 15 ust. 4i–4k ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych spółka będzie prawidłowo postępować dokumentując groszowe różnice poprzez wystawienie noty uznaniowej/obciążeniowej (bez wystawiania kolejnej faktury korygującej) w przypadku, gdy różnice dotyczą jedynie wartości podstawy netto oraz na jej podstawie dokonać korekty przychodów lub kosztów podatkowych?

3.  Czy w opisanym zdarzeniu przyszłym, w przypadku wystawienia faktury korygującej w krajowym systemie e‑faktur (ksef) w celu skorygowania różnic groszowych, które dotyczą zarówno podstawy opodatkowania, jak i kwoty podatku od towarów i usług, podatnik powinien w polu identyfikującym fakturę korygowaną wskazać wszystkie faktury pierwotne objęte zbiorczą fakturą korygującą rabatową, czy też wystarczające i prawidłowe jest wskazanie wyłącznie faktury korygującej „do zera”, z której rozliczenia wynikły przedmiotowe różnice groszowe?

Przedmiotem niniejszej interpretacji jest ocena Państwa stanowiska w zakresie pytania nr 2 dotyczącego podatku dochodowego od osób prawnych. W zakresie pytania nr 1 i 3 dotyczącym podatku od towarów i usług zostanie wydane odrębne rozstrzygnięcie.

Państwa stanowisko w sprawie

Stanowisko Wnioskodawcy w zakresie pytania nr 2

W ocenie Spółki odmiennie należy ocenić sytuację, w której systemowe odwrócenie rabatu posprzedażowego prowadzi wyłącznie do powstania technicznej różnicy rozliczeniowej w wartości netto, która nie odzwierciedla rzeczywistej zmiany ceny ani podstawy opodatkowania, lecz wynika wyłącznie z mechanizmów zaokrągleń oraz sposobu przetwarzania danych w systemach informatycznych, przy jednoczesnym braku zmian w kwocie podatku należnego VAT.

W takim przypadku nie dochodzi do zdarzenia wywołującego skutki na gruncie podatku od towarów i usług, a tym samym brak jest przesłanek do wystawienia kolejnej faktury korygującej w rozumieniu art. 106j ustawy o VAT. Skoro kwota podatku VAT pozostaje niezmieniona, brak jest również podstaw do korygowania ewidencji VAT oraz pliku JPK_V7M, gdyż – stosownie do art. 109 ust. 3 ustawy o VAT – ewidencja ta obejmuje wyłącznie dane niezbędne do prawidłowego rozliczenia podatku VAT.

W konsekwencji omawiane różnice nie stanowią korekty ceny w rozumieniu przepisów o VAT, lecz mają charakter wtórnych rozbieżności technicznych powstałych na etapie rozliczenia transakcji, które nie wpływają na ustaloną pomiędzy stronami wartość świadczenia. W takiej sytuacji udokumentowanie powstałej różnicy za pomocą noty uznaniowej lub obciążeniowej (księgowej) należy uznać za dopuszczalne pod warunkiem, że dokument ten nie wpływa na wysokość podstawy opodatkowania ani kwoty podatku VAT. Nota jako dokument pozostający poza zakresem VAT nie podlega wykazaniu w ewidencji VAT ani w pliku JPK_V7.

Nota księgowa stanowi dowód księgowy dokumentujący rozrachunki pomiędzy stronami w sytuacjach, w których nie dochodzi do czynności podlegającej opodatkowaniu VAT. W analizowanym przypadku pełni ona funkcję wyłącznie rozliczeniową, służąc wyrównaniu technicznych różnic powstałych na skutek działania systemów informatycznych. Wystawienie noty uznaniowej lub obciążeniowej nie służy dokumentowaniu dostawy towarów ani świadczenia usług, lecz ma charakter wyłącznie techniczny i rozliczeniowy, polegający na wyrównaniu różnic groszowych powstałych w wyniku zastosowania mechanizmów zaokrągleń oraz przeliczeń systemowych. Różnice te nie odzwierciedlają rzeczywistej zmiany ceny ani warunków transakcji i nie stanowią elementu polityki rabatowej, lecz służą wyłącznie uzgodnieniu sald rozrachunkowych pomiędzy stronami.

Potwierdzeniem prawidłowości opisanego podejścia są regulacje ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych. Na gruncie tej ustawy zarówno rabat zbiorczy, jak i jego późniejsze odwrócenie stanowią zdarzenia korygujące przychody lub koszty podatkowe. W konsekwencji Spółka zobowiązana jest do odzwierciedlenia rzeczywistego przebiegu rozliczeń gospodarczych, w tym do ujęcia ostatecznej wartości rozrachunków z kontrahentem.

Różnice wynikające z rozliczeń systemowych, w tym różnice groszowe powstałe pomiędzy fakturą korygującą „do zera” a pierwotnymi rozliczeniami, nie mają charakteru błędu rachunkowego ani oczywistej omyłki, lecz wynikają z późniejszych zdarzeń o charakterze technicznym, co uzasadnia ich ujęcie na bieżąco zgodnie z art. 12 ust. 3j–3m oraz art. 15 ust. 4i–4k ustawy o CIT podatku dochodowym od osób prawnych.

Mając na uwadze, że udzielony rabat zbiorczy oraz jego odwrócenie stanowią element rozliczenia ceny sprzedaży, to także wtórne korekty o charakterze technicznym – nieodzwierciedlające zmiany ekonomicznej transakcji – powinny zostać ujęte jako korekta przychodów lub kosztów podatkowych, zgodnie z zasadą wiernego odzwierciedlenia zdarzeń gospodarczych.

W konsekwencji Spółka stoi na stanowisku, że dokumentowanie różnic groszowych dotyczących wyłącznie wartości netto sprzedaży poprzez wystawienie noty uznaniowej lub noty obciążeniowej, a następnie ujęcie tych różnic jako korekty przychodów lub kosztów podatkowych na bieżąco, będzie prawidłowe na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

Przedmiotowe różnice nie stanowią bowiem korekty ceny ani rabatu, lecz wyłącznie techniczne wyrównanie rozrachunków powstałych na skutek zaokrągleń systemowych, wobec czego ich udokumentowanie notą księgową oraz ujęcie w rachunku podatkowym jest uzasadnione.

Dodatkowo zastosowanie not księgowych w opisanym przypadku pozwala na uniknięcie generowania licznych korekt VAT o marginalnej wartości do uprzednio wystawionych faktur korygujących, co sprzyja przejrzystości i efektywności rozliczeń, pozostając jednocześnie w zgodzie z charakterem tych różnic jako zdarzeń o wyłącznie technicznym znaczeniu, niemających wpływu na rozliczenia podatku od towarów i usług.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Przedmiotem Państwa wątpliwości jest kwestia przyjęcia, że Spółka postąpi prawidłowo dokumentując groszowe różnice poprzez wystawienie noty uznaniowej/obciążeniowej (bez wystawiania faktury korygującej) w przypadku gdy różnice dotyczą jedynie wartości podstawy netto oraz na jej podstawie będzie dokonywać korekty przychodów lub kosztów podatkowych zgodnie z art. 12 ust. 3j – 3m albo art. 15 ust. 4i – 4k ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 554 ze zm., dalej: „ustawa o CIT”).

Ustawa o CIT nie zawiera legalnej definicji przychodu podatkowego. Ustawodawca ograniczył się w tym zakresie do wskazania w art. 12 ust. 1 tej ustawy przykładowych przysporzeń, zaliczanych do tej kategorii.

W myśl art. 12 ust. 1 pkt 1 i 2 ww. ustawy:

Przychodami, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4 oraz art. 14, są w szczególności:

1)  otrzymane pieniądze, wartości pieniężne, w tym również różnice kursowe;

2)  wartość otrzymanych rzeczy lub praw, a także wartość innych świadczeń w naturze, w tym wartość rzeczy i praw otrzymanych nieodpłatnie lub częściowo odpłatnie, a także wartość innych nieodpłatnych lub częściowo odpłatnych świadczeń, z wyjątkiem świadczeń związanych z używaniem środków trwałych otrzymanych przez samorządowe zakłady budżetowe i instytucje gospodarki budżetowej w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych oraz spółki użyteczności publicznej z wyłącznym udziałem jednostek samorządu terytorialnego lub ich związków od Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego lub ich związków w nieodpłatny zarząd lub używanie.

Na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy o CIT przychodem jest każda wartość wchodząca do majątku podatnika, mająca definitywny charakter, powiększająca jego aktywa, którą może on rozporządzać jak własną.

Przychód powstaje zatem z momentem jego faktycznego uzyskania przez podatnika.

Tym samym, o zaliczeniu danego przysporzenia majątkowego do przychodów decyduje definitywny jego charakter w tym sensie, że w sposób ostateczny faktycznie powiększa ono aktywa podatnika. Otrzymane świadczenie może być uznane za przychód, jeżeli ma ono charakter definitywny, ostateczny oraz pewny w tym znaczeniu, że podatnik uzyskuje swobodę dysponowania określonym świadczeniem lub środkami pieniężnymi.

Ustawa przewiduje przy tym wyjątki od powyższej reguły. Dotyczą one m.in. przychodów z działalności gospodarczej i z działów specjalnych produkcji rolnej (art. 12 ust. 3 ustawy o CIT).

Stosownie do art. 12 ust. 3 ustawy o CIT:

Za przychody związane z działalnością gospodarczą i z działami specjalnymi produkcji rolnej, osiągnięte w roku podatkowym, a także za przychody uzyskane z zysków kapitałowych, z wyłączeniem przychodów, o których mowa w art. 7b ust. 1 pkt 1, uważa się także należne przychody, choćby nie zostały jeszcze faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont.

Literalna wykładnia powołanych przepisów prowadzi do wniosku, że do przychodów podatkowych zalicza się tylko takie przychody, które w danym momencie są trwałe, definitywne i bezwarunkowe. W konsekwencji, do przychodów podatkowych, podatnik winien zaliczyć tylko takie przychody, które są mu należne. Nie będą to zatem jakiekolwiek przychody lecz przychody, w stosunku do których podatnikowi przysługiwać będzie prawo do ich otrzymania i które stanowić będą jego trwałe przysporzenie majątkowe. Co do zasady więc, o zaliczeniu danego przysporzenia majątkowego do przychodów danej osoby prawnej decyduje definitywny charakter tego przysporzenia w tym sensie, że w sposób ostateczny faktycznie powiększa ono aktywa podatnika, a więc takie, którymi może on rozporządzać jak właściciel.

Zgodnie z art. 12 ust. 3j ustawy o CIT:

Jeżeli korekta przychodu nie jest spowodowana błędem rachunkowym lub inną oczywistą omyłką, korekty dokonuje się poprzez zmniejszenie lub zwiększenie przychodów osiągniętych w okresie rozliczeniowym, w którym została wystawiona faktura korygująca lub, w przypadku braku faktury, inny dokument potwierdzający przyczyny korekty.

W myśl art. 12 ust. 3k ustawy o CIT:

Jeżeli w okresie rozliczeniowym, o którym mowa w ust. 3j, podatnik nie osiągnął przychodów lub osiągnięte przychody są niższe od kwoty zmniejszenia, podatnik jest obowiązany zwiększyć koszty uzyskania przychodów o kwotę, o którą nie zostały zmniejszone przychody.

Stosownie do art. 12 ust. 3l tejże ustawy:

Przepisów ust. 3j i 3k nie stosuje się do:

1) korekty dotyczącej przychodu związanego ze zobowiązaniem podatkowym, które uległo przedawnieniu;

2) korekty cen transferowych, o której mowa w art. 11e.

Jak wynika z art. 12 ust. 3m cytowanej ustawy:

Jeżeli korekta, o której mowa w ust. 3j, następuje po zmianie formy opodatkowania na zryczałtowaną formę opodatkowania określoną w ustawie z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym albo w ustawie z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych, zmniejszenia lub zwiększenia przychodów dokonuje się w ostatnim okresie rozliczeniowym przed zmianą formy opodatkowania.

W odniesieniu do kwestii podatkowych kosztów uzyskania przychodów wskazać należy, że stosownie do art. 15 ust. 1 ustawy o CIT:

kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów ze źródła przychodów lub w celu zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1.

Powyższe oznacza, że wszystkie poniesione wydatki związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, po wyłączeniu zastrzeżonych w ustawie, są kosztami uzyskania przychodów, o ile pozostają w związku przyczynowo-skutkowym z osiąganymi przychodami.

Kosztami uzyskania przychodów są więc wszelkie racjonalnie i gospodarczo uzasadnione wydatki związane z działalnością gospodarczą, których celem jest osiągnięcie, zabezpieczenie lub zachowanie źródła przychodów.

Zatem do kosztów uzyskania przychodów podatnik ma prawo zaliczyć wszystkie koszty, zarówno te bezpośrednio, jak i pośrednio związane z przychodami, o ile zostały one prawidłowo udokumentowane, za wyjątkiem kosztów ustawowo uznanych za niestanowiące kosztów uzyskania przychodów.

W świetle powyższego, aby wydatek poniesiony przez podatnika stanowił dla niego koszt uzyskania przychodu, muszą być spełnione następujące warunki:

  • został poniesiony przez podatnika, tj. w ostatecznym rozrachunku musi on zostać pokryty z zasobów majątkowych podatnika (nie stanowią kosztu uzyskania przychodu podatnika wydatki, które zostały poniesione na działalność podatnika przez osoby inne niż podatnik),
  • jest definitywny (rzeczywisty), tj. wartość poniesionego wydatku nie została podatnikowi w jakikolwiek sposób zwrócona,
  • pozostaje w związku z prowadzoną przez podatnika działalnością gospodarczą,
  • poniesiony został w celu uzyskania, zachowania lub zabezpieczenia przychodów lub może mieć wpływ na wielkość osiągniętych przychodów,
  • został właściwie udokumentowany
  • nie może znajdować się w grupie wydatków, których zgodnie z art. 16 ust. 1 ww. ustawy nie uważa się za koszty uzyskania przychodów.

Podatnik, zaliczając dany wydatek do kosztów uzyskania przychodów, winien wykazać jego związek z prowadzoną działalnością gospodarczą oraz to, że poniesienie wydatku ma lub może mieć wpływ na wielkość osiągniętego przychodu lub że wydatek ten jest związany z konkretnym przedsięwzięciem gospodarczym. W tym celu każdorazowo wymagana jest ocena istnienia związku przyczynowego pomiędzy poniesieniem kosztu a powstaniem przychodów lub realną szansą powstania przychodów podatkowych, bądź też zachowaniem albo zabezpieczeniem źródła ich uzyskiwania. Wykazanie związku poniesionych kosztów z prowadzoną działalnością gospodarczą oraz okoliczności, że ich poniesienie ma wpływ na wysokość osiąganych przychodów, obciąża podatnika.

Konstrukcja przepisu dotyczącego kosztów uzyskania przychodów daje podatnikowi możliwość odliczenia dla celów podatkowych wszelkich kosztów (niewymienionych w art. 16 ust. 1 ustawy o CIT), pod warunkiem, że wykaże ich bezpośredni bądź pośredni związek z prowadzoną działalnością, a ich poniesienie ma lub może mieć wpływ na wielkość osiągniętego przychodu. Tak więc, kosztami uzyskania przychodów są wszelkie, racjonalnie i gospodarczo uzasadnione wydatki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, których celem jest osiągnięcie, zabezpieczenie i zachowanie źródła przychodów, z wyjątkiem wymienionych w art. 16 ust. 1 ustawy o CIT.

Jak wynika z art. 15 ust. 4i ustawy o CIT,

jeżeli korekta kosztu uzyskania przychodów, w tym odpisu amortyzacyjnego, nie jest spowodowana błędem rachunkowym lub inną oczywistą omyłką, korekty dokonuje się poprzez zmniejszenie lub zwiększenie kosztów uzyskania przychodów poniesionych w okresie rozliczeniowym, w którym została otrzymana faktura korygująca lub, w przypadku braku faktury, inny dokument potwierdzający przyczyny korekty.

W myśl art. 15 ust. 4j ustawy o CIT,

jeżeli w okresie rozliczeniowym, o którym mowa w ust. 4i, podatnik nie poniósł kosztów uzyskania przychodów lub kwota poniesionych kosztów uzyskania przychodów jest niższa niż kwota zmniejszenia, podatnik jest obowiązany zwiększyć przychody o kwotę, o którą nie zostały zmniejszone koszty uzyskania przychodów.

Natomiast art. 15 ust. 4k cytowanej ustawy, wprowadza zastrzeżenie, że:

Przepisów ust. 4i i 4j nie stosuje się do:

1) korekty dotyczącej kosztu uzyskania przychodów związanego ze zobowiązaniem podatkowym, które uległo przedawnieniu;

2) korekty cen transferowych, o której mowa w art. 11e.

Ustawa CIT nie definiuje pojęć „błędu rachunkowego” i „oczywistej omyłki”, o których mowa w art. 12 ust. 3j i 15 ust. 4i. Pojęcia te zatem należy rozumieć zgodnie z ich znaczeniem potocznym. Stąd, za „błąd rachunkowy” należy uznać sytuację, gdy koszt został niewłaściwie ujęty ze względu na błąd w toku wykonywania obliczeń; może to dotyczyć zarówno okoliczności leżących po stronie wystawcy faktury czy innego dokumentu księgowego (np. błędne podanie na fakturze cen lub wartości towarów), jak i po stronie odbiorcy takiego dokumentu (np. wprowadzenie do ksiąg rachunkowych nieprawidłowej cyfry, zastosowanie wadliwego kursu waluty obcej przy przeliczaniu wartości przychodu na złote itp.).

Zgodnie ze Słownikiem Języka Polskiego PWN (wersja internetowa www.sjp.pwn.pl), przez „omyłkę” należy rozumieć „spostrzeżenie, sąd niezgodny z rzeczywistością, niewłaściwe postępowanie, posunięcie”. W konsekwencji za „inną oczywistą omyłkę” należy uznać inny oczywisty błąd, który nie jest jednocześnie błędem rachunkowym. Takim błędem będzie np. ujęcie w kosztach podatkowych faktury wystawionej na podmiot inny niż faktyczny nabywca towaru. „Omyłka” wiązać się może również z błędem polegającym albo na nieprawidłowym wystawieniu albo nieprawidłowym ujęciu dowodu księgowego. Okoliczność taka musi mieć zatem charakter „pierwotny”. Co więcej, „omyłka” musi być „oczywista”. Oznacza to, że w przypadku jakichkolwiek wątpliwości co do charakteru przyczyn korekty, korekta winna być dokonywana w okresie wystawienia faktury korygującej (bądź innego dokumentu potwierdzającego stosowną korektę).

Z powyższego wynika, że podatnik ma możliwość dokonania korekty przychodów i kosztów uzyskania przychodów „na bieżąco”, w momencie otrzymania dokumentu potwierdzającego przyczyny korekty w przypadku, gdy korekta nie jest wynikiem błędu rachunkowego lub innej oczywistej omyłki.

W analizowanej sprawie, art. 12 ust. 3j – 3m oraz art. 15 ust. 4i – 4k ustawy o CIT nie będą miały zastosowania.

Jak wynika z opisu zdarzenia przyszłego przedmiotem działalności Spółki jest w szczególności produkcja (…). W ramach działalności handlowej Spółka współpracuje z sieciami handlowymi, w tym z supermarketami oraz hipermarketami. Poza podstawowymi umowami sprzedaży zawierane są również dodatkowe umowy handlowe, regulujące zasady przyznawania tzw. bonusów warunkowych. Bonusy te mają charakter rabatów udzielanych po zakończeniu określonych okresów rozliczeniowych (np. kwartalnych) i są uzależnione od osiągnięcia przez kontrahenta określonego poziomu obrotu, zgodnie z ustalonymi progami procentowymi.

Rabaty warunkowe są kalkulowane w systemach Spółki w odniesieniu do konkretnych faktur sprzedażowych, na których wykazane zostały towary objęte rabatem. Na podstawie dokonanych wyliczeń Spółka wystawia zbiorczą fakturę korygującą, obejmującą nawet kilkadziesiąt faktur pierwotnych wystawionych w danym okresie rozliczeniowym. Zbiorcza faktura korygująca wystawiana jest zgodnie z art. 106j ustawy o VAT i powoduje obniżenie podstawy opodatkowania oraz kwoty podatku należnego w odniesieniu do faktur pierwotnych objętych rabatem.

Po wystawieniu zbiorczej faktury korygującej może dojść do powstania kolejnego zdarzenia gospodarczego związanego z tym samym okresem rozliczeniowym, w szczególności w postaci wystawienia kolejnej faktury korygującej odnoszącej się do tego samego okresu rabatowania. Taka sytuacja może mieć miejsce, gdy ustalana jest nowa wysokość rabatu, odmienna od pierwotnie przyznanej, jak również w przypadkach, w których kwoty rabatów zostały już wypłacone kontrahentowi, lecz w wysokości innej niż ostatecznie ustalona na podstawie późniejszych rozliczeń lub uzgodnień handlowych. Z uwagi na bardzo duże rozdrobnienie danych źródłowych, liczbę faktur uczestniczących w rozliczeniu oraz procentowy sposób kalkulacji rabatów, Spółka nie zawsze będzie w stanie precyzyjnie odtworzyć pierwotną kwotę udzielonego rabatu.

W takich przypadkach Spółka będzie zobowiązana do odwrócenia w systemie pierwotnie udzielonego rabatu, tj. do przywrócenia wartości sprzedaży do poziomu wynikającego z faktur pierwotnych. Odwrócenie rabatu realizowane będzie poprzez wystawienie kolejnej faktury korygującej, tzw. „korekty do zera”, której celem jest zniesienie skutków wcześniejszej zbiorczej faktury korygującej.

Spółka wskazuje ponadto, że z dniem 1 maja 2024 r. dokonała zmiany systemu wykorzystywanego do obsługi procesów sprzedażowych i fakturowania. Obecnie Spółka korzysta z globalnego systemu informatycznego obowiązującego w całej Grupie B., który jest zarządzany centralnie na poziomie grupy kapitałowej. Funkcjonalności tego systemu, w tym w szczególności sposób generowania oraz przeliczania faktur korygujących, nie są realizowane manualnie przez użytkowników po stronie Spółki, lecz działają w oparciu o zautomatyzowane algorytmy i ustawienia systemowe, na które Spółka ma ograniczony wpływ.

W konsekwencji czego przy wystawianiu faktur korygujących, w tym korekt uprzednio wystawionych faktur korygujących „do zera” mogą pojawić się różnice wynikające np. z zaokrągleń, różnic systemowych, drobnych rozbieżności rozliczeniowych, które mają charakter jedynie czysto techniczny czy systemowy, a które nie zmieniają rzeczywistej ceny ani zakresu świadczenia. Na podkreślenie zasługuje fakt, iż różnice te mają charakter techniczny (zaokrąglenia, rozbieżności systemowe) i nie odzwierciedlają rzeczywistej zmiany wartości transakcji ani podstawy opodatkowania.

Spółka we własnym systemie testowym przeprowadzała symulację wystawienia faktury korygującej „do zera” uprzednio wystawionej faktury korygującej. W toku tych testów zidentyfikowano niewielkie różnice kwotowe powstałe w wyniku rozliczenia kilku faktur korygujących, wynikające z zaokrągleń oraz działania systemów księgowo-finansowych, w niektórych przypadkach system nie pozwala na wystawienie faktury korygującej na dokładnie taką samą wartość netto jak pierwotna korekta zbiorcza. Skutkiem tego mogą wystąpić dwie sytuacje:

‒ powstanie różnica „groszowa” pomiędzy pierwotną a skorygowaną wartością zarówno podstawy opodatkowania jak i podatku należnego VAT,

‒ kwota podatku VAT zostanie skorygowana prawidłowo, natomiast powstanie różnica w wysokości podstawy opodatkowania np. w wysokości 5 groszy, działająca na korzyść lub niekorzyść kontrahenta.

W związku z faktem, że mogą powstać różnice groszowe w wyniku zaokrągleń, w związku z którymi Spółka zamierza wystawia noty uznaniowe/obciążeniowe w celu ich skorygowania, na skutek pojawiających się różnic wynikających np. z zaokrągleń, różnic systemowych, drobnych rozbieżności rozliczeniowych.

Istotne w sprawie jest to, jak przedstawiła Spółka, że różnice z zaokrągleń nie są spowodowane błędem rachunkowym lub oczywistą omyłką, lecz wynikają z technicznych uwarunkowań systemowych.

Ustawa o CIT nie przewiduje możliwości korygowania przychodów oraz kosztów uzyskania przychodów wyłącznie z uwagi na wystąpienie błędów systemowych czy technicznych, które mają miejsce w analizowanej sprawie.

Jednakże wskazać należy, że przepisy ustawy o CIT nie zawierają żadnej szczególnej regulacji ograniczającej możliwość zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów, wydatków udokumentowanych fakturami wystawionymi poza systemem KSeF, w przypadku, kiedy obowiązek wystawienia faktury ustrukturyzowanej przy użyciu KSeF występuje.

Nowelizacja taka miała miejsce w zakresie podatku od towarów i usług, gdzie ustawą z dnia 16 czerwca 2023 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2023 r. poz. 1598), wprowadzono zmiany w zakresie Krajowego Systemu e-Faktur (dalej: „KSeF”), które miały wejść w życie 1 lipca 2024 r. Jednak, zgodnie z ustawą z dnia 9 maja 2024 r. zmieniającą ustawę o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2024 r. poz. 852), zwanej dalej „ustawą zmieniającą” - termin wejścia w życie obowiązkowego KSeF został przesunięty na 1 lutego 2026 r.

Zgodnie z obowiązującym od 1 lutego 2026 r. art. 106ga ust. 1 ustawy o podatku o VAT:

Podatnicy są obowiązani wystawiać faktury ustrukturyzowane przy użyciu Krajowego Systemu e-Faktur.

Tym samym, obowiązkowy KSeF oznacza całkowitą likwidację not korygujących, a jedynym sposobem skorygowania faktury, niezależnie od rodzaju błędu, stanie się wystawienie ustrukturyzowanej faktury korygującej przez sprzedawcę. Oznacza to, że podatnik traci możliwość skorygowania faktury zakupu przy pomocy noty korygującej. Po wejściu w życie obowiązkowego Krajowego Systemu e-Faktur w razie wykrycia jakiegokolwiek błędu na fakturze zakupu, nawet gdy błąd ten nie będzie zmieniał podstawy opodatkowania, ani kwoty podatku.

Zasady dotyczące wystawiania faktur ustrukturyzowanych oraz faktur korygujących te faktury zostały określone w przepisach ustawy o podatku od towarów i usług.

Zgodnie z art. 106b ust. 1 pkt 1 ustawy:

Podatnik jest obowiązany wystawić fakturę dokumentującą sprzedaż, a także dostawę towarów i świadczenie usług, o których mowa w art. 106a pkt 2, dokonywane przez niego na rzecz innego podatnika podatku, podatku od wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze lub na rzecz osoby prawnej niebędącej podatnikiem.

Na podstawie art. 2 pkt 31 ustawy:

Ilekroć w przepisach ustawy jest mowa o fakturze - rozumie się przez to dokument w postaci papierowej lub w postaci elektronicznej zawierający dane wymagane ustawą i przepisami wydanymi na jej podstawie.

Zgodnie z art. 2 pkt 32 ustawy:

Ilekroć w przepisach ustawy jest mowa o fakturze elektronicznej - rozumie się przez to fakturę w postaci elektronicznej wystawioną i otrzymaną w dowolnym formacie elektronicznym.

Według art. 2 pkt 32a ustawy:

Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o fakturze ustrukturyzowanej - rozumie się przez to fakturę wystawioną przy użyciu Krajowego Systemu e-Faktur wraz z przydzielonym numerem identyfikującym tę fakturę w tym systemie.

W myśl art. 106ba ustawy:

W przypadku gdy faktura jest wystawiana na rzecz podatnika albo osoby prawnej niebędącej podatnikiem, podmioty te są obowiązane do podania numeru, o którym mowa odpowiednio w art. 106e ust. 1 pkt 5, pkt 24 lit. b, pkt 26 albo 27, jeżeli posługują się tym numerem na potrzeby danej czynności.

Zgodnie z art. 106ga ust. 1 ustawy:

Podatnicy są obowiązani wystawiać faktury ustrukturyzowane przy użyciu Krajowego Systemu e-Faktur.

Jak stanowi art. 106ga ust. 2 ustawy:

Obowiązek, o którym mowa w ust. 1, nie dotyczy wystawiania faktur:

1) przez podatnika nieposiadającego siedziby działalności gospodarczej ani stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju;

2) przez podatnika nieposiadającego siedziby działalności gospodarczej na terytorium kraju, który posiada stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju, przy czym to stałe miejsce prowadzenia działalności nie uczestniczy w dostawie towarów lub świadczeniu usług, dla których wystawiono fakturę;

3) przez podatnika korzystającego z procedur szczególnych, o których mowa w dziale XII w rozdziałach 7, 7a i 9, dokumentujących czynności rozliczane w tych procedurach;

4) na rzecz nabywcy towarów lub usług będącego osobą fizyczną nieprowadzącą działalności gospodarczej;

5) w przypadku odpowiednio udokumentowanych dostaw towarów lub świadczenia usług, określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 106s;

6) przez podatnika korzystającego ze zwolnienia, o którym mowa w art. 113a ust. 1.

Stosownie do art. 106gb ust. 1 ustawy:

Faktura ustrukturyzowana jest wystawiana i otrzymywana przy użyciu Krajowego Systemu e-Faktur za pomocą oprogramowania interfejsowego, w postaci elektronicznej i zgodnie z wzorem dokumentu elektronicznego w rozumieniu ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne.

W myśl art. 106gb ust. 8 ustawy:

Minister właściwy do spraw finansów publicznych udostępnia na elektronicznej platformie usług administracji publicznej wzór faktury ustrukturyzowanej.

Elementy, jakie powinna zawierać faktura, zostały wymienione w art. 106e ustawy.

Stosownie do art. 106i ust. 1 ustawy:

Fakturę wystawia się nie później niż 15. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano dostawy towaru lub wykonano usługę, z zastrzeżeniem ust. 2-9.

W praktyce zdarzają się również sytuacje, gdy po wystawieniu faktury następują zdarzenia gospodarcze mające wpływ na treść pierwotnej faktury lub faktura zawiera błędy. W takiej sytuacji, ustawodawca wskazuje na możliwość skorygowania tej faktury przez wystawienie faktury korygującej.

W myśl art. 106j ust. 1 ustawy:

W przypadku gdy po wystawieniu faktury:

1) podstawa opodatkowania lub kwota podatku wskazana w fakturze uległa zmianie,

2) (uchylony)

3) dokonano zwrotu podatnikowi towarów i opakowań,

4) dokonano zwrotu nabywcy całości lub części zapłaty, o której mowa w art. 106b ust. 1 pkt 4,

5) stwierdzono pomyłkę w jakiejkolwiek pozycji faktury

- podatnik wystawia fakturę korygującą.

Przepis art. 106j ust. 2a ustawy stanowi, że:

Faktura korygująca może zawierać:

1) wyrazy „FAKTURA KORYGUJĄCA” albo „KOREKTA”;

2) przyczynę korekty.

Fakturę korygującą wystawia się m.in. w razie stwierdzenia pomyłki w cenie, stawce lub kwocie podatku bądź w jakiejkolwiek innej pozycji faktury, również, gdy dokonano zwrotu podatnikowi towarów i opakowań, udzielono rabatu, bądź upustów i obniżek cen. Wystawiana jest ona w celu podania właściwych, prawidłowych i zgodnych z rzeczywistością kwot i innych danych, decydujących o rzetelności wystawionego dokumentu.

Zatem, stwierdzić należy, że nie można uznać iż nota uznaniowa/ obciążeniowa (księgowa) stanowi podstawę do prawidłowego uregulowania wzajemnych zobowiązań pomiędzy Spółką a odbiorcą. Jak wskazano powyżej wprowadzenie KSeFu uniemożliwia wystawienie not korygujących. Dodatkowo przedsiębiorca może wystawić kilka faktur korygujących do jednej faktury sprzedaży, jeżeli istnieje podstawa ich wystawienia. Bowiem nie ma ograniczenia w ilości wystawianych faktur korygujących.

Podsumowując, działając zgodnie z art. 12 ust. 3j – 3m albo odpowiednio art. 15 ust. 4i – 4k ustawy o CIT, Spółka nie będzie prawidłowo postępować dokumentując groszowe różnice poprzez wystawienie noty uznaniowej/obciążeniowej (bez wystawiania kolejnej faktury korygującej) w przypadku, gdy różnice dotyczą jedynie wartości podstawy netto oraz na jej podstawie nie będzie mogła dokonać korekty przychodów lub kosztów podatkowych.

Wobec powyższego, Państwa stanowisko w zakresie pytania oznaczonego we wniosku nr 2 w podatku dochodowym od osób prawnych jest nieprawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Interpretacja indywidualne wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego podanym przez Państwa w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

  • Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.
  • Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

  • Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

  • w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
  • w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Rozliczaj podatki zgodnie z przepisami — w programie TaxMachine

Interpretacje pomagają zrozumieć przepisy; TaxMachine pomaga je zastosować w praktyce — prowadzi księgi, liczy podatki i generuje deklaracje, a stawki, druki i przepisy aktualizuje na bieżąco.

  • ✓ Księga przychodów i rozchodów, ryczałt oraz pełna księgowość
  • ✓ Faktury i e-faktury KSeF, JPK_V7 i JPK_KR
  • ✓ PIT, CIT, VAT i inne deklaracje + wysyłka e-Deklaracje z pobraniem UPO
  • ✓ Środki trwałe i amortyzacja, płace i ZUS
  • ✓ Automatyczne aktualizacje stawek, druków i przepisów