taxmachine.pl

0114-KDIP2-1.4011.89.2026.2.KW

Interpretacja indywidualna2026-08-18Dyrektor Krajowej Informacji SkarbowejAktualna

Możliwość skorzystania z preferencyjnego opodatkowania dla rodzica sprawującego samodzielną opieki nad dziećmi za 2026 r. i lata następne.

Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko przedstawione we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

19 czerwca 2026 r. wpłynął Pana wniosek z tego samego dnia, o wydanie interpretacji indywidualnej, w zakresie ustalenia czy mając na uwadze sprawowanie samodzielnej opieki nad dziećmi (w okresach pobytu dzieci u Pana), może Pan skorzystać w rozliczeniu PIT za 2026 r. i lata następne z preferencyjnego opodatkowania określonego w art. 6 ust. 4c i 4d ustawy o PIT.

Uzupełnił go Pan – w odpowiedzi na wezwanie – pismem z 18 lipca 2026 r. (data wpływu tego samego dnia) oraz pismem z 5 sierpnia 2026 r. (data wpływu tego samego dnia).

Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego

Do kwietnia 2026 pozostawał Pan w nieformalnym związku partnerskim z A.A, ma Pan dwoje dzieci - córka lat 11, syn lat 13, które wspólnie wychowywaliście. Rozstał się Pan z A.A. i od maja mieszkacie w dwóch różnych miejscach.

Na bazie porozumienia między rodzicami, dzieci pozostają naprzemiennie, po tygodniu pod opieką jednego lub drugiego rodzica, wakacje spędzają na obozach lub również po połowie, naprzemiennie pod opieką każdego z rodziców z osobna.

W czasie gdy dzieci pozostają pod Pana opieką, sprawuje ją Pan samodzielnie, bez udziału i współdecydowania matki dzieci. Zapewnia Pan dzieciom odpowiednie warunki do nauki i wypoczynku, w tym własne pokoje. Aktywnie uczestniczy Pan w edukacji dzieci, finansuje ich utrzymanie oraz zajęcia dodatkowe, organizuje wypoczynek i aktywności sportowe. Pokrywa Pan koszty wyżywienia, odzieży, obuwia, zajęć szkolnych i pozaszkolnych i wizyt lekarskich.

Żadne z dzieci nie osiąga żadnych przychodów ani innych świadczeń/zasiłków.

Nie pobiera Pan świadczenia 800+ na żadne dziecko, świadczenie to pobiera w całości matka dzieci.

Od rozstania pozostaje Pan kawalerem i w każdym roku objętym wnioskiem nim pozostanie.

Nie ma Pan innych dzieci, ani nie jest Pan opiekunem prawnym innych osób.

W okresach, w których dzieci nie przebywały z Panem, ich matka wykonywała i nadal wykonuje władzę rodzicielską wobec dzieci. Uczestniczy w ich wychowaniu, dba o ich rozwój, sprawuje nad nimi pieczę w czasie, gdy przebywają pod jej opieką, ponosi koszty ich utrzymania oraz zabezpiecza ich potrzeby bytowe, zdrowotne i edukacyjne.

Jednocześnie w okresach, w których dzieci przebywają pod Pana opieką, to samodzielnie wykonuje Pan władzę rodzicielską i realizuje wszystkie obowiązki wychowawcze, bez jednoczesnego udziału matki dzieci.

Zarówno Pan, A.A. i matka dzieci posiadacie pełną władzę rodzicielską wobec obojga dzieci.

Zamieszkuje Pan na stałe w Polsce, osiąga dochody z umowy o pracę, nie wykonuje działalności gospodarczej, nie podlega pod art. 30c PDOF. Nie podlega Pan też opodatkowaniu liniowemu, ryczałtowemu, nie mają do Pana zastosowania ustawy o podatku tonażowym ani o aktywizacji przemysłu okrętowego.

Uzupełnienie i doprecyzowanie opisu zdarzenia przyszłego

Pismem z 18 lipca 2026 r. (data wpływu tego samego dnia) oraz pismem z 5 sierpnia 2026 r. (data wpływu tego samego dnia) doprecyzował Pan opis zdarzenia przyszłego i wskazał, że:

1. W okresie, którego dotyczy wniosek, będzie Pan podlegać na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu.

2. Porozumienie pomiędzy Rodzicami zostało zawarte 29 kwietnia 2026 r.

3. Porozumienie nie zostało wydane przez Sąd – nie ma takiego obowiązku.

4. Porozumienie obejmuje ustalenia związane z opieką naprzemienną opisane wcześniej, ustalenia związane z odliczaniem ulgi prorodzinnej (po połowie) oraz pobieraniem świadczenia 800+ (świadczenie pobiera wyłącznie matka, za oboje dzieci).

Zawiera także ustalenia odnośnie ponoszonych kosztów utrzymania dzieci:

a. każdy rodzic pokrywa samodzielnie wszelkie koszty w czasie sprawowania przez niego opieki

b. wyszczególnia pojedyncze nazwane koszty, które pokrywa w całości jeden z rodziców

c. wyszczególnia pojedyncze nazwane koszty, które rodzice ponoszą po połowie

Porozumienie zawiera także inne ustalenia organizacyjne nieistotne w tej sprawie.

5. W okresie, którego dotyczy wniosek żadne z dwójki dzieci, o których mowa we wniosku, na podstawie orzeczenia sądu nie zostanie umieszczone w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych.

6. Miejsce zamieszkania dzieci nie było ustalane sądownie – nie ma takiego obowiązku.

7. Kwestia opieki naprzemiennej nie była rozstrzygana sądownie – nie ma takiego obowiązku.

8. Zgodnie z ustaleniami każde z rodziców będzie dokonywało odliczenia połowy kwoty przysługującej w ramach ulgi prorodzinnej.

9. Jak wyżej, w ramach porozumienia ustalili Państwo, że każde z rodziców będzie dokonywało odliczenia połowy kwoty przysługującej w ramach ulgi prorodzinnej w latach, których dotyczy wniosek.

10. W zakresie, którego dotyczy wniosek żadne z dzieci nie będzie posiadało orzeczenia o niepełnosprawności, ani nie będzie pobierało rent szkoleniowych, socjalnych ani związanych z niezdolnością do pracy.

11. W okresie, którego dotyczy wniosek, Pana dzieci, o których mowa we wniosku, będą uczyły się w szkołach w ramach sytemu oświaty Rzeczypospolitej Polskiej.

12. W latach, których dotyczy wniosek, Pana dzieci nie będą osiągały dochodów.

13. W okresie, którego dotyczy wniosek, Pana dzieci nie będą otrzymywały zasiłku (dodatku) pielęgnacyjnego lub renty socjalnej.

14. Nie pozostaje Pan, ani nigdy nie pozostawał z matką dzieci w związku małżeńskim, prowadzi Pan całkowicie oddzielne gospodarstwa domowe i finansowe, w związku z czym nie posiada Pan wiedzy ani interesu prawnego w tym, w jaki sposób matka dzieci rozliczyła się lub będzie rozliczać się z podatku dochodowego od osób fizycznych.

15. We wszystkich latach objętych wnioskiem Pana dochody przekroczą kwotę 56 000 zł.

Pytanie

Czy mając na uwadze sprawowanie samodzielnej opieki nad dziećmi (w okresach pobytu dzieci u mnie), może Pan skorzystać w rozliczeniu PIT za 2026 r. i lata następne z preferencyjnego opodatkowania określonego w art. 6 ust. 4c i 4d ustawy o PIT?

Pana stanowisko w sprawie

Pana zdaniem, spełnia Pan przesłanki do uznania Pana za osobę samotnie wychowującą dziecko w rozumieniu art. 6 ust. 4c ustawy o PIT. W konsekwencji przysługuje Panu prawo do preferencyjnego rozliczenia podatku dochodowego w roku 2026 i w latach następnych.

Mając na uwadze, że nie pozostaje Pan w związku małżeńskim i faktycznie samotnie wychowuje małoletnie dzieci, ta przesłanka ustawowa jest spełniona.

Samotne wychowywanie dziecka oznacza faktyczne wykonywanie obowiązków opiekuńczych w okresach, gdy dziecko pozostaje pod pieczą danego rodzica, niezależnie od istnienia drugiego rodzica. Ustawa o PDOF nie wymaga sprawowania opieki przez cały rok. Zostało to potwierdzone w orzecznictwie sądów, m.in.: w wyroku NSA z 5 kwietnia 2017 r., sygn. akt II FSK 573/15, sąd zwrócił uwagę, że „samotne wychowywanie dziecka nie musi mieć miejsca przez cały rok podatkowy”.

Dla zastosowania preferencji znaczenie ma fakt, że w pewnych okresach rodzic faktycznie wykonuje obowiązki wychowawcze samodzielnie;

  • w wyroku NSA z 20 maja 2020 r., sygn. akt II FSK 383/20, podkreślono, że istota samotnego wychowywania polega na rzeczywistym i indywidualnym sprawowaniu pieczy nad dzieckiem bez wsparcia drugiego rodzica, gdy dziecko przebywa u danego rodzica. Podstawowe jest faktyczne wykonywanie obowiązków, a nie formalny status rodzinny;
  • w wyroku NSA z 6 maja 2021 r., sygn. akt II FSK 412/19, zaznaczono, że przy ocenie, czy podatnik wychowuje dziecko samotnie, należy brać pod uwagę realne okoliczności wykonywania opieki i obowiązków rodzicielskich, w tym zakres samodzielności decyzji wychowawczych. Sąd wskazał, że definicja samotnego wychowywania nie może być zawężana wyłącznie do sytuacji całkowitego braku uczestnictwa drugiego rodzica;
  • natomiast w wyroku WSA w Krakowie z 10 sierpnia 2023 r., sygn. akt I SA/Kr 570/23, sąd uchylił interpretację indywidualną, wskazując, że organ podatkowy powinien dokonać konkretnej oceny, czy w okresach pobytu dziecka u jednego z rodziców opieka ma charakter samodzielny. Sąd podkreślił, że sama okoliczność stosowania opieki naprzemiennej nie wyklucza możliwości uznania danego rodzica za osobę samotnie wychowującą dziecko, jeżeli w czasie, gdy dziecko pozostaje pod jego pieczą, rodzic ten sprawuje nad nim realną i samodzielną opiekę;
  • podobnie w wyroku WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 1030/24 z 11 marca 2025 r., sąd stwierdził, że rodzic sprawujący opiekę naprzemienną może korzystać z rozliczenia jako osoba samotnie wychowująca dziecko, jeżeli w okresach pobytu dziecka pod jego pieczą wychowanie ma charakter samodzielny.

Wprawdzie Dyrektor KIS w interpretacji indywidualnej z dnia 27 kwietnia 2023 r., nr 0114- KDIP3-2.4011.204.2023.2.MJ czy też w tej z dnia 12 maja 2025 r., nr 0115- KDIT2.4011.165.2025.3.MM przyjął stanowiska, zgodnie z którymi sprawowanie opieki naprzemiennej oznacza „wspólne wychowywanie dziecka”, a w konsekwencji wyłącza możliwość zastosowania preferencyjnego sposobu opodatkowania. Pogląd ten został jednak wielokrotnie zakwestionowany przez sądy administracyjne, które wskazały, że samotne wychowywanie nie oznacza wyłącznego i całorocznego wychowywania dziecka bez jakiegokolwiek udziału drugiego rodzica. Istotne jest, czy w okresach, gdy dziecko przebywa pod pieczą danego rodzica, ten faktycznie samodzielnie wykonuje obowiązki wychowawcze.

W konsekwencji ww. interpretacje reprezentują linię interpretacyjną, która została wielokrotnie skorygowana przez orzecznictwo sądów, którego sygnatury zostały wymienione powyżej.

Także najnowsze interpretacje indywidualne potwierdzają Pana stanowisko.

Dyrektor KIS w interpretacji indywidualnej z dnia 22 kwietnia 2026 r., nr 0113-KDIPT2- 2.4011.44.2026.2.ST przyjął stanowisko, że skoro rodzic sprawuje opiekę nad dzieckiem w systemie opieki naprzemiennej, na podstawie zawartego porozumienia rodzicielskiego i nie pobiera świadczenia wychowawczego, bowiem świadczenie to pobiera drugi rodzic, to może rozliczyć się jako rodzic samotnie wychowujący dziecko.

Za możliwością skorzystania z preferencyjnego rozliczenia w deklaracji PIT przemawia również fakt, że świadczenie 800+ pobiera wyłącznie matka Pana dzieci, co oznacza, że art. 6 ust. 4f ustawy o PIT nie znajduje zastosowania. Podkreśla Pan też, że nie mają do Pana zastosowania przepisy art. 30c ustawy o PIT oraz ustawy szczególne.

W związku z powyższym uważa Pan, że ma Pan prawo do preferencyjnego rozliczenia PIT jako osoba samotnie wychowująca dziecko.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku, jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 6 ust. 4c ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.):

Od dochodów jednego rodzica lub opiekuna prawnego, podlegającego obowiązkowi podatkowemu, o którym mowa w art. 3 ust. 1, będącego panną, kawalerem, wdową, wdowcem, rozwódką, rozwodnikiem, osobą, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów, lub osobą, której małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności, jeżeli ten rodzic lub opiekun w roku podatkowym samotnie wychowuje dzieci:

1) małoletnie,

2) pełnoletnie, które zgodnie z odrębnymi przepisami otrzymywały zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną,

3) pełnoletnie do ukończenia 25. roku życia, uczące się w szkołach, o których mowa w przepisach regulujących system oświatowy lub szkolnictwo wyższe, obowiązujących w Rzeczypospolitej Polskiej oraz w innym państwie

- podatek może być określony zgodnie z ust. 4d na wniosek wyrażony w rocznym zeznaniu podatkowym.

Stosownie do art. 6 ust. 4d ww. ustawy:

W przypadku, o którym mowa w ust. 4c, podatek jest określany w podwójnej wysokości podatku obliczonego od połowy dochodów osoby samotnie wychowującej dzieci, z uwzględnieniem art. 7, przy czym do sumy tych dochodów nie wlicza się dochodów (przychodów) opodatkowanych w sposób zryczałtowany na zasadach określonych w niniejszej ustawie.

Na podstawie art. 6 ust. 4e ww. ustawy:

Przepisu ust. 4c pkt 3 nie stosuje się, jeżeli dziecko, o którym mowa w tym przepisie, uzyskało w roku podatkowym:

1) dochody, z wyjątkiem renty rodzinnej, podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27 lub art. 30b lub

2) przychody, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 148 i 152

- w łącznej wysokości przekraczającej dwunastokrotność kwoty renty socjalnej określonej w ustawie z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej (Dz.U. z 2023 r. poz. 2194 oraz z 2024 r. poz. 1615), w wysokości obowiązującej w grudniu roku podatkowego.

Art. 6 ust. 4f ww. ustawy stanowi:

Sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 4d, nie ma zastosowania do osoby, która wychowuje wspólnie z drugim rodzicem albo opiekunem prawnym co najmniej jedno dziecko, w tym również gdy dziecko jest pod opieką naprzemienną, w związku z którą obydwojgu rodzicom zostało ustalone świadczenie wychowawcze zgodnie z art. 5 ust. 2a ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz.U. z 2024 r. poz. 1576).

Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 508):

Świadczenie wychowawcze przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, w wysokości 800,00 zł miesięcznie na dziecko.

W myśl art. 4 ust. 2 ww. ustawy:

Świadczenie wychowawcze przysługuje:

1) matce albo ojcu, jeżeli dziecko wspólnie zamieszkuje i pozostaje na utrzymaniu matki albo ojca, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 2a, albo

2) opiekunowi faktycznemu dziecka, jeżeli dziecko wspólnie zamieszkuje i pozostaje na utrzymaniu opiekuna faktycznego, albo

3) opiekunowi prawnemu dziecka, albo

4) dyrektorowi domu pomocy społecznej, albo

5) rodzinie zastępczej, osobie prowadzącej rodzinny dom dziecka, dyrektorowi placówki opiekuńczo-wychowawczej, dyrektorowi regionalnej placówki opiekuńczo-terapeutycznej albo dyrektorowi interwencyjnego ośrodka preadopcyjnego, o których mowa w ustawie z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. z 2024 r. poz. 177, 742, 743 i 858).

W świetle art. 5 ust. 2a ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci:

W przypadku gdy dziecko, zgodnie z orzeczeniem sądu, jest pod opieką naprzemienną obydwojga rodziców rozwiedzionych, żyjących w separacji lub żyjących w rozłączeniu sprawowaną w porównywalnych i powtarzających się okresach, kwotę świadczenia wychowawczego ustala się każdemu z rodziców w wysokości połowy kwoty przysługującego za dany miesiąc świadczenia wychowawczego.

W myśl art. 6 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 2 i 4d, nie ma zastosowania, w przypadku gdy chociażby jeden z małżonków, osoba samotnie wychowująca dziecko lub jej dziecko:

1)  stosuje przepisy:

a)  art. 30c lub

b)  ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, z wyjątkiem art. 6 ust. 1a tej ustawy

- w zakresie osiągniętych w roku podatkowym przychodów, poniesionych kosztów uzyskania przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do zwiększania lub pomniejszenia podstawy opodatkowania albo przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do dokonywania innych doliczeń lub odliczeń;

2)  podlega opodatkowaniu na zasadach wynikających z ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.

Przystępując do oceny możliwości skorzystania przez Pana z preferencyjnego rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych – za wskazany przez Pana okres, tj. za 2026 r. i lata następne– w sposób przewidziany dla osoby samotnie wychowującej dziecko, należy wyjaśnić, że każda preferencja podatkowa stanowi wyjątek od zasady równości i powszechności opodatkowania. Oznacza to, że wszelkie odstępstwa od tej zasady, muszą bezwzględnie wynikać z przepisów prawa i być interpretowane ściśle z jego literą.

Z zacytowanych powyżej przepisów wynika, że ustawodawca uzależnił prawo do skorzystania z preferencyjnych zasad obliczania podatku dochodowego dla osób samotnie wychowujących dzieci od spełnienia łącznie kilku warunków:

  • posiadania przez rodzica lub opiekuna prawnego statusu osoby samotnie wychowującej dziecko;
  • wychowywania przez rodzica lub opiekuna prawnego samotnie w roku podatkowym dziecko;
  • nieuzyskiwania przez rodzica lub opiekuna prawnego i dziecko przychodów/dochodów, do których zastosowanie mają przepisy art. 30c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, z wyjątkiem najmu prywatnego;
  • niepodlegania przez rodzica lub opiekuna prawnego i dziecko opodatkowaniu na zasadach wynikających z ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.

Ustawodawca używając w art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych sformułowania „Od dochodów jednego rodzica lub opiekuna prawnego” przywrócił od 1 stycznia 2022 r. do treści przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych uszczegółowienie, że „jeden rodzic lub opiekun prawny” może skorzystać z preferencyjnego rozliczenia.

Ponadto, w szczególności, osoba chcąca skorzystać z tej preferencji podatkowej, musi posiadać określony status. Przy czym przepis art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wymienia enumeratywnie osoby, którym przysługuje status osób samotnie wychowujących dzieci, odwołując się zarówno do statusu cywilnoprawnego osoby wychowującej dzieci (panna, kawaler, wdowa, wdowiec, rozwódka, rozwodnik), jak również do tego, że osoba ta musi faktycznie w roku podatkowym wychowywać dzieci samotnie.

Jednocześnie przepisy powyższej ustawy nie uzależniają prawa podatnika do preferencyjnego opodatkowania jego dochodów od tego, czy przez cały rok był osobą samotnie wychowującą dzieci. Wystarczające jest zatem, aby taki stan zaistniał w ciągu roku, a nie trwał przez cały rok.

Ustawodawca w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych nie zawarł definicji pojęcia „wychowywać”, należy odwołać się zatem do jego definicji słownikowych.

Zgodnie z internetowym Słownikiem Języka Polskiego PWN „wychować – wychowywać” to: (1) «zapewnić dziecku opiekę i doprowadzić je do samodzielności», (2) «przygotować kogoś do pracy w jakiejś dziedzinie».

Zatem, „wychowywać” w słownikowym rozumieniu oznacza: zapewniając byt doprowadzić do osiągnięcia pełnego rozwoju psychicznego i fizycznego. Wychowywanie polega na stałym troszczeniu się o byt materialny dziecka oraz o jego rozwój emocjonalny. Wychowanie dziecka można określić jako kształtowanie osobowości dziecka poprzez kształtowanie jego samodzielności, obowiązkowości, rozwijanie predyspozycji intelektualnych i umiejętności praktycznych, kształtowanie światopoglądu, systemu wartości oraz postaw emocjonalnych.

Natomiast, „samotny” to: (1) «żyjący sam, bez rodziny, przyjaciół», (2) «znajdujący się w określonej sytuacji, w określonym czasie zupełnie sam», (3) «spędzany, odbywany w pojedynkę, bez towarzystwa», (4) «znajdujący się na odludziu».

W tym miejscu podkreślić należy, że zgodnie ze stanowiskiem utrwalonym zarówno w orzecznictwie, jak i w doktrynie prawa – wszelkie preferencje podatkowe stanowią wyłom od zasady powszechności opodatkowania oraz mają charakter przywileju, z którego podatnik ma prawo, a nie obowiązek korzystania; muszą one być zatem interpretowane bez dokonywania wykładni rozszerzającej, a także zawężającej danego przepisu prawa podatkowego. Nadto, przy wszelkiej interpretacji przepisów prawa podatkowego i próbach odkodowania zawartych w nich norm prawnych należy posługiwać się przede wszystkim wykładnią językową.

W konsekwencji, korzystanie z każdej preferencji podatkowej, w tym przewidzianej w art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, uzależnione jest od spełnienia wszystkich przesłanek wymaganych do jej zastosowania.

W niniejszej sprawie kluczowe znaczenie ma art. 6 ust. 4f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Od 1 stycznia 2022 r. ustawodawca zdecydował się bowiem na zmianę normatywną, która zgodnie z art. 6 ust. 4f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie przyznaje preferencji osobie, która wychowuje wspólnie z drugim rodzicem albo opiekunem prawnym co najmniej jedno dziecko, w tym również gdy dziecko jest pod opieką naprzemienną, w związku z którą obydwojgu rodzicom zostało ustalone świadczenie wychowawcze zgodnie z art. 5 ust. 2a ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci.

Wychowywanie dziecka/dzieci w systemie opieki naprzemiennej nie stanowi zatem samo w sobie przesłanki negatywnej, która pozbawia rodzica prawa do opodatkowania dochodów na zasadach przewidzianych dla osób samotnie wychowujących dzieci, gdyż do zastosowania wyłączenia z art. 6 ust. 4f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych konieczne jest spełnienie dwóch przesłanek.

W rezultacie, rodzice sprawujący naprzemienną opiekę mogą być rodzicami samotnie wychowującymi dzieci. Nie oznacza to jednak, że zarówno ojciec, jak i matka dziecka, mogą opodatkować swoje dochody na zasadach przewidzianych dla rodziców samotnie wychowujących dzieci, ponieważ zgodnie z art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych prawo to przysługuje tylko jednemu rodzicowi, pod warunkiem, że spełnia pozostałe warunki dla tej preferencji.

W sytuacji, gdy dziecko jest pod opieką naprzemienną, w związku z którą obydwojgu rodzicom zostało ustalone wychowawcze zgodnie z art. 5 ust. 2a ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych wprost stanowi, że żaden z rodziców nie może zastosować tej preferencji. W praktyce chodzi o rodziców rozwiedzionych, żyjących w separacji lub żyjących w rozłączeniu, którzy zgodnie z orzeczeniem sądu sprawują opiekę nad dzieckiem w porównywalnych i powtarzających się okresach w systemie opieki naprzemiennej, oraz każdy z rodziców pobiera świadczenie wychowawcze w wysokości połowy kwoty tego świadczenia, które przysługuje za dany miesiąc. Jeżeli tylko jeden z rodziców pobiera świadczenie wychowawcze, to prawo do opodatkowania swoich dochodów na zasadach przewidzianych dla osoby samotnie wychowującej dziecko przysługuje temu rodzicowi, który nie pobiera świadczenia wychowawczego.

Z opisu sprawy wynika, że do kwietnia 2026 pozostawał Pan w nieformalnym związku partnerskim z A.A., ma Pan dwoje dzieci - córka lat 11, syn lat 13, które wspólnie wychowywaliście. Rozstał się Pan z A.A. i od maja mieszkacie w dwóch różnych miejscach. Na bazie porozumienia między rodzicami, dzieci pozostają naprzemiennie, po tygodniu pod opieką jednego lub drugiego rodzica, wakacje spędzają na obozach lub również po połowie, naprzemiennie pod opieką każdego z rodziców z osobna. W czasie gdy dzieci pozostają pod Pana opieką, sprawuje ją Pan samodzielnie, bez udziału i współdecydowania matki dzieci. Zapewnia Pan dzieciom odpowiednie warunki do nauki i wypoczynku, w tym własne pokoje. Aktywnie uczestniczy Pan w edukacji dzieci, finansuje ich utrzymanie oraz zajęcia dodatkowe, organizuje wypoczynek i aktywności sportowe. Pokrywa Pan koszty wyżywienia, odzieży, obuwia, zajęć szkolnych i pozaszkolnych i wizyt lekarskich. Żadne z dzieci nie osiąga żadnych przychodów ani innych świadczeń/zasiłków. Nie pobiera Pan świadczenia 800+ na żadne dziecko, świadczenie to pobiera w całości matka dzieci. Od rozstania pozostaje Pan kawalerem i w każdym roku objętym wnioskiem nim pozostanie. Nie ma Pan innych dzieci, ani nie jest Pan opiekunem prawnym innych osób. W okresach, w których dzieci nie przebywały z Panem, ich matka wykonywała i nadal wykonuje władzę rodzicielską wobec dzieci. Uczestniczy w ich wychowaniu, dba o ich rozwój, sprawuje nad nimi pieczę w czasie, gdy przebywają pod jej opieką, ponosi koszty ich utrzymania oraz zabezpiecza ich potrzeby bytowe, zdrowotne i edukacyjne. Jednocześnie w okresach, w których dzieci przebywają pod Pana opieką, to samodzielnie wykonuje Pan władzę rodzicielską i realizuje wszystkie obowiązki wychowawcze, bez jednoczesnego udziału matki dzieci. Zarówno Pan, jak i matka dzieci posiadacie pełną władzę rodzicielską wobec obojga dzieci. Zamieszkuje Pan na stałe w Polsce, osiąga dochody z umowy o pracę, nie wykonuje działalności gospodarczej, nie podlega pod art. 30c PDOF. Nie podlega Pan też opodatkowaniu liniowemu, ryczałtowemu, nie mają do Pana zastosowania ustawy o podatku tonażowym ani o aktywizacji przemysłu okrętowego.

W uzupełnienie opisu zdarzenia przyszłego doprecyzował Pan, że w okresie, którego dotyczy wniosek, będzie Pan podlegać na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu. Porozumienie pomiędzy Rodzicami zostało zawarte 29 kwietnia 2026 r. Porozumienie nie zostało wydane przez Sąd – nie ma takiego obowiązku. Porozumienie obejmuje ustalenia związane z opieką naprzemienną opisane wcześniej, ustalenia związane z odliczaniem ulgi prorodzinnej (po połowie) oraz pobieraniem świadczenia 800+ (świadczenie pobiera wyłącznie matka, za oboje dzieci). Zawiera także ustalenia odnośnie ponoszonych kosztów utrzymania dzieci:

a. każdy rodzic pokrywa samodzielnie wszelkie koszty w czasie sprawowania przez niego opieki

b. wyszczególnia pojedyncze nazwane koszty, które pokrywa w całości jeden z rodziców

c. wyszczególnia pojedyncze nazwane koszty, które rodzice ponoszą po połowie

Porozumienie zawiera także inne ustalenia organizacyjne nieistotne w tej sprawie.

W okresie, którego dotyczy wniosek żadne z dwójki dzieci, o których mowa we wniosku, na podstawie orzeczenia sądu nie zostanie umieszczone w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych.

Miejsce zamieszkania dzieci nie było ustalane sądownie – nie ma takiego obowiązku. Kwestia opieki naprzemiennej nie była rozstrzygana sądownie – nie ma takiego obowiązku. W zakresie, którego dotyczy wniosek żadne z dzieci nie będzie posiadało orzeczenia o niepełnosprawności, ani nie będzie pobierało rent szkoleniowych, socjalnych ani związanych z niezdolnością do pracy. W okresie, którego dotyczy wniosek, Pana dzieci, o których mowa we wniosku, będą uczyły się w szkołach w ramach sytemu oświaty Rzeczypospolitej Polskiej. W latach, których dotyczy wniosek, Pana dzieci nie będą osiągały dochodów. W okresie, którego dotyczy wniosek, Pana dzieci nie będą otrzymywały zasiłku (dodatku) pielęgnacyjnego lub renty socjalnej. Nie pozostaje Pan, ani nigdy nie pozostawał z matką dzieci w związku małżeńskim, prowadzi Pan całkowicie oddzielne gospodarstwa domowe i finansowe, w związku z czym nie posiada Pan wiedzy ani interesu prawnego w tym, w jaki sposób matka dzieci rozliczyła się lub będzie rozliczać się z podatku dochodowego od osób fizycznych.

Przenosząc powyższe na grunt przedmiotowej sprawy stwierdzam, że skoro sprawuje Pan opiekę nad dziećmi w systemie opieki naprzemiennej, na podstawie zawartego porozumienia rodzicielskiego i nie pobiera Pan świadczenia wychowawczego, o którym mowa w art. 5 ust. 2a ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, bowiem świadczenie to pobiera matka Pana dzieci, stwierdzam, że może rozliczyć się Pan jako rodzic samotnie wychowujący dziecko na zasadach określonych w art. 6 ust. 4c i 4d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2026 i lata następne, o ile nie zmieni się opis stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego lub nie ulegną zmianie przepisy prawa podatkowego w tym zakresie.

W Pana sytuacji nie występuje określona w art. 6 ust. 4f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, negatywna przesłanka uniemożliwiająca Panu skorzystanie z tej preferencji, bowiem jak wskazał Pan w opisie zdarzenia przyszłego – to matka Pana dzieci pobiera świadczenie wychowawcze, o którym mowa w art. 5 ust. 2a ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dziecka – wobec tego prawo do preferencyjnego rozliczenia Panu przysługuje, gdyż wychowywanie dziecka w systemie opieki naprzemiennej nie stanowi samo w sobie przesłanki negatywnej, która pozbawia prawa do omawianej preferencji.

Wobec powyższego, w świetle przepisów obowiązującego prawa, mając na uwadze sprawowanie samodzielnej opieki nad dziećmi (w okresach pobytu dzieci u Pana), może Pan skorzystać w rozliczeniu PIT za 2026 r. i lata następne z preferencyjnego opodatkowania określonego w art. 6 ust. 4c i 4d ustawy o PIT.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy:

    stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia;

    zdarzenia przyszłego, które Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

  • Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli: Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pan do interpretacji.
  • Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1)  z zastosowaniem art. 119a;

2)  w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3)  z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

  • Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

  • w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
  • w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.

Rozliczaj podatki zgodnie z przepisami — w programie TaxMachine

Interpretacje pomagają zrozumieć przepisy; TaxMachine pomaga je zastosować w praktyce — prowadzi księgi, liczy podatki i generuje deklaracje, a stawki, druki i przepisy aktualizuje na bieżąco.

  • ✓ Księga przychodów i rozchodów, ryczałt oraz pełna księgowość
  • ✓ Faktury i e-faktury KSeF, JPK_V7 i JPK_KR
  • ✓ PIT, CIT, VAT i inne deklaracje + wysyłka e-Deklaracje z pobraniem UPO
  • ✓ Środki trwałe i amortyzacja, płace i ZUS
  • ✓ Automatyczne aktualizacje stawek, druków i przepisów

Źródło: System Informacji Celno-Skarbowej EUREKA (MF/KIS). Dokument urzędowy — reprodukcja dozwolona (art. 4 ustawy o prawie autorskim).

Interpretacja indywidualna chroni wyłącznie jej adresata i tylko przy zgodności stanu faktycznego z wnioskiem. Cudza interpretacja ma charakter informacyjny.