0114-KDIP2-1.4010.259.2026.2.KS

Interpretacja indywidualna – stanowisko w części prawidłowe, a w części nieprawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób prawnych jest w części prawidłowe, a w części nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

6 lipca 2026 r. wpłynął Państwa wniosek wspólny z 6 lipca 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie ustalenia skutków podatkowych związanych z wymianą udziałów.

Uzupełnili go Państwo, w odpowiedzi na wezwanie, pismem z 28 lipca 2026 r. (data wpływu 29 lipca 2026 r.).

Zainteresowani, którzy wystąpili z wnioskiem

1.  Zainteresowany będący stroną postępowania:

A. GmbH

(…)

Niemcy

2.  Zainteresowany niebędący stroną postępowania:

B. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością

(…)

Treść wniosku wspólnego jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

1.  Grupa C

Grupa C jest globalną grupą świadczącą kompleksowe usługi w obszarze komunikacji marketingowej, obejmujące w szczególności marketing cyfrowy, tworzenie strategii komunikacji marketingowej oraz inne usługi kreatywne i analityczne.

Grupa C prowadzi działalność na polskim rynku za pośrednictwem szeregu spółek kapitałowych, które w obecnej strukturze grupy pozostają spółkami zależnymi od podmiotu zagranicznego, przy czym docelowo planowane jest ich podporządkowanie spółce z siedzibą w Polsce. Obecnie podmiotem posiadającym udziały w polskich spółkach operacyjnych Grupy C jest spółka prawa niemieckiego – A. GmbH („A.”), będąca odpowiednikiem polskiej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością.

(…)

Rys. 1 Obecna struktura Grupy C.

Na potrzeby niniejszego wniosku analiza struktury oraz spółek z Grupy C. została ograniczona do wybranych podmiotów, tj. A., B. sp. z o.o. („B.”), D. sp. z o.o. („D.”) oraz E. sp. z o.o. („E.”), jako jednostek kluczowych dla opisywanego zdarzenia przyszłego. Niemniej jednak należy wskazać, że A. posiada również 100% udziałów w innych polskich spółkach z Grupy C., w tym w F. sp. z o.o. oraz G. sp. z o.o.

B., D. oraz E. są spółkami prawa polskiego, zarejestrowanymi i prowadzącymi działalność gospodarczą na terytorium Polski w formie spółek z ograniczoną odpowiedzialnością. Spółki te są polskimi rezydentami podatkowymi i podlegają w Polsce opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych od całości swoich dochodów, niezależnie od miejsca ich osiągania. Żadna z tych spółek nie korzysta ze zwolnienia z podatku dochodowego od osób prawnych. Zgodnie z przedstawioną strukturą, A. jest jedynym udziałowcem każdej z nich.

2.  Historia nabycia udziałów w D. i E. przez A.

Obecna struktura własnościowa udziałów w D. oraz E. jest wynikiem wieloetapowych procesów reorganizacyjnych, uzasadnionych biznesowo na etapie ich realizacji wewnątrz Grupy C..

2.1 D.

Obecnie w spółce D. kapitał zakładowy wynosi (…) PLN i dzieli się na (…) udziałów o wartości nominalnej (…) PLN każdy. Wszystkie udziały w D. posiada A.

A. objęła udziały w D. w dwóch trybach, tj.:

·      (…) udziałów o łącznej wartości nominalnej (…) PLN zostało objętych za wkład pieniężny,

·      (…) udziałów o łącznej wartości nominalnej (…) PLN zostało objętych w wyniku działań reorganizacyjnych.

Udziały objęte w ramach reorganizacji powstały w związku z połączeniem przeprowadzonym w dniu (…) 2019 r., w wyniku którego D. jako spółka przejmująca, wstąpiła – na zasadzie sukcesji uniwersalnej – we wszystkie prawa i obowiązki spółek przejmowanych, tj.: H. sp. z o.o., I. sp. z o.o., J.S.A. oraz K. sp. z o.o.

W konsekwencji powyższego połączenia doszło do podwyższenia kapitału zakładowego D. poprzez utworzenie (…) nowych udziałów o wartości nominalnej (…) PLN, które zostały objęte przez A.

2.2 E.

W przypadku spółki E., uprzednio działającej pod firmą L. sp. z o.o., część udziałów została objęta przez A. w wyniku reorganizacji przeprowadzonej w dniu (…) 2022 r.

Reorganizacja ta polegała na połączeniu spółek L. sp. z o.o. jako spółki przejmującej oraz E. sp. z o.o. jako spółki przejmowanej. W ramach połączenia spółka przejmująca wstąpiła na zasadzie sukcesji uniwersalnej we wszystkie prawa i obowiązki spółki przejmowanej, a także doszło do podwyższenia jej kapitału zakładowego.

W wyniku tego połączenia podwyższono kapitał zakładowy spółki przejmującej o kwotę (…) PLN, tj. z kwoty (…) PLN do kwoty (…) PLN, poprzez utworzenie (…) nowych udziałów o wartości nominalnej (…) PLN każdy. Nowo utworzone udziały zostały objęte przez A.. Obecnie A. posiada łącznie (…) udziałów o łącznej wartości nominalnej (…) PLN.

W następstwie tego połączenia L. sp. z o.o. zmieniła nazwę na E. sp. z o.o.

Podsumowując, A. posiada w spółkach D. oraz E. udziały o zróżnicowanym pochodzeniu, obejmujące zarówno udziały objęte za wkład pieniężny, jak i udziały objęte w wyniku wewnątrzgrupowych procesów reorganizacyjnych.

3.  Planowana reorganizacja

Grupa C. planuje przeprowadzenie kolejnej reorganizacji polskich spółek. Intencją Grupy C. jest docelowe wdrożenie tzw. „struktury parasolowej” na rynku polskim, w ramach której to B. będzie pełnić funkcję podmiotu holdingowego dla działalności Grupy C. prowadzonej w Polsce. W konsekwencji planowane jest, aby B. stała się udziałowcem polskich spółek wchodzących w skład Grupy C., koncentrując bezpośrednio pod sobą kluczowe podmioty operacyjne.

(…)

Rys. 2 Docelowa struktura parasolowa spółek C. w Polsce

W ramach powyższej reorganizacji planowana jest m.in. transakcja będąca przedmiotem niniejszego wniosku („Transakcja”), polegająca na wniesieniu udziałów spółek D. oraz E. do B.

W Transakcji:

·      B. wystąpi jako spółka nabywająca udziały w D. i E.,

·      D. oraz E. jako spółki, których udziały będą przedmiotem nabycia,

·      A. – obecny jedyny wspólnik spółek D. oraz E. (a także B.) – wystąpi w Transakcji jako wspólnik spółki nabywającej (i jednocześnie jako podmiot wnoszący aport do B.).

A. wniesie do B., w formie wkładu niepieniężnego (aportu), wszystkie posiadane udziały w spółkach D. oraz E.. W zamian B. podwyższy swój kapitał zakładowy i wyda na rzecz A. nowo utworzone udziały. Nie można wykluczyć, że w ramach Transakcji wystąpi dodatkowy element zapłaty gotówkowej, przy czym jego wysokość nie przekroczy 10% wartości nominalnej udziałów wydawanych przez B..

W wyniku realizacji Transakcji B. stanie się jedynym udziałowcem spółek D. oraz E., uzyskując pełną kontrolę właścicielską nad tymi podmiotami.

(…)

Rys. 3 Transakcja

Jednocześnie struktura właścicielska B. nie ulegnie zmianie, tj. na każdym etapie Transakcji jedynym jej udziałowcem pozostanie A..

Transakcja ma stanowić element działań zmierzających do uporządkowania struktury właścicielskiej Grupy C. w Polsce oraz jej dalszego uproszczenia czy też zwiększenia przejrzystości. Planowane działania reorganizacyjne mają na celu poprawę efektywności zarządzania oraz stworzenie spójnego modelu funkcjonowania Grupy na rynku polskim, w tym, w dalszym horyzoncie czasowym, możliwości utworzenia podatkowej grupy kapitałowej w Polsce. Jednocześnie należy podkreślić, że planowane działania nie są podejmowane w celu unikania lub uchylania się od opodatkowania.

Z kolei, historyczne działania reorganizacyjne w rezultacie których A. objął część udziałów w D. oraz E. służyły dostosowaniu struktury działalności Grupy do jej potrzeb operacyjnych i biznesowych na czas ich realizacji. W szczególności, działania te były spójne z globalną polityką Grupy C. na świecie, zgodnie z którą dążono do uproszczenia struktury właścicielskiej oraz ograniczenia liczby spółek, poprzez ich łączenie. Działania te nie dotyczyły wyłącznie Polski, lecz były wówczas elementem globalnej reorganizacji Grupy C..

Co istotne, nie istnieje żaden funkcjonalny ani ekonomiczny związek pomiędzy wskazanymi historycznymi reorganizacjami a planowaną obecnie Transakcją. Planowane przeniesienie udziałów D. i E. do B. realizuje odrębny, aktualny cel biznesowy Grupy C., polegający na wdrożeniu w Polsce struktury holdingowej (tzw. struktury parasolowej) oraz centralizacji funkcji właścicielskich.

W konsekwencji historyczny sposób nabycia udziałów pozostaje irrelewantny z punktu widzenia oceny charakteru i celu Transakcji oraz nie wskazuje na występowanie jakichkolwiek elementów nadużycia prawa ani działań ukierunkowanych na unikanie opodatkowania. Niemniej jednak sposób nabycia udziałów przez A. w przeszłości może mieć znaczenie dla bieżących rozliczeń podatkowych planowanej Transakcji, co uzasadnia wystąpienie z niniejszym wnioskiem o wydanie interpretacji.

Na potrzeby niniejszego wniosku należy wskazać, że przez wartość rynkową Zainteresowani rozumieją wartość ustaloną zgodnie z zasadą ceny rynkowej, odpowiadającą wartości, jaką ustaliłyby między sobą niezależne podmioty w porównywalnych okolicznościach.

Przez wartość emisyjną udziałów (akcji) – zgodnie z art. 4a pkt 16a ustawy o CIT – rozumie się cenę, po jakiej obejmowane są udziały (akcje), określoną w umowie lub statucie spółki (lub innym dokumencie o podobnym charakterze), przy czym nie może ona być niższa od wartości rynkowej tych udziałów (akcji). Wartość ta odzwierciedla rzeczywistą cenę objęcia udziałów przez wspólnika.

Z kolei przez wartość nominalną udziałów rozumie się wartość przypisaną udziałom w umowie spółki, służącą określeniu wysokości kapitału zakładowego. Ustawa o CIT posługuje się tym pojęciem m.in. w przepisach dotyczących aportów oraz wymiany udziałów.

W analizowanej Transakcji zasadnicze znaczenie ma wartość emisyjna udziałów B., jako odpowiadająca rzeczywistej wartości ekonomicznej świadczenia otrzymywanego przez wspólnika, podczas gdy wartość nominalna ma charakter techniczny i znajduje zastosowanie przede wszystkim na potrzeby określenia limitów wynikających z przepisów ustawy o CIT.

Możliwe jest, że łączna wartość nominalna udziałów wydanych przez B. do A. nie będzie idealnie odpowiadała wartości rynkowej aportu wnoszonego przez A.. Ewentualne różnice mogą wynikać z przeliczenia wartości rynkowej wnoszonego majątku (udziałów) na ilość nowopowstałych udziałów. Jeśli takie coś będzie miało miejsce to B. dokona na rzecz A. zapłaty wyrównawczej w gotówce. Ewentualna dopłata nie przekroczy jednak 10% wartości podwyższonego kapitału zakładowego.

W konsekwencji należy podkreślić, że choć wartość nominalna pełni funkcję formalną (określając wysokość kapitału zakładowego i limit dopłat gotówkowych), to wartość emisyjna – jako rzeczywista cena objęcia udziałów, nie niższa od wartości rynkowej – stanowi właściwy punkt odniesienia dla oceny ekwiwalentności świadczeń oraz ich zgodności z zasadą ceny rynkowej.

Podsumowując:

• Transakcja ma polegać na przeniesieniu przez A. udziałów (aport) w spółkach D. oraz E. do B. w zamian za nowe udziały w B..
• Zakłada się, że podwyższenie kapitału zakładowego w B., a tym samym wartość emisyjna udziałów B. wydanych na rzecz A., będzie odpowiadała wartości rynkowej udziałów w spółkach D. i E. wniesionych przez A. aportem. W konsekwencji wartość udziałów objętych przez A. w B. będzie odzwierciedlała wartość rynkową udziałów w spółkach D. oraz E.
• Udziały w spółkach D. oraz E. będące przedmiotem aportu zostały objęte przez A. objęte m. in. w wyniku wewnątrzgrupowych działań reorganizacyjnych.
• W rezultacie przeniesienia udziałów D. i E. do B., B. uzyska w tych spółkach bezwzględną większość praw głosu, stając się ich jedynym udziałowcem.
• Wszystkie podmioty biorące udział w Transakcji, tj. zarówno A. (GmbH), B., D. i E. (sp. z o.o.) działają w formach prawnych odpowiadających podmiotom wymienionym w Załączniku nr 3 do ustawy o CIT.
• Każda ze spółek, tj. B., D. oraz E., jest polskim rezydentem dla celów podatkowych i podlega w Polsce nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w podatku dochodowym od osób prawnych, natomiast A., jako rezydent podatkowy Niemiec, podlega opodatkowaniu od całości swoich dochodów w Niemczech.
• W wyniku Transakcji, po stronie A., nie dojdzie do podwyższenia wartości podatkowej udziałów w spółkach D. oraz E. – wartości podatkowe tych udziałów zostaną zachowane na poziomie odpowiadającym wartościom historycznym rozpoznawanym przez A..
• W wyniku Transakcji A. będzie posiadało większą ilość udziałów w kapitale zakładowym B., jednak zarówno przed jak i po Transakcji będzie jedynym wspólnikiem tej spółki, tj. będzie posiadać bezwzględną większość praw głosu w tej spółce.
• Rezultatem Transakcji nie będzie osiągnięcie korzyści podatkowej przez żadną z uczestniczących w Transakcji spółek. Transakcja będzie motywowana wyłącznie celami gospodarczymi/biznesowymi i zostanie przeprowadzona z uzasadnionych przyczyn ekonomicznych w rozumieniu art. 12 ust. 14 ustawy o CIT. Głównym ani jednym z głównych celów planowanej reorganizacji, w tym realizacji Transakcji, nie jest i nie będzie uniknięcie lub uchylenie się od opodatkowania.

W kontekście przedstawionego powyżej zdarzenia przyszłego oraz zmian w przepisach ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, obowiązujących od dnia 1 stycznia 2022 r., Zainteresowani powzięli wątpliwości w zakresie skutków podatkowych rozważanej transakcji wymiany udziałów. Wątpliwości te wynikają w szczególności z ograniczeń przewidzianych w art. 12 ust. 11 pkt 3 ustawy o CIT, zgodnie z którymi neutralność podatkowa wymiany udziałów, o której mowa w art. 12 ust. 4d tej ustawy, nie ma zastosowania do drugiej i kolejnych reorganizacji.

Wątpliwości Zainteresowanych wynikają z faktu, że udziały w spółkach D. oraz E., które mają stanowić przedmiot Transakcji, zostały nabyte lub objęte przez A. m.in. w wyniku przeprowadzonych wcześniej procesów reorganizacyjnych w ramach Grupy C.

Zainteresowani podkreślają ponadto, że ocena spełnienia przesłanki uzasadnienia ekonomicznego w odniesieniu do Transakcji nie stanowi przedmiotu niniejszego wniosku. Na potrzeby przedstawionego zdarzenia przyszłego należy przyjąć, że przesłanka ta jest spełniona, a w sprawie nie zachodzą podstawy do zastosowania regulacji o charakterze antyabuzywnym.

Pytania

1.  Czy w odniesieniu do Transakcji, polegającej na wniesieniu przez A. udziałów spółek D. oraz E. do B. w zamian za udziały w podwyższonym kapitale zakładowym B., w zakresie, w jakim udziały te zostały nabyte przez A. w wyniku wcześniejszych reorganizacji, znajdzie zastosowanie ograniczenie przewidziane w art. 12 ust. 11 pkt 3 ustawy o CIT, wyłączające neutralność podatkową Transakcji?

2.  W przypadku uznania, że ograniczenie przewidziane w art. 12 ust. 11 pkt 3 ustawy o CIT znajdzie zastosowanie w odniesieniu do planowanej Transakcji, w zakresie, w jakim udziały w spółkach D. oraz E. zostały nabyte przez A. w wyniku wcześniejszych reorganizacji, czy prawidłowe jest stanowisko, zgodnie z którym przychód po stronie B. powinien zostać określony na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 8bb ustawy o CIT, przy czym, ze względu na równowartość rynkową udziałów wnoszonych do B. i udziałów emitowanych do A. (wraz z ewentualną dopłatą w gotówce), przychód podatkowy pod stronie B. nie powstanie?

3. W przypadku uznania, że ograniczenie z art. 12 ust. 11 pkt. 3 Ustawy o CIT znajdzie zastosowanie do Transakcji, w zakresie, w jakim udziały w spółkach D. oraz E. zostały nabyte przez A. w wyniku wcześniejszych reorganizacji, czy prawidłowe jest stanowisko, zgodnie z którym przychód po stronie A. powinien zostać określony na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 8bc ustawy o CIT, przy czym, ze względu na równowartość rynkową udziałów w D. i E. wnoszonych do B. i udziałów obejmowanych w kapitale tej spółki (wraz z ewentualną dopłatą w gotówce), przychód podatkowy po stronie A. nie powstanie?

Państwa stanowisko w sprawie

Stanowisko Zainteresowanych w zakresie pytania 1

Ograniczenie przewidziane w art. 12 ust. 11 pkt 3 ustawy o CIT nie powinno znaleźć zastosowania w zakresie, w jakim udziały w D. oraz E. zostały nabyte przez A. w wyniku wcześniejszych reorganizacji, ponieważ przepis ten powinien być interpretowany zawężająco, w sposób zapewniający jego zgodność z prawem unijnym.

W konsekwencji powyższego, Transakcja powinna korzystać z neutralności podatkowej przewidzianej w art. 12 ust. 4d ustawy o CIT zarówno po stronie B. jak i po stronie A.

Stanowisko Zainteresowanych w zakresie pytania 2

W przypadku uznania, że ograniczenie przewidziane w art. 12 ust. 11 pkt 3 ustawy o CIT znajduje zastosowanie w odniesieniu do Transakcji, w zakresie, w jakim udziały zostały nabyte w wyniku wcześniejszych reorganizacji, prawidłowe jest stanowisko, zgodnie z którym przychód po stronie B. powinien zostać określony na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 8bb ustawy o CIT. Jednocześnie, z uwagi na ekwiwalentność wartości rynkowej wnoszonych do tej spółki udziałów w D. i E. i udziałów jakie B. wyda do A. (wraz z ewentualną dopłatą w gotówce) w rezultacie podwyższenia kapitału zakładowego – przychód podatkowy po stronie B. nie powstanie.

Stanowisko Zainteresowanych w zakresie pytania 3

W przypadku uznania, że ograniczenie przewidziane w art. 12 ust. 11 pkt 3 ustawy o CIT znajduje zastosowanie w odniesieniu do Transakcji, w zakresie, w jakim udziały zostały nabyte w wyniku wcześniejszych reorganizacji, prawidłowe jest stanowisko, zgodnie z którym przychód po stronie A. powinien zostać określony na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 8bc ustawy o CIT. Jednocześnie, z uwagi na ekwiwalentność wartości rynkowej udziałów w E. i D. wnoszonych do B. i udziałów, które A. obejmie w podwyższonym kapitale B. (wraz z ewentualną dopłatą w gotówce) – przychód podatkowy po stronie A. nie powstanie.

UZASADNIENIE

Uzasadnienie stanowiska Zainteresowanych w zakresie pytania 1

1. Wprowadzenie - charakter planowanej transakcji jako wymiany udziałów

Zgodnie z art. 12 ust. 4d ustawy o CIT, wymiana udziałów ma miejsce w przypadku, gdy spółka nabywa od wspólnika innej spółki udziały tej spółki, w zamian za te udziały przekazuje wspólnikowi własne udziały (ewentualnie wraz z zapłatą pieniężną do 10% wartości nominalnej udziałów), oraz w wyniku nabycia uzyskuje bezwzględną większość praw głosu w spółce, której udziały są nabywane, przy czym wszystkie uczestniczące podmioty podlegają opodatkowaniu od całości swoich dochodów w UE/EOG.

W analizowanym zdarzeniu przyszłym A. wniesie do B. aport w postaci udziałów w D. oraz E., w zamian B. wyda A. własne udziały w podwyższonym kapitale zakładowym. W wyniku Transakcji B. zostanie jedynym wspólnikiem D. oraz E., tj. uzyska bezwzględną większość praw głosu w tych obu spółkach. Jednocześnie, zgodnie z opisem zdarzenia przyszłego, nie można wykluczyć, że w ramach Transakcji może wystąpić element zapłaty gotówkowej, przy czym jego wysokość nie przekroczy 10% wartości nominalnej udziałów wydawanych przez B.. Zarówno A. (rezydent Niemiec), jak i B., D. oraz E. (rezydenci podatkowi Polski) podlegają opodatkowaniu od całości dochodów w UE.

W konsekwencji, wszystkie przesłanki z art. 12 ust. 4d ustawy o CIT są spełnione, a planowana Transakcja stanowi wymianę udziałów w rozumieniu przepisów ustawy o CIT.

2. Warunki neutralności wymiany udziałów i ograniczenie z art. 12 ust. 11 pkt 3 ustawy o CIT

Zgodnie z systematyką ustawy o CIT, art. 12 ust. 4d tej ustawy wprowadza zasadę neutralności podatkowej wymiany udziałów, podczas gdy art. 12 ust. 11 ustawy o CIT w punktach 1-4 określa warunki jej zastosowania, jak niżej:

1)  spółka nabywająca oraz spółka, której udziały (akcje) są nabywane, są podmiotami wymienionymi w załączniku nr 3 do ustawy lub są spółkami podlegającymi opodatkowaniu podatkiem dochodowym od całości swoich dochodów, bez względu na miejsce ich osiągania, w innym niż państwo członkowskie UE państwie należącym do EOG oraz

2)  wspólnik jest podatnikiem podatku dochodowego i wnoszone przez niego udziały (akcje) stanowią wkład niepieniężny przeznaczony w całości lub w części na podwyższenie kapitału zakładowego spółki nabywającej, oraz,

3)  zbywane przez wspólnika udziały (akcje) nie zostały nabyte lub objęte w wyniku innej transakcji wymiany udziałów albo przydzielone wcześniej w wyniku łączenia lub podziału podmiotów, oraz

4)  wartość nabywanych przez wspólnika udziałów (akcji) przyjęta dla celów podatkowych jest nie wyższa niż wartość zbywanych przez tego wspólnika udziałów (akcji), jaka byłaby przyjęta dla celów podatkowych, gdyby nie doszło do wymiany udziałów.

W analizowanym zdarzeniu przyszłym:

• B., D. oraz E. są podmiotami podlegającymi opodatkowaniu od całości swoich dochodów w Polsce, co oznacza, że warunek wskazany w pkt 1 jest spełniony,
• A. jest podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych w Niemczech, a udziały wnoszone przez A. do B. mają charakter wkładu niepieniężnego przeznaczonego na podwyższenie kapitału zakładowego tej spółki, co jednoznacznie wskazuje, że warunek z pkt 2 jest spełniony,
• w opisie zdarzenia przyszłego wskazano, że wartości podatkowe udziałów zostaną zachowane i nie dojdzie do ich podwyższenia, co oznacza, że spełniony jest również warunek z pkt 4.

W zakresie punktu 4 należy doprecyzować, że chodzi o wartość nabywanych udziałów przyjętą dla celów podatkowych, która funkcjonalnie odpowiada ich wartości emisyjnej, tj. rzeczywistej wartości udziałów obejmowanych przez wspólnika. Zgodnie z art. 4a pkt 16a ustawy o CIT przez wartość emisyjną udziałów (akcji) rozumie się cenę, po jakiej są one obejmowane, określoną w umowie lub statucie spółki (lub podobnym dokumencie), przy czym nie może być ona niższa od wartości rynkowej tych udziałów (akcji).

Tym samym, w odniesieniu do warunków neutralności podatkowej wymiany udziałów określonych w art. 12 ust. 11 pkt 1, 2 oraz 4 ustawy o CIT, brak jest podstaw do przyjęcia, że nie są one spełnione – przeciwnie, ich spełnienie wynika wprost z przedstawionego opisu zdarzenia przyszłego.

Odmiennie kształtuje się natomiast sytuacja w odniesieniu do warunku określonego w pkt 3, zgodnie z którym przepis art. 12 ust. 4d ustawy o CIT stosuje się pod warunkiem, że zbywane przez wspólnika udziały nie zostały nabyte lub objęte w wyniku innej transakcji wymiany udziałów albo przydzielone w wyniku łączenia lub podziału podmiotów.

W analizowanym zdarzeniu przyszłym A. posiada w spółkach D. oraz E. udziały o zróżnicowanym pochodzeniu, obejmujące m. in. udziały objęte w wyniku wcześniejszych procesów reorganizacyjnych. W konsekwencji, przy literalnym zastosowaniu art. 12 ust. 11 pkt 3 ustawy o CIT należałoby uznać, że w odniesieniu do tej części udziałów, które zostały objęte przez A. w wyniku wcześniejszych reorganizacji, warunek ten nie jest spełniony, gdyż udziały te zostały uprzednio „przydzielone w wyniku łączenia podmiotów” w dosłownym rozumieniu tego przepisu.

Jednakże należy wskazać, że powyższa wykładnia oparta wyłącznie na literalnym brzmieniu art. 12 ust. 11 pkt 3 ustawy o CIT nie jest wystarczająca dla prawidłowej oceny skutków podatkowych planowanej Transakcji, albowiem instytucja wymiany udziałów w ustawie o CIT stanowi implementację dyrektywy unijnej w sprawie wspólnego systemu podatkowego mającego zastosowanie do reorganizacji spółek w Unii Europejskiej - Dyrektywa Rady 2009/133/WE z dnia 19 października 2009 r. w sprawie wspólnego systemu opodatkowania mającego zastosowanie w przypadku łączenia, podziałów, podziałów przez wydzielenie, wnoszenia aktywów i wymiany udziałów dotyczących spółek różnych państw członkowskich oraz przeniesienia statutowej siedziby SE lub SCE z jednego państwa członkowskiego do innego państwa członkowskiego ("Dyrektywa 2009/133/WE").

W konsekwencji przepisy krajowe powinny być interpretowane w sposób zapewniający ich zgodność z celem i zakresem regulacji unijnej, tj. w analizowanym przypadku Dyrektywy 2009/133/WE.

3. Wykładnia przepisu art. 12 ust. 11 ustawy o CIT na tle Dyrektywy 2009/133/WE

Instytucja wymiany udziałów, o której mowa w art. 12 ust. 4d ustawy o CIT, została wprowadzona do polskiego porządku prawnego w ramach implementacji Dyrektywy 2009/133/WE.

Dyrektywa ta ma na celu zapewnienie neutralności podatkowej reorganizacji w Unii Europejskiej, umożliwiając restrukturyzację działalności bez natychmiastowego opodatkowania, przy czym dopuszcza ograniczenia tej neutralności wyłącznie w przypadkach związanych z nadużyciem prawa (anti-abuse).

Tymczasem polski ustawodawca w art. 12 ust. 11 pkt 3 ustawy o CIT wprowadził dodatkowy warunek neutralności podatkowej wymiany udziałów uzależniony od historycznego sposobu nabycia udziałów, który stosowany jest automatycznie, tj. bez badania celu i okoliczności danej transakcji.

Przekładając powyższe na grunt analizowanego zdarzenia przyszłego – dotyczącego transakcji wymiany udziałów w ramach planowanej reorganizacji wewnątrz Grupy C., o uzasadnionym charakterze gospodarczym, mającej rzeczywisty i rynkowy charakter oraz pozbawionej cech nadużycia prawa – należy wskazać, że stosowanie art. 12 ust. 11 pkt 3 ustawy o CIT wyłącznie w oparciu o jego literalne brzmienie prowadziłoby do ograniczenia neutralności reorganizacji, wprowadzenia dodatkowego warunku niewynikającego z Dyrektywy 2009/133/WE oraz naruszenia zasady proporcjonalności.

W świetle powyższego, zdaniem Zainteresowanych, mimo że przy ścisłej, literalnej wykładni art. 12 ust. 11 pkt 3 ustawy o CIT przesłanka ta nie byłaby spełniona w odniesieniu do części udziałów, przepis ten nie powinien być stosowany w oderwaniu od celu regulacji, którą implementuje.

Mając na uwadze, że:

·      planowana Transakcja spełnia wszystkie materialne przesłanki wymiany udziałów określone w art. 12 ust. 4d ustawy o CIT,

·      spełnione są warunki wskazane w art. 12 ust. 11 pkt 1, 2 oraz 4 tej ustawy,

·      brak jest jakichkolwiek przesłanek wskazujących na nadużycie prawa lub działanie zmierzające do unikania opodatkowania,

·      a historyczne reorganizacje pozostają bez związku z Transakcją,

należy uznać, że art. 12 ust. 11 pkt 3 ustawy o CIT powinien być interpretowany w sposób zawężający, zgodny z Dyrektywą 2009/133/WE.

Podejście to znajduje potwierdzenie w najnowszym orzecznictwie sądów administracyjnych, w tym w szczególności w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 28 stycznia 2026 r., sygn. I SA/Wr 685/25, w którym wskazano, że „art. 12 ust. 11 pkt 3 ustawy o CIT (…) jest sprzeczny z prawem unijnym”, gdyż „bezpodstawnie ogranicza neutralność podatkową (…) wyłącznie do pierwszej czynności reorganizacyjnej”, przy czym „takie ograniczenie nie znajduje uzasadnienia ani w literalnym brzmieniu dyrektywy, ani w jej celu”.

Analogiczne stanowisko zostało wyrażone w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 grudnia 2023 r., sygn. III SA/Wa 1645/23, w którym sąd stwierdził, że „brak jest podstaw do uznania, że przepisy Dyrektywy UE pozwalają na opodatkowanie kolejnych (…) transakcji wymiany udziałów”, a krajowa regulacja „wprowadza (…) warunek neutralności (…) nieznany dyrektywie”. Sąd podkreślił również, że art. 8 ust. 6 Dyrektywy „potwierdza zasadę odroczenia opodatkowania (…) aż do czasu ich realizacji i w żaden sposób nie ogranicza ilości dokonywanych transakcji wymiany udziałów”, wobec czego „ograniczenie neutralności (…) tylko i wyłącznie do pierwszej transakcji (…) jest sprzeczne z unijnym prawem podatkowym oraz nie wynika z art. 8 ust. 6 Dyrektywy”.

Podkreślić należy jednocześnie, że żaden przepis Dyrektywy 2009/133/WE (jak wynika również z ww. wyroków) nie wprowadza warunku analogicznego do art. 12 ust. 11 pkt 3 ustawy o CIT, tj. nie uzależnia neutralności podatkowej transakcji wymiany udziałów od braku wcześniejszych reorganizacji dotyczących tych udziałów. W szczególności WSA we Wrocławiu stwierdził, że: „taki warunek nie został określony w art. 8 ust. 6 Dyrektywy”, a w ocenie sądu „ograniczenie neutralności podatkowej wymiany udziałów tylko i wyłącznie do pierwszej transakcji (…) jest sprzeczne z unijnym prawem podatkowym oraz nie wynika z art. 8 ust. 6 Dyrektywy”.

Co istotne, analogiczna wykładnia została przyjęta również na gruncie podatku dochodowego od osób fizycznych. Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 3 grudnia 2024 r., sygn. I SA/Po 555/24, ustawodawca wprowadził „podobne (…) ograniczenia także w art. 12 ust. 11 pkt 3 u.p.d.o.p.”, a prezentowane w orzecznictwie stanowisko, zgodnie z którym przepis ten – podobnie jak jego odpowiednik w ustawie o PIT – „wprowadzający ograniczenie neutralności podatkowej w zakresie drugiej (i późniejszej) reorganizacji (…) jest sprzeczny z przepisami Dyrektywy”, zasługuje na aprobatę.

W konsekwencji, zdaniem Zainteresowanych ograniczenie wynikające z art. 12 ust. 11 pkt 3 ustawy o CIT nie powinno znaleźć zastosowania w analizowanym przypadku, a Transakcja wymiany udziałów powinna korzystać z neutralności podatkowej przewidzianej w art. 12 ust. 4d ustawy o CIT w całości.

Uzasadnienie stanowiska Zainteresowanych w zakresie pytania 2

Opodatkowanie B.

W przypadku jednak uznania, że ograniczenie wynikające z art. 12 ust. 11 pkt 3 ustawy o CIT znajdzie zastosowanie w odniesieniu do części udziałów będących przedmiotem aportu, skutki podatkowe po stronie spółki nabywającej, tj. B. zdaniem Zainteresowanych należy określić na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 8bb ustawy o CIT.

Zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 8bb ustawy o CIT: „Przychodami, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4 oraz art. 14, są w szczególności: (...) 8bb) w spółce nabywającej – wartość rynkowa udziałów (akcji) przekazanych przez wspólnika tej spółce nabywającej przy wymianie udziałów w części przekraczającej wartość rynkową wydanych w zamian przez tę spółkę udziałów (akcji) wraz z zapłatą w gotówce, ustalona na dzień wymiany udziałów.”

Z literalnego brzmienia powyższego przepisu wynika, że ustawodawca uzależnia powstanie przychodu po stronie spółki nabywającej wyłącznie od wystąpienia nadwyżki wartości rynkowej udziałów otrzymanych nad wartością udziałów wydanych w zamian przez spółkę, do której udziały zostały wniesione.

Przepis ten ma charakter szczególny względem ogólnej regulacji wynikającej z art. 12 ust. 1 pkt 7 ustawy o CIT i znajduje zastosowanie w sytuacjach, w których transakcja wymiany udziałów nie spełnia warunków neutralności określonych w art. 12 ust. 4d w zw. z art. 12 ust. 11 ustawy o CIT. W takim przypadku stanowi on wyłączną podstawę określenia przychodu po stronie spółki nabywającej.

W analizowanym zdarzeniu przyszłym:

• wartość udziałów w spółkach D. oraz E. wnoszonych przez A. zostanie ustalona na poziomie rynkowym przed dokonaniem transakcji,
• B. wyda w zamian do A. swoje udziały o wartości odpowiadającej wartości rynkowej aportu, tj. kapitał zakładowy B. zostanie podwyższony o wartość odpowiadającą łącznej wartości rynkowej udziałów w D. oraz E..
• ewentualna zapłata gotówkowa (jeśli wystąpi) będzie miała charakter pomocniczy i nie przekroczy poziomu dopuszczalnego ustawowo (10%).

W konsekwencji nie wystąpi sytuacja, w której wartość rynkowa udziałów D. oraz E. wniesionych aportem przez A. przewyższy wartość rynkową udziałów w rezultacie wydanych przez spółkę B..

Tym samym, nie powstanie nadwyżka, o której mowa w art. 12 ust. 1 pkt 8bb ustawy o CIT, a więc nie zostanie spełniona ustawowa przesłanka powstania przychodu.

W rezultacie należy uznać, że nawet w przypadku braku zastosowania neutralności podatkowej z uwagi na niespełnienie warunku z art. 12 ust 11 pkt 3 ustawy o CIT, po stronie B. nie powstanie przychód podatkowy.

Uzasadnienie stanowiska Zainteresowanych w zakresie pytania 3

Opodatkowanie A.

Analogicznie, w przypadku uznania, że art. 12 ust. 11 pkt 3 ustawy o CIT znajduje zastosowanie, skutki podatkowe po stronie A., według Zainteresowanych należy określić na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 8bc ustawy o CIT.

Zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 8bc ustawy o CIT: „Przychodami, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4 oraz art. 14, są w szczególności: (...) 8bc) u wspólnika – wartość rynkowa udziałów (akcji) przekazanych temu wspólnikowi przez spółkę nabywającą przy wymianie udziałów wraz z zapłatą w gotówce w części przekraczającej wartość rynkową otrzymanych w zamian od wspólnika udziałów (akcji), ustalona na dzień wymiany udziałów.”

Z powyższego przepisu wynika, że przychód po stronie wspólnika powstaje wyłącznie w przypadku, gdy wartość rynkowa udziałów otrzymanych przez wspólnika przewyższa wartość rynkową udziałów wniesionych przez niego do spółki nabywającej.

Podobnie jak w przypadku art. 12 ust. 1 pkt 8bb ustawy o CIT, przepis ten nie przewiduje opodatkowania samej czynności wymiany udziałów, lecz jedynie sytuację wystąpienia dodatniej różnicy wartości. Ta dodatnia różnica, o ile wystąpi, stanowi przychód podlegający opodatkowaniu po stronie wspólnika spółki nabywającej.

W analizowanym zdarzeniu przyszłym:

·      wartość udziałów obejmowanych przez A. w kapitale zakładowym B. będzie odpowiadała wartości rynkowej udziałów w D. oraz w E. wnoszonych aportem,

·      świadczenia stron będą miały charakter ekwiwalentny,

·      nie wystąpi żadna nadwyżka wartości ekonomicznej po stronie A..

W konsekwencji, wg Zainteresowanych nie zostanie spełniona przesłanka powstania przychodu określona w art. 12 ust. 1 pkt 8bc ustawy o CIT.

Tym samym, również po stronie A. nie dojdzie do powstania przychodu podatkowego, nawet w przypadku uznania, że neutralność podatkowa wymiany udziałów nie znajduje zastosowania.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest w części prawidłowe, a w części nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 554 ze zm., dalej: „ustawa o CIT” lub „updop”):

Jak stanowi art. 12 ust. 1 pkt 7 powyższej ustawy:

Zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 8bb updop,

W myśl art. 12 ust. 1 pkt 8bc ustawy o CIT:

Zgodnie z art. 12 ust. 4d updop:

Jak stanowi art. 12 ust. 11 ustawy o CIT,

Jak wynika z art. 12 ust. 12 updop,

Zgodnie z art. 12 ust. 13 ustawy o CIT,

Treść art. 12 ust. 14 ww. ustawy wskazuje natomiast, że:

Zgodnie z art. 12 ust. 16 ustawy o CIT:

Z treści wniosku wspólnego wynika, że Grupa C. prowadzi działalność na polskim rynku za pośrednictwem szeregu spółek kapitałowych, które w obecnej strukturze grupy pozostają spółkami zależnymi od podmiotu zagranicznego, przy czym docelowo planowane jest ich podporządkowanie spółce z siedzibą w Polsce. Obecnie podmiotem posiadającym udziały w polskich spółkach operacyjnych Grupy C. jest spółka prawa niemieckiego – A. GmbH („A.”), będąca odpowiednikiem polskiej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Na potrzeby niniejszego wniosku analiza struktury oraz spółek z Grupy C. została ograniczona do wybranych podmiotów, tj. A., B. sp. z o.o. („B.”), D. sp. z o.o. („D.”) oraz E. sp. z o.o. („E.”), jako jednostek kluczowych dla opisywanego zdarzenia przyszłego. Niemniej jednak należy wskazać, że A. posiada również 100% udziałów w innych polskich spółkach z Grupy C. B., D. oraz E. są spółkami prawa polskiego, zarejestrowanymi i prowadzącymi działalność gospodarczą na terytorium Polski w formie spółek z ograniczoną odpowiedzialnością. Spółki te są polskimi rezydentami podatkowymi i podlegają w Polsce opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych od całości swoich dochodów, niezależnie od miejsca ich osiągania. Żadna z tych spółek nie korzysta ze zwolnienia z podatku dochodowego od osób prawnych.

Zgodnie z przedstawioną strukturą, A. jest jedynym udziałowcem każdej z nich.

Obecnie w spółce D. kapitał zakładowy wynosi (…) PLN i dzieli się na (…) udziałów o wartości nominalnej (…) PLN każdy. Wszystkie udziały w D. posiada A.. A. objęła udziały w D. w dwóch trybach, tj.:

·      (…) udziałów o łącznej wartości nominalnej (…) PLN zostało objętych za wkład pieniężny,

·      (…) udziałów o łącznej wartości nominalnej (…) PLN zostało objętych w wyniku działań reorganizacyjnych.

Udziały objęte w ramach reorganizacji powstały w związku z połączeniem przeprowadzonym w dniu (…) 2019 r., w wyniku którego D. jako spółka przejmująca, wstąpiła – na zasadzie sukcesji uniwersalnej – we wszystkie prawa i obowiązki spółek przejmowanych, tj.: H. sp. z o.o., I. sp. z o.o., J. S.A. oraz K. sp. z o.o. W konsekwencji powyższego połączenia doszło do podwyższenia kapitału zakładowego D. poprzez utworzenie 2.025 nowych udziałów o wartości nominalnej (…) PLN, które zostały objęte przez A..

W przypadku spółki E., uprzednio działającej pod firmą L. sp. z o.o., część udziałów została objęta przez A. w wyniku reorganizacji przeprowadzonej w dniu (…) 2022 r. Reorganizacja ta polegała na połączeniu spółek L. sp. z o.o. jako spółki przejmującej oraz E. sp. z o.o. jako spółki przejmowanej. W ramach połączenia spółka przejmująca wstąpiła na zasadzie sukcesji uniwersalnej we wszystkie prawa i obowiązki spółki przejmowanej, a także doszło do podwyższenia jej kapitału zakładowego.

W wyniku tego połączenia podwyższono kapitał zakładowy spółki przejmującej o kwotę (…) PLN, tj. z kwoty (…) PLN do kwoty (…) PLN, poprzez utworzenie (…) nowych udziałów o wartości nominalnej (…) PLN każdy. Nowo utworzone udziały zostały objęte przez A.. Obecnie A. posiada łącznie (…) udziałów o łącznej wartości nominalnej (…) PLN. W następstwie tego połączenia L. sp. z o.o. zmieniła nazwę na E. sp. z o.o.

Podsumowując, A. posiada w spółkach D. oraz E. udziały o zróżnicowanym pochodzeniu, obejmujące zarówno udziały objęte za wkład pieniężny, jak i udziały objęte w wyniku wewnątrzgrupowych procesów reorganizacyjnych.

Grupa C. planuje przeprowadzenie kolejnej reorganizacji polskich spółek. Intencją Grupy C. jest docelowe wdrożenie tzw. „struktury parasolowej” na rynku polskim, w ramach której to B. będzie pełnić funkcję podmiotu holdingowego dla działalności Grupy C. prowadzonej w Polsce. W konsekwencji planowane jest, aby B. stała się udziałowcem polskich spółek wchodzących w skład Grupy C., koncentrując bezpośrednio pod sobą kluczowe podmioty operacyjne. W ramach powyższej reorganizacji planowana jest m.in. transakcja będąca przedmiotem niniejszego wniosku („Transakcja”), polegająca na wniesieniu udziałów spółek D. oraz E. do B..

W Transakcji:

·      B. wystąpi jako spółka nabywająca udziały w D. i E.,

·      D. oraz E. jako spółki, których udziały będą przedmiotem nabycia,

·      A. – obecny jedyny wspólnik spółek D. oraz E. (a także B.) – wystąpi w Transakcji jako wspólnik spółki nabywającej (i jednocześnie jako podmiot wnoszący aport do B.).

A. wniesie do B., w formie wkładu niepieniężnego (aportu), wszystkie posiadane udziały w spółkach D. oraz E.. W zamian B. podwyższy swój kapitał zakładowy i wyda na rzecz A. nowo utworzone udziały. Nie można wykluczyć, że w ramach Transakcji wystąpi dodatkowy element zapłaty gotówkowej, przy czym jego wysokość nie przekroczy 10% wartości nominalnej udziałów wydawanych przez B.. W wyniku realizacji Transakcji B. stanie się jedynym udziałowcem spółek D. oraz E., uzyskując pełną kontrolę właścicielską nad tymi podmiotami. Jednocześnie struktura właścicielska B. nie ulegnie zmianie, tj. na każdym etapie Transakcji jedynym jej udziałowcem pozostanie A..

Możliwe jest, że łączna wartość nominalna udziałów wydanych przez B. do A. nie będzie idealnie odpowiadała wartości rynkowej aportu wnoszonego przez A.. Ewentualne różnice mogą wynikać z przeliczenia wartości rynkowej wnoszonego majątku (udziałów) na ilość nowopowstałych udziałów. Jeśli takie coś będzie miało miejsce to B. dokona na rzecz A. zapłaty wyrównawczej w gotówce. Ewentualna dopłata nie przekroczy jednak 10% wartości podwyższonego kapitału zakładowego.

Planowane działania reorganizacyjne mają na celu poprawę efektywności zarządzania oraz stworzenie spójnego modelu funkcjonowania Grupy na rynku polskim, w tym, w dalszym horyzoncie czasowym, możliwości utworzenia podatkowej grupy kapitałowej w Polsce. Jednocześnie, planowane działania nie są podejmowane w celu unikania lub uchylania się od opodatkowania.

Zatem, zgodnie z informacjami zawartymi we wniosku, A. wniesie do B. aport w postaci udziałów w D. oraz E., w zamian B. wyda A. własne udziały w podwyższonym kapitale zakładowym. W wyniku Transakcji B. zostanie jedynym wspólnikiem D. oraz E., tj. uzyska bezwzględną większość praw głosu w tych obu spółkach. Jednocześnie, zgodnie z opisem zdarzenia przyszłego, nie można wykluczyć, że w ramach Transakcji może wystąpić element zapłaty gotówkowej, przy czym jego wysokość nie przekroczy 10% wartości nominalnej udziałów wydawanych przez B.. Zarówno A. (rezydent Niemiec), jak i B., D. oraz E. (rezydenci podatkowi Polski) podlegają opodatkowaniu od całości dochodów w UE.

Państwa wątpliwości w zakresie pytanie nr 1 związane są z ustaleniem, czy w odniesieniu do ww. Transakcji, polegającej na wniesieniu przez A. udziałów spółek D. oraz E. do B. w zamian za udziały w podwyższonym kapitale zakładowym B., w zakresie, w jakim udziały te zostały nabyte przez A. w wyniku wcześniejszych reorganizacji, znajdzie zastosowanie ograniczenie przewidziane w art. 12 ust. 11 pkt 3 ustawy o CIT, wyłączające neutralność podatkową Transakcji.

Podkreślić należy, że przepis art. 12 ust. 4d updop należy zawsze analizować łącznie z art. 12 ust. 11 updop, ponieważ ust. 11 wprost referuje do ust. 4d wskazanego artykułu. Zgodnie z opisem sprawy, część udziałów Izobar i E., które B. nabędzie w wyniku wkładu niepieniężnego (aportu) A. zostały przez nią (A.) nabyte w wyniku działań reorganizacyjnych. Zatem nie zostanie spełniony warunek określony w art. 12 ust. 11 pkt 3 updop.

Wobec powyższego, w związku z planowaną wymianą udziałów Izobar i E. przez A. w zamian za nowo wyemitowane udziały w podwyższonym kapitale zakładowym B. nie znajdą zastosowania przepisy określone w art. 12 ust. 4d oraz ust. 11 ustawy o CIT i w związku z czym opisana we wniosku Transakcja nie jest neutralna podatkowo.

Ponadto, w odniesieniu do powołanej przez Państwa Dyrektywy Rady 2009/133/WE z 19 października 2009 r. w sprawie wspólnego systemu opodatkowania mającego zastosowanie w przypadku łączenia, podziałów, podziałów przez wydzielenie, wnoszenia aktywów i wymiany udziałów dotyczących spółek różnych państw członkowskich oraz przeniesienia statutowej siedziby SE lub SCE z jednego państwa członkowskiego do innego państwa członkowskiego (Dz. U.UE.L z 25 listopada 2009 r.) zauważyć należy, że warunki zachowania neutralności podatkowej procesów restrukturyzacyjnych spółek dla wspólników podmiotów uczestniczących w tych transakcjach nie stoją w sprzeczności z unormowaniami wskazanej Dyrektywy. Dyrektywa unijna jest unijnym aktem prawnym kierowanym wyłącznie do poszczególnych państw członkowskich, a nie do ich obywateli, czy podmiotów działających na terytorium danego państwa członkowskiego, w związku z czym nie może być ona bezpośrednio stosowana do opodatkowania dochodów uzyskiwanych przez podmioty gospodarcze działające na terytorium Polski. Dyrektywa unijna nie stanowi ratyfikowanej umowy międzynarodowej, jest środkiem ogólnym wskazującym określone działania, a zatem nie ma ona pierwszeństwa przed obowiązującą w danym kraju ustawą podatkową. Dyrektywa wiąże każde państwo członkowskie do którego jest kierowana. W odniesieniu do rezultatu, który ma być osiągnięty, pozostawia jednak organom krajowym swobodę wyboru formy i środków.

Ponadto, w odniesieniu do powołanej przez Państwa w stanowisku Dyrektywy Rady 2009/133/WE z 19 października 2009 r. w sprawie wspólnego systemu opodatkowania mającego zastosowanie w przypadku łączenia, podziałów, podziałów przez wydzielenie, wnoszenia aktywów i wymiany udziałów dotyczących spółek różnych państw członkowskich oraz przeniesienia statutowej siedziby SE lub SCE z jednego państwa członkowskiego do innego państwa członkowskiego (Dz.U.UE.L z 25 listopada 2009 r. Nr 310 , dalej: „Dyrektywa”), wskazać należy, że Dyrektywa unijna jest unijnym aktem prawnym kierowanym wyłącznie do poszczególnych państw członkowskich, a nie do ich obywateli, czy podmiotów działających na terytorium danego państwa członkowskiego, w związku z czym nie może być ona bezpośrednio stosowana do opodatkowania dochodów uzyskiwanych przez podmioty gospodarcze działające na terytorium Polski. Dyrektywa unijna nie stanowi ratyfikowanej umowy międzynarodowej, jest środkiem ogólnym wskazującym określone działania, a zatem nie ma ona pierwszeństwa przed obowiązującą w danym kraju ustawą podatkową. Dyrektywa wiąże każde państwo członkowskie do którego jest kierowana. W odniesieniu do rezultatu, który ma być osiągnięty, pozostawia jednak organom krajowym swobodę wyboru formy i środków.

W uzasadnieniu do projektu ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw z dnia 29 października 2021 r. (Dz.U. z 2021 r. poz. 2105), druk 1532 wskazano, że:

Projekt przewiduje również regulacje dotyczące reorganizacji podmiotów, w tym mającej charakter transgraniczny. Projektowane regulacje pozostają w zgodzie z normami prawa Unii Europejskiej (…).

(…) Jednocześnie jednak na podkreślenie zasługuje fakt, iż operacje reorganizacyjne ujęte w owej dyrektywie pozostają neutralne podatkowo (o ile dopełnione zostaną warunki określone w Dyrektywie) tak długo, jak długo nie będą stanowić faktycznie osiągniętego dochodu przez dany podmiot. W konsekwencji oznacza to, iż nieopodatkowanie działań restrukturyzacyjnych nie oznacza nieograniczonego w czasie zwolnienia, lecz właśnie odroczenie opodatkowania (…).

(… ) W tym miejscu należy również zwrócić uwagę na szczególną czynność reorganizacyjną, jaką jest wymiana udziałów. W kontekście przytoczonych regulacji wskazać należy, iż o ile co do zasady powyższe transakcje pozostają neutralne podatkowo, o tyle nie oznacza to, iż konieczna jest każdorazowa rezygnacja z prawa opodatkowania rezerw uzyskanych na terytorium danego państwa i objętych kompetencją podatkową państwa przed zamianą z uwagi na fakt, że rezerwy te nie zostały rzeczywiście zrealizowane. W ramach przeniesienia siedziby faktycznego zarządu spółki z jednego państwa członkowskiego do innego państwa członkowskiego, pierwsze państwo członkowskie zgodnie z zasadą terytorialności podatkowej powiązanej z czynnikiem czasowym, to jest rezydencją podatkową podatnika na terytorium kraju w okresie, w którym pojawiły się ciche rezerwy, jest uprawnione do opodatkowania rzeczonych rezerw w chwili emigracji tego podatnika. Środek taki służy bowiem zapobieganiu sytuacjom, które mogłyby zagrażać prawu wykonywania przez państwo członkowskie pochodzenia przysługującej mu kompetencji podatkowej w związku z działalnością prowadzoną na jego terytorium, a zatem może być uzasadniony względami związanymi z zachowaniem podziału władztwa podatkowego między państwami członkowskimi. Na potwierdzenie powyższego przytoczyć można m.in. tezy podniesione w wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 23 stycznia 2014 r. w sprawie C‑164/12, zgodnie z którymi „Artykuł 63 TFUE należy interpretować w ten sposób, że cel w postaci zachowania podziału władztwa podatkowego między państwami członkowskimi może uzasadniać przepisy państwa członkowskiego, które nakazują określenie wartości aktywów spółki komandytowej wniesionych do kapitału spółki kapitałowej z siedzibą na terytorium tego państwa członkowskiego w oparciu o ich wartość szacunkową, prowadząc do opodatkowania przed ich rzeczywistym zrealizowaniem cichych rezerw związanych z tymi aktywami uzyskanych na tym terytorium, w sytuacji gdy rzeczone państwo członkowskie rzeczywiście nie może wykonywać swej kompetencji podatkowej w odniesieniu do tych cichych rezerw w chwili rzeczywistej ich realizacji, co powinien ustalić sąd krajowy. Przepisy państwa członkowskiego przewidujące natychmiastowe opodatkowanie cichych rezerw uzyskanych na jego terytorium nie wykraczają poza to, co jest konieczne do osiągnięcia celu w postaci zachowania podziału władztwa podatkowego między państwami członkowskimi, o ile, w sytuacji gdy podatnik wybierze odroczenie zapłaty, obowiązek ustanowienia gwarancji bankowej jest nałożony w zależności od rzeczywistego ryzyka niepobrania podatku”.

W tym zakresie projekt przewiduje regulacje dotyczące reorganizacji podmiotów (w ramach wymiany udziałów, łączenia, podziału, aportu), w tym mającej charakter transgraniczny, poprzez uszczelnienie obecnie istniejących przepisów, tj. zapewnienie neutralności podatkowej restrukturyzacji w przypadku kontynuacji wyceny restrukturyzowanego majątku, a w przypadku udziałów (akcji) zapewnienie tej neutralności dla pierwszej wymiany udziałów, łączenia lub podziału (…).

Jak wynika zaś z przywołanego przez Państwa we własnym stanowisku w sprawie art. 8 ust. 6 wspomnianej Dyrektywy 2009/133/WE:

Zastosowanie ust. 1, 2 i 3 nie stanowi przeszkody dla państw członkowskich w opodatkowaniu zysków, powstających z kolejnego przekazania otrzymanych papierów wartościowych w taki sam sposób jak zyski powstające z przekazania papierów wartościowych istniejących przed nabyciem.

Wprowadzenie przez ustawodawcę ograniczenia neutralności wymiany udziałów, łączenia i podziału spółek jedynie do pierwszej takiej transakcji nie jest więc sprzeczne z prawem unijnym.

Nie można więc zgodzić się z Państwa stanowiskiem, że przepisy Dyrektywy nie uzależniają neutralności podatkowej transakcji wymiany udziałów od braku wcześniejszych transakcji restrukturyzacyjnych (łączenia, podziałów przez wydzielenie, wnoszenie aktywów i wymiany udziałów), które bezpośrednio dotyczyłyby udziałów wnoszonych w transakcji wymiany udziałów.

Reasumując, Państwa stanowisko w zakresie pytania oznaczonego we wniosku nr 1, zgodnie z którym ograniczenie przewidziane w art. 12 ust. 11 pkt 3 ustawy o CIT nie powinno znaleźć zastosowania w zakresie, w jakim udziały w D. oraz E. zostały nabyte przez A. w wyniku wcześniejszych reorganizacji, Transakcja powinna korzystać z neutralności podatkowej przewidzianej w art. 12 ust. 4d ustawy o CIT zarówno po stronie B. jak i po stronie A., należało uznać za nieprawidłowe.

Państwa wątpliwości w zakresie pozostałych dwóch pytań dotyczą przypadku uznania, że ograniczenie przewidziane w art. 12 ust. 11 pkt 3 ustawy o CIT znajdzie zastosowanie w odniesieniu do planowanej Transakcji, w zakresie, w jakim udziały w spółkach D. oraz E. zostały nabyte przez A. w wyniku wcześniejszych reorganizacji.

Oczekują Państwo oceny, czy prawidłowe jest stanowisko, zgodnie z którym przychód po stronie B. powinien zostać określony na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 8bb ustawy o CIT, przy czym, ze względu na równowartość rynkową udziałów wnoszonych do B. i udziałów emitowanych do A. (wraz z ewentualną dopłatą w gotówce), przychód podatkowy pod stronie B. nie powstanie (pytanie nr 2).

Z kolei pytanie nr 3 dotyczy oceny, czy prawidłowe jest stanowisko, zgodnie z którym przychód po stronie A. powinien zostać określony na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 8bc ustawy o CIT, przy czym, ze względu na równowartość rynkową udziałów w D. i E. wnoszonych do B. i udziałów obejmowanych w kapitale tej spółki (wraz z ewentualną dopłatą w gotówce), przychód podatkowy po stronie A. nie powstanie.

Odnosząc się do powyższych wątpliwości wskazać należy, że z cytowanego wyżej art. 12 ust. 1 pkt 8bb ustawy o CIT wynika, że przychodami są w szczególności w spółce nabywającej wartość rynkowa udziałów (akcji) przekazanych przez wspólnika tej spółce nabywającej przy wymianie udziałów w części przekraczającej wartość rynkową wydanych w zamian przez tę spółkę udziałów (akcji) wraz z zapłatą w gotówce, ustalona na dzień wymiany udziałów.

Zatem, przychodem po stronie B. będzie wartość rynkowa udziałów przekazanych przez A. (tj. udziałów D. i E.) B. przy wymianie udziałów w części przekraczającej wartość rynkową wydanych w zamian przez tę Spółkę udziałów A. (Wspólnikowi D. i E.), ustalona na dzień wymiany udziałów.

Z kolei z cytowanego już wyżej art. 12 ust. 1 pkt 8bc ustawy o CIT wynika, że przychodami są w szczególności, u wspólnika wartość rynkowa udziałów (akcji) przekazanych temu wspólnikowi przez spółkę nabywającą przy wymianie udziałów wraz z zapłatą w gotówce w części przekraczającej wartość rynkową otrzymanych w zamian od wspólnika udziałów (akcji), ustalona na dzień wymiany udziałów.

Zatem, przychodem po stronie Wspólnika (A.) będzie wartość rynkowa udziałów przekazanych temu wspólnikowi przez B. przy wymianie udziałów w części przekraczającej wartość rynkową otrzymanych w zamian od Wspólnika (A.) udziałów D. i E. ustalonych na dzień wymiany udziałów.

Wobec powyższego zgodzić się należy z Państwa stanowiskiem, że w związku z planowaną wymianą udziałów D. i E. przez A. w zamian za nowo wyemitowane udziały w podwyższonym kapitale zakładowym B., w przypadku uznania Państwa stanowiska przedstawionego w ramach pytania 1 za nieprawidłowe, do ustalania przychodu podatkowego:

·      w odniesieniu do spółki nabywającej (B.) zastosowanie znajdzie art. 12 ust. 1 pkt 8bb ustawy o CIT;

·      w odniesieniu do wspólnika (A.) zastosowanie znajdzie art. 12 ust. 1 pkt 8bc ustawy o CIT.

Z uwagi na to, że we wniosku wskazali Państwo, że wartość rynkowa wnoszonych do B. udziałów w D. i E. i udziałów jakie B. wyda do A. (wraz z ewentualną dopłatą w gotówce) w rezultacie podwyższenia kapitału zakładowego jest ekwiwalentna, przychód po stronie B. nie powstanie.

Z tego samego powodu tj. z uwagi na wskazanie przez Państwo, że wartość rynkowa wnoszonych do B. udziałów w D. i E. i udziałów jakie B. wyda do A. (wraz z ewentualną dopłatą w gotówce) w rezultacie podwyższenia kapitału zakładowego jest ekwiwalentna, przychód po stronie A. również nie powstanie.

Zatem, Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 2 i 3 należało uznać za prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Podkreślić należy, że ustalenia czy planowana wymiana udziałów zostanie przeprowadzona z uzasadnionych przyczyn ekonomicznych, a jej głównym bądź jednym z głównych celów nie będzie uniknięcie lub uchylenie się od opodatkowania, nie może podlegać ocenie organu, w trybie i na zasadach przewidzianych dla instytucji interpretacji indywidualnej. Informacja ta, zgodnie z Państwa wskazaniem, została przyjęta jako niepodlegający ocenie element zdarzenia przyszłego.

Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze zdarzeniem przyszłym podanym przez Państwa w złożonym wniosku. W związku z tym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu opisu sprawy przedstawionego we wniosku, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

Odnosząc się do powołanych we wniosku interpretacji indywidualnych i wyroków sądów administracyjnych stwierdzić należy, że zostały one wydane w indywidualnych sprawach innych podmiotów i nie wiążą organu w sprawie będącej przedmiotem wniosku.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

• Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.
• Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

• Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

A. GmbH (Zainteresowany będący stroną postępowania – art. 14r § 2 Ordynacji podatkowej) ma prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

• w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
• w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.