0114-KDIP1-2.4012.391.2026.2.GK
Nieuznanie Sprzedających za podatników podatku VAT z tytułu planowanego odpłatnego zbycia działek nr 1 i 2.
Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe w zakresie nieuznania Sprzedających za podatników podatku VAT z tytułu planowanego odpłatnego zbycia działek nr 1 i 2.
Zakres wniosku wspólnego o wydanie interpretacji indywidualnej
9 czerwca 2026 r. wpłynął Państwa wniosek z 9 czerwca 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy:
‒ nieuznania Sprzedających za podatników podatku VAT z tytułu planowanego odpłatnego zbycia działek nr 1 i 2,
‒ prawa Nabywcy do odliczenia całości podatku VAT związanego z nabyciem działek nr 1 i 2, w przypadku uznania Sprzedających za podatników podatku VAT z tytułu zbycia ww. działek.
Uzupełnili go Państwo – w odpowiedzi na wezwanie – pismem z 21 lipca 2026 r.
Treść wniosku wspólnego jest następująca:
Zainteresowani, którzy wystąpili z wnioskiem
1) Zainteresowany będący stroną postępowania:
‒ A.A.
(…)
2) Zainteresowana niebędąca stroną postępowania:
‒ B.B.
(…)
‒ A. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością
(…)
Opis zdarzenia przyszłego
A.A. (Sprzedający 1, Zainteresowany będący stroną postępowania) jest osobą fizyczną posiadającą zawieszoną z powodu choroby działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego towarów i będącą zarejestrowanym podatnikiem VAT czynnym. Nie prowadzi działalności w zakresie obrotu nieruchomościami ani innych czynności związanych z nieruchomościami.
Sprzedający jest współwłaścicielem, na zasadzie rozszerzonej wspólności majątkowej małżeńskiej, z B.B. (Sprzedająca 2, Zainteresowana nie będąca stroną postępowania) działek gruntu nr 1 i 2 położonych w (...), gminie (...), i będących przedmiotem niniejszego wniosku. Sprzedająca 2 jest osobą fizyczną nie prowadzącą działalności gospodarczej i nie będącą zarejestrowanym podatnikiem VAT.
Nieruchomość stanowiącą dzisiejsze działki Sprzedający nabyli w 2008 r. w drodze umowy majątkowej małżeńskiej rozszerzającej wspólność ustawową na wszelkie nieruchomości nabyte przed i w trakcie związku małżeńskiego. Działki powstały w wyniku podziału w roku 2021 tej nieruchomości.
Działki nie są zabudowane i stanowią grunty orne oraz grunty pod rowami (na działce 1 znajduje się rów melioracyjny). Znajdują się na terenie nieobjętym obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Dla działek została wydana w 2022 r. przez Wójta Gminy (...) decyzja o warunkach zabudowy przewidująca możliwość wzniesienia na nich budynków mieszkalnych.
Działki nie były wykorzystywane do działalności rolniczej, z działek nie były dokonywane dostawy produktów rolnych. Działki nie były przedmiotem dzierżawy, najmu ani innego odpłatnego oddania do używania.
Sprzedający nie dokonywali od czasu nabycia nieruchomości stanowiącej dzisiejsze działki żadnych nakładów na te nieruchomości. W szczególności nie dokonywali nakładów na uzbrojenie w media, ogrodzenie itd.
Działki nie były wykorzystywane przez Sprzedających do nierolniczej działalności gospodarczej i nie były wprowadzone do ewidencji środków trwałych tej działalności.
Sprzedający ogłaszali zamiar sprzedaży działek na jednym portalu internetowym oraz wyrazili zgodę na zamieszczenie ogłoszenia na drugim portalu, który sam zgłosił się do nich o uzyskaniu wiadomości o planowanej sprzedaży. Nie podejmowali innych działań marketingowych, nie zawierali umów z pośrednikami mającymi na celu znalezienie nabywcy działek.
Sprzedający nie dokonywali sprzedaży innych działek w ostatnich latach. Nie planują takich transakcji w przyszłości.
Sprzedający planują odpłatnie zbyć działki na rzecz A. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (Nabywca, Zainteresowany nie będący stroną postępowania). Zawarta została w tym celu przedwstępna umowa sprzedaży, na podstawie której Sprzedający zobowiązali się sprzedać, a spółka powiązana z Nabywcą kupić wymienione działki. Prawa i obowiązki z tej umowy zostały przeniesione na Nabywcę i dokona on transakcji zakupu działek 1 i 2 od Sprzedających.
Nabywca w dniu sprzedaży działek będzie zarejestrowanym czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług. Nabywane działki będą częścią projektu Nabywcy polegającego na budowie zespołu budynków mieszkalnych jednorodzinnych dwulokalowych w zabudowie bliźniaczej z ewentualnymi usługami w parterze, garażami i niezbędną infrastrukturą. Nieruchomości (budynki lub znajdujące się w nich lokale) będą po zakończeniu projektu przedmiotem sprzedaży wraz z udziałem we współwłasności działek, które to transakcje stanowić będą dla Nabywcy czynności opodatkowane podatkiem od towarów i usług.
Zawarcie umowy sprzedaży działki nr 2 będzie miało miejsce m.in. pod następującymi warunkami:
- uzyskania przez Nabywcę, dla celów prowadzenia inwestycji, warunków przyłączeniowych do sieci elektrycznej, gazowej, kanalizacyjnej, wodociągowej,
- wydania na rzecz Nabywcy ostatecznej i prawomocnej decyzji o pozwoleniu na budowę dla przedmiotowych nieruchomości dla planowanej inwestycji,
- przedmiot umowy będzie miały zapewniony dostęp bezpośredni do drogi publicznej, czy to poprzez inną działkę ewidencyjną (nr 3), czy poprzez ustanowione służebności czy na podstawie decyzji o budowie zjazdu na drogę publiczną,
- zostanie udzielona zgoda właściwego organu na likwidację lub przebudowę rowu melioracyjnego, znajdującego się na przedmiocie umowy,
- przedmioty umowy zostanie wyłączony z produkcji rolniczej i zostanie to uwidocznione w ewidencji gruntów,
- zostanie przeniesiona na Nabywcę decyzja o warunkach zabudowy.
Zawarcie umowy sprzedaży działki nr 1 będzie miało miejsce pod tymi samymi warunkami. Strony zobowiązały się ją zawrzeć w terminie 12 m-cy od zakupu działki nr 2, przy czym nie później niż w terminie do (…) kwietnia 2028 r.
Sprzedający i Nabywca powzięli wątpliwość co do opodatkowania podatkiem od towarów i usług odpłatnego zbycia działek.
Uzupełnienie opisu zdarzenia przyszłego
W nadesłanym uzupełnieniu w odpowiedzi na pytania Organu wskazali Państwo:
1. W jaki sposób Sprzedający wykorzystywali działki nr 1 i 2 od momentu nabycia nieruchomości w 2008 r. – jeśli były to cele osobiste/prywatne, to proszę wskazać, w jaki sposób ww. działki zaspokajały potrzeby osobiste Sprzedających?
Odp. Działka 4 od 2008 r. (w roku 2021 podzielono na dwie działki 1 i 2) nie była wykorzystywana w żadnym celu, są to odłogi i nieużytki.
2. Czy działka była/jest wykorzystywana w prowadzonej przez Pana działalności gospodarczej?
Odp. Nie była i nie jest wykorzystywana w działalności gospodarczej. Sprzedający 1 prowadził działalność transportową i nie wykorzystywał działki w żadnym celu.
3. Na czyj wniosek został dokonany podział nieruchomości, w wyniku którego powstały działki nr 1 i 2 – jeśli na wniosek Sprzedających, to w jakim celu Sprzedający wystąpili o podział tej nieruchomości?
Odp. Podział nieruchomości w wyniku którego powstały działki nr 1 i 2 został dokonany na wniosek Sprzedających. Sprzedający wystąpili o podział tej nieruchomości w celu jej sprzedaży.
4. Kto i w jakim celu wystąpił o wydanie w 2022 r. decyzji o warunkach zabudowy przewidującej możliwość wzniesienia na ww. działkach budynków mieszkalnych? czy było to konieczne dla uzyskania decyzji podziałowej?
Odp. Spółka B. sp. z o.o. planująca nabycie działek (z którego się wycofała) reprezentowana przez Pana C.C., wystąpiła w 2022 r. o wydanie decyzji o warunkach zabudowy na ww. działkach, w celu możliwości uzyskania pozwolenia na budowę.
5. Czy w związku ze sprzedażą każdej z działek Sprzedający udzieli bądź planują udzielić Kupującemu lub innemu niż Kupujący podmiotowi/osobie pełnomocnictwa bądź innego umocowania prawnego do działania w ich imieniu w związku ze sprzedażą działek nr 1 i 2 – jeśli tak, to do podjęcia jakich działań w imieniu Sprzedających ten podmiot był/będzie zobowiązany (proszę wymienić te działania)?
Odp. Sprzedający udzielili pełnomocnictwa osobom związanym z Kupującym oraz spółce powiązanej kapitałowo i osobowo z Kupującym. Obejmuje ono prawo do przeglądania akt postępowania o wydanie warunków zabudowy dla inwestycji na ww. działkach.
Dodatkowo, Sprzedający udzielili Kupującemu pełnomocnictwa do uzyskania ostatecznej decyzji udzielającej pozwolenia na budowę dotyczącej nieruchomości, a w związku z powyższym do reprezentowania przed wszystkimi władzami, urzędami, instytucjami, sądami powszechnymi i administracyjnymi, osobami prawnymi i fizycznymi, organami administracji rządowej i samorządowej, do składania oświadczeń wiedzy i woli, w tym zapewnień, wniosków, podań, skarg, odwołań, zażaleń oraz innych środków odwoławczych, do składania i odbioru wszelkich dokumentów, w tym wypisów z rejestru gruntów i budynków, map geodezyjnych, w szczególności do odbioru wszelkich zaświadczeń, składania i odbioru wszelkiej korespondencji, zarówno zwykłej jak i poleconej oraz odbioru przesyłek w zakresie wskazanym powyżej, a także do wszelkich innych czynności, jakie okażą się niezbędne celem realizacji tego pełnomocnictwa.
Sprzedający wyrazili także zgodę na:
- dysponowanie przez Kupującego nieruchomością na cele budowlane, przy czym prawo to jest ograniczone wyłącznie do celów przygotowania dokumentacji technicznej i projektowej oraz do wystąpienia, we własnym imieniu, z wnioskiem o pozwolenie na budowę i uzyskania pozwolenia na budowę,
- w szczególności Kupujący może ubiegać się w imieniu własnym o:
a) uzyskanie warunków przyłączenia do sieci elektroenergetycznej i zawarcie umów o przyłączenie do sieci elektroenergetycznej oraz umów o sprzedaż energii elektrycznej,
b) uzyskanie warunków przyłączenia do sieci gazowej i zawarcie umów o przyłączenie do sieci gazowej oraz umów o sprzedaż gazu,
c) uzyskanie warunków przyłączenia do sieci wodno-kanalizacyjnej i zawarcie umów o przyłączenie do sieci wodno-kanalizacyjnej oraz umów o sprzedaż wody i odprowadzanie ścieków,
d) uzyskanie wszelkich innych uzgodnień, pozwoleń, opinii i innych dokumentów niezbędnych do uzyskania pozwolenia lub pozwoleń na budowę,
e) wydanie pozwoleń na budowę.
6. Czy zostanie zawarta z Kupującym działki nr 1 i 2 umowa dzierżawy/najmu, którą Sprzedający mają zamiar sprzedać? Jeżeli tak, to czy ta umowa miała/ma charakter odpłatny czy nieodpłatny oraz na jaki okres została zawarta?
Odp. Nie.
7. Czy Sprzedający są właścicielem rowu melioracyjnego?
Odp. Tak.
8. Czy rów melioracyjny jest budowlą w rozumieniu ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2026 r. poz. 524 ze zm.)?
Odp. Nie, nie jest budowlą, jest jedynie naturalnym zagłębieniem terenu.
Ponieważ pozostałe pytania dotyczyły sytuacji „jeśli rów melioracyjny jest budowlą”, Wnioskodawca pomija dalsze odpowiedzi.
Pytania
Czy Sprzedający będą z tytułu planowanego odpłatnego zbycia działek nr 1 i 2 podatnikami podatku od towarów i usług?
W przypadku odpowiedzi twierdzącej na pytanie 1., czy Nabywcy przysługiwać będzie prawo do odliczenia całości podatku VAT związanego z nabyciem działek nr 1 i 2 od Sprzedających?
Stanowisko Zainteresowanych w sprawie
1. Zdaniem Zainteresowanych Sprzedający nie będą z tytułu planowanego odpłatnego zbycia działek nr 1 i 2 podatnikami podatku od towarów i usług.
Uzasadnienie stanowiska Zainteresowanych
Zgodnie z art. 15 ust. 1 Ustawy o VAT podatnikami podatku od towarów usług są osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Ust. 2 z kolei definiuje działalność gospodarczą jako wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Obejmuje ona w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Z treści przytoczonych przepisów wynika, że aby zachowania danego podmiotu uznać za działalność gospodarczą, istotne znaczenia ma ich zorganizowany i ciągły charakter. Zatem planowana przez Sprzedających dostawa gruntów podlegałaby opodatkowaniu VAT, gdyby ich działaniom w tym zakresie można było przypisać wskazane znamiona działalności gospodarczej.
W kwestii opodatkowania VAT dostawy nieruchomości istotne jest, czy zbywcy w celu jej dokonania podjęli aktywne działania w zakresie obrotu nieruchomościami, angażując środki podobne do wykorzystywanych przez producenta, handlowca lub usługodawcę w rozumieniu art. 15 ust. 2 Ustawy o VAT (co skutkowałoby uznaniem ich za podatników), czy też sprzedaż nastąpi w ramach zarządzania ich majątkiem prywatnym. Zwykłe nabycie (szczególnie rodzinne/prywatne) lub sprzedaż rzeczy nie stanowi bowiem wykorzystywania majątku w sposób ciągły w celu uzyskania z tego tytułu dochodu w rozumieniu art. 9 ust. 1 Dyrektywy VAT, a tym samym art. 15 ust. 2 Ustawy o VAT.
W orzecznictwie powstałym na gruncie wskazanych przepisów Ustawy o VAT i Dyrektywy VAT (np wyrok NSA z dnia 27 maja 2014 r., sygn. akt I FSK 774/13) sądy administracyjne wskazują na kryteria, jakimi należy kierować się przy ocenie, czy mamy do czynienia z działalnością gospodarczą w zakresie obrotu nieruchomościami czy z zarządem majątkiem prywatnym. Zgodnie z nim na gospodarczy charakter uzyskiwanego dochodu mógłby wskazywać zespół powiązanych ze sobą działań podatników, polegających na: wielokrotnym nabywaniu nieruchomości, ich zaawansowanym przygotowaniu do sprzedaży (tzn. w sposób wykraczający poza zwykły zarząd mieniem), wielokrotnym zbywaniu w celu zarobkowym przygotowanych w ten sposób do zbycia nieruchomości oraz dokonywaniu tych transakcji (nabycia i zbycia) w stosunkowo krótkim przedziale czasowym.
O kwalifikacji uzyskanych przez podatników dochodów do działalności gospodarczej w rozumieniu Ustawy o VAT nie mogą zaś zdaniem sądów administracyjnych w sposób zasadniczy i wyłączny decydować takie tylko okoliczności, jak: liczba transakcji sprzedaży, osiągnięcie zysku (rozumianego jako nadwyżka między kosztami zakupu, a przychodem ze sprzedaży), nawet podział dużej nieruchomości gruntowej na mniejsze działki dla poprawy możliwości zagospodarowania, poszukiwanie nabywców przez składanie ofert sprzedaży czy udzielanie pełnomocnictwa nabywcy do wykonania czynności związanych ze zmianą przydatności nieruchomości dla jego potrzeb. Wszystkie te formy aktywności mogą mieścić się w zwykłych czynnościach związanych z właściwym zarządem własnym majątkiem. Nie przekraczają granic takiego zarządu czynności stanowiące naturalną konsekwencję prawidłowego gospodarowania własnym mieniem. Działań z zachowaniem – normalnych w takich przypadkach – reguł gospodarności nie należy z gruntu utożsamiać z działalnością gospodarczą. W ramach zwykłego zarządu sprawami majątkowymi może mieścić się również nabycie nieruchomości na tzw. lokatę i dochód ze sprzedaży takiej nieruchomości także nie będzie związany z działalnością gospodarczą, jeżeli między datą nabycia i sprzedaży upłynął dłuższy okres, a na operację zbycia takiej nieruchomości nie nakładałyby się inne transakcje o podobnym charakterze, tworzące razem obraz działalności zorganizowanej i ciągłej, z której podatnicy uczyniliby sobie trwałe źródło zarobkowania.
Również Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej uznał (sprawy C-180/10 i C-181/80 z 15 września 2011 r.), że nie mogą być uznawane za prowadzenie działalności gospodarczej same z siebie czynności związane ze zwykłym wykonywaniem prawa własności, nie ma też decydującego charakteru sama liczba i zakres transakcji sprzedaży. Nie ma takiego charakteru również długość okresu, w jakim te transakcje następowały, ani wysokość osiągniętych z nich przychodów. Całość powyższych elementów może bowiem odnosić się do zarządzania majątkiem prywatnym zainteresowanych. Inaczej byłoby natomiast w wypadku, gdyby zainteresowani podejmowali aktywne działania w zakresie obrotu nieruchomościami, angażując środki podobne do wykorzystywanych przez producentów, handlowców i usługodawców w rozumieniu art. 9 ust. 1 Dyrektywy VAT. Taka aktywność świadczyłaby o prowadzeniu działalności gospodarczej w tym zakresie. Trybunał jako przykład takich działań podał uzbrojenie terenu, wydzielenie dróg wewnętrznych oraz działania marketingowe podjęte w celu sprzedaży działek, wykraczające poza zwykłe formy ogłoszenia, stwierdzając przy tym, że stanowią one o takiej aktywności w zakresie obrotu nieruchomościami, które mogą wskazywać, że czynności sprzedających przybierają formę zawodową (profesjonalną), a w konsekwencji zorganizowaną. W ocenie Trybunału, dopiero fakt prowadzenia takiej działalności uzasadniałby uznanie podmiotów za podatników VAT.
Zawarcie umowy przedwstępnej czy warunkowej oraz uzależnienie przeniesienia własności od uzyskania czy przeniesienia decyzji, bez których nabycie przez Nabywcę gruntu byłoby bezcelowe, nie stanowi per se działalności handlowej, podlegającej opodatkowaniu VAT. Brak bowiem w tych czynnościach Sprzedających przesłanek świadczących o takiej jej aktywności w przedmiocie zbycia przedmiotowego gruntu, która byłaby porównywalna do działań podmiotów zajmujących się profesjonalnie tego rodzaju obrotem (brak przesłanek zawodowego – stałego i zorganizowanego charakteru takiej działalności), co wskazuje, że w takim przypadku mamy do czynienia z czynnościami mieszczącymi się w ramach zarządu majątkiem prywatnym – niemającym cech działalności gospodarczej w rozumieniu VAT (wyroki NSA: z 24 października 2024 r., sygn. akt I FSK 265/21; z 6 listopada 2024 r., sygn. akt I FSK 1014/21; z 27 marca 2025 r., sygn. akt I FSK 2269/21).
Dokonanie przez Sprzedających czynności odpłatnego zbycia działek będących przedmiotem niniejszego wniosku, jedna po drugiej ale w ramach ten samej transakcji, nie przesądza o tym, że z tego powodu staną się oni podatnikami VAT z tytułu tej czynności. Przyjęcie, iż sprzedając posiadane tereny budowlane (w rozumieniu ustawy o VAT – z uwagi na istnienie warunków zabudowy) Sprzedający działają w charakterze podatników prowadzących działalność handlową wymagałoby, aby ich czynności przybrały formę profesjonalną (zawodową) i ciągłą (stałą), powtarzalną, potwierdzoną obiektywnymi dowodami zamiaru ich kontynuacji, czyli w konsekwencji formę zorganizowaną. Przesłanka stałości wynika z porównania art. 9 ust. 1 i art. 12 Dyrektywy VAT – art. 12 wprowadza jako zasadę szczególną możliwość uznania za podatników także podmiotów działających w sposób sporadyczny, co oznacza iż zasadą ogólną jest, by taka działalność była opodatkowana jedynie, gdy wykonywana jest w sposób niesporadyczny (stały).
W świetle powyższego jednorazowa sprzedaż działek nabytych przez Sprzedających prawie 20 lat temu i pozostawionych do dziś w niezmienionym stanie, nie może być uznana za działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 1 i 2 Ustawy o VAT. Nie miało tu bowiem miejsce nabycie terenów w celu ich dalszej odsprzedaży jako towaru handlowego, lecz ich posiadanie przez długie lata, które przyjęło charakter ochrony kapitału. Nie były podejmowane także przez Sprzedających jakiekolwiek działania mające na celu uatrakcyjnienie sprzedawanych nieruchomości, uzbrojenie, wytyczanie dróg dojazdowych, ogrodzenie, przystosowanie ich do sprzedaży, wykorzystywanie jej w ramach działalności, odpłatne udostępnianie itd. W żadnym wypadku nie można zatem mówić o zorganizowanym i ciągłym charakterze działalności Sprzedających w odniesieniu do zbywanych nieruchomości. Nie jest przy tym istotne, iż Sprzedający 1 prowadzi (zawieszoną obecnie) działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego towarów i jest zarejestrowanym podatnikiem VAT czynnym, gdyż planowana sprzedaż działek nie jest w żaden sposób związana z tą działalnością, a posiadanie przymiotu podatnika VAT w odniesieniu do usług transportowych nie oznacza automatycznie jego rozszerzenia na wszelkie aktywności ekonomiczne osoby fizycznej.
Zdaniem Zainteresowanych, Sprzedający nie będą z tytułu planowanego odpłatnego zbycia działek nr 1 i 2 podatnikami podatku od towarów i usług.
2. Zdaniem Zainteresowanych, w przypadku – wbrew ich stanowisku – odpowiedzi twierdzącej na pytanie 1., Nabywcy przysługiwać będzie prawo do odliczenia całości podatku VAT związanego z nabyciem działek nr 1 i 2 od Sprzedających.
Uzasadnienie stanowiska Zainteresowanych
Nabywca prowadzić będzie działalność m.in. w zakresie kupna i sprzedaży nieruchomości na rachunek własny. Nabywane od Sprzedających działki staną się częścią projektu Nabywcy polegającego na budowie zespołu budynków mieszkalnych jednorodzinnych dwulokalowych w zabudowie bliźniaczej z ewentualnymi usługami w parterze, garażami i niezbędną infrastrukturą. Nieruchomości (budynki lub znajdujące się w nich lokale) będą po zakończeniu projektu przedmiotem sprzedaży wraz z udziałem we współwłasności działek, które to transakcje stanowić będą dla Nabywcy czynności opodatkowane podatkiem od towarów i usług.
Na podstawie art. 86 ust. 1 Ustawy o VAT Nabywcy przysługiwać będzie – pod warunkami i na zasadach określonych w innych przepisach tej ustawy – prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego na zakupach inwestycyjnych i bieżących w zakresie, w jakim nabywane towary i usługi będą wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. Kwotę podatku naliczonego podlegającego odliczeniu stanowi art. suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez Nabywcę z tytułu nabycia towarów i usług oraz dokonania całości lub części zapłaty przed nabyciem towaru lub wykonaniem usługi (art. 86 ust. 2 pkt 1 Ustawy o VAT).
W przypadku – wbrew stanowisku Zainteresowanych – odpowiedzi twierdzącej na pytanie 1, Sprzedająca 2 zarejestruje się jako podatnik podatku od towarów i usług i wystawi – wraz ze Sprzedającym 1 – z tytułu odpłatnej dostawy udziałów we współwłasności działek nr 1 i 2 faktury.
Ponieważ nabyte od Sprzedających działki będą wykorzystywane przez Nabywcę do wykonywania czynności opodatkowanych, w przypadku – wbrew stanowisku Zainteresowanych – odpowiedzi twierdzącej na pytanie 1, przysługiwać mu będzie prawo do odliczenia całości podatku VAT związanego z nabyciem działek nr 1 i 2 od Sprzedających.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe w zakresie nieuznania Sprzedających za podatników podatku VAT z tytułu odpłatnego zbycia działek nr 1 i 2.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:
Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:
Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).
Na podstawie art. 2 pkt 6 ustawy:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o towarach – rozumie się przez to rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.
Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy:
Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (...).
Zgodnie z art. 2 pkt 22 ustawy:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o sprzedaży – rozumie się przez to odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.
Stosownie do powołanych powyżej przepisów grunt spełnia definicję towaru wynikającą z art. 2 pkt 6 ustawy, a jego sprzedaż stanowi dostawę towarów, o której mowa w art. 7 ust. 1 ustawy o VAT.
Wskazać należy, że nie każda czynność stanowiąca dostawę towarów, w rozumieniu art. 7 ustawy podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, ponieważ aby dana czynność podlegała opodatkowaniu tym podatkiem, musi być wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem jest podatnikiem podatku od towarów i usług.
Towarem jest także udział w prawie własności. Jest to zgodne z normami unijnymi, bowiem w myśl art. 15 ust. 2 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L Nr 347 z 11 grudnia 2006 s. 1 ze zm.), zwanej dalej „Dyrektywą 2006/112/WE Rady”:
Państwa członkowskie mogą uznać za rzeczy:
1) określone udziały w nieruchomości,
2) prawa rzeczowe dające ich posiadaczowi prawo do korzystania z nieruchomości,
3) udziały i inne równoważne udziałom tytuły prawne dające ich posiadaczowi prawne lub faktyczne prawo własności lub posiadania nieruchomości lub jej części.
Należy w tym miejscu wyjaśnić, że problematyka współwłasności została uregulowana w art. 195-221 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795), zwanej dalej Kodeksem cywilnym.
Na mocy art. 195 Kodeksu cywilnego:
Własność tej samej rzeczy może przysługiwać niepodzielnie kilku osobom (współwłasność).
Współwłasność nie jest instytucją samodzielną, lecz stanowi odmianę własności i charakteryzuje się tym, że własność rzeczy (ruchomej lub nieruchomej) przysługuje kilku podmiotom. Do współwłasności stosuje się – jeśli co innego nie wynika z przepisów poświęconych specjalnie tej instytucji – przepisy odnoszące się do własności.
Należy zatem uznać, że udział każdego ze współwłaścicieli jest ze swej istoty szczególną postacią prawną własności.
Jak stanowi art. 196 § 1 i § 2 Kodeksu cywilnego:
Współwłasność jest albo współwłasnością w częściach ułamkowych, albo współwłasnością łączną.
Współwłasność łączną regulują przepisy dotyczące stosunków, z których ona wynika. Do współwłasności w częściach ułamkowych stosuje się przepisy niniejszego działu.
Przepis art. 198 Kodeksu cywilnego stanowi, że:
Każdy ze współwłaścicieli może rozporządzać swoim udziałem bez zgody pozostałych współwłaścicieli.
Współwłaściciel ma względem swojego udziału pozycję wyłącznego właściciela. Ze względu na charakter udziału, każdy ze współwłaścicieli może rozporządzać swoim udziałem bez zgody pozostałych współwłaścicieli. Rozporządzanie udziałem polega na tym, że współwłaściciel może zbyć swój udział.
W tym miejscu należy także zauważyć, że kwestie dotyczące stosunków majątkowych pomiędzy małżonkami reguluje ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks Rodzinny i Opiekuńczy (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 236), zwanej dalej Kodeksem rodzinnym i opiekuńczym.
Stosownie do art. 31 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:
Z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny). Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą do majątku osobistego każdego z małżonków.
Zatem, istotą wspólności majątkowej małżeńskiej, zarówno ustawowej, jak i umownej, jest to, że każdy z małżonków jest współwłaścicielem poszczególnych składników majątku wspólnego (dorobkowego) na zasadach współwłasności łącznej (bezudziałowej).
W świetle art. 35 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:
W czasie trwania wspólności ustawowej żaden z małżonków nie może żądać podziału majątku wspólnego. Nie może również rozporządzać ani zobowiązywać się do rozporządzania udziałem, który w razie ustania wspólności przypadnie mu w majątku wspólnym lub w poszczególnych przedmiotach należących do tego majątku.
Jak stanowi art. 36 § 1 i § 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:
Oboje małżonkowie są obowiązani współdziałać w zarządzie majątkiem wspólnym, w szczególności udzielać sobie wzajemnie informacji o stanie majątku wspólnego, o wykonywaniu zarządu majątkiem wspólnym i o zobowiązaniach obciążających majątek wspólny.
Każdy z małżonków może samodzielnie zarządzać majątkiem wspólnym, chyba że przepisy poniższe stanowią inaczej. Wykonywanie zarządu obejmuje czynności, które dotyczą przedmiotów majątkowych należących do majątku wspólnego, w tym czynności zmierzające do zachowania tego majątku.
Zgodnie z art. 37 § 1 pkt 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:
Zgoda drugiego małżonka jest potrzebna do dokonania czynności prawnej prowadzącej do zbycia, obciążenia, odpłatnego nabycia nieruchomości lub użytkowania wieczystego, jak również prowadzącej do oddania nieruchomości do używania lub pobierania z niej pożytków.
Z uwagi na powyższe regulacje prawne w akcie notarialnym dokumentującym tego rodzaju nabycie nieruchomości wymieniani są oboje małżonkowie, jeżeli istnieje między nimi ustawowa wspólność majątkowa. Wspólność wynikająca ze stosunku małżeństwa jest współwłasnością łączną uprawniającą do współposiadania rzeczy wchodzących w skład majątku wspólnego, a w czasie jej trwania żaden z małżonków nie może żądać podziału majątku wspólnego.
Na mocy zapisu zawartego w art. 43 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:
Oboje małżonkowie mają równe udziały w majątku wspólnym.
Małżeństwo nie należy do żadnej kategorii podmiotów wymienionych w ww. art. 15 ust. 1 ustawy. Powyższe stwarza dla małżonków prowadzących działalność gospodarczą szczególną sytuację prawną. Należy zauważyć, że żaden z przepisów ustawy nie zabrania małżonkom prowadzenia działalności gospodarczej jako odrębnym podatnikom. Nie ma przy tym przeszkód, aby pomiędzy małżonkami prowadzącymi odrębne działalności istniała ustawowa wspólność majątkowa.
Jednocześnie wskazać należy, że nie każda czynność stanowiąca dostawę towarów w rozumieniu art. 7 ww. ustawy podlega opodatkowaniu, ale tylko taka, która wykonana jest przez podmiot, który w związku z jej realizacją występuje w charakterze podatnika podatku od towarów i usług.
Pojęcia „podatnik” i „działalność gospodarcza”, na potrzeby podatku od towarów i usług, zostały określone w art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy.
Na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy:
Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Zgodnie z treścią art. 15 ust. 2 ustawy:
Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Określony w ustawie zakres opodatkowania podatkiem od towarów i usług wskazuje, że do tego, aby faktycznie zaistniało opodatkowanie danej czynności, konieczne jest, aby czynność podlegającą opodatkowaniu wykonał podmiot, który dla tej właśnie czynności będzie działał jako podatnik.
Definicja działalności gospodarczej zawarta w ustawie, ma charakter uniwersalny, pozwalający na objęcie pojęciem „podatnik” tych wszystkich podmiotów, które prowadzą określoną działalność, występując w profesjonalnym obrocie gospodarczym. Ponadto, działalność gospodarczą stanowi wykorzystywanie towarów w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Przez ciągłe wykorzystywanie składników majątku należy rozumieć takie wykorzystywanie majątku, które charakteryzuje się powtarzalnością lub długim okresem trwania. Zatem czerpanie dochodów ze składnika majątku wskazuje na prowadzenie działalności gospodarczej.
Analizując powyższe przepisy należy stwierdzić, że dostawa towarów podlegać będzie opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług wyłącznie wówczas, gdy dokonywana będzie przez podmiot mający status podatnika, a dodatkowo działającego w takim charakterze w odniesieniu do danej transakcji. Istotnym dla określenia, że w odniesieniu do konkretnej dostawy mamy do czynienia z podatnikiem podatku VAT jest stwierdzenie, że prowadzi on działalność gospodarczą w rozumieniu przepisów ustawy.
Na mocy art. 9 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L Nr 347 z 11 grudzień 2006 str. 1, ze zm.), zwanej dalej „Dyrektywą 2006/112/WE”:
„Podatnikiem” jest każda osoba prowadząca samodzielnie w dowolnym miejscu jakąkolwiek działalność gospodarczą, bez względu na cel czy też rezultaty takiej działalności.
„Działalność gospodarcza” obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, włącznie z górnictwem, działalnością rolniczą i wykonywaniem wolnych zawodów lub uznanych za takie. Za działalność gospodarczą uznaje się w szczególności wykorzystywanie, w sposób ciągły, majątku rzeczowego lub wartości niematerialnych w celu uzyskania z tego tytułu dochodu.
Jednocześnie w art. 12 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE Rady wskazano, że:
Państwa członkowskie mogą uznać za podatnika każdego, kto okazjonalnie dokonuje transakcji związanej z działalnością, o której mowa w art. 9 ust. 1 akapit drugi, w szczególności jednej z następujących transakcji:
a) dostawa budynku lub części budynku oraz związanego z nim gruntu, przed pierwszym zasiedleniem;
b) dostawa terenu budowlanego.
W myśl art. 12 ust. 3 Dyrektywy 2006/112/WE Rady:
Do celów ust. 1 lit. b) „teren budowlany” oznacza każdy grunt nieuzbrojony lub uzbrojony, uznawany za teren budowlany przez państwa członkowskie.
Z przytoczonych regulacji wynika, że podatnikiem podatku od towarów i usług może być każda osoba, która okazjonalnie dokonuje czynności opodatkowanych, przy czym czynności te winny być związane z działalnością zdefiniowaną jako działalność gospodarcza, tj. wszelką działalnością producentów, handlowców i osób świadczących usługi, włącznie z górnictwem, działalnością rolniczą i wykonywaniem wolnych zawodów lub uznanych za takie.
Warunkiem opodatkowania danej czynności podatkiem od towarów i usług w świetle powyższych przepisów jest spełnienie dwóch przesłanek łącznie:
‒ po pierwsze – dana czynność ujęta jest w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług,
‒ po drugie – czynność została wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem jest podatnikiem podatku od towarów i usług.
Właściwym zatem jest wykluczenie osób fizycznych z grona podatników w przypadku, gdy dokonują sprzedaży, przekazania, bądź darowizny towarów stanowiących część majątku osobistego, tj. majątku, który nie został nabyty w celu jego odsprzedaży, bądź wykonywania innych czynności w ramach działalności gospodarczej ani też nie został wykorzystany w trakcie jego posiadania na cele działalności gospodarczej.
W kontekście powyższych rozważań nie jest podatnikiem podatku od towarów i usług ten, kto jako osoba fizyczna dokonuje jednorazowych lub okazjonalnych transakcji, za które nie jest przewidziana ściśle regularna zapłata oraz nie prowadzi zorganizowanej, czy zarejestrowanej działalności gospodarczej, a tylko m.in. wyzbywa się majątku osobistego. Dokonywanie określonych czynności incydentalnie, poza sferą prowadzonej działalności gospodarczej, również nie pozwala na uznanie danego podmiotu za podatnika w zakresie tych czynności.
Przyjęcie, że dany podmiot sprzedając grunt działa w charakterze podatnika prowadzącego działalność gospodarczą wymaga ustalenia, czy jego działalność w tym zakresie przybiera formę zawodową (profesjonalną). Przejawem zaś takiej aktywności określonej osoby w zakresie obrotu nieruchomościami, która może wskazywać, że jej czynności przybierają formę zorganizowaną może być np. nabycie terenu przeznaczonego pod zabudowę, jego uzbrojenie, wydzielenie dróg wewnętrznych, działania marketingowe podjęte w celu sprzedaży działek, wykraczające poza zwykłe formy ogłoszenia, uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy terenu, czy wystąpienie o opracowanie planu zagospodarowania przestrzennego dla sprzedawanego obszaru, prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie usług deweloperskich lub innych tego rodzaju usług o zbliżonym charakterze. Przy czym, na tego rodzaju aktywność „gospodarczą” wskazywać musi ciąg powyżej przytoczonych okoliczności, a nie stwierdzenie jedynie faktu wystąpienia pojedynczych z nich.
Zwykłe nabycie lub sprzedaż rzeczy nie stanowi wykorzystywania w sposób ciągły majątku rzeczowego w celu uzyskania z tego tytułu dochodu w rozumieniu art. 9 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE Rady (a tym samym art. 15 ust. 2 ustawy), jako że jedynym przychodem z takich transakcji może być ewentualny zysk ze sprzedaży tej rzeczy.
Z orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 15 września 2011 r., w sprawach połączonych Jarosław Słaby przeciwko Ministrowi Finansów (C-180/10) oraz Emilian Kuć i Halina Jeziorska-Kuć przeciwko Dyrektorowi Izby Skarbowej w Warszawie (C-181/10) wynika, że:
Czynności związane ze zwykłym wykonywaniem prawa własności nie mogą same z siebie być uznawane za prowadzenie działalności gospodarczej. Sama liczba i zakres transakcji sprzedaży nie mogą stanowić kryterium rozróżnienia między czynnościami dokonywanymi prywatnie, które znajdują się poza zakresem zastosowania Dyrektywy, a czynnościami stanowiącymi działalność gospodarczą. Podobnie – zdaniem Trybunału – okoliczność, że przed sprzedażą zainteresowany dokonał podziału gruntu na działki w celu osiągnięcia wyższej ceny łącznej. Całość powyższych elementów może bowiem odnosić się do zarządzania majątkiem prywatnym zainteresowanego.
Inaczej jest natomiast – jak wyjaśnił Trybunał – w wypadku, gdy zainteresowany podejmuje aktywne działania w zakresie obrotu nieruchomościami, angażując środki podobne do wykorzystywanych przez producentów, handlowców i usługodawców w rozumieniu art. 9 ust. 1 akapit drugi Dyrektywy. Zatem za podatnika należy uznać osobę, która w celu dokonania sprzedaży gruntów angażuje podobne środki wykazując aktywność w przedmiocie zbycia nieruchomości porównywalną do działań podmiotów zajmujących się profesjonalnie tego rodzaju obrotem, tj. działania wykraczające poza zakres zwykłego zarządu majątkiem prywatnym.
W rozumieniu powyższych twierdzeń pomóc mogą zapisy orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 29 października 2007 r., sygn. akt I FPS 3/07, w myśl którego:
Formalny status danego podmiotu jako podatnika zarejestrowanego, a także okoliczność, że dana czynność została wykonana wielokrotnie lub jednorazowo, lecz z zamiarem częstotliwości nie mogą przesądzać o opodatkowaniu tej czynności bez każdorazowego ustalenia, czy w odniesieniu do konkretnej czynności podmiot ten występował w charakterze podatnika podatku VAT.
Z przywołanych wyżej przepisów wynika, że dostawa towarów (w tym udziału w nieruchomości) podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług w sytuacji, gdy działaniom podmiotu dokonującego tej dostawy można przypisać znamiona prowadzenia działalności gospodarczej, co w efekcie przesądza o uzyskaniu przez niego statusu podatnika.
Warto w tym miejscu zaznaczyć, że powyższe może mieć miejsce również w odniesieniu do czynności dokonanej jednorazowo. Dla uznania czynności za wykonywaną w ramach działalności gospodarczej nie ma bowiem znaczenia częstotliwość jej wykonywania, lecz zamiar, z jakim została zrealizowana i okoliczności, w jakich ją wykonano. Oznacza to, że w niniejszej sprawie należy przeanalizować całokształt działań, jakie podjęli Sprzedający w odniesieniu do działek nr 1 i 2 będących przedmiotem sprzedaży.
Mając powyższe na względzie należy stwierdzić, że uznanie, że dany podmiot w odniesieniu do konkretnej czynności działa jako podatnik podatku od towarów i usług, wymaga oceny każdorazowo odnoszącej się do okoliczności faktycznych danej sprawy.
Jak wyjaśniono wyżej – odwołując się zarówno do treści przepisów ustawy, jak i stanowiska judykatury – w przypadku osób fizycznych, które dokonują sprzedaży, przekazania, bądź darowizny towarów stanowiących część majątku osobistego, tj. majątku, który nie został nabyty w celu jego odsprzedaży bądź wykonywania innych czynności w ramach działalności gospodarczej, należy szczególnie wnikliwie przeanalizować okoliczności, w jakich będzie realizowana transakcja. Co do zasady bowiem osoby fizyczne, które dokonują transakcji w ramach zarządu majątkiem prywatnym, wykluczone są z grona podatników VAT.
W tym miejscu należy podkreślić, że pojęcie „majątku prywatnego” nie występuje na gruncie analizowanych przepisów ustawy, jednakże wynika z wykładni art. 15 ust. 2 ustawy, w której zasadnym jest odwołanie się do treści orzeczenia TSUE w sprawie C-291/92 (Finanzamt Uelzen v. Dieter Armbrecht), które dotyczyło kwestii opodatkowania sprzedaży przez osobę, będącą podatnikiem podatku od wartości dodanej, części majątku niewykorzystywanej do prowadzonej działalności gospodarczej, a służącej jej do celów prywatnych:
„Majątek prywatny” to zatem taka część majątku danej osoby fizycznej, która nie jest przez nią przeznaczona ani wykorzystywana dla potrzeb prowadzonej działalności gospodarczej. Ze wskazanego orzeczenia wynika zatem, że podatnik musi w całym okresie posiadania danej nieruchomości wykazywać zamiar wykorzystywania części nieruchomości w ramach majątku osobistego.
Zaznaczyć w tym miejscu należy, że przez termin „zamiar” należy pojmować nie wolę wewnętrzną, ale wolę dającą się określić na podstawie obiektywnych możliwych do stwierdzenia okoliczności. Przy ustalaniu zamiaru muszą istnieć obiektywne dowody potwierdzające przeznaczenie danej nieruchomości wyłącznie do celów prywatnych. Dla uznania danego majątku za prywatny istotny jest sposób jego wykorzystania i podejmowanych w odniesieniu do niego działań w całym okresie posiadania.
Z opisu sprawy wynika, że Sprzedający 1 jest współwłaścicielem, na zasadzie rozszerzonej wspólności majątkowej małżeńskiej, ze Sprzedającą 2, działek gruntu nr 1 i 2. Nieruchomość stanowiącą dzisiejsze działki Sprzedający nabyli w 2008 r. w drodze umowy majątkowej małżeńskiej rozszerzającej wspólność ustawową na wszelkie nieruchomości nabyte przed i w trakcie związku małżeńskiego. Działki powstały w wyniku podziału w roku 2021 tej nieruchomości. Wniosek o podział został złożony przez Sprzedających, a podział nastąpił w celu sprzedaży nieruchomości.
Działki nie są zabudowane i stanowią grunty orne oraz grunty pod rowami (na działce 1 znajduje się rów melioracyjny). Rów melioracyjny nie jest budowlą w rozumieniu ustawy Prawo budowlane, jest jedynie naturalnym zagłębieniem terenu. Działki znajdują się na terenie nieobjętym obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Dla działek została wydana w 2022 r. przez Wójta Gminy decyzja o warunkach zabudowy przewidująca możliwość wzniesienia na nich budynków mieszkalnych. Spółka B. z o.o. planująca nabycie działek (z którego się wycofała), wystąpiła w 2022 r. o wydanie decyzji o warunkach zabudowany na ww. działkach, w celu możliwości uzyskania pozwolenia na budowę.
Sprzedający planują odpłatnie zbyć działki na rzecz Nabywcy. Zawarta została w tym celu przedwstępna umowa sprzedaży, na podstawie której Sprzedający zobowiązali się sprzedać, a spółka powiązana z Nabywcą kupić wymienione działki. Prawa i obowiązki z tej umowy zostały przeniesione na Nabywcę i dokona on transakcji zakupu działek 1 i 2 od Sprzedających. Zawarcie umowy sprzedaży działki nr 2 będzie miało miejsce m.in. pod następującymi warunkami:
- uzyskania przez Nabywcę, dla celów prowadzenia inwestycji, warunków przyłączeniowych do sieci elektrycznej, gazowej, kanalizacyjnej, wodociągowej,
- wydania na rzecz Nabywcy ostatecznej i prawomocnej decyzji o pozwoleniu na budowę dla przedmiotowych nieruchomości dla planowanej inwestycji,
- przedmiot umowy będzie miały zapewniony dostęp bezpośredni do drogi publicznej, czy to poprzez inną działkę ewidencyjną (nr 3), czy poprzez ustanowione służebności czy na podstawie decyzji o budowie zjazdu na drogę publiczną,
- zostanie udzielona zgoda właściwego organu na likwidację lub przebudowę rowu melioracyjnego, znajdującego się na przedmiocie umowy,
- przedmioty umowy zostanie wyłączony z produkcji rolniczej i zostanie to uwidocznione w ewidencji gruntów,
- zostanie przeniesiona na Nabywcę decyzja o warunkach zabudowy.
Zawarcie umowy sprzedaży działki nr 1 będzie miało miejsce pod tymi samymi warunkami. Strony zobowiązały się ją zawrzeć w terminie 12 m-cy od zakupu działki nr 2, przy czym nie później niż w terminie do (…) kwietnia 2028 r.
Sprzedający udzielili pełnomocnictwa osobom związanym z Kupującym oraz spółce powiązanej kapitałowo i osobowo z Kupującym. Obejmuje ono prawo do przeglądania akt postępowania o wydanie warunków zabudowy dla inwestycji na ww. działkach. Dodatkowo, Sprzedający udzielili Kupującemu pełnomocnictwa do uzyskania ostatecznej decyzji udzielającej pozwolenia na budowę, dotyczącej nieruchomości, a w związku z powyższym do reprezentowania przed wszystkimi władzami, urzędami, instytucjami, sądami powszechnymi i administracyjnymi, osobami prawnymi i fizycznymi, organami administracji rządowej i samorządowej, do składania oświadczeń wiedzy i woli, w tym zapewnień, wniosków, podań, skarg, odwołań, zażaleń oraz innych środków odwoławczych, do składania i odbioru wszelkich dokumentów, w tym wypisów z rejestru gruntów i budynków, map geodezyjnych, w szczególności do odbioru wszelkich zaświadczeń, składania i odbioru wszelkiej korespondencji, zarówno zwykłej jak i poleconej oraz odbioru przesyłek w zakresie wskazanym powyżej, a także do wszelkich innych czynności, jakie okażą się niezbędne celem realizacji tego pełnomocnictwa.
Sprzedający wyrazili także zgodę na dysponowanie przez Kupującego nieruchomością na cele budowlane, przy czym prawo to jest ograniczone wyłącznie do celów przygotowania dokumentacji technicznej i projektowej oraz do wystąpienia, we własnym imieniu, z wnioskiem o pozwolenie na budowę i uzyskania pozwolenia na budowę.
Państwa wątpliwości dotyczą m.in. ustalenia, czy z tytułu planowanego odpłatnego zbycia działek nr 1 i 2 Sprzedający będą podatnikami podatku VAT.
Dokonując rozstrzygnięcia kwestii będącej przedmiotem Państwa zapytania, należy wskazać, że doszło do udzielenia Kupującemu oraz osobom/spółce związanym z Kupującym pełnomocnictwa do działania w imieniu Sprzedających w zakresie czynności prowadzących do umożliwienia zakupu nieruchomości przez Nabywcę, takich jak uzyskania ostatecznej decyzji udzielającej pozwolenia na budowę dotyczącej nieruchomości. Te czynności nastąpią w sensie chronologicznym, jeszcze przed zawarciem definitywnej umowy sprzedaży. Jednakże, udzielenie pełnomocnictwa przyszłemu Nabywcy umożliwiające podjęcie czynności mających na celu dostosowanie gruntu do potrzeb Nabywcy, nie jest staraniem Sprzedających, którzy przykładowo starają się grunt uzbroić, czy uzyskać określone pozwolenia, aby przedmiot sprzedaży uczynić bardziej atrakcyjnym dla potencjalnych nabywców.
W przedmiotowej sprawie należy zatem zauważyć, że skutki prawne czynności wykonanych przez pełnomocnika (Kupującego) w sensie prawnym rzeczywiście dotyczą właściciela gruntu (uzyskanie decyzji, pozwoleń itd.). Jednak starania pełnomocnika nie są staraniami właścicieli podejmowanymi w tym celu, aby pozyskać kupującego, aby oferowany grunt uczynić atrakcyjniejszym dla potencjalnego nabywcy, aby podnieść jego cenę.
Podkreślić należy, że podjęte przez Kupującego działania wykonywane są we własnym interesie, dla zrealizowania własnych potrzeb, w celu przystosowania przedmiotowych działek do swoich określonych potrzeb.
Z okoliczności przedstawionych we wniosku wynika, że nieruchomość stanowiąca dzisiejsze działki Sprzedający nabyli w 2008 r. w drodze umowy majątkowej małżeńskiej rozszerzającej wspólność ustawową na wszelkie nieruchomości nabyte przed i w trakcie związku małżeńskiego. Sprzedający 1 jest osobą fizyczną posiadającą zawieszoną działalność gospodarczą i będącą zarejestrowanym czynnym podatnikiem VAT. Z kolei Sprzedająca 2 jest osobą fizyczną nieprowadzącą działalności gospodarczej i nie będącą zarejestrowanym podatnikiem VAT. Działki nie były wykorzystywane do działalności rolniczej, z działek nie były dokonywane dostawy produktów rolnych. Działki nie były przedmiotem dzierżawy, najmu ani innego odpłatnego oddania do używania. Działki nie były wykorzystywane przez Sprzedających do nierolniczej działalności gospodarczej i nie były wprowadzone do ewidencji środków trwałych tej działalności. Działka 4 od 2008 r. (w roku 2021 podzielono na dwie działki 1 i 2) nie była wykorzystywana w żadnym celu, są to odłogi i nieużytki.
Co istotne w sprawie, Sprzedający nie dokonywali żadnych nakładów na nieruchomości, w szczególności nie dokonywali nakładów na uzbrojenie w media, ogrodzenie itd. Sprzedający ogłaszali zamiar sprzedaży działek na jednym portalu internetowym oraz wyrazili zgodę na zamieszczenie ogłoszenie na drugim portalu, który sam się do nich zgłosił. Nie podejmowali innych działań marketingowych, nie zawierali umów z pośrednikami mającymi na celu znalezienie nabywcy działek. Sprzedający nie dokonywali sprzedaży innych działek w ostatnich latach i nie planują takich transakcji w przyszłości.
Mając powyższe na uwadze, w świetle całokształtu okoliczności sprawy, samo udzielenie pełnomocnictwa Kupującemu do wykonania określonych czynności w celu dostosowania gruntu do potrzeb Kupującego nie powoduje, że Sprzedający zostaną z tego powodu uznani za podatników podatku VAT prowadzących działalność gospodarczą. Również dokonanie przez Sprzedających podziału nieruchomości w celu sprzedaży działek, nie wpłynie na obowiązek opodatkowania transakcji sprzedaży podatkiem VAT, gdyż skala zaangażowania w odniesieniu do sprzedaży przedmiotowych działek nie wykracza poza ramy czynności związanych ze zwykłym wykonywaniem prawa własności.
W związku z powyższymi okolicznościami stwierdzić należy, że w odniesieniu do sprzedaży przez Sprzedających działek nr 1 i 2 nie wystąpił ciąg zdarzeń, które jednoznacznie przesądzają, że sprzedaż ww. działek wypełnia przesłanki działalności gospodarczej. Sprzedający nie podjęli takich aktywnych działań w zakresie obrotu nieruchomościami, które świadczyłyby o angażowaniu środków w sposób podobny do wykorzystywanych przez handlowców. Całokształt powyższych okoliczności przedstawionych we wniosku wskazuje, że aktywność Sprzedających w pełni mieści się w granicach zarządu majątkiem prywatnym, a stanowisko to pozostaje w zgodzie z przywołanym wyrokiem TSUE C-180/10, C-181/10.
Zatem dokonując sprzedaży działki nr 2 a następnie działki nr 1, Sprzedający będą korzystać z przysługującego im prawu do rozporządzania majątkiem osobistym, co nie jest wykonywaniem działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy. Brak tego statusu pozbawia Sprzedających cech podatników podatku VAT, o których mowa w art. 15 ust. 1 ustawy, w zakresie sprzedaży ww. działek, a dostawę – cech czynności podlegającej opodatkowaniu, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy.
Tym samym, Państwa stanowisko do pytania nr 1 jest prawidłowe.
Dodatkowo, oczekiwali Państwo odpowiedzi na pytanie nr 2 dotyczące ustalenia, czy Nabywcy przysługiwać będzie prawo do odliczenia całości podatku VAT związanego z nabyciem działek nr 1 i 2, jedynie w przypadku odpowiedzi twierdzącej na pytanie nr 1. W wydanej interpretacji uznałem, że Sprzedający z tytułu odpłatnego zbycia działek nr 1 i 2 na rzecz Nabywcy nie będą podatnikami podatku VAT w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy. W związku z powyższym, odstępuję od odpowiedzi na pytanie nr 2 zadane w złożonym wniosku, a odnoszące się do skutków w podatku VAT dla Kupującego.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
W tym miejscu wskazuję, że Państwa wniosek wypełnia znamiona wniosku wspólnego, gdyż przedstawiony we wniosku problem (pytania) dotyczą praw i obowiązków podatkowych wszystkich zainteresowanych uczestniczących w tym samym zdarzeniu przyszłym, pomimo uznania w wydanej interpretacji, że Sprzedający z tytułu odpłatnego zbycia na rzecz Nabywcy działek nr 1 i 2 nie będą podatnikami podatku VAT na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy.
Jednocześnie wskazuję, że interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywiste zdarzenie przyszłe sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywać się będzie ze zdarzeniem przyszłym podanym przez Państwa w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
- Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego. Z funkcji ochronnej będą mogli skorzystać Ci z Państwa, którzy zastosują się do interpretacji.
- Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
- Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację przez Zainteresowanego, który jest stroną postępowania
A.A. (Zainteresowany będący stroną postępowania – art. 14r § 2 Ordynacji podatkowej) ma prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
- w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
- w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a, art. 14b § 1 i art. 14r Ordynacji podatkowej.
Rozliczaj podatki zgodnie z przepisami — w programie TaxMachine
Interpretacje pomagają zrozumieć przepisy; TaxMachine pomaga je zastosować w praktyce — prowadzi księgi, liczy podatki i generuje deklaracje, a stawki, druki i przepisy aktualizuje na bieżąco.
- ✓ Księga przychodów i rozchodów, ryczałt oraz pełna księgowość
- ✓ Faktury i e-faktury KSeF, JPK_V7 i JPK_KR
- ✓ PIT, CIT, VAT i inne deklaracje + wysyłka e-Deklaracje z pobraniem UPO
- ✓ Środki trwałe i amortyzacja, płace i ZUS
- ✓ Automatyczne aktualizacje stawek, druków i przepisów