0114-KDIP2-1.4011.86.2026.3.MW
Zastosowanie ulgi dla osoby samotnie wychowującego dziecko (jedno dziecko z matką drugie z ojcem).
Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe
Szanowna Pani,
stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
11 czerwca 2026 r. wpłynął Pani wniosek z 1 czerwca 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełniła go Pani – w odpowiedzi na wezwanie – pismami z 14 lipca 2026 r. (wpływ 22 lipca 2026 r.) oraz pismem z 14 września 2026 r. (wpływ 17 września 2026 r.).
Treść wniosku jest następująca.
Opis stanu faktycznego
Jest Pani matką AA (ur. w 2007 r.). W latach podatkowych 2021-2025 posiadała Pani status panny i nie pozostawała w związku małżeńskim ani w faktycznym związku partnerskim z ojcem dziecka (BB), ani z żadną inną osobą. Od 2017 roku pozostaje Pani w trwałym rozłączeniu z ojcem dziecka i nie prowadzi z nim wspólnego gospodarstwa domowego. Samodzielnie prowadzi Pani jednoosobowe gospodarstwo domowe wraz z synem pod adresem: ul. (…).
W rzeczonych latach podatkowych (2021-2025) sprawowała Pani i nadal sprawuje stałą, codzienną oraz wyłączną pieczę wychowawczą nad synem. Proces opiekuńczo-wychowawczy realizowany jest przez Panią całkowicie samodzielnie, przy braku realnego, stałego i codziennego udziału ojca dziecka w wykonywaniu obowiązków rodzicielskich. Samodzielność ta przejawia się w codziennym i osobistym podejmowaniu przez Panią wszystkich istotnych decyzji dotyczących rozwoju syna, w tym jego edukacji, rozwoju osobistego oraz opieki zdrowotnej.
Ojciec dziecka, BB, od wielu lat prowadzi całkowicie odrębne życie osobiste, rodzinne oraz zawodowe. Przeniósł on swoje centrum interesów życiowych na nową relację partnersko- biznesową i pozostaje w stałym, nieformalnym związku z inną kobietą. Ponadto prowadzi z nową partnerką życiową działalność gospodarczą w formie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (zarejestrowanej w Krajowym Rejestrze Sądowym pod numerem KRS: …), przez co sprawy opiekuńczo-wychowawcze AA pozostają całkowicie poza sferą jego codziennych zainteresowań i aktywności. Ojciec dziecka zamieszkiwał pod adresem ul. (…), a następnie pod adresem ul. (…).
Relacje pomiędzy rodzicami oparte są na zawartym porozumieniu rodzicielskim. Zgodnie z jego zapisami, miejsce zamieszkania dziecka jest każdorazowo tożsame z miejscem zamieszkania matki, a pełen ciężar bieżących spraw życiowych, organizacyjnych i wychowawczych dziecka spoczywa wyłącznie na Pani. Opieka nad synem w żadnym okresie nie była i nie jest sprawowana w systemie opieki naprzemiennej.
Również pełen ciężar ekonomiczny utrzymania małoletniego syna spoczywa wyłącznie na Pani. Samodzielnie i w całości pokrywa Pani wszelkie koszty związane z bieżącym utrzymaniem syna, w tym zapewnieniem warunków mieszkaniowych, wyżywienia, odzieży, a także finansowaniem opieki medycznej, leczenia oraz wyjazdów edukacyjnych. Pani samodzielnie i bezpośrednio uiszcza także wysokie opłaty z tytułu czesnego za szkołę syna, co znajduje odzwierciedlenie w dokumentacji finansowej (w tym w imiennych potwierdzeniach przelewów bankowych oraz informacjach ze szkoły). BBw żadnym stopniu nie uczestniczy w bieżącym, codziennym utrzymaniu syna ani nie sprawuje nad nim opieki w sposób, który pozwalałby uznać proces wychowawczy za wspólny.
Wskazała Pani, że Pani stanowisko, zgodnie z którym w latach 2021-2025 spełniała Pani wszystkie ustawowe przesłanki do uznania jej za osobę samotnie wychowującą dziecko w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (Alinea art. 6 ust. 4c ustawy o PIT), znajduje pełne i bezpośrednie odzwierciedlenie w ugruntowanej, jednolitej linii orzeczniczej Naczelnego Sądu Administracyjnego:
- Wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2017 r. (sygn. akt II FSK 573/15): Sąd jednoznacznie wskazał, że samotne wychowywanie dziecka oznacza faktyczne, codzienne wykonywanie obowiązków wychowawczych bez stałego udziału drugiego rodzica w tym procesie. Sam formalny fakt posiadania przez drugiego rodzica władzy rodzicielskiej bądź utrzymywanie sporadycznych kontaktów z dzieckiem (czy realizacja świadczeń alimentacyjnych) nie wyłącza możliwości uznania rodzica wiodącego za osobę samotnie wychowującą dziecko.
- Wyrok NSA z dnia 21 stycznia 2025 r. (sygn. akt II FSK 517/22): Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że decydujące znaczenie dla przyznania preferencji podatkowej ma rzeczywisty model wykonywania opieki i realny rozkład ciężaru wychowawczego, a nie sam fakt formalnego istnienia drugiego rodzica. Ocena sytuacji podatnika musi być dokonywana przez pryzmat rzeczywistego, codziennego zaangażowania w proces wychowania.
- Wyrok NSA z dnia 21 stycznia 2025 r. (sygn. akt II FSK 633/24): NSA kategorycznie stwierdził, że pojęcie „samotnego wychowywania" należy interpretować w sposób funkcjonalny i faktyczny. Kluczowe jest realne wykonywanie obowiązków rodzicielskich, a nie wyłącznie formalnoprawne relacje między rodzicami. Organ podatkowy nie może utożsamiać biologicznego istnienia drugiego rodzica z faktycznym współwychowywaniem, gdyż prowadziłoby to do niedopuszczalnego, sprzecznego z celami ustawy zawężenia uprawnień podatnika.
Mając na uwadze powyższe, rzeczywisty stan faktyczny oraz intencje ustawodawcy Pani zdaniem potwierdzają, że w latach podatkowych 2021 -2025 Pani jako panna, niedzieląca z nikim obowiązków domowych ani opiekuńczych, realizująca samodzielnie cały trud wychowawczy i ekonomiczny, posiada pełne prawo do preferencyjnego sposobu opodatkowania dochodów przewidzianego dla osób samotnie wychowujących dzieci.
W piśmie z 14 lipca 2026 r., stanowiącym uzupełnienie wniosku, wskazała Pani, że:
1. w latach 2021–2025 posiadała Pani miejsce zamieszkania na terytorium Polski i w całym tym okresie podlegała w Polsce nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu zgodnie z art. 3 ust. 1 i 1a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych;
2. Pani syn – AA urodził się (…) 2007 r. w (…);
3. przez cały okres objęty wnioskiem tj. w latach 2021–2025, jak również przed tym okresem i obecnie AA nieprzerwanie zamieszkiwał i zamieszkuje wspólnie ze Panią;
4. posiada Pani córkę CC, urodzoną (…) 2012 r. w (…); córka mieszka z ojcem BB; na podstawie porozumienia rodzicielskiego zawartego w 2018 roku nie wykonywała Pani wobec córki samodzielnie władzy rodzicielskiej w okresie objętym wnioskiem;
5. w latach 2021–2025 osiągała Pani dochody wyłącznie z tytułu umowy o pracę i odprowadzane według zasad ogólnych, zaliczki na podatek dochodowy były pobierane i odprowadzane przez pracodawcę jako płatnika;
6. w okresie objętym wnioskiem wobec Pani nie miały zastosowania przepisy dotyczące podatku liniowego, zryczałtowanego podatku dochodowego, o podatku tonażowym i przepisy ustawy o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłu komplementarnego;
7. AA nigdy nie był umieszczony na podstawie orzeczenia sądu ani w inny sposób, w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych;
8. AA nie posiada orzeczenia o niepełnosprawności i jest osobą zdrową;
9. AA nie otrzymywał renty socjalnej ani zasiłku (dodatku);
10. po ukończeniu 18 r. życia AA kontynuował naukę, a obecnie studiuje od września 2026 r.;
11. po uzyskaniu pełnoletności mój syn AA nie osiągał dochodów ani przychodów przekraczających limit określony w ust. 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i pozostawał, i nadal pozostaje, na Pani utrzymaniu w ramach wykonywanego przez Panią obowiązku alimentacyjnego.
12. AA nie zawarł związku małżeńskiego.
Kolejno w piśmie uzupełniającym z 14 września 2026 r., wskazała Pani, że:
1. w okresie objętym wnioskiem, tj. w latach podatkowych 2021-2025 posiadała Pani władzę rodzicielską względem córki CC;
2. nie wykonywała Pani faktycznie władzy rodzicielskiej względem córki CC; utrzymywała Pani z córką kontakty, jednakże bieżącą pieczę nad córką oraz faktyczne wykonywanie władzy rodzicielskiej sprawował jej ojciec, BB;
3. w okresie objętym wnioskiem CC nie zamieszkiwała z Panią; w latach 2021-2025 córka zamieszkiwała wyłącznie z ojcem, BB;
4. Pani kontakty z córką nie miały charakteru stałej, codziennej pieczy ani opieki naprzemiennej; spotykała się Pani z córką przede wszystkim w okresach świątecznych i dniach wolnych, w szczególności w czasie Świąt Bożego Narodzenia, Świąt Wielkanocnych, weekendu obejmującego Boże Ciało oraz podczas majówki; w ciągu roku szkolnego kilkukrotnie uczestniczyła Pani jako widz w zawodach sportowych córki; kontakty weekendowe odbywały się rzadko, ponieważ Pani praca wiązała się z częstymi wyjazdami służbowymi;
5. w miarę posiadanych możliwości, interesowała się Pani córką, jej zdrowiem, samopoczuciem oraz aktywnością sportową; zainteresowanie to nie przybierało jednak postaci codziennej pieczy ani bieżącego wykonywania obowiązków rodzicielskich;
6. w okresie objętym wnioskiem nie uczestniczyła Pani w podejmowaniu bieżących decyzji dotyczących córki, w szczególności decyzji związanych z leczeniem, szkołą oraz zajęciami sportowymi; decyzje te podejmował ojciec córki, BB;
7. nie łożyła Pani na utrzymanie córki CC; Państwo jako rodzice przyjęli faktyczny podział obowiązków finansowych, zgodnie z którym Pani samodzielnie utrzymywała syna AA, natomiast BB samodzielnie utrzymywał córkę CC;
8. W okresie podatkowym objętym wnioskiem w stosunku do syna AA, nie miały zastosowania:
- przepisy art. 30c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych dotyczące podatku liniowego;
- przepisy ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, z wyjątkiem przepisów dotyczących najmu prywatnego;
- przepisy ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym;
- przepisy ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.
Podniosła Pani, ze powyższe uzupełnienie potwierdza, że sytuacja opiekuńcza obojga dzieci była odmienna i jednoznacznie rozdzielona. Wskazała Pani, że samodzielnie sprawowała codzienną pieczę nad synem AA i ponosiła koszty jego utrzymania, natomiast córka CC stale zamieszkiwała z ojcem, który wykonywał względem niej bieżącą pieczę, podejmował dotyczące jej decyzje oraz ponosił koszty jej utrzymania.
Pytanie
Czy w przedstawionym stanie faktycznym, w latach podatkowych 2021-2025, spełniała Pani ustawowe przesłanki do uznania jej za osobę samotnie wychowującą dziecko w rozumieniu art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i w konsekwencji jest Pani uprawniona do preferencyjnego rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych za te lata w sposób przewidziany dla osób samotnie wychowujących dzieci?
Pani stanowisko w sprawie
Pani zdaniem, w przedstawionym stanie faktycznym, w latach podatkowych 2021- 2025 spełniała Pani wszystkie ustawowe przesłanki uznania jej za osobę samotnie wychowującą dziecko w rozumieniu art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W konsekwencji była Pani uprawniona do preferencyjnego obliczenia podatku dochodowego za rzeczone lata podatkowe.
Wskazała Pani, że w całym objętym wnioskiem okresie posiadała i posiada status panny, prowadzi samodzielne, jednoosobowe gospodarstwo domowe wraz z synem AA i nie pozostaje Pani w związku małżeńskim ani w faktycznym pożyciu z żadną osobą (w tym z ojcem dziecka).
Sprawuje Pani stałą, codzienną, faktyczną i wyłączną pieczę nad małoletnim synem. To na Pani spoczywa pełen ciężar organizacji życia codziennego dziecka, podejmowania decyzji o jego edukacji, leczeniu, rozwoju osobistym, a także wyłączny ciężar ekonomiczny jego utrzymania. Samodzielność ta znajduje bezpośrednie potwierdzenie w faktach, takich jak wyłączne finansowanie czesnego za szkołę syna, kosztów leczenia oraz bieżących potrzeb bytowych.
Zgodnie z zawartym porozumieniem rodzicielskim, miejsce zamieszkania dziecka jest tożsame z Pani miejscem zamieszkania (matki). Opieka nad synem nie jest i nigdy nie była sprawowana w systemie opieki naprzemiennej, o którym mowa w art. 6 ust. 4f ustawy o PIT.
Udział ojca dziecka (BB) w życiu syna nie ma charakteru wspólnego wychowywania w rozumieniu przepisów prawa podatkowego. Ojciec dziecka zamieszkuje pod całkowicie innym adresem, a jego centrum interesów życiowych i osobistych zostało trwale przeniesione na nową relację partnersko-biznesową (prowadzenie spółki (..) nr KRS (...) wraz z nową partnerką życiową), przez co sprawy wychowawcze małoletniego AA pozostają całkowicie poza sferą jego codziennych aktywności.
Zgodnie z ugruntowaną i jednolitą linią orzeczniczą Naczelnego Sądu Administracyjnego (m.in. wyroki NSA o sygn. II FSK 573/15, II FSK 517/22 oraz II FSK 633/24), pojęcie „samotnego wychowywania" należy interpretować w sposób funkcjonalny i faktyczny, przez pryzmat codziennego, realnego rozkładu ciężaru opieki. Sam fakt biologicznego istnienia drugiego rodzica, posiadania przez niego władzy rodzicielskiej czy utrzymywania sporadycznych kontaktów nie odbiera rodzicowi wiodącemu statusu osoby samotnie wychowującej dziecko, o ile to ten rodzic samodzielnie i bez wsparcia drugiego boryka się z codziennym trudem wychowawczym.
Wobec faktu, że Pani samotnie i bez udziału ojca dziecka realizowała w latach 2021 - 2025 proces wychowawczy syna, nie dzieląc z nikim obowiązków domowych ani rodzicielskich, Pani zdaniem w pełni zrealizowała Pani dyspozycję art. 6 ust. 4c ustawy o PIT i nabyła prawo do preferencyjnego rozliczenia podatkowego.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592):
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
Stosownie do art. 6 ust. 4 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1128 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2021 r.:
Od dochodów rodzica lub opiekuna prawnego, podlegającego obowiązkowi podatkowemu, o którym mowa w art. 3 ust. 1, będącego panną, kawalerem, wdową, wdowcem, rozwódką, rozwodnikiem albo osobą, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów, lub osobą pozostającą w związku małżeńskim, jeżeli jej małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności, jeżeli ten rodzic lub opiekun w roku podatkowym samotnie wychowuje dzieci:
1) małoletnie,
2) bez względu na ich wiek, które zgodnie z odrębnymi przepisami otrzymywały zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną,
3) do ukończenia 25 roku życia uczące się w szkołach, o których mowa w przepisach o systemie oświaty, przepisach o szkolnictwie wyższym i nauce lub w przepisach regulujących system oświatowy lub szkolnictwo wyższe obowiązujących w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie, jeżeli w roku podatkowym nie uzyskały dochodów podlegających opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27 lub art. 30b lub uzyskały przychody, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 148, w łącznej wysokości przekraczającej kwotę stanowiącą iloraz kwoty zmniejszającej podatek określonej w art. 27 ust. 1b pkt 1 oraz stawki podatku, określonej w pierwszym przedziale skali, o której mowa w art. 27 ust. 1, z wyjątkiem renty rodzinnej
- podatek może być określony, z zastrzeżeniem ust. 8, na wniosek wyrażony w rocznym zeznaniu podatkowym, w podwójnej wysokości podatku obliczonego od połowy dochodów osoby samotnie wychowującej dzieci, z uwzględnieniem art. 7, z tym że do sumy tych dochodów nie wlicza się dochodów (przychodów) opodatkowanych w sposób zryczałtowany na zasadach określonych w tej ustawie.
W myśl art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, dodanego przez art. 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2022 r. poz. 1265 ze zm.), stosowanego do dochodów (przychodów) uzyskanych od dnia 1 stycznia 2022 r.:
Od dochodów jednego rodzica lub opiekuna prawnego, podlegającego obowiązkowi podatkowemu, o którym mowa w art. 3 ust. 1, będącego panną, kawalerem, wdową, wdowcem, rozwódką, rozwodnikiem, osobą, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów, lub osobą, której małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności, jeżeli ten rodzic lub opiekun w roku podatkowym samotnie wychowuje dzieci:
1) małoletnie,
2) pełnoletnie, które zgodnie z odrębnymi przepisami otrzymywały zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną,
3) pełnoletnie do ukończenia 25. roku życia, uczące się w szkołach, o których mowa w przepisach regulujących system oświatowy lub szkolnictwo wyższe, obowiązujących w Rzeczypospolitej Polskiej oraz w innym państwie
- podatek może być określony zgodnie z ust. 4d na wniosek wyrażony w rocznym zeznaniu podatkowym.
Na podstawie art. 6 ust. 4d wskazanej ustawy, dodanego przez art. 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw, stosowanego do dochodów (przychodów) uzyskanych od dnia 1 stycznia 2022 r.:
W przypadku, o którym mowa w ust. 4c, podatek jest określany w podwójnej wysokości podatku obliczonego od połowy dochodów osoby samotnie wychowującej dzieci, z uwzględnieniem art. 7, przy czym do sumy tych dochodów nie wlicza się dochodów (przychodów) opodatkowanych w sposób zryczałtowany na zasadach określonych w niniejszej ustawie.
Według art. 6 ust. 4e cytowanej ustawy, dodanego przez art. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw, stosowanego do dochodów (przychodów) uzyskanych od dnia 1 stycznia 2022 r.:
Przepisu ust. 4c pkt 3 nie stosuje się, jeżeli dziecko, o którym mowa w tym przepisie, uzyskało w roku podatkowym:
1) dochody, z wyjątkiem renty rodzinnej, podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27 lub art. 30b lub
2) przychody, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 148 i 152
- w łącznej wysokości przekraczającej dwunastokrotność kwoty renty socjalnej określonej w ustawie z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej (Dz. U. z 2022 r. poz. 240), w wysokości obowiązującej w grudniu roku podatkowego.
Stosownie do art. 6 ust. 4f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, dodanego przez art. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw, stosowanego do dochodów (przychodów) uzyskanych od dnia 1 stycznia 2022 r.:
Sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 4d, nie ma zastosowania do osoby, która wychowuje wspólnie z drugim rodzicem albo opiekunem prawnym co najmniej jedno dziecko, w tym również gdy dziecko jest pod opieką naprzemienną, w związku z którą obydwojgu rodzicom zostało ustalone świadczenie wychowawcze zgodnie z art. 5 ust. 2a ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2019 r. poz. 2407 oraz z 2021 r. poz. 1162, 1981 i 2270).
W świetle art. 6 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2021 r.:
Sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 2 i 4, nie ma zastosowania w sytuacji, gdy chociażby do jednego z małżonków, osoby samotnie wychowującej dzieci lub do jej dziecka mają zastosowanie przepisy art. 30c, ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.
Na mocy art. 6 ust. 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2021 r.:
Zasada określona w ust. 8 nie dotyczy osób, o których mowa w art. 1 pkt 2 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, niekorzystających jednocześnie z opodatkowania przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej lub z działów specjalnych produkcji rolnej na zasadach określonych w art. 30c, w ustawie o zryczałtowanym podatku dochodowym, w ustawie z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym albo w ustawie z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.
Z art. 6 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 2 lit. d) ustawy z dnia 29 października 2021 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021 r. poz. 2105), wynika, że:
Sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 2, nie ma zastosowania, w przypadku gdy chociażby jeden z małżonków:
1) stosuje przepisy:
a) art. 30c lub
b) ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, z wyjątkiem art. 6 ust. 1a tej ustawy
- w zakresie osiągniętych w roku podatkowym przychodów, poniesionych kosztów uzyskania przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do zwiększania lub pomniejszenia podstawy opodatkowania albo przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do dokonywania innych doliczeń lub odliczeń;
2) podlega opodatkowaniu na zasadach wynikających z ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.
Wyjaśnić przy tym należy, że na gruncie art. 70 ust. 2 ustawy z dnia 29 października 2021 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw, dodanego przez art. 9 pkt 7 ustawy z dnia 9 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy o podatku akcyzowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021 r. poz. 2427):
W przypadku opodatkowania dochodów uzyskanych w 2021 r., o którym mowa w art. 6 ust. 4 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2021 r., przepis art. 6 ust. 8 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stosuje się odpowiednio do osoby samotnie wychowującej dzieci i jej dziecka.
Art. 6 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw, stanowi, że:
Sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 2 i 4d, nie ma zastosowania, w przypadku gdy chociażby jeden z małżonków, osoba samotnie wychowująca dziecko lub jej dziecko:
1) stosuje przepisy:
a) art. 30c lub
b) ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, z wyjątkiem art. 6 ust. 1a tej ustawy
- w zakresie osiągniętych w roku podatkowym przychodów, poniesionych kosztów uzyskania przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do zwiększania lub pomniejszenia podstawy opodatkowania albo przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do dokonywania innych doliczeń lub odliczeń;
2) podlega opodatkowaniu na zasadach wynikających z ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.
Natomiast, art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw stanowi, że:
przepisy art. 6 ust. 4c–4h, 8 (…) ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, (…) stosuje się do dochodów (przychodów) uzyskanych od dnia 1 stycznia 2022 r.
Przystępując do oceny możliwości skorzystania przez Panią z preferencyjnego rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych za lata 2021-2025 r. dla osoby samotnie wychowującej dziecko, podkreślić należy, że wszystkie ulgi i zwolnienia podatkowe są odstępstwem od zasady powszechności opodatkowania. Odstępstwa od zasady powszechności opodatkowania muszą bezwzględnie wynikać z przepisów prawa i być interpretowane ściśle z jego literą. Oznacza to, że nie można dokonywać wykładni rozszerzającej ani też zawężającej.
Stąd też, aby skorzystać z preferencji podatkowej, w tym tej przewidzianej w art. 6 ust. 4d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, konieczne jest spełnienie wszystkich przesłanek wymaganych do jej zastosowania. Preferencja skierowana do rodziców samotnie wychowujących dzieci obwarowana jest szeregiem warunków wyraźnie wskazanych w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Przepis art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wymienia enumeratywnie osoby, którym przysługuje status osób samotnie wychowujących dzieci, odwołując się zarówno do statusu cywilnoprawnego osoby wychowującej dzieci (panna, kawaler, wdowa, wdowiec, rozwódka, rozwodnik), jak również do tego, że osoba ta musi faktycznie wychowywać dzieci samotnie. Przy czym, ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie definiuje – dla potrzeb jej wykładni i stosowania – samotnego wychowywania, ani nie odsyła w tym zakresie do odrębnych regulacji.
Dla ustalenia znaczenia „samotnie” oraz „wychowywać” należy zatem odwołać się w pierwszej kolejności do językowych reguł interpretacyjnych.
Zgodnie z internetowym Słownikiem Języka Polskiego PWN „wychować — wychowywać” to: (1) «zapewnić dziecku opiekę i doprowadzić je do samodzielności», (2) «przygotować kogoś do pracy w jakiejś dziedzinie». Zatem, „wychowywać” w słownikowym rozumieniu oznacza: zapewniając byt doprowadzić do osiągnięcia pełnego rozwoju psychicznego i fizycznego. Wychowywanie polega na stałym troszczeniu się o byt materialny dziecka oraz o jego rozwój emocjonalny. Wychowanie dziecka można określić jako kształtowanie osobowości dziecka poprzez kształtowanie jego samodzielności, obowiązkowości, rozwijanie predyspozycji intelektualnych i umiejętności praktycznych, kształtowanie światopoglądu, systemu wartości oraz postaw emocjonalnych.
Natomiast, „samotny” to: (1) «żyjący sam, bez rodziny, przyjaciół», (2) «znajdujący się w określonej sytuacji, w określonym czasie zupełnie sam», (3) «spędzany, odbywany w pojedynkę, bez towarzystwa», (4) «znajdujący się na odludziu».
Przez osobę samotnie wychowującą dziecko, o której mowa w art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, należy więc rozumieć osobę, która faktycznie w pojedynkę w pełni lub w przeważającej mierze wychowuje dziecko bez udziału drugiego rodzica w procesie wychowawczym, stale, na co dzień troszcząc się nie tylko o byt materialny, ale także rozwój emocjonalny dziecka. W sytuacji, gdy dziecko zamieszkując wraz z jednym rodzicem, pozostaje pod jego stałą, codzienną opieką, a drugi rodzic jest zobowiązany np. do płacenia alimentów oraz zajmowania się dzieckiem doraźnie, status samotnego rodzica ma ten, przy którym dziecko zamieszkuje i który wykonuje wszystkie obowiązki, dzięki którym dziecko będzie wychowywane w sposób zapewniający jego prawidłowy rozwój. Fakt utrzymywania kontaktów pomiędzy dzieckiem i drugim rodzicem, nie pozbawia pierwszego rodzica – przy którym dziecko mieszka – prawa do opodatkowania swoich dochodów na zasadach określonych w art. 6 ust. 4d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Jednocześnie przepisy powyższej ustawy nie uzależniają prawa podatnika do preferencyjnego opodatkowania jego dochodów od tego, czy przez cały rok był osobą samotnie wychowującą dziecko. Wystarczające jest zatem, aby taki stan zaistniał w ciągu roku, a nie trwał przez cały rok.
Z opisu sprawy wynika, że jest Pani matką AA, urodzonego w (…) 2007 r., oraz córki CC, urodzonej (…) 2012 r. w (…). W latach podatkowych 2021–2025 posiadała Pani status panny i nie pozostawała w związku małżeńskim ani w faktycznym związku partnerskim z ojcem dzieci – BB – ani z żadną inną osobą. Od 2017 r. pozostaje Pani w trwałym rozłączeniu z ojcem dzieci i nie prowadzi z nim wspólnego gospodarstwa domowego. Każde z rodziców prowadzi odrębne życie osobiste, rodzinne i zawodowe oraz zamieszkuje oddzielnie. Relacje pomiędzy rodzicami zostały uregulowane w zawartym porozumieniu rodzicielskim. W okresie objętym wnioskiem, tj. w latach podatkowych 2021–2025, sprawowała Pani nad synem wyłączną pieczę wychowawczą. Syn przez cały ten okres, jak również przed tym okresem i obecnie, nieprzerwanie zamieszkiwał i zamieszkuje wspólnie z Wnioskodawczynią, a jego miejsce zamieszkania było i jest każdorazowo tożsame z miejscem zamieszkania matki. Opieka nad synem w żadnym okresie nie była sprawowana w systemie opieki naprzemiennej. Całość bieżących obowiązków związanych z opieką i wychowaniem syna spoczywała na Pani. To Pani na co dzień i osobiście sprawowała nad nim pieczę oraz podejmowała istotne decyzje dotyczące jego edukacji, rozwoju osobistego, zdrowia i leczenia. Proces opiekuńczo-wychowawczy był realizowany przez Panią samodzielnie, bez realnego, stałego i codziennego udziału ojca dziecka. Również pełen ciężar ekonomicznego utrzymania małoletniego syna spoczywał na Pani. Samodzielnie i w całości ponosiła ona koszty związane z jego bieżącym utrzymaniem, w szczególności koszty zapewnienia warunków mieszkaniowych, wyżywienia i odzieży, a także koszty opieki medycznej, leczenia oraz wyjazdów edukacyjnych. Pani samodzielnie i bezpośrednio ponosiła również wysokie koszty czesnego za szkołę syna, co znajduje potwierdzenie w posiadanej dokumentacji finansowej, w tym w imiennych potwierdzeniach przelewów bankowych oraz dokumentach wystawionych przez szkołę. Ojciec dziecka nie uczestniczył w bieżącym, codziennym utrzymaniu syna w sposób odpowiadający zakresowi obowiązków ponoszonych przez Panią.
Natomiast córka CC w okresie objętym wnioskiem zamieszkiwała wyłącznie z ojcem, BB, na podstawie porozumienia rodzicielskiego zawartego w 2018 r. W okresie objętym wnioskiem, tj. w latach podatkowych 2021-2025 posiadała Pani władzę rodzicielską względem córki CC, jednak nie wykonywała jej Pani faktycznie w zakresie bieżącej, codziennej pieczy. Bieżącą pieczę nad córką oraz faktyczne wykonywanie związanych z nią obowiązków rodzicielskich sprawował jej ojciec. Pani kontakty z córką nie stanowiły stałej, codziennej pieczy ani opieki naprzemiennej. Spotkania odbywały się przede wszystkim w okresach świątecznych i dniach wolnych od nauki, w szczególności w czasie Świąt Bożego Narodzenia, Świąt Wielkanocnych, weekendu obejmującego Boże Ciało oraz podczas majówki. W ciągu roku szkolnego kilkukrotnie uczestniczyła Pani również jako widz w zawodach sportowych córki. Kontakty weekendowe odbywały się stosunkowo rzadko, co było związane m.in. z charakterem Pani pracy i częstymi wyjazdami służbowymi. W miarę posiadanych możliwości, interesowała się Pani córką, jej zdrowiem, samopoczuciem oraz aktywnością sportową. Kontakty te nie przybierały jednak formy codziennej pieczy ani bieżącego wykonywania obowiązków rodzicielskich. W szczególności nie uczestniczyła Pani w podejmowaniu bieżących decyzji dotyczących córki, w tym decyzji związanych z jej leczeniem, edukacją oraz zajęciami sportowymi. Decyzje te podejmował ojciec BB z którym córka stale zamieszkiwała. W okresie objętym wnioskiem nie ponosiła Pani również bieżących kosztów utrzymania córki. Przyjęli państwo faktyczny podział obowiązków, zgodnie z którym Pani samodzielnie ponosiła koszty utrzymania i wychowania syna AA, natomiast ojciec dzieci, BB, samodzielnie ponosił koszty utrzymania i wychowania córki CC.
Biorąc pod uwagę powyższe uregulowania prawne w kontekście przedstawionego stanu faktycznego stwierdzić należy, że skoro to Pani zgodnie z ustaleniami zawartego porozumienia rodzicielskiego z ojcem dzieci, będzie w latach 2021-2025 r. wykonywała faktyczną władzę rodzicielską nad synem AA bez udziału drugiego rodzica (ojca dziecka) – to uznać należy, że spełnia Pani warunki określone w art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W konsekwencji, może Pani rozliczyć podatek dochodowy od osób fizycznych za lata 2021-2025 na preferencyjnych warunkach jako osoba samotnie wychowująca dziecko.
Zaznaczyć należy, że prawo do opodatkowania swoich dochodów na zasadach przewidzianych dla rodziców samotnie wychowujących dzieci przysługuje tylko jednemu z rodziców.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, które Pani przedstawiła i stanu prawnego obowiązującego w dniu zaistnienia zdarzenia.
Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze stanem faktycznym podanym przez Panią w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.
Podkreślam, że procedura wydawania indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego nie podlega regułom przewidzianym dla postępowania podatkowego, czy kontrolnego. Należy wskazać, że przy wydawaniu niniejszej interpretacji dokonaliśmy wyłącznie analizy okoliczności podanych we wniosku. Rolą postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów podatkowych nie jest bowiem ustalanie, czy przedstawiony we wniosku stan faktyczny jest zgodny ze stanem rzeczywistym. Ustalenie stanu rzeczywistego stanowi domenę ewentualnego postępowania podatkowego. To na podatniku ciąży obowiązek udowodnienia w toku tego postępowania okoliczności faktycznych, z których wywodzi on dla siebie korzystne skutki prawne. Jeżeli zatem, przedstawiony we wniosku stan faktyczny będzie się różnić od stanu występującego w rzeczywistości, wówczas wydana interpretacja nie będzie chroniła Pani w zakresie przedstawionego stanu faktycznego.
Ponadto wskazać należy, że z uwagi na to, że interpretacje prawa podatkowego wydawane są w indywidualnej sprawie zainteresowanego, co wynika z art. 14b § 1 ustawy Ordynacja podatkowa – niniejsza interpretacja dotyczy wyłącznie Pani. Nie wywołuje skutków prawnych dla innych osób tj. ojca dziecka.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) i zastosuje się Pani do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
Rozliczaj podatki zgodnie z przepisami — w programie TaxMachine
Interpretacje pomagają zrozumieć przepisy; TaxMachine pomaga je zastosować w praktyce — prowadzi księgi, liczy podatki i generuje deklaracje, a stawki, druki i przepisy aktualizuje na bieżąco.
- ✓ Księga przychodów i rozchodów, ryczałt oraz pełna księgowość
- ✓ Faktury i e-faktury KSeF, JPK_V7 i JPK_KR
- ✓ PIT, CIT, VAT i inne deklaracje + wysyłka e-Deklaracje z pobraniem UPO
- ✓ Środki trwałe i amortyzacja, płace i ZUS
- ✓ Automatyczne aktualizacje stawek, druków i przepisów