0114-KDIP1-3.4012.258.2026.4.PRM

Interpretacja indywidualna2026-06-12Dyrektor Krajowej Informacji SkarbowejAktualna

Przedsiębiorstwo w spadku jest zobowiązane dalej kontynuować wieloletnią korektę podatku naliczonego VAT, wynikające z art. 91 ustawy, ponieważ majątek Przedsiębiorstwa w spadku w dalszym ciągu służy do czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług. W zależności od wartości środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych należy zastosować odpowiedni ustęp ww. przepisu.

faktura-faktura korygująca korekta-korekta podatku naliczonego odliczenia-prawo do odliczenia opodatkowanie-podstawa opodatkowania zarząd-zarząd sukcesyjny

Interpretacja indywidualna - stanowisko prawidłowe

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

8 kwietnia 2026 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczący:

prawa do odliczenia podatku VAT z faktur zakupowych wystawionych na dane zmarłego przedsiębiorcy (pytanie nr 8 wniosku),
dokonania korekty podstawy opodatkowania do sprzedaży dokonanej za okres poprzedzający ustanowienie zarządu sukcesyjnego (pytanie nr 9 wniosku),
korekty podatku VAT naliczonego dotyczącego okresu poprzedzającego ustanowienie zarządu sukcesyjnego (pytanie nr 10 wniosku),
wystawienia faktury korygującej do sprzedaży dokonanej za okres poprzedzający ustanowienie zarządu sukcesyjnego (pytanie nr 11 wniosku),
możliwości kontynuowania wieloletniej korekty podatku VAT po zmarłym przedsiębiorcy (pytanie nr 12 wniosku).

Uzupełnił go Pan pismem z 11 maja 2026 r. - w odpowiedzi na wezwanie.

Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

Wnioskodawcą jest A. w spadku.

Wnioskodawca jest jednostką organizacyjną niemającą osobowości prawnej, będącą podatnikiem, o którym mowa w:

1) art. 1a ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1426 ze zm.) (dalej: „ustawa o PIT”);

2) art. 1a ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (t. j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1905 i 2123);

3) art. 15 ust. 1a oraz art. 17 ust. 1i ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2020 r. poz. 106, 568, 1065, 1106 i 1747) (dalej: „ustawa o VAT”);

4) art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym (t. j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1443 i 2123);

5) art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (t. j. Dz. U. z 2020 r. poz. 722 i 1747);

6) art. 71 ust. 1a ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (t. j. Dz. U. z 2020 r. poz. 2094);

7) art. 8 ust. 4 ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych (t. j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1084 i 2123).

Powyższe wynika z art. 49 ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej i innych ułatwieniach związanych z sukcesją przedsiębiorstw (t. j. Dz. U. z 2021 r. poz. 170) - zwanej dalej: „ustawą o zarządzie sukcesyjnym”.

Zarządcą sukcesyjnym przedsiębiorstwa w spadku jest Pan A.A. - syn zmarłego przedsiębiorcy, Pana B.B.

Pan B.B. prowadził przedsiębiorstwo w spadku do 22 września 2025 r., która to data stanowi datę Jego zgonu. Z tą datą doszło również do ustanowienia zarządu sukcesyjnego. Obecnie przedsiębiorstwo w spadku jest prowadzone przez wyżej wskazanego zarządcę sukcesyjnego.

Działalność gospodarcza prowadzona przez zmarłego przedsiębiorcę jest w dalszym ciągu kontynuowana i rozważane są dalsze kroki związane z losami przedsiębiorstwa w spadku.

Działalność gospodarcza prowadzona w ramach przedsiębiorstwa w spadku i wcześniej przez zmarłego przedsiębiorcę dotyczy (…).

Zarówno za życia Pana B.B., jak i obecnie, w przedsiębiorstwie są zatrudnieni pracownicy oraz osoby wykonujące pracę na podstawie umowy cywilnoprawnej (np. umowy o świadczenie usług, do której stosuje się odpowiednio przepisy o umowie zlecenie). Osobom tym, w zamian za wykonywaną pracę/świadczone usługi, było wypłacane wynagrodzenie, od którego zmarły przedsiębiorca pobierał zaliczki na podatek dochodowy, jako płatnik PIT. Obecnie takie zaliczki pobiera również od wypłacanego wynagrodzenia Wnioskodawca.

Zmarły przedsiębiorca w zakresie prowadzonej jednoosobowej działalności gospodarczej (stanowiącej obecnie przedsiębiorstwo w spadku) był zarejestrowany jako podatnik VAT czynny. Rejestracji do VAT dokonał w dniu 5 lipca 1993 r.

Z uwagi na to, że w ramach przedsiębiorstwa w spadku nieustannie prowadzona jest działalność gospodarcza i obecnie dopiero rozważane są dalsze jego losy, Wnioskodawca zastanawia się nad kwestiami związanymi z sukcesją podatkowych praw i obowiązków zmarłego przedsiębiorcy w zakresie prowadzonej przez Niego za życia działalności gospodarczej. W szczególności, jaki okres i zakres informacji uwzględniać w składanych za 2025 r. deklaracjach i informacjach podatkowych oraz jakie obowiązki w zakresu prawa podatkowego zmarłego przedsiębiorcy na Nim spoczywają.

W okresie od 1 stycznia 2025 r. do 22 września 2025 r. przedsiębiorstwo w spadku wykazało stratę podatkową z prowadzonej działalności gospodarczej. We wskazanym okresie osiągnięte przychody były niższe od kosztów uzyskania przychodów. Natomiast w okresie od 23 września 2025 r. do 31 grudnia 2025 r. przedsiębiorstwo w spadku osiągnęło dochód z prowadzonej działalności gospodarczej. Jak już zostało wskazane, zgon przedsiębiorcy nastąpił 22 września 2025 r.

Przedsiębiorca w 2025 r. opłacał zaliczki na podatek dochodowy w formie uproszczonej, zgodnie z przepisami ustawy o PIT. Za okres od początku 2025 r., tj., od 1 stycznia 2025 r. do dnia zgonu przedsiębiorcy suma wpłaconych zaliczek przewyższała należny podatek w związku z opisaną wcześniej stratą, w konsekwencji czego powstała nadpłata podatku w PIT z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Po śmierci przedsiębiorcy, działalność gospodarcza była kontynuowana przez zarządcę sukcesyjnego. W okresie tym wysokość należnego podatku dochodowego przewyższyła kwotę wpłaconych zaliczek, w konsekwencji czego powstanie kwota podatku do zapłaty.

W okresie od 1 stycznia 2025 r. do 22 września 2025 r. powstała więc nadpłata podatku w PIT, a w okresie 23 września 2025 r. do 31 grudnia 2025 r. powstanie podatek do zapłaty. Jest to związane z opisaną wcześniej okolicznością, że za życia B.B. wystąpiła strata, a po Jego śmierci wystąpił dochód.

Doprecyzowanie i uzupełnienie opisu sprawy

Pan B.B. prowadził za życia jednoosobową działalność gospodarczą pod firmą A.

Działalność ta była prowadzona przez Pana B.B. do 22 września 2025 r., czyli do dnia jego śmierci. Z tą datą doszło do ustanowienia zarządu sukcesyjnego, a działalność gospodarcza zmarłego przedsiębiorcy jest obecnie kontynuowana przez Wnioskodawcę jako przedsiębiorstwo w spadku, działające przez zarządcę sukcesyjnego, którym jest Pan A.A.

Wnioskodawca wskazuje zatem, że użyte w opisie stanu faktycznego sformułowanie, zgodnie z którym „Pan B.B. prowadził przedsiębiorstwo w spadku do dnia 22 września 2025 r.”, należy rozumieć jako skrót myślowy. Jego celem było wskazanie, że Pan B.B. prowadził do dnia swojej śmierci przedsiębiorstwo osoby fizycznej, które z chwilą jego śmierci stało się przedsiębiorstwem w spadku w rozumieniu ustawy o zarządzie sukcesyjnym.

Innymi słowy, do 22 września 2025 r. działalność była prowadzona przez Pana B.B. jako zmarłego następnie przedsiębiorcę, a nie przez przedsiębiorstwo w spadku.

Przedsiębiorstwo w spadku powstało i zaczęło funkcjonować dopiero z chwilą śmierci Pana B.B., czyli 22 września 2025 r.

Powyższą chronologię ilustruje poniższa grafika.

Powyższe wynika z przepisów ustawy o zarządzie sukcesyjnym. Zgodnie z art. 2 ust. 1 tej ustawy przedsiębiorstwo w spadku obejmuje składniki niematerialne i materialne, przeznaczone do wykonywania działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę, stanowiące mienie przedsiębiorcy w chwili jego śmierci.

Przedsiębiorstwo w spadku nie istnieje więc przed śmiercią przedsiębiorcy jako odrębna jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej. Powstaje ono dopiero w związku ze śmiercią przedsiębiorcy i służy kontynuacji działalności gospodarczej prowadzonej wcześniej przez tego przedsiębiorcę.

W konsekwencji przed 22 września 2025 r. przedsiębiorstwo w spadku w ogóle nie istniało. Do tej daty działalność była prowadzona wyłącznie przez przedsiębiorcę jako osobę fizyczną prowadzącą jednoosobową działalność gospodarczą. Dopiero z chwilą śmierci przedsiębiorcy, tj. 22 września 2025 r., doszło do powstania przedsiębiorstwa w spadku w rozumieniu ustawy o zarządzie sukcesyjnym.

Wnioskodawca wyjaśnia więc, że przedstawiony wcześniej opis stanu faktycznego należy rozumieć w ten sposób, że:

1) w okresie od 1 stycznia 2025 r. do 22 września 2025 r. działalność gospodarcza była prowadzona przez Pana B.B. jako osobę fizyczną prowadzącą jednoosobową działalność gospodarczą,

2) w tym okresie działalność ta nie funkcjonowała jeszcze jako przedsiębiorstwo w spadku,

3) z chwilą śmierci Pana B.B., tj. 22 września 2025 r. doszło do powstania przedsiębiorstwa w spadku w rozumieniu ustawy o zarządzie sukcesyjnym,

4) od chwili śmierci Pana B.B. działalność gospodarcza jest prowadzona jako przedsiębiorstwo w spadku, działające przez zarządcę sukcesyjnego,

5) wskazana w opisie stanu faktycznego strata za okres od 1 stycznia 2025 r. do 22 września 2025 r. dotyczy działalności gospodarczej prowadzonej jeszcze przez Pana B.B. jako przedsiębiorcę, a nie działalności prowadzonej przez przedsiębiorstwo w spadku jako odrębnego podatnika,

6) wskazany w opisie stanu faktycznego dochód osiągnięty po śmierci Pana B.B., tj. w okresie od 23 września 2025 r. do 31 grudnia 2025 r., dotyczy już działalności prowadzonej jako przedsiębiorstwo w spadku.

Dla uniknięcia jakichkolwiek wątpliwości Wnioskodawca doprecyzowuje zatem, że zarówno w zakresie podatku od towarów i usług, jak i podatku dochodowego od osób fizycznych, działalność prowadzona przez Pana B.B. do 22 września 2025 r. nie funkcjonowała jako przedsiębiorstwo w spadku.

Wnioskodawca doprecyzowuje, że wskazanie daty 22 września 2025 r. jako daty granicznej należy rozumieć w ten sposób, że do chwili śmierci przedsiębiorcy działalność była prowadzona przez przedsiębiorcę jako osobę fizyczną, natomiast od chwili śmierci działalność jest kontynuowana jako przedsiębiorstwo w spadku. Jeżeli w piśmie posłużono się określeniem okresu do 22 września 2025 r., należy je rozumieć jako okres do chwili śmierci przedsiębiorcy.

Była to działalność gospodarcza prowadzona przez Pana B.B. jako przedsiębiorcę. Przedsiębiorstwo w spadku zaczęło funkcjonować dopiero z chwilą śmierci Pana B.B. i od tej chwili kontynuuje działalność gospodarczą prowadzoną wcześniej przez zmarłego przedsiębiorcę.

Wnioskodawca wskazuje, że opis faktur sprzedażowych, faktur zakupowych, faktur korygujących oraz zdarzeń gospodarczych objętych pytaniami został przedstawiony w sposób rodzajowy, ale konkretny.

Wnioskodawca nie wskazuje indywidualnych numerów faktur, dokładnych dat poszczególnych transakcji, kwot ani danych konkretnych kontrahentów z uwagi na tajemnicę przedsiębiorstwa oraz strategiczne znaczenie tych informacji dla prowadzonej działalności gospodarczej.

Informacje te dotyczą relacji handlowych przedsiębiorstwa, warunków współpracy z kontrahentami, cen, wolumenów sprzedaży, struktury zakupów, organizacji dostaw, reklamacji, rabatów, korekt oraz rozliczeń związanych z podstawową działalnością produkcyjno-dystrybucyjną. Ich ujawnienie mogłoby naruszać interes gospodarczy Wnioskodawcy oraz interes kontynuowanego przedsiębiorstwa.

Wnioskodawca wskazuje, że sama okoliczność anonimizacji interpretacji indywidualnej przed jej publikacją nie usuwa tego ryzyka w całości. Dane te musiałyby zostać wcześniej ujawnione osobom innym niż Wnioskodawca i jego profesjonalni pełnomocnicy, w tym osobom uczestniczącym w rozpoznaniu wniosku. Z tego względu Wnioskodawca przedstawia zdarzenia w ujęciu rodzajowym, wskazując konkretne kategorie faktur, transakcji, zakupów, sprzedaży, korekt i składników majątku, bez identyfikowania pojedynczych faktur, kontrahentów, kwot i szczegółowych warunków handlowych.

Tak przedstawiony opis pozwala na ocenę skutków podatkowych objętych wnioskiem, gdyż pytania Wnioskodawcy nie dotyczą skutków podatkowych pojedynczej, indywidualnie oznaczonej faktury lub transakcji, lecz zasad rozliczenia określonych kategorii zdarzeń gospodarczych występujących w związku z kontynuacją działalności po śmierci przedsiębiorcy przez przedsiębiorstwo w spadku.

Wnioskodawca wskazuje więc okres, charakter faktur, rodzaj sprzedaży, rodzaj zakupów, typy korekt oraz związek tych zdarzeń z działalnością opodatkowaną VAT, co w Jego ocenie stanowi wystarczający i konkretny opis sprawy dla potrzeb wydania interpretacji indywidualnej.

Wnioskodawca wskazuje jednocześnie, że przedstawione poniżej kategorie faktur, zakupów, sprzedaży i korekt nie mają charakteru abstrakcyjnego ani przykładowego oderwanego od sprawy. Są to kategorie zdarzeń gospodarczych, które występują w działalności przedsiębiorstwa i których dotyczy wniosek. Wnioskodawca nie identyfikuje pojedynczych faktur, kontrahentów, kwot i szczegółowych warunków handlowych wyłącznie z uwagi na wspomnianą tajemnicę przedsiębiorstwa, natomiast wskazuje rodzaj dokumentów, okres, charakter zdarzeń, związek z działalnością opodatkowaną VAT oraz skutki, które mają zostać ocenione w interpretacji.

Powyższy sposób przedstawienia opisu sprawy pozostaje zgodny z art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z tym przepisem „składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego”. Przepis ten wymaga więc przedstawienia stanu faktycznego w sposób wyczerpujący, tj. taki, który pozwala organowi ocenić skutki podatkowe zdarzeń objętych wnioskiem. Nie nakłada natomiast obowiązku ujawniania w treści wniosku numerów konkretnych faktur, danych poszczególnych kontrahentów, kwot transakcji ani szczegółowych warunków handlowych.

Wnioskodawca doprecyzowuje, że opisane poniżej sytuacje stanowią zdarzenia, które rzeczywiście wystąpiły w działalności przedsiębiorstwa po ustanowieniu zarządu sukcesyjnego albo których skutki zostały ujawnione i wymagają rozliczenia po ustanowieniu zarządu sukcesyjnego, mimo że odnoszą się do okresu poprzedzającego ustanowienie zarządu sukcesyjnego.

Wniosek nie dotyczy hipotetycznych, abstrakcyjnych ani wyłącznie potencjalnych przypadków, lecz konkretnych kategorii zdarzeń gospodarczych zaistniałych w związku z bieżącym funkcjonowaniem przedsiębiorstwa produkcyjno-dystrybucyjnego. Zdarzenia te zostały opisane bez wskazywania numerów faktur, danych kontrahentów, kwot i szczegółowych warunków handlowych wyłącznie z uwagi na tajemnicę przedsiębiorstwa oraz strategiczne znaczenie tych informacji, natomiast ich charakter, okres, rodzaj dokumentów, przyczyna korekty oraz związek z działalnością opodatkowaną VAT zostały wskazane w sposób pozwalający na ocenę skutków podatkowych.

Ujawnienie tych danych mogłoby pozwolić osobom trzecim na odtworzenie istotnych parametrów działalności przedsiębiorstwa, w tym poziomu stosowanych cen, kosztów zakupu, skali obrotu z określonymi kontrahentami, struktury sprzedaży, warunków rabatowych oraz przybliżonej marży osiąganej na poszczególnych produktach lub grupach produktów. Informacje te mają dla Wnioskodawcy istotne znaczenie gospodarcze i konkurencyjne, a ich ujawnienie mogłoby osłabić pozycję przedsiębiorstwa w relacjach handlowych z kontrahentami, dostawcami oraz konkurentami.

1. Status Przedsiębiorstwa w spadku jako podatnika VAT

Przedsiębiorstwo w spadku jest czynnym, zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług.

Zmarły przedsiębiorca w zakresie prowadzonej jednoosobowej działalności gospodarczej był zarejestrowany jako podatnik VAT czynny. Rejestracji dla celów podatku VAT dokonano 5 lipca 1993 r.

Po śmierci przedsiębiorcy działalność gospodarcza jest kontynuowana przez Przedsiębiorstwo w spadku, działające przez zarządcę sukcesyjnego. Działalność kontynuowana przez Przedsiębiorstwo w spadku jest tą samą działalnością gospodarczą, która była prowadzona przez zmarłego przedsiębiorcę przed jego śmiercią.

Działalność ta obejmuje działalność produkcyjno-dystrybucyjną dotyczącą (…).

Od chwili śmierci przedsiębiorcy podatnikiem VAT z tytułu kontynuowanej działalności jest Przedsiębiorstwo w spadku jako jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej.

Wnioskodawca wskazuje zatem, że Przedsiębiorstwo w spadku jest czynnym, zarejestrowanym podatnikiem podatku VAT, a działalność opodatkowana VAT jest kontynuowana po śmierci przedsiębiorcy przez Przedsiębiorstwo w spadku.

2. Okres, którego dotyczą faktury wystawione na dane zmarłego przedsiębiorcy, z których Wnioskodawca chce odliczyć VAT naliczony

Faktury wystawione na dane zmarłego przedsiębiorcy, z których Wnioskodawca chce odliczyć podatek VAT naliczony, dotyczą okresu poprzedzającego ustanowienie zarządu sukcesyjnego, tj. okresu od 1 stycznia 2025 r. do 22 września 2025 r.

Są to faktury zakupowe dokumentujące towary i usługi nabyte na potrzeby działalności gospodarczej prowadzonej jeszcze przez zmarłego przedsiębiorcę, która następnie, od chwili jego śmierci, jest kontynuowana przez Przedsiębiorstwo w spadku.

Faktury te obejmują zakupy związane z podstawową działalnością produkcyjno-dystrybucyjną przedsiębiorstwa, tj. (poniżej wskazano konkretne zakupy, jakich dokonano):

1) zakup materiałów, surowców, komponentów, półproduktów i elementów wykorzystywanych przy produkcji (…),

2) zakup materiałów pomocniczych, opakowań, etykiet, elementów zabezpieczających oraz innych towarów zużywanych w procesie przygotowania produktów do sprzedaży i wysyłki,

3) zakup usług transportowych, spedycyjnych, logistycznych i magazynowych związanych z dostawą surowców, komponentów oraz dystrybucją produktów do kontrahentów,

4) zakup usług serwisowych, naprawczych, technicznych i utrzymania ruchu dotyczących maszyn, urządzeń technicznych, linii produkcyjnych, instalacji oraz pozostałych składników majątku wykorzystywanego w działalności produkcyjnej,

5) zakup mediów i usług niezbędnych do prowadzenia zakładu produkcyjnego, w tym energii elektrycznej, gazu, wody, usług telekomunikacyjnych, usług informatycznych, usług ochrony, usług sprzątania oraz usług związanych z bieżącym utrzymaniem nieruchomości i infrastruktury przedsiębiorstwa,

6) zakup części zamiennych, narzędzi, osprzętu technicznego, materiałów eksploatacyjnych oraz wyposażenia wykorzystywanego przy produkcji i obsłudze technicznej przedsiębiorstwa,

7) zakup usług prawnych, doradczych, administracyjnych i biurowych.

Powyżej wymieniono konkretne zakupy, których dokonano.

Faktury objęte pytaniem obejmują również faktury wystawione przed 22 września 2025 r., które zostały otrzymane lub rozliczane już po tej dacie.

Faktury te obejmują również dokumenty potwierdzające dostawy towarów lub wykonanie usług przypadające na okres poprzedzający dzień 22 września 2025 r., mimo że ich techniczne ujęcie w ewidencji VAT następuje już po śmierci przedsiębiorcy, w okresie funkcjonowania Przedsiębiorstwa w spadku.

Wnioskodawca precyzuje okres, którego dotyczą faktury wystawione na dane zmarłego przedsiębiorcy, tj. okres od 1 stycznia 2025 r. do 22 września 2025 r., oraz wskazuje konkretne kategorie zakupów udokumentowanych tymi fakturami.

3. Wykorzystanie towarów i usług udokumentowanych fakturami wystawionymi na dane zmarłego przedsiębiorcy

Towary i usługi udokumentowane fakturami wystawionymi na dane zmarłego przedsiębiorcy były wykorzystywane wyłącznie do działalności opodatkowanej podatkiem od towarów i usług.

Zakupy te służyły działalności produkcyjnej, dystrybucyjnej, sprzedażowej, logistycznej, administracyjnej i technicznej przedsiębiorstwa. Były związane ze sprzedażą towarów i usług opodatkowaną VAT, wykonywaną najpierw przez zmarłego przedsiębiorcę, a następnie kontynuowaną przez Przedsiębiorstwo w spadku.

Towary i usługi objęte tymi fakturami były wykorzystywane do produkcji, magazynowania, pakowania, transportu, sprzedaży i obsługi posprzedażowej wyrobów oferowanych przez przedsiębiorstwo. Dotyczy to zarówno zakupów bezpośrednio związanych z produkcją, jak i zakupów pośrednio związanych z działalnością opodatkowaną VAT, takich jak usługi administracyjne, prawne, informatyczne, serwisowe, ochrony, utrzymania obiektów, utrzymania ruchu oraz dostawy mediów.

Wnioskodawca wskazuje jednoznacznie, że towary i usługi objęte tymi fakturami nie były wykorzystywane do czynności zwolnionych z VAT ani do czynności niepodlegających opodatkowaniu VAT.

Nie były również nabywane na cele prywatne, osobiste ani niezwiązane z działalnością gospodarczą przedsiębiorstwa.

Wnioskodawca wskazuje zatem, że zakupy udokumentowane fakturami wystawionymi na dane zmarłego przedsiębiorcy były wykorzystywane wyłącznie do działalności opodatkowanej VAT, a nie do działalności zwolnionej z VAT, czynności niepodlegających VAT ani celów prywatnych.

4. Zdarzenia, w związku z którymi Przedsiębiorstwo w spadku chce dokonać korekty VAT naliczonego dotyczącego okresu poprzedzającego ustanowienie zarządu sukcesyjnego

Korekta podatku VAT naliczonego dotyczy okresu od 1 stycznia 2025 r. do 22 września 2025 r., tj. okresu, w którym działalność gospodarcza była prowadzona jeszcze przez zmarłego przedsiębiorcę.

Korekta VAT naliczonego dotyczy konkretnych zdarzeń gospodarczych związanych z zakupami dokonanymi na potrzeby działalności opodatkowanej VAT. Chodzi o sytuacje, w których dokumenty zakupowe albo zdarzenia wpływające na wysokość podatku naliczonego dotyczą okresu sprzed śmierci przedsiębiorcy, lecz konieczność ich ujęcia lub skorygowania powstaje już po ustanowieniu zarządu sukcesyjnego.

Dotyczy to następujących zdarzeń (są to konkretne zdarzenia, które miały miejsce w działalności Wnioskodawcy, nie są to hipotetyczne sytuacje, które mogą wystąpić):

1) otrzymania po 22 września 2025 r. faktur zakupowych wystawionych na dane zmarłego przedsiębiorcy, dokumentujących zakupy dokonane lub usługi wykonane w okresie od 1 stycznia 2025 r. do 22 września 2025 r.,

2) otrzymania po 22 września 2025 r. faktur korygujących od dostawców lub usługodawców, odnoszących się do faktur zakupowych wystawionych przed śmiercią przedsiębiorcy,

3) korekt cen zakupu surowców, komponentów, materiałów, opakowań, usług transportowych, usług logistycznych, usług serwisowych, usług technicznych, usług utrzymania ruchu, mediów oraz innych usług wykorzystywanych w działalności opodatkowanej VAT,

4) udzielenia przez dostawcę rabatu, opustu, skonta, premii posprzedażowej albo innego obniżenia ceny dotyczącego zakupów dokonanych przed 22 września 2025 r.,

5) zwrotu towarów do dostawcy, rozliczenia reklamacji jakościowej albo ilościowej, rozliczenia różnic dostaw, niedoborów, nadwyżek lub błędów w zamówieniach dotyczących zakupów dokonanych przed 22 września 2025 r.,

6) stwierdzenia pomyłek w fakturach zakupowych w zakresie ceny, ilości, wartości netto, stawki VAT, kwoty VAT, wartości brutto, danych towaru lub usługi albo innych pozycji faktury,

7) konieczności ujęcia podatku naliczonego z faktur zakupowych dotyczących okresu sprzed śmierci przedsiębiorcy, które nie zostały rozliczone w ewidencji VAT przed ustanowieniem zarządu sukcesyjnego.

Korekta dotyczy zarówno faktur dokumentujących zakupy bezpośrednio produkcyjne, jak i faktur dokumentujących zakupy pośrednio związane z działalnością opodatkowaną VAT, tj. usług administracyjnych, księgowych, prawnych, informatycznych, telekomunikacyjnych, serwisowych, technicznych, logistycznych, transportowych, ochrony, utrzymania nieruchomości, utrzymania ruchu oraz dostaw mediów.

Wszystkie wskazane wyżej zdarzenia dotyczą zakupów pozostających w bezpośrednim albo pośrednim związku z działalnością opodatkowaną VAT, prowadzoną przed śmiercią przedsiębiorcy i kontynuowaną po jego śmierci przez Przedsiębiorstwo w spadku.

Wnioskodawca wskazuje zatem zarówno okres objęty korektą VAT naliczonego, tj. okres od 1 stycznia 2025 r. do 22 września 2025 r., jak i konkretne zdarzenia zakupowe, których ta korekta dotyczy.

5. Konkretna sytuacja, której dotyczy pytanie nr 9 wniosku

Pytanie nr 9 dotyczy możliwości dokonania przez Przedsiębiorstwo w spadku korekty podstawy opodatkowania VAT dotyczącej sprzedaży dokonanej w okresie poprzedzającym ustanowienie zarządu sukcesyjnego, tj. w okresie od 1 stycznia 2025 r. do 22 września 2025 r.

Chodzi o faktury sprzedażowe wystawione przez zmarłego przedsiębiorcę przed 22 września 2025 r. na rzecz kontrahentów przedsiębiorstwa. Faktury te dokumentowały sprzedaż towarów i usług w ramach podstawowej działalności gospodarczej, tj. sprzedaż (…).

Po śmierci przedsiębiorcy faktycznie wystąpiły konkretne zdarzenia odnoszące się do tej sprzedaży, które wpływają na podstawę opodatkowania VAT wykazaną pierwotnie na fakturach sprzedażowych wystawionych przez zmarłego przedsiębiorcę.

Dotyczy to sytuacji, w których po 22 września 2025 r.:

1) kontrahent zgłasza reklamację jakościową dotyczącą produktów sprzedanych przed śmiercią przedsiębiorcy,

2) kontrahent zgłasza reklamację ilościową dotyczącą dostawy wykonanej przed śmiercią przedsiębiorcy,

3) następuje zwrot całości albo części towarów sprzedanych przed śmiercią przedsiębiorcy,

4) strony uzgadniają obniżenie ceny z uwagi na parametry, jakość, ilość, termin dostawy albo inne warunki handlowe dotyczące sprzedaży dokonanej przed śmiercią przedsiębiorcy,

5) przedsiębiorstwo udziela kontrahentowi rabatu, opustu, premii posprzedażowej albo innego obniżenia ceny dotyczącego sprzedaży dokonanej przed śmiercią przedsiębiorcy,

6) dochodzi do końcowego rozliczenia zamówienia, dostawy, partii towaru albo kontraktu handlowego rozpoczętego i udokumentowanego fakturą przed śmiercią przedsiębiorcy,

7) zostaje stwierdzona pomyłka w fakturze pierwotnej wystawionej przez zmarłego przedsiębiorcę w zakresie ceny, ilości, wartości netto, stawki VAT, kwoty VAT, wartości brutto, nazwy towaru, zakresu dostawy albo danych transakcji.

Powyżej wskazane sytuacje stanowią konkretne zdarzenia gospodarcze, które wystąpiły po 22 września 2025 r., i których dotyczy pytanie nr 9 wniosku. Nie są to sytuacje hipotetyczne ani przykładowe, lecz zdarzenia odnoszące się do sprzedaży dokonanej przed śmiercią przedsiębiorcy, które po ustanowieniu zarządu sukcesyjnego wymagały oceny pod kątem możliwości dokonania korekty podstawy opodatkowania VAT przez Przedsiębiorstwo w spadku.

W takich przypadkach korekta podstawy opodatkowania VAT nie dotyczy nowej sprzedaży dokonanej przez Przedsiębiorstwo w spadku. Dotyczy ona sprzedaży wykonanej jeszcze przez zmarłego przedsiębiorcę, ale zdarzenie powodujące konieczność korekty występuje lub zostaje rozliczone już w okresie funkcjonowania Przedsiębiorstwa w spadku.

Wnioskodawca wskazuje zatem, że pytanie nr 9 dotyczy korekty podstawy opodatkowania VAT w związku ze sprzedażą dokonaną przed 22 września 2025 r., udokumentowaną fakturami sprzedażowymi wystawionymi przez zmarłego przedsiębiorcę w razie rabatów, zwrotów towarów, reklamacji, korekt cen, korekt ilościowych, końcowych rozliczeń zamówień oraz błędów w fakturach pierwotnych.

Wnioskodawca wskazał okres, którego dotyczy sprzedaż, rodzaj dokumentów objętych pytaniem, charakter sprzedawanych towarów, przyczyny powstania korekt oraz rodzaje zdarzeń, które wystąpiły po ustanowieniu zarządu sukcesyjnego. Chodzi o rabaty, zwroty towarów, reklamacje, korekty cen, korekty ilościowe, końcowe rozliczenia zamówień oraz błędy w fakturach pierwotnych.

Wnioskodawca wskazał, że opis nie odnosi się do abstrakcyjnych albo hipotetycznych przypadków, lecz do określonych kategorii zdarzeń gospodarczych, które wystąpiły w działalności przedsiębiorstwa i które wymagają oceny w zakresie możliwości dokonania przez Przedsiębiorstwo w spadku korekty podstawy opodatkowania VAT.

Bardziej szczegółowe wskazanie tych zdarzeń, przez podanie numerów faktur, danych konkretnych kontrahentów, kwot, wolumenów sprzedaży lub szczegółowych warunków handlowych, nie może nastąpić z uwagi na tajemnicę przedsiębiorstwa oraz strategiczne znaczenie tych informacji dla działalności Wnioskodawcy. Ujawnienie takich danych nie jest konieczne do oceny skutków podatkowych objętych pytaniem nr 9, a jednocześnie mogłoby naruszyć interes gospodarczy przedsiębiorstwa.

6. Konkretna sytuacja, której dotyczy pytanie nr 10 wniosku

Pytanie nr 10 dotyczy możliwości dokonania przez Przedsiębiorstwo w spadku korekty podatku VAT naliczonego dotyczącej okresu poprzedzającego ustanowienie zarządu sukcesyjnego, tj. okresu od 1 stycznia 2025 r. do 22 września 2025 r.

Chodzi o faktury zakupowe wystawione na dane zmarłego przedsiębiorcy, dokumentujące zakupy towarów i usług dokonane na potrzeby działalności opodatkowanej VAT, prowadzonej przed śmiercią przedsiębiorcy i kontynuowanej następnie przez Przedsiębiorstwo w spadku.

Pytanie dotyczy sytuacji, w których po 22 września 2025 r. zachodzi potrzeba prawidłowego ujęcia lub skorygowania podatku naliczonego wynikającego z faktur zakupowych dotyczących okresu sprzed ustanowienia zarządu sukcesyjnego. Dotyczy to faktur obejmujących zakup surowców, materiałów, komponentów, półproduktów, opakowań, części zamiennych, usług transportowych, usług logistycznych, usług serwisowych, usług technicznych, mediów, usług administracyjnych, usług prawnych, usług informatycznych oraz innych towarów i usług wykorzystywanych w działalności opodatkowanej VAT.

Pytanie obejmuje także faktury korygujące otrzymane od dostawców lub usługodawców już po śmierci przedsiębiorcy, jeżeli odnoszą się do zakupów dokonanych przed 22 września 2025 r. Takie faktury dotyczą rabatów, opustów, zwrotów towarów, reklamacji, korekt cen, korekt ilościowych, korekt wartości netto, korekt stawek VAT lub korekt kwot VAT dotyczących zakupów dokonanych przed ustanowieniem zarządu sukcesyjnego.

Wnioskodawca podkreśla, że wskazane wyżej faktury zakupowe oraz faktury korygujące dotyczą rzeczywistych i konkretnych zakupów towarów oraz usług, które zostały dokonane na potrzeby działalności opodatkowanej VAT prowadzonej przez przedsiębiorstwo. Nie są to sytuacje hipotetyczne ani przykładowe. Chodzi o faktycznie zrealizowane zakupy surowców, materiałów, komponentów, usług transportowych, logistycznych, serwisowych, technicznych, mediów oraz pozostałych towarów i usług wykorzystywanych w działalności produkcyjno-dystrybucyjnej przedsiębiorstwa, których skutki podatkowe wymagają prawidłowego ujęcia lub skorygowania po ustanowieniu zarządu sukcesyjnego.

Wnioskodawca wskazuje, że zakupy objęte pytaniem nr 10 były związane wyłącznie z działalnością opodatkowaną VAT. Nie dotyczyły działalności zwolnionej z VAT, czynności niepodlegających VAT ani celów prywatnych.

Wnioskodawca wskazuje zatem, że pytanie nr 10 dotyczy korekty VAT naliczonego od faktur zakupowych dotyczących okresu od 1 stycznia 2025 r. do 22 września 2025 r., związanych z działalnością opodatkowaną VAT w razie otrzymania faktur zakupowych, faktur korygujących, rabatów, zwrotów, reklamacji, korekt cen, korekt ilościowych oraz korekt błędów w dokumentach zakupowych.

Bardziej szczegółowe wskazanie tych zdarzeń, przez podanie numerów faktur, danych konkretnych kontrahentów, kwot, wolumenów sprzedaży lub szczegółowych warunków handlowych, nie może nastąpić z uwagi na tajemnicę przedsiębiorstwa oraz strategiczne znaczenie tych informacji dla działalności Wnioskodawcy. Ujawnienie takich danych nie jest konieczne do oceny skutków podatkowych objętych pytaniem nr 10, a jednocześnie mogłoby naruszyć interes gospodarczy przedsiębiorstwa.

7. Konkretna sytuacja, której dotyczy pytanie nr 11 wniosku

Pytanie nr 11 dotyczy możliwości wystawienia przez Przedsiębiorstwo w spadku faktury korygującej do faktury pierwotnej wystawionej przez zmarłego przedsiębiorcę przed 22 września 2025 r.

Chodzi o faktury sprzedażowe dokumentujące czynności opodatkowane VAT wykonane w ramach podstawowej działalności przedsiębiorstwa przed ustanowieniem zarządu sukcesyjnego. Faktury pierwotne były wystawione przez zmarłego przedsiębiorcę na rzecz kontrahentów przedsiębiorstwa. Po śmierci przedsiębiorcy działalność jest kontynuowana przez Przedsiębiorstwo w spadku, a relacje handlowe z kontrahentami są dalej obsługiwane przez Przedsiębiorstwo w spadku.

Faktury korygujące, których dotyczy pytanie, dotyczą następujących sytuacji (są to sytuacje, które faktycznie wystąpiły u Wnioskodawcy, nie są to abstrakcyjne lub hipotetyczne stany faktyczne, które mogą, lecz nie muszą wystąpić):

1) korekty sprzedaży produktów wytwarzanych oraz dystrybuowanych przez przedsiębiorstwo, w tym (…),

2) korekty ceny sprzedaży po wystawieniu faktury pierwotnej,

3) korekty ilości sprzedanych towarów po porównaniu faktury z dokumentami magazynowymi, dokumentami WZ, dokumentami transportowymi albo protokołami odbioru,

4) korekty związanej ze zwrotem całości albo części towarów przez kontrahenta,

5) korekty związanej z uznaną reklamacją jakościową, technologiczną, ilościową lub logistyczną,

6) korekty związanej z udzieleniem rabatu, opustu, premii albo innego obniżenia ceny już po sprzedaży,

7) korekty błędów formalnych lub rachunkowych w fakturze pierwotnej w zakresie ceny, ilości, wartości netto, stawki VAT, kwoty VAT, wartości brutto, nazwy towaru, opisu świadczenia albo pozostałych danych transakcji.

Wnioskodawca wskazuje, że powyższy opis spełnia wymóg konkretnego przedstawienia sytuacji, której dotyczy pytanie nr 11 wniosku. Wskazano bowiem rodzaj faktur, których dotyczy pytanie, okres, do którego odnoszą się faktury pierwotne, charakter sprzedaży dokumentowanej tymi fakturami, rodzaje produktów objętych korektami oraz konkretne przyczyny wystawienia faktur korygujących. Opis nie ma charakteru ogólnego, abstrakcyjnego ani oderwanego od działalności Wnioskodawcy. Dotyczy rzeczywistych zdarzeń gospodarczych występujących w działalności przedsiębiorstwa, które po ustanowieniu zarządu sukcesyjnego wymagają oceny w zakresie możliwości wystawienia przez Przedsiębiorstwo w spadku faktur korygujących do faktur pierwotnych wystawionych przez zmarłego przedsiębiorcę.

Wnioskodawca wskazuje, że faktura korygująca ma odnosić się do faktury pierwotnej wystawionej jeszcze przez zmarłego przedsiębiorcę, ale jej wystawienie jest konieczne już po jego śmierci. Potrzeba wystawienia faktury korygującej wynika z kontynuacji działalności gospodarczej przez Przedsiębiorstwo w spadku i z konieczności prawidłowego rozliczenia zdarzeń gospodarczych związanych ze sprzedażą dokonaną przed ustanowieniem zarządu sukcesyjnego.

Wnioskodawca wskazuje zatem, że pytanie nr 11 dotyczy możliwości wystawienia przez Przedsiębiorstwo w spadku faktury korygującej do faktury pierwotnej wystawionej przez zmarłego przedsiębiorcę przed 22 września 2025 r. w związku ze zdarzeniami, które po tej dacie wystąpiły i wymagają skorygowania sprzedaży, tj. rabatem, zwrotem, reklamacją, korektą ceny, korektą ilości albo błędem w fakturze pierwotnej.

8. Towary i środki trwałe, których dotyczy korekta podatku VAT naliczonego, w tym korekta wieloletnia

Korekta podatku VAT naliczonego, w tym korekta wieloletnia, dotyczy składników majątku wykorzystywanych w działalności gospodarczej prowadzonej przez zmarłego przedsiębiorcę, a następnie kontynuowanej przez Przedsiębiorstwo w spadku.

Wnioskodawca doprecyzowuje, że korekta wieloletnia w ścisłym znaczeniu dotyczy nieruchomości oraz środków trwałych, do których zgodnie z ustawą o VAT stosuje się wieloletni okres korekty. W odniesieniu do środków trwałych o wartości początkowej nieprzekraczającej 15 000 zł pytanie obejmuje natomiast prawidłowy sposób ujęcia korekty podatku naliczonego właściwy dla tej kategorii składników majątku.

Wnioskodawca wskazuje, że w przedsiębiorstwie występują środki trwałe należące do różnych kategorii, w tym:

1) nieruchomości, budynki, lokale, prawa do lokali oraz obiekty inżynierii lądowej i wodnej,

2) środki trwałe inne niż nieruchomości, których wartość początkowa przekracza 15 000 zł,

3) środki trwałe, których wartość początkowa nie przekracza 15 000 zł.

Z danych wynikających ze sprawozdania finansowego przedsiębiorstwa wynika, że na dzień kończący bieżący rok obrotowy przedsiębiorstwo posiadało istotne aktywa trwałe, w tym rzeczowe aktywa trwałe. W ramach rzeczowych aktywów trwałych wykazano środki trwałe obejmujące budynki, lokale, prawa do lokali i obiekty inżynierii lądowej i wodnej, urządzenia techniczne i maszyny, środki transportu oraz inne środki trwałe.

Korekta podatku VAT naliczonego dotyczy więc w Przedsiębiorstwie w spadku następujących kategorii składników majątku:

1) nieruchomości, budynków, lokali, praw do lokali oraz obiektów inżynierii lądowej i wodnej wykorzystywanych w działalności produkcyjnej, magazynowej, administracyjnej lub logistycznej przedsiębiorstwa,

2) urządzeń technicznych i maszyn wykorzystywanych w procesie produkcji i przetwórstwa tworzyw sztucznych, w tym maszyn produkcyjnych, urządzeń technologicznych, urządzeń pomocniczych, instalacji technicznych oraz urządzeń służących utrzymaniu procesu produkcyjnego,

3) środków transportu wykorzystywanych w działalności gospodarczej, do przewozu towarów, obsługi dostaw, logistyki, kontaktów z kontrahentami oraz bieżącej działalności przedsiębiorstwa,

4) innych środków trwałych wykorzystywanych w działalności opodatkowanej VAT, w tym wyposażenia technicznego, narzędzi, urządzeń pomocniczych, sprzętu magazynowego, wyposażenia biurowego, urządzeń informatycznych i pozostałych składników majątku trwałego używanych w przedsiębiorstwie.

Wnioskodawca podkreśla, że wskazane wyżej kategorie składników majątku rzeczywiście występują w przedsiębiorstwie i obejmują konkretne środki trwałe wykorzystywane w działalności opodatkowanej VAT. Nie są to kategorie abstrakcyjne ani hipotetyczne. Chodzi o faktycznie posiadane i używane w przedsiębiorstwie nieruchomości, maszyny, urządzenia techniczne, środki transportu oraz inne środki trwałe, które służą prowadzeniu działalności produkcyjno-dystrybucyjnej.

Wnioskodawca nie wskazuje jednak indywidualnego oznaczenia poszczególnych środków trwałych, w tym nazw, modeli, parametrów technicznych, lokalizacji, numerów ewidencyjnych, wartości początkowych ani szczegółowego przeznaczenia konkretnych maszyn i urządzeń, z uwagi na tajemnicę przedsiębiorstwa oraz strategiczne znaczenie tych informacji. Ujawnienie takich danych mogłoby pozwolić osobom trzecim, w tym podmiotom konkurencyjnym, na odtworzenie informacji o zapleczu technologicznym przedsiębiorstwa, skali produkcji, rodzaju wykorzystywanych maszyn, poziomie zaawansowania procesu produkcyjnego oraz przewagach organizacyjnych i technicznych Wnioskodawcy.

Dla oceny skutków podatkowych objętych pytaniem istotne jest wskazanie kategorii składników majątku, ich związku z działalnością opodatkowaną VAT oraz tego, czy są to nieruchomości, środki trwałe o wartości początkowej przekraczającej 15 000 zł albo środki trwałe o wartości początkowej nieprzekraczającej 15 000 zł. Te informacje zostały przedstawione powyżej w sposób pozwalający na ocenę zasad korekty podatku VAT naliczonego.

W zakresie nieruchomości, budynków, lokali, praw do lokali oraz obiektów inżynierii lądowej i wodnej korekta dotyczy składników majątku objętych zasadami korekty właściwej dla nieruchomości i praw wieczystego użytkowania gruntów.

W zakresie środków trwałych innych niż nieruchomości, których wartość początkowa przekracza 15 000 zł, korekta dotyczy maszyn, urządzeń technicznych, instalacji produkcyjnych, środków transportu oraz innych składników majątku trwałego wykorzystywanych w działalności opodatkowanej VAT.

W zakresie środków trwałych, których wartość początkowa nie przekracza 15 000 zł, pytanie obejmuje ustalenie prawidłowego sposobu korekty podatku naliczonego właściwego dla tej kategorii składników majątku. Dotyczy to drobniejszych urządzeń technicznych, narzędzi, wyposażenia, sprzętu magazynowego, sprzętu biurowego, urządzeń informatycznych oraz innych składników majątku używanych w bieżącej działalności przedsiębiorstwa.

Wnioskodawca wskazuje jednocześnie, że wskazane środki trwałe były wykorzystywane do działalności opodatkowanej VAT prowadzonej przez zmarłego przedsiębiorcę, a następnie są wykorzystywane do tej samej działalności gospodarczej kontynuowanej przez Przedsiębiorstwo w spadku.

Przedmiotem pytania nie są składniki majątku wykorzystywane do działalności zwolnionej z VAT, czynności niepodlegających VAT ani do celów prywatnych.

Wnioskodawca wskazuje zatem, że korekta podatku VAT naliczonego, w tym korekta wieloletnia, dotyczy nieruchomości, środków trwałych o wartości początkowej przekraczającej 15 000 zł oraz środków trwałych o wartości początkowej nieprzekraczającej 15 000 zł, wykorzystywanych w działalności opodatkowanej VAT.

9. Doprecyzowanie związku korekt z działalnością opodatkowaną VAT

Wszystkie korekty opisane w odpowiedzi na wezwanie dotyczą działalności opodatkowanej VAT.

Zarówno faktury sprzedażowe, jak i faktury zakupowe oraz faktury korygujące odnoszą się do działalności gospodarczej prowadzonej w sposób ciągły najpierw przez zmarłego przedsiębiorcę, a następnie przez Przedsiębiorstwo w spadku.

Korekty dotyczą zdarzeń gospodarczych powiązanych z normalnym funkcjonowaniem przedsiębiorstwa produkcyjno-dystrybucyjnego, tj. sprzedażą produktów, zakupem surowców i komponentów, zakupem usług wspierających produkcję i dystrybucję, obsługą reklamacji, zwrotami towarów, rabatami, korektami cen, korektami ilościowymi, korektami jakościowymi oraz rozliczeniami dotyczącymi środków trwałych wykorzystywanych w działalności opodatkowanej VAT.

Wnioskodawca nie pyta o korekty dotyczące działalności prywatnej, działalności zwolnionej z VAT ani czynności niepodlegających VAT. Pytania nr 9-11 oraz pytanie dotyczące korekty VAT naliczonego odnoszą się wyłącznie do zdarzeń związanych z działalnością opodatkowaną VAT przedsiębiorstwa.

Wnioskodawca wskazuje zatem, że powyższe informacje stanowią zbiorcze doprecyzowanie odpowiedzi na pytania organu, gdyż potwierdzają, że wszystkie opisane korekty dotyczą wyłącznie działalności opodatkowanej VAT, prowadzonej przed śmiercią przedsiębiorcy i kontynuowanej następnie przez Przedsiębiorstwo w spadku.

Wnioskodawca wskazuje, że w uzupełnieniu szeroko opisano rodzaj działalności opodatkowanej VAT prowadzonej przez Przedsiębiorstwo w spadku, tj. kontynuowaną po śmierci przedsiębiorcy działalność produkcyjno-dystrybucyjną w zakresie wyrobów z tworzyw sztucznych oraz produktów specjalistycznych. Wskazano również, że wszystkie opisane korekty pozostają związane właśnie z tą działalnością opodatkowaną VAT, w tym ze sprzedażą produktów, zakupem surowców, materiałów, komponentów i usług wspierających działalność przedsiębiorstwa, obsługą reklamacji, zwrotami, rabatami, korektami cen, korektami ilościowymi oraz rozliczeniami dotyczącymi środków trwałych wykorzystywanych w tej działalności. Wnioskodawca przedstawił więc nie tylko ogólne stwierdzenie o związku korekt z działalnością opodatkowaną VAT, lecz także szczegółowo opisał charakter tej działalności oraz rodzaje zdarzeń gospodarczych, z których wynikają korekty objęte wnioskiem.

Wnioskodawca wskazuje również, że opisane wyżej kategorie obejmują rodzajowo pełny zakres faktur sprzedażowych, faktur zakupowych, faktur korygujących oraz korekt objętych pytaniami nr 9-11 wniosku, z zastrzeżeniem niewskazywania danych identyfikujących pojedyncze dokumenty, kontrahentów, kwoty i szczegółowe warunki handlowe z uwagi na tajemnicę przedsiębiorstwa.

Wnioskodawca wskazuje ponadto, że opisane wyżej zdarzenia nie są przedstawione dla celów poznawczych ani w celu uzyskania ogólnej porady podatkowej. Są to zdarzenia gospodarcze występujące w działalności przedsiębiorstwa, których prawidłowe rozliczenie w podatku od towarów i usług stanowi przedmiot wątpliwości Wnioskodawcy.

Pytania nr 8-12 wniosku

1) Czy prawidłowe jest stanowisko Wnioskodawcy, że może On odliczyć podatek naliczony na podstawie faktur zakupowych wystawionych na dane zmarłego przedsiębiorcy?

2) Czy prawidłowe jest stanowisko Wnioskodawcy, że może On dokonać korekty podstawy opodatkowania VAT dotyczącej okresu poprzedzającego ustanowienie zarządu sukcesyjnego?

3) Czy prawidłowe jest stanowisko Wnioskodawcy, że może On dokonać korekty VAT naliczonego dotyczącej okresu poprzedzającego ustanowienie zarządu sukcesyjnego?

4) Czy prawidłowe jest stanowisko Wnioskodawcy, że może On wystawić fakturę korygującą dotyczącą okresu poprzedzającego ustanowienie zarządu sukcesyjnego?

5) Czy prawidłowe jest stanowisko Wnioskodawcy, iż kontynuuje On korektę wieloletnią w VAT po zmarłym przedsiębiorcy?

Pana stanowisko w sprawie pytań nr 8-12 wniosku

W ocenie Wnioskodawcy:

1. prawidłowe jest stanowisko Wnioskodawcy, że może On odliczyć podatek naliczony na podstawie faktur zakupowych wystawionych na dane zmarłego przedsiębiorcy.

2. prawidłowe jest stanowisko Wnioskodawcy, że może On dokonać korekty podstawy opodatkowania VAT dotyczącej okresu poprzedzającego ustanowienie zarządu sukcesyjnego.

3. prawidłowe jest stanowisko Wnioskodawcy, że może On dokonać korekty VAT naliczonego dotyczącej okresu poprzedzającego ustanowienie zarządu sukcesyjnego.

4. prawidłowe jest stanowisko Wnioskodawcy, że może On wystawić fakturę korygującą dotyczącą okresu poprzedzającego ustanowienie zarządu sukcesyjnego.

5. prawidłowe jest stanowisko Wnioskodawcy, iż kontynuuje On korektę wieloletnią w VAT po zmarłym przedsiębiorcy.

Uzasadnienie

Ad 1

W myśl art. 15 ust. 1a ustawy o VAT, podatnikiem, o którym mowa w ust. 1 (czyli podatnikiem VAT), jest także jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej stanowiąca przedsiębiorstwo w spadku w okresie od otwarcia spadku do dnia wygaśnięcia:

1) zarządu sukcesyjnego albo

2) uprawnienia do powołania zarządcy sukcesyjnego, jeżeli zarząd sukcesyjny nie został ustanowiony i dokonano zgłoszenia, o którym mowa w art. 12 ust. 1c ustawy z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników.

Wedle art. 15 ust. 1b ustawy o VAT, podatnika, o którym mowa w ust. 1a, uznaje się za podatnika kontynuującego prowadzenie działalności gospodarczej zmarłego podatnika.

Dość istotne w kontekście zadanego pytania jest przywołanie uzasadnienia do Rządowego projektu ustawy o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej z dnia 22 lutego 2018 r. (link: https://www.sejm.gov.pl/Sejm8.nsf/druk.xsp?nr=2293):

„Zmiany w ustawie o VAT odpowiadają koncepcji, zgodnie z którą przyjmuje się zasadę pełnej kontynuacji rozliczeń na gruncie VAT przez przedsiębiorstwo w spadku. Z chwilą śmierci przedsiębiorcy, przedsiębiorstwo w spadku staje się podatnikiem VAT kontynuującym działalność po zmarłym przedsiębiorcy. Zarządca sukcesyjny, prowadząc z wykorzystaniem przedsiębiorstwa zmarłego podatnika przedsiębiorstwo w spadku (w imieniu własnym ale na rachunek właścicieli przedsiębiorstwa w spadku), biorąc pod uwagę przyjętą na gruncie VAT zasadę pełnej kontynuacji, będzie uprawniony i zobowiązany, przykładowo, do złożenia deklaracji lub korekt deklaracji za zmarłego podatnika.

Przyjęta zasada wpisuje się także w przyjętą na gruncie Ordynacji podatkowej konstrukcję, zgodnie z którą do czasu wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego przewidziane w przepisach prawa podatkowego majątkowe i niemajątkowe prawa i obowiązki spadkodawcy związane z prowadzoną działalnością gospodarczą (które przypadają spadkobiercom) są wykonywane przez zarządcę sukcesyjnego (dodanie § 1b w art. 97 Ordynacji podatkowej)”.

Stosownie do art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15 ustawy o VAT, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124 ustawy o VAT.

Ponadto, w myśl art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy o VAT, kwotę podatku naliczonego stanowi:

1) suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu:

a) nabycia towarów i usług,

b) dokonania całości lub części zapłaty przed nabyciem towaru lub wykonaniem usługi.

Biorąc pod uwagę, iż Wnioskodawca kontynuuje działalność gospodarczą zmarłego przedsiębiorcy w zakresie VAT, zaś prawo do odliczenia podatku naliczonego jest elementem konstrukcyjnym VAT i nie powinno być bezpodstawnie odmawiane podatnikowi, należy, zdaniem Wnioskodawcy uznać, iż Wnioskodawca (jako przedsiębiorstwo w spadku) będzie miał prawo do odliczenia VAT naliczonego z faktur zakupowych wystawionych na zmarłego przedsiębiorcę.

Wnioskodawca dla potrzeb VAT nie jest bowiem jakimś odrębnym, nowym w stosunku do zmarłego przedsiębiorcy podmiotem, lecz jest Jego bezpośrednim kontynuatorem, czemu ustawodawca dał wyraz zarówno w uzasadnieniu do ustawy, jak i w art. 15 ust. 1b ustawy o VAT.

W rezultacie, w opinii Wnioskodawcy, prawidłowe jest Jego stanowisko, że może On odliczyć podatek naliczony na podstawie faktur zakupowych wystawionych na dane zmarłego przedsiębiorcy.

Tym samym, Wnioskodawca twierdzi, że stanowisko wyrażone w odniesieniu do pytania nr 1 (pytanie nr 8 wniosku) jest prawidłowe.

Ad 2

1) zarządu sukcesyjnego albo

Wedle art. 15 ust. 1b ustawy o VAT, podatnika, o którym mowa w ust. 1a, uznaje się za podatnika kontynuującego prowadzenie działalności gospodarczej zmarłego podatnika.

Na podstawie przywołanych przepisów oraz uzasadnienia projektu ustawy o zarządzie sukcesyjnym, w ocenie Wnioskodawcy, istnieją przesłanki do dokonania korekty podstawy opodatkowania VAT dotyczącej okresu poprzedzającego ustanowienie zarządu sukcesyjnego.

Po pierwsze, art. 15 ust. 1a i 1b ustawy o VAT wprost statuują przedsiębiorstwo w spadku jako podatnika VAT kontynuującego działalność gospodarczą zmarłego przedsiębiorcy, co oznacza brak zerwania ciągłości podmiotowej na gruncie VAT.

Po drugie, Wnioskodawca wskazuje, że ustawodawca przyjął zasadę pełnej kontynuacji rozliczeń VAT, co zostało wyraźnie potwierdzone w uzasadnieniu projektu ustawy - przedsiębiorstwo w spadku z chwilą śmierci przedsiębiorcy wstępuje w jego sytuację prawnopodatkową, a zarządca sukcesyjny jest zarówno uprawniony, jak i zobowiązany do wykonywania wszelkich praw i obowiązków podatkowych, w tym do składania deklaracji oraz korekt deklaracji za zmarłego podatnika.

Skoro korekta podstawy opodatkowania VAT stanowi element rozliczeń podatku od towarów i usług, to - przy zachowaniu ciągłości podmiotowej podatnika - może ona dotyczyć również okresów sprzed ustanowienia zarządu sukcesyjnego.

Po trzecie, powyższe znajduje systemowe potwierdzenie w art. 97 § 1b Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym do czasu wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego majątkowe i niemajątkowe prawa oraz obowiązki podatkowe spadkodawcy związane z działalnością gospodarczą są wykonywane przez zarządcę sukcesyjnego.

W konsekwencji, prawidłowe jest stanowisko Wnioskodawcy, że może On dokonać korekty podstawy opodatkowania VAT dotyczącej okresu poprzedzającego ustanowienie zarządu sukcesyjnego.

Tym samym, zdaniem Wnioskodawcy, Jego stanowisko wyrażone w odniesieniu do pytania nr 2 (pytanie nr 9 wniosku) jest prawidłowe.

Ad 3

1) zarządu sukcesyjnego albo

Wedle art. 15 ust. 1b ustawy o VAT, podatnika, o którym mowa w ust. 1a, uznaje się za podatnika kontynuującego prowadzenie działalności gospodarczej zmarłego podatnika.

W związku z tym, zdaniem Wnioskodawcy, prawidłowe jest Jego stanowisko, że przyjęta przez ustawodawcę zasada kontynuacji rozliczeń na gruncie VAT obejmuje nie tylko podatek należny, lecz całość mechanizmu rozliczenia VAT, w tym również podatek naliczony oraz jego korekty, jako integralny element kalkulacji zobowiązania podatkowego z tytułu VAT.

Należy odnotować, iż zobowiązanie podatkowe w VAT (bądź kwota VAT do zwrotu) jest każdorazowo wynikiem zestawienia podatku należnego i podatku naliczonego.

Skoro więc - na mocy art. 15 ust. 1a i 1b ustawy o VAT - przedsiębiorstwo w spadku jest uznawane za podatnika kontynuującego działalność gospodarczą zmarłego podatnika, to kontynuacja ta musi dotyczyć również prawa do korekty podatku naliczonego, bez którego nie jest możliwe prawidłowe ustalenie zobowiązania podatkowego w VAT.

Stanowisko to znajduje potwierdzenie w uzasadnieniu do projektu ustawy o zarządzie sukcesyjnym, w którym wprost wskazano na zasadę pełnej kontynuacji rozliczeń VAT, obejmującą uprawnienie i obowiązek składania deklaracji oraz korekt deklaracji za zmarłego podatnika.

W konsekwencji, prawidłowe jest stanowisko Wnioskodawcy, że może On dokonać korekty VAT naliczonego dotyczącej okresu poprzedzającego ustanowienie zarządu sukcesyjnego.

Tym samym, zdaniem Wnioskodawcy, Jego stanowisko wyrażone w odniesieniu do pytania nr 3 (pytanie nr 10 wniosku) jest prawidłowe.

Ad 4

1) zarządu sukcesyjnego albo

Wedle art. 15 ust. 1b ustawy o VAT, podatnika, o którym mowa w ust. 1a, uznaje się za podatnika kontynuującego prowadzenie działalności gospodarczej zmarłego podatnika.

Stosownie do art. 106j ust. 1 ustawy o VAT, w przypadku gdy po wystawieniu faktury:

1) podstawa opodatkowania lub kwota podatku wskazana w fakturze uległa zmianie,

2) dokonano zwrotu podatnikowi towarów i opakowań,

3) dokonano zwrotu nabywcy całości lub części zapłaty, o której mowa w art. 106b ust. 1 pkt 4,

4) stwierdzono pomyłkę w jakiejkolwiek pozycji faktury,

- podatnik wystawia fakturę korygującą.

W ocenie Wnioskodawcy, w oparciu o powyższe, za prawidłowe należy uznać stanowisko Wnioskodawcy, że może On wystawić fakturę korygującą dotyczącą okresu poprzedzającego ustanowienie zarządu sukcesyjnego.

Wnioskodawca uzasadnia to poniższymi względami.

Po pierwsze, skoro - zgodnie z art. 15 ust. 1a i 1b ustawy o VAT - przedsiębiorstwo w spadku jest uznawane za podatnika VAT kontynuującego prowadzenie działalności gospodarczej zmarłego przedsiębiorcy, to kontynuacja ta nie może być ograniczona wyłącznie do bieżących czynności wykonywanych po jego śmierci, lecz obejmuje również transakcje zawarte przez zmarłego przedsiębiorcę w ramach tej samej działalności gospodarczej. Transakcje te pozostają elementem prowadzonego przedsiębiorstwa, a ich skutki prawne i podatkowe trwają także po śmierci podatnika. W konsekwencji przedsiębiorstwo w spadku przejmuje nie tylko prawa, ale również obowiązki związane z prawidłowym rozliczeniem tych transakcji, w tym obowiązek ich właściwego udokumentowania na gruncie VAT.

Po drugie, obowiązek wystawienia faktury korygującej, o którym mowa w art. 106j ust. 1 ustawy o VAT, ma charakter następczy wobec pierwotnej czynności opodatkowanej i aktualizuje się w przypadku zaistnienia określonych zdarzeń po wystawieniu faktury pierwotnej, takich jak zmiana podstawy opodatkowania, zwrot towarów lub zapłaty czy stwierdzenie pomyłki. Skoro zdarzenia te odnoszą się do transakcji zawartych przez zmarłego przedsiębiorcę, a przedsiębiorstwo w spadku kontynuuje jego działalność gospodarczą, to właśnie ten podmiot jest jedynym podatnikiem zdolnym do realizacji obowiązku wynikającego z art. 106j ustawy o VAT. Brak możliwości wystawienia faktury korygującej prowadziłby do trwałego oderwania rozliczeń VAT od rzeczywistego przebiegu transakcji gospodarczych.

Po trzecie, możliwość dokonania korekty podstawy opodatkowania oraz podatku VAT jest funkcjonalnie i normatywnie uzależniona od wystawienia faktury korygującej, która stanowi formalny warunek zmiany rozliczeń podatkowych.

Wynika to z art. 29a ust. 13 ustawy o VAT, w myśl którego, w przypadkach, o których mowa w ust. 10 pkt 1-3 ustawy o VAT, obniżenia podstawy opodatkowania, w stosunku do podstawy określonej w wystawionej fakturze z wykazanym podatkiem, dokonuje się za okres rozliczeniowy, w którym podatnik wystawił fakturę korygującą, pod warunkiem że z posiadanej przez tego podatnika dokumentacji wynika, że uzgodnił on z nabywcą towaru lub usługobiorcą warunki obniżenia podstawy opodatkowania dla dostawy towarów lub świadczenia usług określone w fakturze korygującej oraz warunki te zostały spełnione, a faktura ta jest zgodna z posiadaną dokumentacją. W przypadku gdy w okresie rozliczeniowym, w którym została wystawiona faktura korygująca, podatnik nie posiada dokumentacji, o której mowa w zdaniu pierwszym, obniżenia podstawy opodatkowania dokonuje za okres rozliczeniowy, w którym dokumentację tę uzyskał.

Skoro zatem ustawodawca przyjął zasadę pełnej kontynuacji rozliczeń VAT przez przedsiębiorstwo w spadku, to musi ona obejmować także prawo i obowiązek wystawiania faktur korygujących dotyczących transakcji zmarłego przedsiębiorcy. Tylko takie ujęcie zapewnia rzeczywistą kontynuację rozliczeń podatkowych oraz umożliwia skorygowanie zarówno podstawy opodatkowania w odniesieniu do czynności dokonanych przed śmiercią przedsiębiorcy.

Tym samym, zdaniem Wnioskodawcy, Jego stanowisko wyrażone w odniesieniu do pytania nr 4 (pytanie nr 11 wniosku) jest prawidłowe.

Ad 5

1) zarządu sukcesyjnego albo

Wedle art. 15 ust. 1b ustawy o VAT, podatnika, o którym mowa w ust. 1a, uznaje się za podatnika kontynuującego prowadzenie działalności gospodarczej zmarłego podatnika.

W myśl art. 91 ust. 1 ustawy o VAT, po zakończeniu roku, w którym podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, o którym mowa w art. 86 ust. 1, jest on obowiązany dokonać korekty kwoty podatku odliczonego zgodnie z art. 90 ust. 2-10a lub 10c-10g, z uwzględnieniem proporcji obliczonej w sposób określony w art. 90 ust. 2-6, 10, 10a lub 10c-10g lub przepisach wydanych na podstawie art. 90 ust. 11 i 12, dla zakończonego roku podatkowego.

Stosownie do art. 91 ust. 2 ustawy o VAT, w przypadku towarów i usług, które na podstawie przepisów o podatku dochodowym są zaliczane przez podatnika do środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych podlegających amortyzacji, a także gruntów i praw wieczystego użytkowania gruntów, jeżeli zostały zaliczone do środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych nabywcy, z wyłączeniem tych, których wartość początkowa nie przekracza 15 000 zł, korekty, o której mowa w ust. 1, podatnik dokonuje w ciągu 5 kolejnych lat, a w przypadku nieruchomości i praw wieczystego użytkowania gruntów - w ciągu 10 lat, licząc od roku, w którym zostały oddane do użytkowania. Roczna korekta w przypadku, o którym mowa w zdaniu pierwszym, dotyczy jednej piątej, a w przypadku nieruchomości i praw wieczystego użytkowania gruntów - jednej dziesiątej kwoty podatku naliczonego przy ich nabyciu lub wytworzeniu. W przypadku środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, których wartość początkowa nie przekracza 15 000 zł, przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio, z tym że korekty dokonuje się po zakończeniu roku, w którym zostały oddane do użytkowania.

Wedle art. 91 ust. 3 ustawy o VAT, korekty, o której mowa w ust. 1 i 2, dokonuje się w deklaracji podatkowej składanej za pierwszy okres rozliczeniowy roku następującego po roku podatkowym, za który dokonuje się korekty, a w przypadku zakończenia działalności gospodarczej - w deklaracji podatkowej za ostatni okres rozliczeniowy.

Mając na uwadze powyższy wstęp, zdaniem Wnioskodawcy prawidłowe jest Jego stanowisko, zgodnie z którym jest On zobowiązany i jednocześnie uprawniony do kontynuowania wieloletniej korekty VAT naliczonego po zmarłym przedsiębiorcy, o której mowa w art. 91 ust. 1-3 ustawy o VAT.

Taki wniosek wynika z przyjętej przez ustawodawcę zasady pełnej kontynuacji rozliczeń na gruncie VAT przez przedsiębiorstwo w spadku.

Skoro - na podstawie art. 15 ust. 1a i 1b ustawy o VAT - przedsiębiorstwo w spadku jest uznawane za podatnika VAT kontynuującego działalność gospodarczą zmarłego podatnika, to kontynuacja ta obejmuje również wszystkie elementy rozliczeń podatkowych, w tym obowiązki związane z korygowaniem podatku naliczonego w kolejnych latach podatkowych. Korekta wieloletnia jest mechanizmem służącym doprowadzeniu rozliczeń VAT do stanu zgodnego z faktycznym wykorzystaniem składników majątku w działalności opodatkowanej, a tym samym jest integralnym elementem prawidłowego rozliczania VAT.

Ponadto korekta wieloletnia, o której mowa w art. 91 ustawy o VAT, dotyczy podatku naliczonego od towarów i usług zaliczonych do środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych i jest rozliczana sukcesywnie w kolejnych latach podatkowych. Jej istotą jest bieżące dostosowywanie zakresu odliczenia podatku naliczonego do rzeczywistego sposobu wykorzystania tych składników majątku.

W efekcie, skoro przedsiębiorstwo w spadku kontynuuje działalność gospodarczą zmarłego przedsiębiorcy z wykorzystaniem tych samych środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych, to zachowana zostaje pełna ciągłość gospodarcza i ekonomiczna, która uzasadnia kontynuację korekty. Przerwanie korekty wieloletniej wyłącznie z powodu śmierci podatnika prowadziłoby do oderwania rozliczeń VAT od rzeczywistego wykorzystania majątku przedsiębiorstwa, co pozostawałoby w sprzeczności z celem przepisu art. 91 ustawy o VAT.

Tym samym, zdaniem Wnioskodawcy, Jego stanowisko wyrażone w odniesieniu do pytania nr 5 (pytanie nr 12 wniosku) jest prawidłowe.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 7 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622), zwanej dalej Ordynacją podatkową:

Podatnikiem jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, podlegająca na mocy ustaw podatkowych obowiązkowi podatkowemu.

Na podstawie art. 7 § 2 Ordynacji podatkowej:

Ustawy podatkowe mogą ustanawiać podatnikami inne podmioty niż wymienione w § 1.

Stosownie do art. 7a § 1 Ordynacji podatkowej:

Prawa i obowiązki podatnika oraz płatnika będącego przedsiębiorstwem w spadku, w przypadku gdy na mocy ustaw podatkowych podlega obowiązkowi podatkowemu, w okresie od ustanowienia do dnia wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego wykonuje zarządca sukcesyjny.

W myśl natomiast art. 7a § 2 Ordynacji podatkowej:

W okresie od chwili śmierci przedsiębiorcy do dnia ustanowienia zarządu sukcesyjnego albo wygaśnięcia uprawnienia do powołania zarządcy sukcesyjnego, a także w okresie od dnia, w którym zarządca sukcesyjny przestał pełnić tę funkcję, do dnia powołania kolejnego zarządcy sukcesyjnego albo wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego prawa i obowiązki podatnika oraz płatnika, o których mowa w § 1, wykonują osoby, o których mowa w art. 14 ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej i innych ułatwieniach związanych z sukcesją przedsiębiorstw, dokonujące czynności, o których mowa w art. 13 tej ustawy.

Byt prawny podatnika - osoby fizycznej, na którego przepisy podatkowe nakładają obowiązek podatkowy ustaje z chwilą jego śmierci.

W tym miejscu warto przytoczyć treść przepisów rozdziału 14 Ordynacji podatkowej, dotyczących praw i obowiązków następców prawnych oraz podmiotów przekształcanych.

Jak stanowi art. 97 § 1 Ordynacji podatkowej:

Spadkobiercy podatnika, z zastrzeżeniem § 1a, 2 i 2a, przejmują przewidziane w przepisach prawa podatkowego majątkowe prawa i obowiązki spadkodawcy.

Zgodnie z art. 97 § 1a Ordynacji podatkowej:

Przedsiębiorstwo w spadku, w przypadku gdy ustanowiono zarząd sukcesyjny, wstępuje w przewidziane w przepisach prawa podatkowego majątkowe prawa i obowiązki spadkodawcy związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, z wyjątkiem tych praw, które nie mogą być kontynuowane na podstawie odrębnych ustaw. Przepis art. 26 stosuje się odpowiednio.

Stosownie do treści art. 97 § 1b Ordynacji podatkowej:

Do czasu wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego przewidziane w przepisach prawa podatkowego majątkowe i niemajątkowe prawa i obowiązki spadkodawcy związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, w tym również prawa nabyte przez przedsiębiorcę wynikające z decyzji wydanych na podstawie art. 67a § 1 pkt 1 i 2, są wykonywane przez zarządcę sukcesyjnego.

Z powołanych przepisów wynika, że w przypadku śmierci przedsiębiorcy prowadzącego jednoosobową działalność gospodarczą (spadkodawcy) sukcesja podatkowa uzależniona jest od tego, czy ustanowiono zarządcę sukcesyjnego. Jeżeli taka sytuacja ma miejsce, to sukcesorem na mocy przepisów Ordynacji podatkowej jest przedsiębiorstwo w spadku. Prawa i obowiązki wynikające z przepisów prawa podatkowego wykonuje w tym przypadku zarządca sukcesyjny.

Zwrócić należy uwagę, że na podstawie art. 97 § 1 Ordynacji podatkowej spadkobiercy przejmują przewidziane w przepisach prawa podatkowego majątkowe prawa i obowiązki spadkodawcy, zaś na podstawie art. 97 § 1a Ordynacji podatkowej, przedsiębiorstwo w spadku wstępuje w takie prawa i obowiązki (z zastrzeżeniem, że dotyczy to wyłącznie praw i obowiązków związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą).

Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze. zm.), zwaną dalej ustawą:

Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Przepisy ustawy z 5 lipca 2018 r. o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej i innych ułatwieniach związanych z sukcesją przedsiębiorstw (t. j. Dz. U. z 2021 r. poz. 170), zwaną dalej ustawą o zarządzie sukcesyjnym, wprowadziły specyficzny rodzaj podatnika, jaki stanowi przedsiębiorstwo w spadku. Ponadto przepisy ustawy o zarządzie sukcesyjnym wprowadziły także zmiany m.in. w ustawie o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników oraz w ustawie o podatku od towarów i usług.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o zarządzie sukcesyjnym:

Przedsiębiorstwo w spadku obejmuje składniki niematerialne i materialne, przeznaczone do wykonywania działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę, stanowiące mienie przedsiębiorcy w chwili jego śmierci.

Natomiast w myśl art. 2 ust. 3 ustawy o zarządzie sukcesyjnym:

Przedsiębiorstwo w spadku obejmuje także składniki niematerialne i materialne, przeznaczone do wykonywania działalności gospodarczej, nabyte przez zarządcę sukcesyjnego albo na podstawie czynności, o których mowa w art. 13, w okresie od chwili śmierci przedsiębiorcy do dnia wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego albo wygaśnięcia uprawnienia do powołania zarządcy sukcesyjnego.

Jak stanowi art. 3 pkt 1 ustawy o zarządzie sukcesyjnym:

Właścicielem przedsiębiorstwa w spadku w rozumieniu ustawy jest osoba, która zgodnie z prawomocnym postanowieniem o stwierdzeniu nabycia spadku, zarejestrowanym aktem poświadczenia dziedziczenia albo europejskim poświadczeniem spadkowym, nabyła składniki niematerialne i materialne, o których mowa w art. 2 ust. 1, na podstawie powołania do spadku z ustawy albo testamentu albo nabyła przedsiębiorstwo albo udział w przedsiębiorstwie na podstawie zapisu windykacyjnego.

Stosownie do art. 21 ust. 1 ustawy o zarządzie sukcesyjnym:

Zarządca sukcesyjny działa w imieniu własnym, na rachunek właściciela przedsiębiorstwa w spadku.

Zgodnie z art. 29 ustawy o zarządzie sukcesyjnym:

Od chwili ustanowienia zarządu sukcesyjnego zarządca sukcesyjny wykonuje prawa i obowiązki zmarłego przedsiębiorcy wynikające z wykonywanej przez niego działalności gospodarczej oraz prawa i obowiązki wynikające z prowadzenia przedsiębiorstwa w spadku.

Stosownie do art. 59 ust. 1 ustawy o zarządzie sukcesyjnym:

Zarząd sukcesyjny wygasa z:

1) upływem dwóch miesięcy od dnia śmierci przedsiębiorcy, jeżeli w tym okresie żaden ze spadkobierców przedsiębiorcy nie przyjął spadku ani zapisobierca windykacyjny nie przyjął zapisu windykacyjnego, którego przedmiotem jest przedsiębiorstwo albo udział w przedsiębiorstwie, chyba że zarządca sukcesyjny działa na rzecz małżonka przedsiębiorcy, któremu przysługuje udział w przedsiębiorstwie w spadku;

2) dniem uprawomocnienia się postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia albo wydania europejskiego poświadczenia spadkowego, jeżeli jeden spadkobierca albo zapisobierca windykacyjny nabył przedsiębiorstwo w spadku w całości;

3) dniem nabycia przedsiębiorstwa w spadku w całości przez jedną osobę, o której mowa w art. 3 pkt 3;

4) upływem miesiąca od dnia wykreślenia zarządcy sukcesyjnego z CEIDG, chyba że w tym okresie powołano kolejnego zarządcę sukcesyjnego;

4a) dniem wykreślenia przedsiębiorcy z CEIDG w drodze decyzji administracyjnej ministra właściwego do spraw gospodarki, o której mowa w art. 32 ust. 4a ustawy z dnia 6 marca 2018 r. o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i Punkcie Informacji dla Przedsiębiorcy (Dz.U. z 2026 r. poz. 30 i 507);

5) dniem ogłoszenia upadłości przedsiębiorcy;

6) dniem dokonania działu spadku obejmującego przedsiębiorstwo w spadku;

7) upływem dwóch lat od dnia śmierci przedsiębiorcy.

W myśl art. 49 pkt 3 ustawy o zarządzie sukcesyjnym:

Przedsiębiorstwo w spadku jest jednostką organizacyjną niemającą osobowości prawnej, będącą podatnikiem, o którym mowa w art. 15 ust. 1a oraz art. 17 ust. 1i ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2020 r. poz. 106, 568, 1065, 1106 i 1747).

Na podstawie art. 15 ust. 1a ustawy:

Podatnikiem, o którym mowa w ust. 1, jest także jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej stanowiąca przedsiębiorstwo w spadku w okresie od otwarcia spadku do dnia wygaśnięcia:

1) zarządu sukcesyjnego albo

Stosownie do art. 15 ust. 1b ustawy:

Podatnika, o którym mowa w ust. 1a, uznaje się za podatnika kontynuującego prowadzenie działalności gospodarczej zmarłego podatnika.

Z opisu sprawy wynika, że 22 września 2025 r. zmarł Pana ojciec prowadzący działalność gospodarczą dotyczącą (…). Z datą 22 września 2025 r. doszło do ustanowienia Pana jako zarządcy sukcesyjnego ww. przedsiębiorstwa. Przedsiębiorstwo w spadku kontynuuje działalność gospodarczą prowadzoną wcześniej zmarłego przedsiębiorcę. Przedsiębiorstwo w spadku jest czynnym, zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług tak jak zmarły przedsiębiorca w zakresie prowadzonej jednoosobowej działalności gospodarczej był zarejestrowany jako podatnik VAT czynny od 1993 r.

Odnosząc powyższe do analizowanej sprawy trzeba mieć na względzie, że powstanie przedsiębiorstwa w spadku (które obejmuje składniki niematerialne i materialne, przeznaczone do wykonywania działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę, stanowiące mienie przedsiębiorcy w chwili jego śmierci) oznacza na gruncie podatku VAT powstanie nowego bytu podatnika kontynuującego prowadzenie działalności gospodarczej po zmarłym przedsiębiorcy będącym osobą fizyczną wykonującą samodzielnie działalność gospodarczą. Od śmierci tego podatnika to przedsiębiorstwo w spadku jest podatnikiem podatku VAT.

Jednocześnie jak wynika z treści art. 7a § 1 Ordynacji podatkowej prawa i obowiązki podatnika będącego przedsiębiorstwem w spadku, w przypadku gdy na mocy ustaw podatkowych podlega obowiązkowi podatkowemu, w okresie od ustanowienia do dnia wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego wykonuje zarządca sukcesyjny. Z tym, że zarządca sukcesyjny jest jedynie zarządzającym swoistą masą majątkową - przedsiębiorstwem w spadku, a zarząd sukcesyjny ma charakter tymczasowy. Zgodnie bowiem z podstawową zasadą, zarządca sukcesyjny prowadzi przedsiębiorstwo do czasu uprawomocnienia się postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku.

Przedsiębiorstwo w spadku jest podatnikiem podatku od towarów i usług w okresie od otwarcia spadku do dnia wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego, o czym stanowi art. 15 ust. 1a pkt 1 ustawy.

Tym samym, w analizowanej sprawie Przedsiębiorstwo w spadku kontynuuje ww. działalność gospodarczą zmarłego przedsiębiorcy, wchodząc w Jego prawa i obowiązki w oparciu o składniki materialne i niematerialne, które zmarły przedsiębiorca posiadał w chwili śmierci i które przeznaczone były do wykonywania działalności gospodarczej.

Wątpliwości Przedsiębiorstwa w spadku dotyczą m.in. prawa do odliczenia podatku VAT z faktur zakupowych wystawionych na dane zmarłego (pytanie nr 1) oraz korekty podatku VAT naliczonego dotyczącego okresu poprzedzającego ustanowienie zarządu sukcesyjnego (pytanie nr 3).

Podstawowe zasady dotyczące odliczenia podatku naliczonego zostały sformułowane w art. 86 ust. 1 ustawy, zgodnie z którym:

W zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.

Na podstawie art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy:

Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu:

a) nabycia towarów i usług,

b) dokonania całości lub części zapłaty przed nabyciem towaru lub wykonaniem usługi.

Z wyżej powołanego art. 86 ustawy wynika, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do czynności opodatkowanych. Zatem, warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest związek zakupów z wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi.

Przedstawiona wyżej zasada wyklucza możliwość dokonania odliczenia podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystywania do czynności zwolnionych od podatku i niepodlegających temu podatkowi.

Należy podkreślić, że jedną z fundamentalnych zasad konstrukcji podatku od towarów i usług jest prawo podatnika do odliczenia podatku zapłaconego w cenie przy nabyciu towarów i usług związanych z działalnością gospodarczą. Podstawowa zasada wspólnego systemu VAT, jaką jest zasada neutralności podatku, jest rozumiana jako stosowanie podatku od towarów i usług na wszystkich etapach obrotu gospodarczego z równoczesnym prawem do potrącenia podatku zawartego w poprzedniej fazie obrotu. Wszelkie ograniczenia prawa do odliczenia podatku naliczonego wpływają na neutralność tego podatku i mogą wynikać jedynie z wyraźnej regulacji ustawowej.

Zgodnie z art. 2 pkt 31, 32 i 32a ustawy:

Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o:

31) fakturze - rozumie się przez to dokument w postaci papierowej lub w postaci elektronicznej zawierający dane wymagane ustawą i przepisami wydanymi na jej podstawie;

32) fakturze elektronicznej - rozumie się przez to fakturę w postaci elektronicznej wystawioną i otrzymaną w dowolnym formacie elektronicznym;

32a) fakturze ustrukturyzowanej - rozumie się przez to fakturę wystawioną przy użyciu Krajowego Systemu e-Faktur wraz z przydzielonym numerem identyfikującym tę fakturę w tym systemie.

Elementy jakie powinna zawierać faktura wymienione zostały w art. 106e ust. 1 ustawy.

Ustawodawca zapewnił podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego w całości lub w części, pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno przesłanek pozytywnych, wynikających z art. 86 ust. 1 ustawy oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy. Przepis ten określa listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

Jedno z takich ograniczeń zostało wskazane w art. 88 ust. 3a ustawy, zgodnie z którym:

Nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku gdy:

1) sprzedaż została udokumentowana fakturami lub fakturami korygującymi:

a) wystawionymi przez podmiot nieistniejący,

b) (uchylona)

2) transakcja udokumentowana fakturą nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku;

3) (uchylony)

4) wystawione faktury, faktury korygujące lub dokumenty celne:

a) stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane - w części dotyczącej tych czynności,

b) podają kwoty niezgodne z rzeczywistością - w części dotyczącej tych pozycji, dla których podane zostały kwoty niezgodne z rzeczywistością,

c) potwierdzają czynności, do których mają zastosowanie przepisy art. 58 i 83 Kodeksu cywilnego - w części dotyczącej tych czynności;

5) faktury, faktury korygujące wystawione przez nabywcę zgodnie z odrębnymi przepisami nie zostały zaakceptowane przez sprzedającego;

6) (uchylony)

7) wystawiono faktury, w których została wykazana kwota podatku w stosunku do czynności opodatkowanych, dla których nie wykazuje się kwoty podatku na fakturze - w części dotyczącej tych czynności.

Prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony powstaje zatem w sytuacji, gdy zostaną spełnione łącznie następujące warunki:

odliczenia tego dokonuje zarejestrowany, czynny podatnik podatku od towarów i usług,
towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych,
powstał obowiązek podatkowy w odniesieniu do nabywanych towarów i usług,
doszło do faktycznego nabycia tych towarów i usług,
podatnik jest w posiadaniu faktury bądź dokumentu celnego dokumentujących tę transakcję.

Terminy odliczenia podatku VAT naliczonego z otrzymanych faktur zostały natomiast określone w art. 86 ust. 10-13 ustawy.

Zgodnie z art. 86 ust. 10 ustawy:

Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego powstaje w rozliczeniu za okres, w którym w odniesieniu do nabytych lub importowanych przez podatnika towarów i usług powstał obowiązek podatkowy.

Stosownie do art. 86 ust. 10b ustawy:

Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w przypadkach, o których mowa w:

1) ust. 2 pkt 1 oraz pkt 2 lit. a - powstaje nie wcześniej niż w rozliczeniu za okres, w którym podatnik otrzymał fakturę lub dokument celny;

2) ust. 2 pkt 4 lit. c - powstaje zgodnie z ust. 10, pod warunkiem że podatnik:

a) (uchylona),

b) uwzględni kwotę podatku należnego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów w deklaracji podatkowej, w której jest on obowiązany rozliczyć ten podatek;

3) ust. 2 pkt 4 lit. a, b i d - powstaje zgodnie z ust. 10, pod warunkiem że podatnik uwzględni kwotę podatku należnego z tytułu tych transakcji w deklaracji podatkowej, w której jest on obowiązany rozliczyć ten podatek.

Jak stanowi art. 86 ust. 10c ustawy:

Przepis ust. 10 stosuje się odpowiednio do całości lub części zapłaty uiszczanej przed dokonaniem dostawy lub wykonaniem usługi.

Przepis art. 86 ust. 11 ustawy wskazuje dodatkowe terminy obniżenia podatku należnego o podatek naliczony w sytuacji, gdy podatnik nie dokonał tego obniżenia w terminie otrzymania faktury. I tak, stosownie do tej regulacji:

Jeżeli podatnik nie dokonał obniżenia kwoty podatku należnego w terminach określonych w ust. 10, 10d i 10e, może obniżyć kwotę podatku należnego w deklaracji podatkowej za jeden z trzech następnych okresów rozliczeniowych, a w przypadku podatnika, o którym mowa w art. 99 ust. 2 i 3, w deklaracji podatkowej za jeden z dwóch następnych okresów rozliczeniowych.

Zgodnie z art. 86 ust. 13 ustawy:

Jeżeli podatnik nie dokonał obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w terminach, o których mowa w ust. 10, 10d, 10e i 11, może on obniżyć kwotę podatku należnego przez dokonanie korekty deklaracji podatkowej:

1) za okres, w którym powstało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, albo

2) za jeden z trzech następnych okresów rozliczeniowych, a w przypadku podatnika, o którym mowa w art. 99 ust. 2 i 3, za jeden z dwóch następnych okresów rozliczeniowych, po okresie rozliczeniowym, w którym powstało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego

- nie później jednak niż w ciągu 5 lat, licząc od początku roku, w którym powstało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego.

Natomiast z treści art. 86 ust. 19a ustawy:

W przypadku obniżenia podstawy opodatkowania, o którym mowa w art. 29a ust. 13-13c, lub stwierdzenia pomyłki w kwocie podatku na fakturze, o którym mowa w art. 29a ust. 14, nabywca towaru lub usługi jest obowiązany do zmniejszenia kwoty podatku naliczonego w rozliczeniu za okres, w którym otrzymał fakturę korygującą. Jeżeli podatnik nie obniżył kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego określonego na fakturze, której korekta dotyczy, a prawo do takiego obniżenia mu przysługuje, zmniejszenie kwoty podatku naliczonego uwzględnia się w rozliczeniu za okres, w którym podatnik dokonuje tego obniżenia.

Z opisu sprawy wynika, że Przedsiębiorstwo w spadku kontynuuje działalność gospodarczą po zmarłym przedsiębiorcy, który był czynnym podatnikiem podatku VAT od 1993 r. Przedsiębiorstwo w spadku również jest czynnym podatnikiem podatku VAT.

Przedsiębiorstwo w spadku chce odliczyć podatek VAT z faktur wystawionych na dane zmarłego przedsiębiorcy z okresu od 1 stycznia 2025 r. do 22 września 2025 r. Faktury dotyczą zakupu:

1) materiałów, surowców, komponentów, półproduktów i elementów wykorzystywanych przy produkcji (…),

2) materiałów pomocniczych, opakowań, etykiet, elementów zabezpieczających oraz innych towarów zużywanych w procesie przygotowania produktów do sprzedaży i wysyłki,

3) usług transportowych, spedycyjnych, logistycznych i magazynowych związanych z dostawą surowców, komponentów oraz dystrybucją produktów do kontrahentów,

4) usług serwisowych, naprawczych, technicznych i utrzymania ruchu dotyczących maszyn, urządzeń technicznych, linii produkcyjnych, instalacji oraz pozostałych składników majątku wykorzystywanego w działalności produkcyjnej,

5) mediów i usług niezbędnych do prowadzenia zakładu produkcyjnego, w tym energii elektrycznej, gazu, wody, usług telekomunikacyjnych, usług informatycznych, usług ochrony, usług sprzątania oraz usług związanych z bieżącym utrzymaniem nieruchomości i infrastruktury przedsiębiorstwa,

6) części zamiennych, narzędzi, osprzętu technicznego, materiałów eksploatacyjnych oraz wyposażenia wykorzystywanego przy produkcji i obsłudze technicznej przedsiębiorstwa,

7) usług prawnych, doradczych, administracyjnych i biurowych.

Towary i usługi udokumentowane ww. fakturami wykorzystywane były wyłącznie do działalności opodatkowanej podatkiem VAT. Nie były wykorzystywane do czynności zwolnionych ani do czynności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem VAT.

Korekty podatku VAT naliczonego Przedsiębiorstwo w spadku chce dokonać w związku z następującymi zdarzeniami:

2) otrzymania po 22 września 2025 r. faktur korygujących od dostawców lub usługodawców, odnoszących się do faktur zakupowych wystawionych przed śmiercią przedsiębiorcy,

4) udzielenia przez dostawcę rabatu, opustu, skonta, premii posprzedażowej albo innego obniżenia ceny dotyczącego zakupów dokonanych przed 22 września 2025 r.,

6) stwierdzenia pomyłek w fakturach zakupowych w zakresie ceny, ilości, wartości netto, stawki VAT, kwoty VAT, wartości brutto, danych towaru lub usługi albo innych pozycji faktury,

Wszystkie opisane powyżej zdarzenia pozostają w bezpośrednim lub pośrednim związku z działalnością opodatkowaną prowadzoną przez zmarłego przedsiębiorcę a kontynuowaną przez Przedsiębiorstwo w spadku.

Przedsiębiorstwo w spadku, decydując się na kontynuację działalności gospodarczej, weszło w prawa i obowiązki zmarłego przedsiębiorcy w oparciu o składniki materialne i niematerialne, które ten posiadał w chwili śmierci i które przeznaczone były do wykonywania działalności gospodarczej.

Tym samym, odnosząc przedstawiony we wniosku opisu sprawy do powołanych w sprawie przepisów prawa podatkowego, stwierdzić należy, że jeśli chodzi o faktury wystawione na dane zmarłego przedsiębiorcy dokumentujące zdarzenia gospodarcze zaistniałe przed Jego śmiercią, a otrzymane przez Przedsiębiorstwo w spadku po 22 września 2025 r. to Przedsiębiorstwu w spadku jako następcy prawno-podatkowemu przysługuje prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego wynikającego z ww. faktur.

Z uwagi zatem na powyższe, w stosunku do nabytych towarów służących wyłącznie wykonywaniu czynności opodatkowanych, zastosowanie znajdzie cytowany na wstępie art. 86 ust. 1 ustawy umożliwiający Przedsiębiorstwu w spadku realizację prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych na dane zmarłego przedsiębiorcy przed 22 września 2025 r. które zostały otrzymane przez Przedsiębiorstwo w spadku po tej dacie i nie zostały rozliczone w ewidencji VAT przed ustanowieniem zarządu sukcesyjnego, z uwzględnieniem ograniczeń wskazanych w art. 88 ustawy.

Na tej samej podstawie prawnej przysługuje Przedsiębiorstwu w spadku również prawo do dokonania korekty podatku VAT naliczonego dotyczącego okresu poprzedzającego, zgodnie z terminami określonymi w art. 86 ust. 10-13 i 19a ustawy.

Zatem stanowisko Przedsiębiorstwa w spadku w zakresie pytania nr 1 (pytanie nr 8 wniosku) oraz pytania nr 3 (pytanie nr 10 wniosku) uznaję za prawidłowe.

Wątpliwości Przedsiębiorstwa w spadku dotyczą wystawienia faktury korygującej oraz dokonania korekty podstawy opodatkowania do sprzedaży dokonanej za okres poprzedzający ustanowienie zarządu sukcesyjnego (pytania nr 2 i 4).

Zgodnie z art. 29a ust. 1 ustawy:

Podstawą opodatkowania, z zastrzeżeniem ust. 2, 3 i 5, art. 30a-30c, art. 32, art. 119 oraz art. 120 ust. 4 i 5, jest wszystko, co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z otrzymanymi dotacjami, subwencjami i innymi dopłatami o podobnym charakterze mającymi bezpośredni wpływ na cenę towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika.

Stosownie do treści art. 29a ust. 6 ustawy:

Podstawa opodatkowania obejmuje:

1) podatki, cła, opłaty i inne należności o podobnym charakterze, z wyjątkiem kwoty podatku;

2) koszty dodatkowe, takie jak prowizje, koszty opakowania, transportu i ubezpieczenia, pobierane przez dokonującego dostawy lub usługodawcę od nabywcy lub usługobiorcy.

W myśl art. 29a ust. 7 ustawy:

Podstawa opodatkowania nie obejmuje kwot:

1) stanowiących obniżkę cen w formie rabatu z tytułu wcześniejszej zapłaty;

2) udzielonych nabywcy lub usługobiorcy opustów i obniżek cen, uwzględnionych w momencie sprzedaży;

3) otrzymanych od nabywcy lub usługobiorcy jako zwrot udokumentowanych wydatków poniesionych w imieniu i na rzecz nabywcy lub usługobiorcy i ujmowanych przejściowo przez podatnika w prowadzonej przez niego ewidencji na potrzeby podatku.

W świetle art. 29a ust. 10 ustawy:

Podstawę opodatkowania obniża się o:

1) kwoty udzielonych po dokonaniu sprzedaży opustów i obniżek cen;

2) wartość zwróconych towarów i opakowań;

3) zwróconą nabywcy całość lub część zapłaty otrzymaną przed dokonaniem sprzedaży, jeżeli do niej nie doszło;

4) wartość zwróconych kwot dotacji, subwencji i innych dopłat o podobnym charakterze, o których

Stosownie do art. 29a ust. 13 ustawy:

W przypadkach, o których mowa w ust. 10 pkt 1-3, obniżenia podstawy opodatkowania, w stosunku do podstawy określonej na wystawionej fakturze z wykazanym podatkiem, dokonuje się za okres rozliczeniowy, w którym podatnik wystawił fakturę korygującą w postaci faktury ustrukturyzowanej, z zastrzeżeniem ust. 13a-13c.

W myśl art. 29a ust. 14 ustawy:

Przepisy ust. 13-13c stosuje się odpowiednio w przypadku stwierdzenia pomyłki w kwocie podatku na fakturze i wystawienia faktury korygującej do faktury, w której wykazano kwotę podatku wyższą niż należna.

Zgodnie z art. 106j ust. 1 ustawy:

W przypadku gdy po wystawieniu faktury:

1) podstawa opodatkowania lub kwota podatku wskazana w fakturze uległa zmianie,

2) (uchylony)

3) dokonano zwrotu podatnikowi towarów i opakowań,

4) dokonano zwrotu nabywcy całości lub części zapłaty, o której mowa w art. 106b ust. 1 pkt 4,

5) stwierdzono pomyłkę w jakiejkolwiek pozycji faktury

- podatnik wystawia fakturę korygującą.

Stosownie do art. 106j ust. 2 ustawy:

Faktura korygująca powinna zawierać:

1) (uchylony)

2) numer kolejny oraz datę jej wystawienia;

2a) numer identyfikujący w Krajowym Systemie e-Faktur fakturę, której dotyczy faktura korygująca, z wyjątkiem faktur korygujących wystawianych do faktur, dla których nie został nadany numer identyfikujący w Krajowym Systemie e-Faktur;

3) dane zawarte w fakturze, której dotyczy faktura korygująca:

a) określone w art. 106e ust. 1 pkt 1-5,

b) nazwę (rodzaj) towaru lub usługi objętych korektą;

4) (uchylony)

5) jeżeli korekta wpływa na zmianę podstawy opodatkowania lub kwoty podatku należnego - odpowiednio kwotę korekty podstawy opodatkowania lub kwotę korekty podatku należnego z podziałem na kwoty dotyczące poszczególnych stawek podatku i sprzedaży zwolnionej;

6) w przypadkach innych niż wskazane w pkt 5 - prawidłową treść korygowanych pozycji.

Zgodnie z art. 106j ust. 2a ustawy:

Faktura korygująca może zawierać:

1) wyrazy „FAKTURA KORYGUJĄCA” albo „KOREKTA”;

2) przyczynę korekty.

Należy zauważyć, że faktura jest dokumentem sformalizowanym (potwierdzającym zaistnienie określonej zaszłości gospodarczej), który powinien spełniać szereg wymogów przewidzianych przepisami prawa. Prawidłowość materialno-prawna faktury zachodzi wówczas, jeżeli odzwierciedla ona prawdziwe zdarzenie gospodarcze, czyli w istocie stwierdza fakt nabycia określonych towarów lub usług. Wystawienie faktury należy rozumieć jako sporządzenie dokumentu, który potwierdza rzeczywiste transakcje gospodarcze dokonywane przez podatnika.

Z ww. przepisów wynika, że jeżeli po wystawieniu faktury wystąpią zdarzenia mające wpływ na treść wystawionej faktury lub okaże się, że wystawiona faktura zawiera błędy, podatnik wystawia w takim przypadku fakturę korygującą. Fakturę korygującą wystawia się m.in. w razie stwierdzenia pomyłki w cenie, stawce lub kwocie podatku bądź w jakiejkolwiek innej pozycji faktury. Zatem, co do zasady, korygowanie treści pierwotnie wystawionej faktury powinno nastąpić przez wystawienie przez sprzedawcę faktury korygującej. Faktura korygująca wystawiana jest w celu podania właściwych, prawidłowych i zgodnych z rzeczywistością kwot i innych danych, decydujących o rzetelności wystawionego dokumentu. Zatem, istotą faktur korygujących jest korekta faktur pierwotnych, tak aby dokumentowały rzeczywisty przebieg zdarzeń gospodarczych.

Wątpliwości Przedsiębiorstwa w spadku dotyczą obowiązku wystawienia korygujących faktur sprzedażowych dokumentujących czynności opodatkowanych podatkiem VAT wykonanych w ramach podstawowej działalności przedsiębiorstwa przed ustanowieniem zarządu sukcesyjnego.

Z wniosku wynika, że po śmierci zmarłego przedsiębiorcy wystąpiły zdarzenia odnoszące się do sprzedaży dokonanej w okresie poprzedzającym ustanowienie zarządu sukcesyjnego od 1 stycznia 2025 r. do 22 września 2025 r.

Dotyczy to sytuacji, w których po 22 września 2025 r.:

1) kontrahent zgłasza reklamację jakościową dotyczącą produktów sprzedanych przed śmiercią przedsiębiorcy,

2) kontrahent zgłasza reklamację ilościową dotyczącą dostawy wykonanej przed śmiercią przedsiębiorcy,

3) następuje zwrot całości albo części towarów sprzedanych przed śmiercią przedsiębiorcy,

4) strony uzgadniają obniżenie ceny z uwagi na parametry, jakość, ilość, termin dostawy albo inne warunki handlowe dotyczące sprzedaży dokonanej przed śmiercią przedsiębiorcy,

5) przedsiębiorstwo udziela kontrahentowi rabatu, opustu, premii posprzedażowej albo innego obniżenia ceny dotyczącego sprzedaży dokonanej przed śmiercią przedsiębiorcy,

6) dochodzi do końcowego rozliczenia zamówienia, dostawy, partii towaru albo kontraktu handlowego rozpoczętego i udokumentowanego fakturą przed śmiercią przedsiębiorcy,

Faktury korygujące, które są wystawione przez Przedsiębiorstwo w spadku do faktur pierwotnych wystawionych przez zmarłego przedsiębiorcę dotyczą następujących sytuacji:

1) korekty sprzedaży produktów wytwarzanych oraz dystrybuowanych przez przedsiębiorstwo, w tym (…),

2) korekty ceny sprzedaży po wystawieniu faktury pierwotnej,

3) korekty ilości sprzedanych towarów po porównaniu faktury z dokumentami magazynowymi, dokumentami WZ, dokumentami transportowymi albo protokołami odbioru,

4) korekty związanej ze zwrotem całości albo części towarów przez kontrahenta,

5) korekty związanej z uznaną reklamacją jakościową, technologiczną, ilościową lub logistyczną,

6) korekty związanej z udzieleniem rabatu, opustu, premii albo innego obniżenia ceny już po sprzedaży,

Faktura korygująca ma odnosić się do faktury pierwotnej wystawionej jeszcze przez zmarłego przedsiębiorcę, ale jej wystawienie jest konieczne już po jego śmierci. Potrzeba wystawienia faktury korygującej wynika z kontynuacji działalności gospodarczej przez Przedsiębiorstwo w spadku i z konieczności prawidłowego rozliczenia zdarzeń gospodarczych związanych ze sprzedażą dokonaną przed ustanowieniem zarządu sukcesyjnego.

Odnosząc się do wątpliwości Przedsiębiorstwa w spadku dotyczących wystawienia faktur korygujących dotyczących okresu poprzedzającego ustanowienie zarządu sukcesyjnego wskazać należy, że celem wprowadzenia przepisów o zarządzie sukcesyjnym było zachowanie ciągłości prowadzenia przedsiębiorstwa w okresie, gdy trwają jeszcze procedury spadkowe. Ustawa obejmuje kwestie tymczasowego zarządzania przedsiębiorstwem po śmierci przedsiębiorcy wykonującego we własnym imieniu działalność gospodarczą na podstawie wpisu do CEIDG oraz kontynuowania tej działalności gospodarczej. Przedsiębiorstwo w spadku kontynuując prowadzenie działalności gospodarczej po zmarłym przedsiębiorcy weszło w Jego prawa i obowiązki w oparciu o składniki materialne i niematerialne, które zmarły przedsiębiorca posiadał w chwili śmierci i które przeznaczone były do wykonywania działalności gospodarczej.

W analizowanej sprawie Przedsiębiorstwa w spadku jest zobowiązane do wystawienia faktur korygujących, o których mowa w art. 106j ust. 1 ustawy, oraz do dokonania korekty podstawy opodatkowania podatkiem VAT, na podstawie art. 29a ustawy, dotyczących okresu poprzedzającego ustanowienie zarządu sukcesyjnego tj. od 1 stycznia 2025 r. do 22 września 2025 r.

Stanowisko Przedsiębiorstwa w spadku w zakresie pytania nr 2 (pytanie nr 9 wniosku) oraz pytania nr 4 (pytanie nr 11 wniosku) uznaję za prawidłowe.

Przedsiębiorstwo w spadku ma również wątpliwości związane z możliwością kontynuowania wieloletniej korekty podatku VAT po zmarłym ojcu (pytanie nr 5).

Zasady dotyczące sposobu i terminu dokonywania korekt podatku naliczonego oraz podmiotu zobowiązanego do dokonywania korekty zostały określone w art. 91 ustawy o podatku od towarów i usług.

Stosownie do treści art. 91 ust. 1 ustawy:

Po zakończeniu roku, w którym podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, o którym mowa w art. 86 ust. 1, jest on obowiązany dokonać korekty kwoty podatku odliczonego zgodnie z art. 90 ust. 2-10a lub 10c-10g, z uwzględnieniem proporcji obliczonej w sposób określony w art. 90 ust. 2-6, 10, 10a lub 10c-10g lub przepisach wydanych na podstawie art. 90 ust. 11 i 12, dla zakończonego roku podatkowego.

Z opisu sprawy wynika, że w Przedsiębiorstwie w spadku występują środki trwałe należące do różnych kategorii, w tym:

1) nieruchomości, budynki, lokale, prawa do lokali oraz obiekty inżynierii lądowej i wodnej,

2) środki trwałe inne niż nieruchomości, których wartość początkowa przekracza 15 000 zł,

3) środki trwałe, których wartość początkowa nie przekracza 15 000 zł.

Korekta podatku VAT naliczonego dotyczy więc w Przedsiębiorstwie w spadku następujących kategorii składników majątku:

3) środków transportu wykorzystywanych w działalności gospodarczej, do przewozu towarów, obsługi dostaw, logistyki, kontaktów z kontrahentami oraz bieżącej działalności przedsiębiorstwa,

Wskazane środki trwałe były wykorzystywane do działalności opodatkowanej VAT prowadzonej przez zmarłego przedsiębiorcę, a następnie są wykorzystywane do tej samej działalności gospodarczej kontynuowanej przez Przedsiębiorstwo w spadku. Składniki majątku nie są wykorzystywane do działalności zwolnionej z VAT, czynności niepodlegających VAT ani do celów prywatnych.

Jak już wyżej wskazano, decydując się na kontynuację działalności gospodarczej Przedsiębiorstwo w spadku weszło w prawa i obowiązki po zmarłym przedsiębiorcy w oparciu o składniki materialne i niematerialne, które zmarły przedsiębiorca posiadał w chwili śmierci i które przeznaczone są w dalszym ciągu do wykonywania działalności gospodarczej opodatkowanej podatkiem VAT.

Zatem, Przedsiębiorstwo w spadku jest zobowiązane dalej kontynuować wieloletnią korektę podatku naliczonego VAT, wynikające z art. 91 ustawy, ponieważ majątek Przedsiębiorstwa w spadku w dalszym ciągu służy do czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług. W zależności od wartości środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych należy zastosować odpowiedni ustęp ww. przepisu.

Tym samym stanowisko Przedsiębiorstwa w spadku w zakresie pytania nr 5 (pytanie nr 12 wniosku) uznaję za prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Ponadto informujemy, że wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej Pana przedmiotem wniosku (zapytania). Inne kwestie przedstawione w Pana opisie sprawy, które nie zostały objęte pytaniem - nie mogą być zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej - rozpatrzone.

Niniejsza interpretacja rozstrzyga wyłącznie w zakresie podatku od towarów i usług (pytania nr 8-12 wniosku), zaś w zakresie dotyczącym podatku dochodowego od osób fizycznych (pytania nr 1-7 oraz 13-15 wniosku) zostanie wydane odrębne rozstrzygnięcie.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pan do interpretacji.
Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.

Rozliczaj podatki zgodnie z przepisami — w programie TaxMachine

Interpretacje pomagają zrozumieć przepisy; TaxMachine pomaga je zastosować w praktyce — prowadzi księgi, liczy podatki i generuje deklaracje, a stawki, druki i przepisy aktualizuje na bieżąco.

✓ Księga przychodów i rozchodów, ryczałt oraz pełna księgowość
✓ Faktury i e-faktury KSeF, JPK_V7 i JPK_KR
✓ PIT, CIT, VAT i inne deklaracje + wysyłka e-Deklaracje z pobraniem UPO
✓ Środki trwałe i amortyzacja, płace i ZUS
✓ Automatyczne aktualizacje stawek, druków i przepisów

Pobierz TaxMachine Zobacz wersje programu →