0114-KDIP2-1.4011.93.2026.2.KW

Interpretacja indywidualna – stanowisko nieprawidłowe

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko przedstawione we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

19 czerwca 2026 r. wpłynął Pani wniosek z tego samego dnia, o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy możliwości skorzystania z preferencyjnego rozliczenia podatku jako osoba samotnie wychowująca dziecko.

Uzupełniła go Pani – w odpowiedzi na wezwanie – pismem, które wpłynęło do organu 17 lipca 2026 r. oraz pismem, które wpłynęło do organu 23 lipca 2026 r.

Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

W 2015 r. pozostawała Pani w nieformalnym związku z Panem A.A.

Nigdy nie zawarli Państwo związku małżeńskiego.

W 2016 r. partner wprowadził się do Pani miejsca zamieszkania. Ze związku pochodzą dwoje dzieci: B (ur. 2016 r.) oraz C (ur. 2018 r.).

Od początku relacji ojciec dzieci nadużywał alkoholu, co miało istotny wpływ na funkcjonowanie rodziny oraz wykonywanie przez niego obowiązków rodzicielskich. Jego obecność w miejscu zamieszkania była nieregularna, a udział w wychowaniu dzieci miał charakter incydentalny. Nie zapewniał on stabilnego wsparcia finansowego. Podejmował nieregularne zatrudnienie, wielokrotnie zmieniał pracę i okresowo pozostawał bez pracy. Jego sytuacja finansowa była niestabilna, a środki na utrzymanie rodziny nie były przez niego przekazywane w sposób regularny. Cały ciężar utrzymania dzieci oraz gospodarstwa domowego spoczywał na mnie. Wszystkie wydatki związane z utrzymaniem dzieci i domu pokrywałam wyłącznie z własnych dochodów wpływających na mój rachunek bankowy.

W 2019 r. wystąpiłam do sądu o alimenty. W wyniku ugody zasądzono alimenty w wysokości 350 zł miesięcznie na każde dziecko, jednak świadczenia te nie były realizowane regularnie. Pomimo wspólnego zamieszkiwania, nie prowadziliśmy wspólnego gospodarstwa domowego w znaczeniu ekonomicznym – funkcjonowaliśmy odrębnie finansowo. Ojciec dzieci nie uczestniczył w sposób stały w ich wychowaniu ani nie podejmował decyzji dotyczących ich edukacji, zdrowia i codziennego funkcjonowania.

W 2025 r. partner definitywnie wyprowadził się z miejsca zamieszkania. Obecnie samotnie wychowuję dzieci.

Uzupełnienie i doprecyzowanie opisu stanu faktycznego

Pismem, które wpłynęło do organu 17 lipca 2026 r. oraz pismem, które wpłynęło do organu 23 lipca 2026 r. doprecyzowała Pani opis stanu faktycznego i wskazała, że:

1. Ojciec dzieci (były partner) nie odbywał kary pozbawienia wolności.

2. W okresie, którego dotyczy złożony wniosek, posiadała Pani pełnię władzy rodzicielskiej nad dziećmi. Ojciec dzieci miał ustanowiony nadzór kuratora sądowego w związku z problemem alkoholowym oraz sposobem wykonywania władzy rodzicielskiej. Nadzór ten został następnie zakończony, a kurator został zwolniony z dalszego wykonywania czynności. Sąd nie wydał orzeczenia określającego miejsce zamieszkania dzieci.

3. W okresie objętym wnioskiem dzieci faktycznie pozostawały pod Pani codzienną opieką. Posiadała Pani własne mieszkanie, w którym mieszkała Pani wraz z dziećmi. Ojciec dzieci nie posiadał własnego lokum - zamieszkiwał z matką, a wcześniej również z innymi partnerkami.

4. W okresie, którego dotyczy wniosek, świadczenie wychowawcze 800+ na dzieci było przyznane Pani i przez Panią pobierane. Jako matka dzieci pobierała Pani również świadczenie „Dobry Start” (300+) na dzieci.

5. W przedmiotowym okresie była Pani zatrudniona w dwóch różnych firmach, a wysokość uzyskiwanego wynagrodzenia różniła się w zależności od miejsca zatrudnienia oraz miesiąca. Nie jest Pani obecnie w stanie wskazać dokładnych kwot wynagrodzeń, ponieważ dane te wynikają z Pani rozliczeń podatkowych za poszczególne lata.

Dla celów orientacyjnych wskazuje Pani, że obecnie Pani średnie wynagrodzenie wynosi około 7 000 zł netto miesięcznie (w zależności od miesiąca). W okresie objętym wnioskiem Pani wynagrodzenie kształtowało się szacunkowo w przedziale około 4 900-6 200 zł netto miesięcznie. Podane kwoty mają charakter przybliżony i nie stanowią dokładnych wartości.

6. Żadne z dzieci, których dotyczy wniosek, w okresie objętym zapytaniem nie zostało umieszczone w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie - ani na podstawie orzeczenia sądu, ani na innej podstawie prawnej.

7. W latach, których dotyczy wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, dzieci uczęszczały do placówek edukacyjnych odpowiednich do ich wieku. W tym okresie jedno z dzieci uczęszczało do przedszkola, natomiast drugie najpierw do przedszkola, a następnie do szkoły podstawowej. Obecnie syn ukończył trzecią klasę szkoły podstawowej, a córka pierwszą klasę szkoły podstawowej.

8. W latach objętych wnioskiem dzieci nie osiągały żadnych dochodów. Nie uzyskiwały przychodów z żadnych źródeł, które podlegałyby wykazaniu w rozliczeniach podatkowych.

9. W okresie, którego dotyczy wniosek, uzyskiwane przez Panią dochody były rozliczane na zasadach ogólnych według skali podatkowej. Korzystała Pani z preferencyjnego sposobu rozliczenia przewidzianego dla osoby samotnie wychowującej dzieci. Nie korzystała Pani z podatku liniowego ani ze zryczałtowanych form opodatkowania.

10. W latach objętych wnioskiem żadne z Pani dzieci nie posiadało orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, prawa do renty socjalnej, renty szkoleniowej, renty z tytułu całkowitej lub częściowej niezdolności do pracy ani orzeczenia o niepełnosprawności wydanego na podstawie odrębnych przepisów dotyczącego osób, które nie ukończyły 16 roku życia.

11. W okresie, którego dotyczy wniosek, Pani dzieci nie otrzymywały żadnych zasiłków ani dodatków pielęgnacyjnych, a także nie pobierały renty socjalnej.

12. Zarówno w okresie objętym wnioskiem, jak i obecnie, sprawuje Pani faktyczną władzę rodzicielską nad dziećmi. Władza ta przejawia się w codziennym sprawowaniu opieki oraz podejmowaniu decyzji dotyczących wszystkich istotnych obszarów ich życia, w szczególności poprzez zapewnienie dzieciom edukacji, opieki zdrowotnej, wyżywienia, wychowania, odpowiednich warunków mieszkaniowych, wsparcia emocjonalnego oraz poczucia bezpieczeństwa. Ponadto angażuje się Pani w rozwój dzieci i zaspokajanie ich potrzeb ponadpodstawowych, zapewniając im możliwość uczestniczenia w dodatkowych zajęciach rozwijających ich zainteresowania i umiejętności, takich jak nauka języka angielskiego, zajęcia pływackie czy jazda konna. Dba Pani również o ich rozwój kulturalny i społeczny poprzez wspólne wizyty w muzeach, kinach, teatrach oraz udział w wydarzeniach edukacyjnych i kulturalnych.

Powyższe działania potwierdzają, że faktycznie i samodzielnie uczestniczy Pani w procesie wychowania dzieci oraz na co dzień realizuję obowiązki wynikające z władzy rodzicielskiej.

13. W okresie, którego dotyczy wniosek, ojciec dzieci był formalnie obecny w ich życiu, jednak jego obecność nie przekładała się na rzeczywiste i systematyczne wykonywanie obowiązków rodzicielskich. W wielu sytuacjach była to jedynie obecność fizyczna, bez faktycznego zaangażowania w proces wychowania, opieki oraz rozwoju dzieci.

Ojciec dzieci miał problem alkoholowy, który okresowo powodował całkowite wyłączenie go z życia rodzinnego. W czasie trwania ciągów alkoholowych nie sprawował opieki nad dziećmi, nie uczestniczył w ich codziennym życiu i nie wykonywał obowiązków wynikających z władzy rodzicielskiej.

Również w okresach, w których był obecny, jego udział w wychowaniu dzieci miał charakter sporadyczny i ograniczony. Nie uczestniczył w sposób stały w podejmowaniu decyzji dotyczących dzieci, nie angażował się w ich edukację, rozwój ani kwestie zdrowotne. Do 2026 roku nigdy nie uczestniczył w zebraniach szkolnych ani wywiadówkach, nie był z dziećmi na wizytach lekarskich u lekarza podstawowej opieki zdrowotnej oraz nie zajmował się organizacją spraw związanych z ich nauką, zdrowiem czy rozwojem.

Zdarzało się, że odebrał dziecko z przedszkola lub zakupił dzieciom określone rzeczy, jednak były to pojedyncze, okazjonalne sytuacje, które nie stanowiły rzeczywistego i stałego udziału w wychowaniu ani w ponoszeniu codziennej odpowiedzialności za dzieci.

Całość obowiązków związanych z wychowaniem dzieci, organizacją ich codziennego życia, zapewnieniem opieki, edukacji, leczenia, rozwoju oraz zaspokajaniem ich potrzeb emocjonalnych i bytowych spoczywała faktycznie na Pani. Dodatkowo wskazuje Pani, że mimo zawarcia przed sądem ugody alimentacyjnej w 2019 roku, ojciec dzieci nie wywiązywał się z ustalonego obowiązku alimentacyjnego. Ugodzie tej została nadana przez sąd klauzula wykonalności, a Pani zamierzam skierować ją do egzekucji komorniczej. Zadłużenie ojca dzieci z tytułu nieuregulowanych alimentów wynosi obecnie ponad 39 000 zł, przy ustalonej kwocie alimentów w wysokości 350 zł miesięcznie na każde dziecko.

Powyższe okoliczności potwierdzają, że mimo formalnego istnienia obojga rodziców, faktyczna codzienna realizacja obowiązków rodzicielskich oraz ciężar wychowania dzieci spoczywały na Pani.

14. Nie posiada Pani wiedzy, w jaki sposób ojciec dzieci dokonywał rozliczeń podatkowych w okresie, którego dotyczy wniosek. Nie zna Pani również szczegółów dotyczących jego sytuacji podatkowej.

Posiada Pani natomiast wiedzę, że ojciec dzieci posiadał zadłużenia wobec organów administracji publicznej, w tym wobec Urzędu Skarbowego oraz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a należności te były wobec niego egzekwowane. Nie ma Pani jednak informacji dotyczących rodzaju tych zobowiązań, okresu ich powstania ani sposobu ich rozliczania.

15. Ojciec dzieci zdarzało się, że domagał się przekazania mu części środków wynikających z Pani rozliczenia podatkowego, traktując je jako dodatkowe środki finansowe. Nie doszło jednak do przekazania tych środków, ponieważ w praktyce to Pani ponosiła główny ciężar utrzymania dzieci oraz organizacji ich codziennego życia.

Mając na uwadze wcześniejsze problemy ojca dzieci związane z nadużywaniem alkoholu, brak systematycznego przeznaczania przez niego środków na potrzeby dzieci i gospodarstwa domowego oraz jego własne zobowiązania finansowe, obawiała się Pani, że przekazanie mu tych środków nie służyłoby zabezpieczeniu potrzeb dzieci ani realizacji celu, dla którego ulga prorodzinna została ustanowiona, tj. wsparciu rodzica faktycznie ponoszącego koszty utrzymania i wychowania dzieci.

Mając na uwadze wszystkie przedstawione powyżej okoliczności faktyczne, zwraca się Pani z uprzejmą prośbą o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego w zakresie przedstawionego we wniosku zagadnienia.

Przedstawione informacje mają na celu pełne i rzetelne uzupełnienie stanu faktycznego sprawy oraz umożliwienie Dyrektorowi Krajowej Informacji Skarbowej dokonania prawidłowej oceny Pani sytuacji w świetle obowiązujących przepisów podatkowych dotyczących preferencyjnego rozliczenia osoby samotnie wychowującej dzieci.

Pytanie

Czy w przedstawionym stanie faktycznym w latach 2020–2024 przysługiwało Pani prawo do preferencyjnego rozliczenia podatku dochodowego jako osobie samotnie wychowującej dzieci, o którym mowa w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych?

Pani stanowisko w sprawie

W ocenie Wnioskodawczyni, w latach 2020–2024 spełniała ona przesłanki uznania za osobę samotnie wychowującą dzieci w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Decydujące znaczenie ma faktyczne wykonywanie obowiązków rodzicielskich oraz rzeczywiste ponoszenie ciężaru wychowania i utrzymania dzieci.

Ojciec dzieci nie uczestniczył w sposób stały i rzeczywisty w ich wychowaniu ani w ponoszeniu kosztów ich utrzymania. Wnioskodawczyni samodzielnie sprawowała codzienną opiekę nad dziećmi, podejmowała decyzje dotyczące ich wychowania, edukacji i leczenia, organizowała życie rodzinne oraz ponosiła ciężar finansowego utrzymania dzieci i gospodarstwa domowego.

W konsekwencji, w ocenie Wnioskodawczyni, w okresie objętym wnioskiem faktycznie samotnie wychowywała dzieci.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku, jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.):

Zgodnie z art. 6 ust. 4 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1128 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2021 r.:

W myśl art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, dodanego przez art. 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2022 r. poz. 1265 ze zm.), który stosuje się do dochodów (przychodów) uzyskanych od dnia 1 stycznia 2022 r.:

Stosownie do art. 6 ust. 4d wskazanej ustawy, dodanego przez art. 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw, który stosuje się do dochodów (przychodów) uzyskanych od dnia 1 stycznia 2022 r.:

Według art. 6 ust. 4e cytowanej ustawy, dodanego przez art. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw, który stosuje się do dochodów (przychodów) uzyskanych od dnia 1 stycznia 2022 r.:

Stosownie do art. 6 ust. 4f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, dodanego przez art. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw, który stosuje się do dochodów (przychodów) uzyskanych od dnia 1 stycznia 2022 r.:

W świetle art. 6 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2021 r.:

Na mocy art. 6 ust. 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2021 r.:

Z art. 6 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 2 lit. d) ustawy z dnia 29 października 2021 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021 r. poz. 2105), wynika, że:

Wyjaśnić przy tym należy, że na gruncie art. 70 ust. 2 ustawy z dnia 29 października 2021 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw, dodanego przez art. 9 pkt 7 ustawy z dnia 9 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy o podatku akcyzowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021 r. poz. 2427):

Art. 6 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw, stanowi, że:

Natomiast, art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw stanowi, że:

Przystępując do oceny możliwości skorzystania przez Panią z preferencyjnego rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych w sposób przewidziany dla osoby samotnie wychowującej dziecko, należy podkreślić, że wszelkie ulgi i zwolnienia podatkowe są odstępstwem od zasady powszechności opodatkowania, wynikającej z art. 84 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78 poz. 483 ze zm.), stanowiącego, że:

Oznacza to, że wszelkie odstępstwa od tej zasady, muszą bezwzględnie wynikać z przepisów prawa i być interpretowane ściśle z jego literą. Co więcej, zgodnie z konstrukcją i systematyką ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wszelkie ulgi i zwolnienia podatkowe stanowią wyjątek od generalnej zasady powszechności opodatkowania wyrażonej w powołanym wyżej art. 9 ust. 1 ww. ustawy.

Stąd też, korzystanie z każdej preferencji podatkowej, w tym ulgi przewidzianej w art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, uzależnione jest od spełnienia wszystkich przesłanek wymaganych do jej zastosowania.

Z powyższego wynika, że ustawodawca uzależnił prawo do skorzystania z preferencyjnych zasad obliczania podatku dochodowego dla osób samotnie wychowujących małoletnie dzieci od spełnienia łącznie następujących warunków:

• posiadania przez rodzica lub opiekuna prawnego statusu osoby samotnie wychowującej dziecko (dzieci);
• wychowywania przez rodzica lub opiekuna prawnego samotnie w roku podatkowym dziecka (dzieci);
• nieuzyskiwania przez rodzica lub opiekuna prawnego i dziecko (dzieci) przychodów/dochodów, do których zastosowanie mają przepisy art. 30c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, z wyjątkiem najmu prywatnego – w zakresie osiągniętych w roku podatkowym przychodów, poniesionych kosztów uzyskania przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do zwiększania lub pomniejszenia podstawy opodatkowania albo przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do dokonywania innych doliczeń lub odliczeń;
• niepodlegania przez rodzica lub opiekuna prawnego i dziecko (dzieci) opodatkowaniu na zasadach wynikających z ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.

Przystępując do oceny możliwości skorzystania przez Panią z preferencyjnego rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych w sposób przewidziany dla osób samotnie wychowujących dzieci, należy wyjaśnić, że każda preferencja podatkowa stanowi wyjątek od zasady równości i powszechności opodatkowania. Stąd też, korzystanie z każdej preferencji podatkowej, w tym ulgi przewidzianej w art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, uzależnione jest od spełnienia wszystkich przesłanek wymaganych do jej zastosowania.

Z przywołanego wyżej przepisu art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jednoznacznie wynika, że stanowi on odstępstwo od generalnej zasady indywidualnego opodatkowania. Możliwość ich zastosowania obwarowana jest szeregiem warunków wyraźnie wskazanych w tej ustawie, które należy interpretować ściśle, co oznacza, że nie można dokonywać wykładni rozszerzającej ani też zawężającej. W konsekwencji, podatnikowi przysługuje prawo do jej zastosowania, jeśli spełni warunki dla niej określone, a w szczególności, jeśli spełnia wymogi definicji osoby samotnie wychowującej dziecko, a także jeśli w trakcie roku podatkowego faktycznie samotnie, tj. bez wsparcia drugiego z rodziców, wychowywał dziecko/dzieci.

Wskazuję jednak, że przepis art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie może być odczytywany w ten sposób, że każda osoba mająca dzieci i znajdująca się w stanie wolnym, określonym w tym przepisie, jest osobą samotnie wychowującą dziecko.

Zauważyć jednak należy, że do skorzystania z tej preferencji, niewystarczające jest samotne troszczenie się o byt materialny i rozwój emocjonalny dziecka/dzieci bez udziału innej osoby, tj. w szczególności ojca lub matki dziecka/dzieci – równie istotne jest legitymowanie się określonym stanem cywilnym. Przepis art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wymienia enumeratywnie osoby, którym przysługuje status osób samotnie wychowujących dzieci, odwołując się zarówno do statusu cywilnoprawnego osoby wychowującej dzieci (panna, kawaler, wdowa, wdowiec, rozwódka, rozwodnik, osoba, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów, lub osoba, której małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności), jak również do tego, że osoba ta musi faktycznie wychowywać dzieci samotnie, tj. bez wsparcia drugiego z rodziców.

Jednocześnie przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie uzależniają prawa podatnika do preferencyjnego opodatkowania jego dochodów od tego, czy przez cały rok był osobą samotnie wychowującą dziecko. Wystarczające jest zatem, aby taki stan zaistniał w ciągu roku.

Ustawodawca w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych nie zawarł definicji pojęcia „wychowywać”, należy odwołać się zatem do jego definicji słownikowych.

Zgodnie z internetowym Słownikiem Języka Polskiego PWN „wychować – wychowywać” to: (1) «zapewnić dziecku opiekę i doprowadzić je do samodzielności», (2) «przygotować kogoś do pracy w jakiejś dziedzinie».

Zatem, „wychowywać” w słownikowym rozumieniu oznacza: zapewniając byt doprowadzić do osiągnięcia pełnego rozwoju psychicznego i fizycznego. Wychowywanie polega na stałym troszczeniu się o byt materialny dziecka oraz o jego rozwój emocjonalny. Wychowanie dziecka można określić jako kształtowanie osobowości dziecka poprzez kształtowanie jego samodzielności, obowiązkowości, rozwijanie predyspozycji intelektualnych i umiejętności praktycznych, kształtowanie światopoglądu, systemu wartości oraz postaw emocjonalnych.

Natomiast, „samotny” to: (1) «żyjący sam, bez rodziny, przyjaciół», (2) «znajdujący się w określonej sytuacji, w określonym czasie zupełnie sam», (3) «spędzany, odbywany w pojedynkę, bez towarzystwa», (4) «znajdujący się na odludziu».

W tym miejscu podkreślić należy, że zgodnie ze stanowiskiem utrwalonym zarówno w orzecznictwie, jak i w doktrynie prawa – wszelkie preferencje podatkowe stanowią wyłom od zasady powszechności opodatkowania oraz mają charakter przywileju, z którego podatnik ma prawo, a nie obowiązek korzystania; muszą one być zatem interpretowane bez dokonywania wykładni rozszerzającej, a także zawężającej danego przepisu prawa podatkowego. Nadto, przy wszelkiej interpretacji przepisów prawa podatkowego i próbach odkodowania zawartych w nich norm prawnych należy posługiwać się przede wszystkim wykładnią językową.

W konsekwencji, korzystanie z każdej preferencji podatkowej, w tym przewidzianej w art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, uzależnione jest od spełnienia wszystkich przesłanek wymaganych do jej zastosowania.

Przepis art. 6 ust. 4c ustawy wymienia enumeratywnie osoby, którym przysługuje status osób samotnie wychowujących dzieci, odwołując się zarówno do statusu cywilnoprawnego osoby wychowującej dzieci (panna, kawaler, wdowa, wdowiec, rozwódka, rozwodnik), jak również do tego, że osoba ta musi faktycznie wychowywać dzieci samotnie, tj. bez wsparcia drugiego z rodziców. Jest to więc taka osoba, która stale troszczy się o byt materialny i rozwój emocjonalny dziecka, bez udziału (wsparcia) drugiej osoby.

Natomiast, kiedy każdy rodzic jest zaangażowany w proces wychowawczy dziecka oznacza to, że w roku podatkowym dziecko wychowywane jest wspólnie przez oboje rodziców, a nie samotnie przez któregokolwiek z nich.

Przy wychowywaniu dziecka należy wziąć pod uwagę całokształt działań i czynności wykonywanych przez każdego z rodziców, w tym także tych o charakterze niewymiernym jak kształtowanie osobowości, światopoglądu, systemu wartości, postaw emocjonalnych. W sytuacji, gdy każdy z rodziców aktywnie oraz w porównywalnym stopniu uczestniczy w wychowywaniu dziecka – co przejawia się między innymi dzieleniem się wszelkimi obowiązkami związanymi z procesem wychowawczym dziecka, niezależnie od tego u kogo, pod czyją w danym momencie roku podatkowego opieką dziecko przebywa – nie można mówić o samotnym wychowywaniu dziecka przez któregokolwiek z rodziców.

Przyjęcie odmiennej wykładni stałoby w sprzeczności z uzasadnieniem wprowadzenia tej ulgi, z którego jednoznacznie wynika, że ustawodawca kierował ją tylko do osób, które samotnie troszczą się o codzienne zaspokojenie potrzeb dzieci, posiadając ściśle określony status cywilny.

Zatem prawo do omawianej preferencji podatkowej będzie przysługiwało jedynie temu z rodziców, czy opiekunów prawnych, który będąc osobą stanu wolnego (za wyjątkiem ściśle w ustawie określonym) faktycznie w roku podatkowym samotnie dziecko wychowuje, czyli sprawuje nad nim samodzielnie ciągłą opiekę, bez udziału drugiego rodzica w procesie wychowawczym.

Z opisu sprawy wynika, że w 2015 r. pozostawała Pani w nieformalnym związku z Panem A.A. Nigdy nie zawarli Państwo związku małżeńskiego. W 2016 r. partner wprowadził się do Pani miejsca zamieszkania. Ze związku pochodzą dwoje dzieci: B (ur. 2016 r.) oraz C (ur. 2018 r.). Od początku relacji ojciec dzieci nadużywał alkoholu, co miało istotny wpływ na funkcjonowanie rodziny oraz wykonywanie przez niego obowiązków rodzicielskich. Jego obecność w miejscu zamieszkania była nieregularna, a udział w wychowaniu dzieci miał charakter incydentalny. Nie zapewniał on stabilnego wsparcia finansowego. Podejmował nieregularne zatrudnienie, wielokrotnie zmieniał pracę i okresowo pozostawał bez pracy. Jego sytuacja finansowa była niestabilna, a środki na utrzymanie rodziny nie były przez niego przekazywane w sposób regularny. Cały ciężar utrzymania dzieci oraz gospodarstwa domowego spoczywał na Pani. Wszystkie wydatki związane z utrzymaniem dzieci i domu pokrywałam wyłącznie z własnych dochodów wpływających na Pani rachunek bankowy. W 2019 r. wystąpiła do sądu o alimenty. W wyniku ugody zasądzono alimenty w wysokości 350 zł miesięcznie na każde dziecko, jednak świadczenia te nie były realizowane regularnie. Pomimo wspólnego zamieszkiwania, nie prowadziła Pani wspólnego gospodarstwa domowego w znaczeniu ekonomicznym – funkcjonowaliśmy odrębnie finansowo. Ojciec dzieci nie uczestniczył w sposób stały w ich wychowaniu ani nie podejmował decyzji dotyczących ich edukacji, zdrowia i codziennego funkcjonowania. W 2025 r. partner definitywnie wyprowadził się z miejsca zamieszkania. Obecnie samotnie wychowuje Pani dzieci.

W uzupełnienie wniosku wskazała Pani, że Ojciec dzieci (były partner) nie odbywał kary pozbawienia wolności. W okresie, którego dotyczy złożony wniosek, posiadała Pani pełnię władzy rodzicielskiej nad dziećmi. Ojciec dzieci miał ustanowiony nadzór kuratora sądowego w związku z problemem alkoholowym oraz sposobem wykonywania władzy rodzicielskiej. Nadzór ten został następnie zakończony, a kurator został zwolniony z dalszego wykonywania czynności. Sąd nie wydał orzeczenia określającego miejsce zamieszkania dzieci. W okresie objętym wnioskiem dzieci faktycznie pozostawały pod Pani codzienną opieką. Posiada Pani własne mieszkanie, w którym mieszka Pani wraz z dziećmi. Ojciec dzieci nie posiadał własnego lokum - zamieszkiwał z matką, a wcześniej również z innymi partnerkami. W okresie, którego dotyczy wniosek, świadczenie wychowawcze 800+ na dzieci było przyznane Pani i przez Panią pobierane. Żadne z dzieci, których dotyczy wniosek, w okresie objętym zapytaniem nie zostało umieszczone w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie - ani na podstawie orzeczenia sądu, ani na innej podstawie prawnej. W latach, których dotyczy wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, dzieci uczęszczały do placówek edukacyjnych odpowiednich do ich wieku. W tym okresie jedno z dzieci uczęszczało do przedszkola, natomiast drugie najpierw do przedszkola, a następnie do szkoły podstawowej. Obecnie syn ukończył trzecią klasę szkoły podstawowej, a córka pierwszą klasę szkoły podstawowej. W latach objętych wnioskiem dzieci nie osiągały żadnych dochodów. Nie uzyskiwały przychodów z żadnych źródeł, które podlegałyby wykazaniu w rozliczeniach podatkowych. W okresie, którego dotyczy wniosek, uzyskiwane przez Panią dochody były rozliczane na zasadach ogólnych według skali podatkowej. Korzystała Pani z preferencyjnego sposobu rozliczenia przewidzianego dla osoby samotnie wychowującej dzieci. Nie korzystała Pani z podatku liniowego ani ze zryczałtowanych form opodatkowania. W latach objętych wnioskiem żadne z Pani dzieci nie posiadało orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, prawa do renty socjalnej, renty szkoleniowej, renty z tytułu całkowitej lub częściowej niezdolności do pracy ani orzeczenia o niepełnosprawności wydanego na podstawie odrębnych przepisów dotyczącego osób, które nie ukończyły 16 roku życia. W okresie, którego dotyczy wniosek, Pani dzieci nie otrzymywały żadnych zasiłków ani dodatków pielęgnacyjnych, a także nie pobierały renty socjalnej.

Zarówno w okresie objętym wnioskiem, jak i obecnie, sprawuje Pani faktyczną władzę rodzicielską nad dziećmi. Władza ta przejawia się w codziennym sprawowaniu opieki oraz podejmowaniu decyzji dotyczących wszystkich istotnych obszarów ich życia, w szczególności poprzez zapewnienie dzieciom edukacji, opieki zdrowotnej, wyżywienia, wychowania, odpowiednich warunków mieszkaniowych, wsparcia emocjonalnego oraz poczucia bezpieczeństwa. Ponadto angażuje się Pani w rozwój dzieci i zaspokajanie ich potrzeb ponadpodstawowych, zapewniając im możliwość uczestniczenia w dodatkowych zajęciach rozwijających ich zainteresowania i umiejętności, takich jak nauka języka angielskiego, zajęcia pływackie czy jazda konna. Dba Pani również o ich rozwój kulturalny i społeczny poprzez wspólne wizyty w muzeach, kinach, teatrach oraz udział w wydarzeniach edukacyjnych i kulturalnych.

W okresie, którego dotyczy wniosek, ojciec dzieci był formalnie obecny w ich życiu, jednak jego obecność nie przekładała się na rzeczywiste i systematyczne wykonywanie obowiązków rodzicielskich. W wielu sytuacjach była to jedynie obecność fizyczna, bez faktycznego zaangażowania w proces wychowania, opieki oraz rozwoju dzieci. Ojciec dzieci miał problem alkoholowy, który okresowo powodował całkowite wyłączenie go z życia rodzinnego. W czasie trwania ciągów alkoholowych nie sprawował opieki nad dziećmi, nie uczestniczył w ich codziennym życiu i nie wykonywał obowiązków wynikających z władzy rodzicielskiej. Również w okresach, w których był obecny, jego udział w wychowaniu dzieci miał charakter sporadyczny i ograniczony. Nie uczestniczył w sposób stały w podejmowaniu decyzji dotyczących dzieci, nie angażował się w ich edukację, rozwój ani kwestie zdrowotne. Do 2026 roku nigdy nie uczestniczył w zebraniach szkolnych ani wywiadówkach, nie był z dziećmi na wizytach lekarskich u lekarza podstawowej opieki zdrowotnej oraz nie zajmował się organizacją spraw związanych z ich nauką, zdrowiem czy rozwojem. Zdarzało się, że odebrał dziecko z przedszkola lub zakupił dzieciom określone rzeczy, jednak były to pojedyncze, okazjonalne sytuacje, które nie stanowiły rzeczywistego i stałego udziału w wychowaniu ani w ponoszeniu codziennej odpowiedzialności za dzieci. Całość obowiązków związanych z wychowaniem dzieci, organizacją ich codziennego życia, zapewnieniem opieki, edukacji, leczenia, rozwoju oraz zaspokajaniem ich potrzeb emocjonalnych i bytowych spoczywała faktycznie na mnie. Wskazuje Pani, że mimo zawarcia przed sądem ugody alimentacyjnej w 2019 roku, ojciec dzieci nie wywiązywał się z ustalonego obowiązku alimentacyjnego. Ugodzie tej została nadana przez sąd klauzula wykonalności, a ja zamierzam skierować ją do egzekucji komorniczej. Zadłużenie ojca dzieci z tytułu nieuregulowanych alimentów wynosi obecnie ponad 39 000 zł, przy ustalonej kwocie alimentów w wysokości 350 zł miesięcznie na każde dziecko. Powyższe okoliczności potwierdzają, że mimo formalnego istnienia obojga rodziców, faktyczna codzienna realizacja obowiązków rodzicielskich oraz ciężar wychowania dzieci spoczywały na Pani.

Nie posiada Pani wiedzy, w jaki sposób ojciec dzieci dokonywał rozliczeń podatkowych w okresie, którego dotyczy wniosek. Nie zna Pani również szczegółów dotyczących jego sytuacji podatkowej. Posiada Pani natomiast wiedzę, że ojciec dzieci posiadał zadłużenia wobec organów administracji publicznej, w tym wobec Urzędu Skarbowego oraz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a należności te były wobec niego egzekwowane. Nie mam jednak informacji dotyczących rodzaju tych zobowiązań, okresu ich powstania ani sposobu ich rozliczania.

Ojciec dzieci zdarzało się, że domagał się przekazania mu części środków wynikających z Pani rozliczenia podatkowego, traktując je jako dodatkowe środki finansowe. Nie doszło jednak do przekazania tych środków, ponieważ w praktyce to Pani ponosiła główny ciężar utrzymania dzieci oraz organizacji ich codziennego życia. Mając na uwadze wcześniejsze problemy ojca dzieci związane z nadużywaniem alkoholu, brak systematycznego przeznaczania przez niego środków na potrzeby dzieci i gospodarstwa domowego oraz jego własne zobowiązania finansowe, obawiała się Pani, że przekazanie mu tych środków nie służyłoby zabezpieczeniu potrzeb dzieci ani realizacji celu, dla którego ulga prorodzinna została ustanowiona, tj. wsparciu rodzica faktycznie ponoszącego koszty utrzymania i wychowania dzieci.

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy – nie kwestionując Pani zaangażowania w proces wychowawczy dzieci – nie sposób uznać, że w Pani przypadku spełnione zostały wszystkie warunki wymagane dla rozliczenia się jako osoba samotnie wychowująca dzieci.

W przedmiotowej sprawie nie można uznać Pani za „osobę samotnie wychowującą dzieci” w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a więc nie przysługuje Pani prawo do preferencyjnego rozliczenia jako osoba samotnie wychowująca dzieci.

W tym konkretnym przypadku stwierdzić należy, że każdy rodzic w omawianym okresie (lata 2020-2024) był zaangażowany w proces wychowawczy dziecka, co oznacza, że dzieci wychowywane były wspólnie przez oboje rodziców, a nie samotnie przez któregokolwiek z nich. Jak Pani wskazała, w 2016 r. partner wprowadził się do Pani miejsca zamieszkania. Ze związku pochodzą dwoje dzieci: B (ur. 2016 r.) oraz C (ur. 2018 r.). W 2025 r. partner definitywnie wyprowadził się z miejsca zamieszkania. Obecnie samotnie wychowuje Pani dzieci.

Wobec powyższego bezsprzecznym pozostaje fakt, że przez cały ten okres dzieci przebywały pod opieką matki i ojca mieszkających wspólnie, zatem Pani w latach podatkowych 2020-2024 nie wychowała dzieci samotnie, tzn. bez udziału drugiego z rodziców.

Dla zastosowania rozliczenia w sposób przewidziany dla osoby samotnie wychowującej dziecko/dzieci istotny jest m.in. warunek, że w trakcie roku podatkowego rzeczywiście samotnie, tj. bez wsparcia drugiego z rodziców, wychowuje się dziecko/dzieci, który wobec sytuacji przedstawionej we wniosku nie został spełniony. Preferencja ta uzależniona jest nie tylko od stanu cywilnego, ale przede wszystkim od faktycznego samotnego wychowywania dziecka. Jak już wskazano, wychowanie dziecka można określić jako kształtowanie osobowości dziecka poprzez kształtowanie jego samodzielności, obowiązkowości, rozwijanie predyspozycji intelektualnych i umiejętności praktycznych, kształtowanie światopoglądu i systemu wartości oraz postaw emocjonalnych. Nie sposób uznać, że w przedstawionym przez Panią opisie sprawy – wspólne zamieszkiwanie pod jednym adresem, wykonywania władzy rodzicielskiej oraz opieka przez obojga rodziców – mogą świadczyć o samotnym wychowywaniu dzieci przez Panią.

W rodzinach pełnych, złożonych z małżonków z dziećmi również zdarzają się sytuacje, w których rodzice nie wychowują dzieci równocześnie. Nie zawsze bowiem opiekują się dziećmi w tym samym miejscu i czasie. Podczas sprawowania opieki przez rodziców może zachodzić taka sytuacja, że w którymś momencie dnia, tygodnia, miesiąca (a w szczególnych sytuacjach nawet w określonych dniach, tygodniach, miesiącach), dziećmi zajmuje się tylko matka, innym razem tylko ojciec, jednakże w takiej sytuacji nie ma mowy o samotnym wychowywaniu dzieci przez któregokolwiek z rodziców.

Przyjęcie odmiennej wykładni stałoby w sprzeczności z uzasadnieniem wprowadzenia tej preferencji podatkowej, z którego jednoznacznie wynika, że ustawodawca kierował ją tylko do osób, które samotnie troszczą się o codzienne zaspokojenie potrzeb dzieci, posiadając ściśle określony status cywilny.

Prawo do omawianej preferencji podatkowej będzie przysługiwało jedynie temu z rodziców, czy opiekunów prawnych, który będąc osobą stanu wolnego (za wyjątkiem ściśle w ustawie określonym) faktycznie w roku podatkowym samotnie dziecko wychowuje, czyli sprawuje nad nim samodzielnie ciągłą opiekę, bez jakiegokolwiek udziału drugiego rodzica w procesie wychowawczym.

W związku z powyższym, za lata 2020-2024 nie przysługiwało i nie będzie przysługiwać Pani prawo do preferencyjnego rozliczenia jako osoba samotnie wychowująca małoletnie dzieci na zasadach określonych w art. 6 ust. 4c i 4d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Odpowiadając zatem na Pani pytanie wskazuję, że w przedstawionym stanie faktycznym w latach 2020–2024 nie przysługiwało Pani prawo do preferencyjnego rozliczenia podatku dochodowego jako osobie samotnie wychowującej dzieci, o którym mowa w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Mając na uwadze powyższe oraz nie kwestionując Pani zaangażowania w proces wychowawczy dzieci okoliczność, że w latach 2020-2024 r. Pani partner nie został pozbawiony przez sąd praw rodzicielskich w stosunku do dzieci i nie odbywał kary pozbawienia wolności oraz w sytuacji zamieszkiwania z Pani partnerem, wyklucza możliwość uznania, że przysługuje Pani prawo do skorzystania z preferencyjnego rozliczenia jako osoba samotnie wychowująca dzieci. W konsekwencji, z tego względu nie spełniła Pani warunków określonych w art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wobec czego nie przysługuje Pani prawo do skorzystania z preferencyjnego rozliczenia jako osoba samotnie wychowująca dziecko w okresie będącym przedmiotem zapytania.

Zatem Pani stanowisko należy uznać za nieprawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

• Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli: Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pani do interpretacji.
• Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

• Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

• w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
• w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.