0114-KDIP1-2.4012.299.2026.2.JO
Obowiązek obniżenia podstawy opodatkowania oraz kwoty podatku naliczonego w związku z otrzymaniem rabatu pośredniego.
Interpretacja indywidualna
- stanowisko prawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
7 maja 2026 r. wpłynął Państwa wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy obowiązku obniżenia podstawy opodatkowania oraz kwoty podatku naliczonego w związku z otrzymaniem rabatu pośredniego (Premii oraz Premii Extra). Uzupełnili go Państwo - w odpowiedzi na wezwanie - pismem z 21 lipca 2026 r. (wpływ 22 lipca 2026 r.). Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego
(...) S.A. (dalej: „Spółka” lub „Wnioskodawca”) jest polskim rezydentem podatkowym oraz czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług (dalej: „VAT”). Spółka prowadzi działalność gospodarczą m.in. w zakresie sprzedaży hurtowej (…).
W ramach prowadzonej działalności Spółka współpracuje z podmiotami należącymi do grupy (...) (dalej: „Grupa A”) zajmującymi się opracowywaniem, produkcją oraz sprzedażą olejów silnikowych, środków smarnych, smarów i płynów chłodzących (dalej: „Produkty”).
Spółka nabywa Produkty w modelu dystrybucyjnym, w którym dostawy realizowane są za pośrednictwem krajowego dystrybutora Grupy A - (...) Sp. z o.o (dalej: „Krajowy Dystrybutor”) będącego polskim rezydentem podatkowym oraz czynnym podatnikiem VAT. W konsekwencji Spółka dokonuje zakupów Produktów wyłącznie w ramach dostaw krajowych opodatkowanych VAT w Polsce.
Łańcuch dostaw Produktów wygląda następująco:
1. Podmiot z Grupy A z siedzibą w Holandii - (...) B.V. (dalej: „Spółka B”) dokonuje wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów na rzecz Krajowego Dystrybutora na terytorium Polski.
2. Następnie Krajowy Dystrybutor dokonuje dostawy krajowej Produktów na rzecz Spółki.
Grupa A, w celu zachęcenia swoich kontrahentów do zakupu i dalszej odsprzedaży swoich produktów, stosuje różnego rodzaju mechanizmy wsparcia sprzedaży, obejmujące w szczególności wypłatę różnego rodzaju premii uzależnionych od osiągnięcia określonych poziomów zakupów Produktów.
W ramach takiego modelu współpracy, 12 grudnia 2025 r. Spółka zawarła ze Spółką B. umowę o współpracy (dalej: „Umowa”), na podstawie której Spółka B. zobowiązała się do wypłaty na rzecz Spółki premii pieniężnej za realizację określonych celów zakupowych w latach 2026-2030 (w Umowie określana jako „(...)”) (dalej: „Premia”).
Warunkiem otrzymania Premii za dany okres rozliczeniowy jest osiągnięcie przez Spółkę co najmniej 80% wolumenu zakupów określonego przez strony w planie biznesowym stanowiącym część Umowy. W przypadku nieosiągnięcia wskazanego poziomu wolumenu Spółka nie będzie uprawniona do otrzymania Premii.
Wysokość Premii jest kalkulowana w oparciu o łączny wolumen zakupów Produktów realizowanych zarówno przez Spółkę, jak i inne podmioty należące do Grupy (...) (dalej: „Grupa C”) posiadające siedzibę poza Polską. Innymi słowy, aby Wnioskodawca otrzymał Premię za danym rok, zarówno Wnioskodawca jak i inne spółki z Grupy C. muszą łącznie osiągnąć wskazane w Umowie poziomy zakupów Produktów. Tym samym część Premii w ogóle nie ma związku z zakupami dokonywanymi przez Spółkę.
Premia będzie wypłacana Spółce w formie zaliczek, a następnie na koniec danego okresu rozliczeniowego będzie następować rozliczenie Premii z uwzględnieniem rzeczywistych danych dotyczących wolumenów zakupów Produktów przez Grupę C.
Jedynym podmiotem zobowiązanym do wypłaty Premii jest Spółka B. Krajowy Dystrybutor nie jest stroną Umowy oraz nie uczestniczy w jakikolwiek sposób w rozliczaniu i wypłacie Premii na rzecz Wnioskodawcy.
Jednocześnie wypłata Premii nie wpływa na ceny stosowane w transakcjach pomiędzy Spółką B a Krajowym Dystrybutorem, ani pomiędzy Krajowym Dystrybutorem a Spółką. W szczególności, w związku z wypłatą Premii nie dochodzi do zmiany wynagrodzenia należnego z tytułu dostaw Produktów realizowanych przez Krajowego Dystrybutora na rzecz Spółki.
Niezależnie od opisanej wyżej Premii przewidzianej na lata 2026-2030, na podstawie Umowy Spółka B zobowiązała się do wypłaty na rzecz Wnioskodawcy jednorazowej premii pieniężnej (w Umowie określanej jako „(...)”) (dalej: „Extra Premia”), stanowiącej nagrodę za poziom zakupów Produktów osiągnięty przez Grupę C. w 2025 r.
Zgodnie z Umową, Extra Premia jest wypłacana w określonej kwocie z tytułu łącznej wartości zakupu Produktów w 2025 r. przez podmioty z Grupy C. od podmiotów z Grupy A. Wypłata Extra Premii nie jest uzależniona od realizacji jakichkolwiek dodatkowych celów przez Spółkę ani inne podmioty z Grupy C na podstawie Umowy. W szczególności wypłata Extra Premii nie jest powiązana z osiągnięciem przez Spółkę i inne podmioty z Grupy C. określonego poziomu zakupów w przyszłości, czy realizacji innych celów opartych o obiektywne wskaźniki.
Extra Premia ma charakter jednorazowy i nie została skalkulowana w oparciu o konkretne transakcje zakupowe Spółki.
Wypłata Extra Premii przez Spółkę B. nastąpiła w styczniu 2026 r. Extra Premia miała charakter jednorazowy i Umowa nie przewiduje jego wypłaty w kolejnych latach.
Uzupełnienie i doprecyzowanie opisu stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego.
W odpowiedzi na zadane pytania wskazali Państwo następująco:
1) w jaki konkretnie sposób jest ustalane (weryfikowane), że warunki do wypłaty środków pieniężnych (Premii) zostały przez Spółkę spełnione (za pomocą jakich dokładnie mechanizmów/działań jest ustalane, że Spółka spełniła warunki przyznania Premii) i czy ich niewykonanie skutkuje nieotrzymaniem środków pieniężnych za dany okres rozliczeniowy;
Warunki do otrzymania Premii przez Spółkę są weryfikowane poprzez porównanie rzeczywistego wolumenu zakupów dokonanego przez Spółkę oraz inne podmioty należące do Grupy C. od Grupy A. z rocznym celem zakupowym określonym w planie biznesowym w danym roku.
Jeżeli rzeczywisty wolumen osiągnie co najmniej 80% rocznego celu, uznaje się, że warunki przyznania Premii za dany rok zostały spełnione i Premia jest należna Spółce.
W przypadku, gdy wolumen zakupów w danym roku jest niższy niż 80% rocznego celu zakupowego, Premia za ten rok co do zasady jest nienależna.
Umowa przewiduje jednak mechanizm umożliwiający jej późniejsze uzyskanie, jeżeli w kolejnych latach skumulowany wolumen zakupów osiągnie co najmniej 80% skumulowanego celu określonego w planie biznesowym. W takim przypadku Spółce wypłacana jest również Premia należna za wcześniejsze lata.
2) w jaki dokładnie sposób (w oparciu o jakie dane) oraz kto ustala wysokość wypłaty środków pieniężnych (Premii) dla Spółki w określonym czasie,
Wysokość Premii, zgodnie z Umową, jest ustalana przez Spółkę B. na podstawie rzeczywistego wolumenu zakupów dokonanych przez Grupę C. od Grupy A., wyrażonego w litrach i jest kalkulowana jako iloczyn wolumenu zakupów i stawki Premii za litr określonej w Umowie.
3) czy Spółka aby otrzymać środki pieniężne od (...) B.V. (Spółki B.) jest zobowiązana do zakupów wyłącznie u Dystrybutora Krajowego wskazanego przez Spółkę B,
Nie. Umowa nie przewiduje jako warunku otrzymania Premii, aby Spółka lub inne podmioty z Grupy C były zobowiązane do dokonywania zakupów wyłącznie od Krajowego Dystrybutora.
Umowa wprost wskazuje, że jej postanowienia nie mogą nakładać obowiązku dokonywania zakupów wyłącznie od podmiotów z Grupy A ani obowiązku zakupu określonej ilości produktów.
Premia ma stanowić zachętę do nabywania produktów Grupy A i aby ją otrzymać Spółka oraz inne podmioty z Grupy C muszą osiągnąć odpowiedni poziom zakupów produktów Grupy A określony w planie biznesowym. Wypłata Premii przez Spółkę B. nie jest natomiast uzależniona od dokonywania zakupów przez Spółkę i inne podmioty z Grupy C wyłącznie od Krajowego Dystrybutora.
4) czy Spółka celem uzyskania przedmiotowej Premii jest/będzie zobowiązana do powstrzymywania się od zakupów usług u podmiotów konkurencyjnych i dokonywania ich wyłącznie u Dystrybutora Krajowego wskazanego przez Spółkę B.
Nie, Spółka nie jest zobowiązana do powstrzymywania się od dokonywania zakupów u podmiotów konkurencyjnych ani do dokonywania ich wyłącznie u Krajowego Dystrybutora wskazanego przez Spółkę B. Co więcej, postanowienia Umowy wprost wskazują, że nie może ona nakładać obowiązku dokonywania zakupów wyłącznie od podmiotów z Grupy A ani obowiązku zakupu określonej liczby produktów.
Pytania
1. Czy prawidłowe jest stanowisko Wnioskodawcy, zgodnie z którym w związku z otrzymaniem przez Spółkę Premii od Spółki B, Spółka nie będzie zobowiązana do dokonania korekty i pomniejszenia podatku VAT naliczonego związanego z zakupem Produktów od Krajowego Dystrybutora?
2. Czy prawidłowe jest stanowisko Wnioskodawcy, zgodnie z którym, w związku z otrzymaniem przez Spółkę Extra Premii od Spółki B, Spółka nie jest zobowiązana do dokonania korekty i pomniejszenia podatku VAT naliczonego związanego z zakupem Produktów od Krajowego Dystrybutora?
Państwa stanowisko w sprawie
Zdaniem Spółki:
1. Spółka nie będzie zobowiązana do dokonania korekty i pomniejszenia podatku VAT naliczonego związanego z zakupem Produktów objętych Umową od Krajowego Dystrybutora w związku z otrzymaniem Premii od Spółki B. Premia jest kalkulowana w oparciu o zakupy Produktów dokonane przez różne podmioty z Grupy C, w tym również Spółkę. Można potencjalnie uznać, że Premia ma charakter transgranicznego rabatu pośredniego w części dotyczącej zakupów Spółki, jednak jest wypłacana przez Spółkę B, która dokonuje dostaw wewnątrzwspólnotowych na rzecz innego podmiotu niż Wnioskodawca (Krajowego Dystrybutora). Spółka B nie ma możliwości dokonania korekty podstawy opodatkowania oraz podatku należnego w relacji do Spółki w związku z udzielonym rabatem. Premia nie jest wiec powiązana bezpośrednio z odpłatnymi dostawami towarów, w których uczestniczy Spółka, przez co jej otrzymanie nie będzie skutkować obowiązkiem zmniejszenia podatku naliczonego przez Spółkę.
2. Spółka nie jest zobowiązana do dokonania korekty i pomniejszenia podatku VAT naliczonego związanego z zakupem Produktów od Krajowego Dystrybutora w związku z otrzymaniem Extra Premii. Brak jest bezpośredniego związku między wypłaconą kwotą Extra Premii a konkretnymi transakcjami zakupowymi, który pozwalałby na uznanie Extra Premii za rabat (opust, obniżkę ceny) w rozumieniu przepisów ustawy o VAT, czy też za rabat pośredni. Jego otrzymanie nie powinno więc rodzić dla Wnioskodawcy żadnych skutków na gruncie VAT.
Uzasadnienie stanowiska Wnioskodawcy
Ad 1
Zgodnie z art. 29a ust. 1 ustawy o VAT podstawą opodatkowania, z zastrzeżeniem ust. 2, 3 i 5, art. 30a-30c, art. 32, art. 119 oraz art. 120 ust. 4 i 5, jest wszystko, co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z otrzymanymi dotacjami, subwencjami i innymi dopłatami o podobnym charakterze mającymi bezpośredni wpływ na cenę towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika.
W myśl art. 29a ust. 10 ustawy o VAT podstawę opodatkowania obniża się o:
1) kwoty udzielonych po dokonaniu sprzedaży opustów i obniżek cen;
2) wartość zwróconych towarów i opakowań;
3) zwróconą nabywcy całość lub część zapłaty otrzymaną przed dokonaniem sprzedaży, jeżeli do niej nie doszło;
4) wartość zwróconych kwot dotacji, subwencji i innych dopłat o podobnym charakterze, o których mowa w ust. 1 (art. 29a ust. 10 ustawy o VAT).
Mając na uwadze treść art. 29a ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT, co do zasady, wypłata przez podatnika VAT premii pieniężnej (bonusu) związanej z dokonanymi wcześniej transakcjami jest traktowana dla celów VAT jak opust lub obniżka ceny (rabat) udzielone po dokonaniu sprzedaży. Tego rodzaju płatność wywołuje skutki pomiędzy podmiotami, między którymi jest rozliczana, to między nimi dochodzi do obniżenia ceny sprzedaży, co skutkuje powstaniem obowiązku odpowiedniego obniżenia podstawy opodatkowania i podatku należnego.
Premia pieniężna może przybrać formę tzw. rabatu bezpośredniego, gdy jest dokonywana pomiędzy bezpośrednimi kontrahentami danej dostawy, albo rabatu pośredniego, gdy jest wypłacana przez podmiot znajdujący się na wcześniejszym etapie łańcucha dostaw na rzecz podmiotu, który nie jest jego bezpośrednim kontrahentem.
Zgodnie z utrwaloną praktyką organów podatkowych wypłata rabatu pośredniego co do zasady powoduje powstanie obowiązku korekty VAT naliczonego po stronie podmiotu otrzymującego rabat, jeżeli wypłacającym rabat jest podmiot krajowy, który skoryguje podstawę opodatkowania i obniży VAT należny. Taka praktyka dotyczy jednak wyłącznie sytuacji, w której rabat jest związany z dokonanymi zakupami i wszystkie transakcje w łańcuchu dokonywane są między podmiotami krajowymi.
Jeżeli natomiast podmiotem wypłacającym rabat jest podmiot z innego kraju UE, który w łańcuchu dostaw dokonuje wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów na rzecz pośrednika krajowego, który następnie dokonuje dostawy krajowej na rzecz podmiotu otrzymującego rabat, wówczas mamy do czynienia z tzw. transgranicznym rabatem pośrednim. W takiej sytuacji po stronie podmiotu wypłacającego rabat nie występuje VAT należny, który mógłby zostać skorygowany w związku z wypłatą bonusu. Jednocześnie między podmiotem wypłacającym bonus a podmiotem otrzymującym nie ma bezpośredniej relacji, co powoduje brak możliwości wystawienia faktury korygującej przez podmiot zagraniczny udzielający rabatu.
W konsekwencji podmiot krajowy otrzymujący transgraniczny rabat pośredni nie będzie miał obowiązku obniżenia podatku naliczonego związanego z dostawą towarów.
W odniesieniu do transgranicznych rabatów pośrednich Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: „Trybunał”) w wyroku w sprawie C-802/19 Firma Z uznał, że „Artykuł 90 ust. 1 dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej należy interpretować w ten sposób, że apteka mająca siedzibę w jednym z państw członkowskich nie może obniżyć podstawy opodatkowania, w przypadku gdy dokonuje ona dostaw produktów leczniczych - jako dostaw wewnątrzwspólnotowych zwolnionych z podatku od wartości dodanej w tym państwie członkowskim - na rzecz kasy obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego znajdującej się w innym państwie członkowskim oraz przyznaje osobom objętym owym ubezpieczeniem rabat”. Jak Trybunał wskazał w pkt 43 tego wyroku „Skoro zatem Firma Z (apteka dokonująca dostawy wewnątrzwspólnotowej) nie posiada podstawy opodatkowania, która mogłaby podlegać korekcie, należy stwierdzić, że przesłanki zastosowania art. 90 ust. 1 dyrektywy 2006/112 nie są spełnione”.
Brak obowiązku korekty podstawy opodatkowania i podatku naliczonego w przypadku transgranicznego rabatu pośredniego potwierdzają także liczne interpretacje indywidualne Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (dalej: „Dyrektor KIS”). Przykładowo, w interpretacji indywidualnej z 15 grudnia 2023 r., sygn. 0114-KDIP1-2.4012.480.2023.1.JO, Dyrektor KIS stwierdził, że: „brak możliwości korekty przez Dostawcę zagranicznego podstawy opodatkowania w razie udzielenia rabatu pośredniego jego „niebezpośredniemu” kontrahentowi oznacza, że ten kontrahent będącym podmiotem krajowym (…) nie ma obowiązku obniżenia związanego z taką dostawą podatku naliczonego. Ponieważ Dostawcy Zagraniczni nie będą dokonywać korekty (obniżenia podatku należnego), to brak jest/nie będzie uzasadnienia prawnego oraz ekonomicznego dla obniżenia podatku naliczonego przez (…) Spółkę (dop. podmiot krajowy).”
Podobne stanowisko zostało zaprezentowane przez Dyrektora KIS w następujących interpretacjach indywidualnych:
- z 9 listopada 2022 r. sygn. 0114-KDIP1-2.4012.385.2022.2.JO,
- z 13 sierpnia 2024 r. sygn. 0111-KDIB3-3.4012.208.2024.2.MAZ,
- z 14 lipca 2023 r. sygn. 0114-KDIP1-2.4012.228.2023.2.RM.
W ocenie Wnioskodawcy, wypłata opisanej w stanie faktycznym Premii odbywa się na analogicznych zasadach jak transgraniczne rabaty pośrednie przedstawione w ww. interpretacjach.
Premia jest wypłacana przez Spółkę B (pierwszy podmiot w łańcuchu dostaw) bezpośrednio na rzecz Spółki (trzeci podmiot w łańcuchu), podczas gdy dostawy towarów na rzecz Spółki realizowane są przez Krajowego Dystrybutora (drugi podmiot w łańcuchu). Ponadto, Premia jest kalkulowana w oparciu o zakupy Produktów dokonywane przez różne podmioty z Grupy IC, a nie tylko przez Wnioskodawcę, co powoduje brak możliwości powiązania Premii z konkretnymi zakupami Spółki.
W konsekwencji, nawet przy założeniu, że Premia pozostaje częściowo w związku z zakupami dokonywanymi przez Spółkę, należy uznać, że ma on charakter rabatu pośredniego. Jednocześnie w analizowanej sprawie mamy do czynienia z tzw. transgranicznym rabatem pośrednim, ponieważ podmiot wypłacający Premię - Spółka B - jest podmiotem posiadającym siedzibę działalności gospodarczej w innym państwie członkowskim.
W takim przypadku kluczowe znaczenie ma fakt, że Spółka B nie dokonuje dostawy towarów bezpośrednio na rzecz Spółki i w konsekwencji Spółka B nie ma możliwości dokonania korekty podstawy opodatkowania oraz podatku należnego w relacji do Spółki w związku z wypłatą Premii.
Brak korekty podatku należnego po stronie Spółki B wypłacającej Premię (Spółka B dokonuje dostaw wewnątrzwspólnotowych do Krajowego Dystrybutora oraz do podmiotów z Grupy IC w innych państwach członkowskich) oznacza jednocześnie, że po stronie Spółki brak jest podstaw do dokonania korekty podatku naliczonego.
Skoro otrzymanie Premii nie będzie kwalifikowane jako opust lub obniżka ceny w rozumieniu art. 29a ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT, to nie wystąpi również sytuacja obniżenia podstawy opodatkowania wskazana w 29a ust. 13-13c ustawy o VAT. Wobec Wnioskodawcy nie powstanie wiec obowiązek zastosowania art. 86 ust. 19a ustawy o VAT, zgodnie z którym w przypadku obniżenia podstawy opodatkowania, o którym mowa w art. 29a ust. 13-13c, lub stwierdzenia pomyłki w kwocie podatku na fakturze, o którym mowa w art. 29a ust. 14, nabywca towaru lub usługi jest obowiązany do zmniejszenia kwoty podatku naliczonego w rozliczeniu za okres, w którym otrzymał fakturę korygującą. Jeżeli podatnik nie obniżył kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego określonego na fakturze, której korekta dotyczy, a prawo do takiego obniżenia mu przysługuje, zmniejszenie kwoty podatku naliczonego uwzględnia się w rozliczeniu za okres, w którym podatnik dokonuje tego obniżenia.
Mając na uwadze powyższe, zdaniem Wnioskodawcy, Spółka nie będzie zobowiązana do dokonania korekty i pomniejszenia VAT naliczonego związanego z zakupem Produktów od Krajowego Dystrybutora w związku z otrzymaniem Premii od Spółki B.
Ad 2
W odniesieniu do Extra Premii wypłaconej Spółce przez Spółkę B. za 2025 r., z postanowień Umowy nie wynika, aby jego wypłata była uzależniona od osiągnięcia określonego poziomu zakupów przez Spółkę czy inne podmioty z Grupy C., ani od realizacji innych celów opartych o obiektywne wskaźniki. Stanowi ona pewnego rodzaju jednorazową premię w formie nagrody za współpracę w zakresie zakupu Produktów przez podmioty z Grupy C. - zarówno Spółkę, jak i podmioty z siedzibą poza Polską.
W konsekwencji, w ocenie Wnioskodawcy, brak jest bezpośredniego związku między wypłaconą kwotą Extra Premii a konkretnymi transakcjami zakupowymi, który pozwalałby na uznanie Extra Premii za rabat (opust, obniżkę ceny) w rozumieniu przepisów ustawy o VAT, czy też za rabat pośredni.
Z tego względu otrzymanie Extra Premii pozostaje neutralne na gruncie podatku VAT, w związku z czym nie ma podstaw do obniżenia przez Spółkę kwoty podatku VAT naliczonego, który został wcześniej odliczony od zakupów Produktów od Krajowego Dystrybutora.
Jednocześnie nawet w przypadku uznania, że Extra Premia wykazuje częściowy związek z zakupami towarów i mogłaby być traktowana jako rabat pośredni, w takiej sytuacji zastosowanie znajdzie argumentacja przedstawiona w uzasadnieniu do stanowiska do pytania nr 1 - ze względu na transgraniczny charakter Extra Premii oraz brak korekty podatku należnego po stronie Spółki B., po stronie Wnioskodawcy nie powstanie obowiązek korekty podatku VAT naliczonego.
Mając na uwadze powyższe, zdaniem Wnioskodawcy, Spółka nie jest zobowiązana do dokonania korekty i pomniejszenia podatku VAT naliczonego związanego z zakupem Produktów od Krajowego Dystrybutora w związku z otrzymaniem Extra Premii.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z treścią art. 5 ust. 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:
Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają:
1) odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju;
2) eksport towarów;
3) import towarów na terytorium kraju;
4) wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju;
5) wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.
Stosownie do art. 2 pkt 6 ustawy:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o towarach - rozumie si przez to rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.
Zgodnie z art. 2 pkt 22 ustawy:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o sprzedaży - rozumie się przez to odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.
Na mocy art. 7 ust. 1 ustawy:
Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).
W myśl przepisu art. 8 ust. 1 ustawy:
Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:
1) przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2) zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3) świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.
Z cytowanych wyżej przepisów ustawy wynika, że przez usługę należy rozumieć każde świadczenie na rzecz danego podmiotu niebędące dostawą towarów.
Z uwagi na powyższe unormowania, pod pojęciem usługi (świadczenia) należy rozumieć każde zachowanie się na rzecz innej osoby, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś na rzecz innej osoby), jak i zaniechanie (nieczynienie, bądź tolerowanie, znoszenie określonych stanów rzeczy).
Przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy mieć na względzie, że ustawa zalicza do grona usług każde świadczenie. Zauważyć jednak należy, że usługą będzie tylko takie świadczenie, w przypadku którego istnieje bezpośredni konsument, odbiorca świadczenia odnoszący korzyść o charakterze majątkowym.
W związku z powyższym, czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności. Przy czym związek pomiędzy otrzymywaną płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności musi mieć charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można powiedzieć, że płatność następuje w zamian za to świadczenie.
Wskazać należy, że podatnicy podejmują różnorodne działania w zakresie intensyfikacji sprzedaży towarów, w efekcie których wypłacane są tzw. premie pieniężne nabywcom. Skutki podatkowe dotyczące wypłacania premii pieniężnych nabywcom uzależnione są od wielu czynników, m.in. od ustalenia, za co faktycznie premie te zostały wypłacone, tzn. czy ich przyznanie uwarunkowane jest wykonaniem dodatkowych czynności, czy dotyczą konkretnych dostaw, czy też odnoszą się do wszystkich dostaw w określonym czasie, itp.
W praktyce występują sytuacje, w których premia pieniężna jest wypłacana np. z tytułu dokonywania przez nabywcę nabyć o określonej wartości czy ilości towarów w określonym czasie oraz terminowe dokonanie zapłaty przez kontrahentów. W takim przypadku, gdzie premia pieniężna jest wypłacana z tytułu dokonywania przez nabywcę nabyć o określonej wartości czy ilości towarów w określonym czasie oraz terminowe dokonanie zapłaty - takie działania kontrahentów nie wypełniają definicji świadczenia usług i wypłacenie w takiej sytuacji premii pieniężnej nie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT. Osiąganie bowiem określonego pułapu obrotów z danym dostawcą oraz terminowe dokonanie zapłaty nie może być uznane za usługę w świetle art. 8 ust. 1 ustawy. Premia jest wyliczana w oparciu o osiągane obroty, lecz samo osiąganie obrotów nie stanowi usługi. Usługą nie jest również terminowe dokonanie zapłaty za dokonane zakupy.
Z opisu sprawy wynika, że Spółka prowadzi działalność gospodarczą m.in. w zakresie sprzedaży hurtowej (…). W ramach prowadzonej działalności Spółka współpracuje z podmiotami należącymi do Grupy A zajmującej się opracowywaniem, produkcją oraz sprzedażą olejów silnikowych, środków smarnych, smarów i płynów chłodzących (Produkty). Spółka nabywa Produkty w modelu dystrybucyjnym, w którym dostawy realizowane są za pośrednictwem krajowego dystrybutora Grupy A - (...) Sp. z o.o („Krajowy Dystrybutor”), polskiego podatnika VAT. W konsekwencji Spółka dokonuje zakupów Produktów wyłącznie w ramach dostaw krajowych opodatkowanych VAT w Polsce. Łańcuch dostaw Produktów wygląda następująco: podmiot z Grupy z siedzibą w Holandii - (...) B.V. („Spółka B”) dokonuje wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów na rzecz Krajowego Dystrybutora na terytorium Polski, następnie Krajowy Dystrybutor dokonuje dostawy krajowej Produktów na rzecz Spółki.
Grupa A, w celu zachęcenia swoich kontrahentów do zakupu i dalszej odsprzedaży swoich produktów, stosuje różnego rodzaju mechanizmy wsparcia sprzedaży, obejmujące w szczególności wypłatę różnego rodzaju premii uzależnionych od osiągnięcia określonych poziomów zakupów Produktów.
W ramach takiego modelu współpracy, 12 grudnia 2025 r. Spółka zawarła ze Spółką B. umowę o współpracy („Umowa”), na podstawie której Spółka B. zobowiązała się do wypłaty na rzecz Spółki premii pieniężnej za realizację określonych celów zakupowych w latach 2026-2030 („Premia”).
Warunkiem otrzymania Premii za dany okres rozliczeniowy jest osiągnięcie przez Spółkę co najmniej 80% wolumenu zakupów określonego przez strony w planie biznesowym stanowiącym część Umowy. Wskazaliście Państwo, że jeżeli rzeczywisty wolumen osiągnie co najmniej 80% rocznego celu, uznaje się, że warunki przyznania Premii za dany rok zostały spełnione i Premia jest należna Spółce. W przypadku, gdy wolumen zakupów w danym roku jest niższy niż 80% rocznego celu zakupowego, Premia za ten rok co do zasady jest nienależna. Umowa przewiduje jednak mechanizm umożliwiający jej późniejsze uzyskanie, jeżeli w kolejnych latach skumulowany wolumen zakupów osiągnie co najmniej 80% skumulowanego celu określonego w planie biznesowym. W takim przypadku Spółce wypłacana jest również Premia należna za wcześniejsze lata.
Wysokość Premii jest kalkulowana w oparciu o łączny wolumen zakupów Produktów realizowanych zarówno przez Spółkę, jak i inne podmioty należące do Grupy (...) („Grupa C”) posiadające siedzibę poza Polską. Aby otrzymać Premię za danym rok, zarówno Spółka jak i inne spółki z Grupy C muszą łącznie osiągnąć wskazane w Umowie poziomy zakupów Produktów tj. wolumen zakupów wyrażony w litrach, a wysokość Premii jest kalkulowana jako iloczyn wolumenu zakupów i stawki Premii za litr określonej w Umowie.
Premia ma stanowić zachętę do nabywania produktów Grupy A i aby ją otrzymać Spółka oraz inne podmioty z Grupy C muszą osiągnąć odpowiedni poziom zakupów produktów Grupy A określony w planie biznesowym. Wypłata Premii przez Spółkę B. nie jest natomiast uzależniona od dokonywania zakupów przez Spółkę i inne podmioty z Grupy C wyłącznie od Krajowego Dystrybutora. Jednocześnie Spółka nie jest zobowiązana do powstrzymywania się od dokonywania zakupów u podmiotów konkurencyjnych ani do dokonywania ich wyłącznie u Krajowego Dystrybutora wskazanego przez Spółkę B. Co więcej, postanowienia Umowy wprost wskazują, że nie może ona nakładać obowiązku dokonywania zakupów wyłącznie od podmiotów z Grupy A ani obowiązku zakupu określonej liczby produktów.
Premia będzie wypłacana Spółce w formie zaliczek, a następnie na koniec danego okresu rozliczeniowego będzie następować rozliczenie Premii z uwzględnieniem rzeczywistych danych dotyczących wolumenów zakupów Produktów przez Grupę C. Jedynym podmiotem zobowiązanym do wypłaty Premii jest Spółka B. Krajowy Dystrybutor nie jest stroną Umowy oraz nie uczestniczy w jakikolwiek sposób w rozliczaniu i wypłacie Premii na rzecz Spółki. Wypłata Premii nie wpływa na ceny stosowane w transakcjach pomiędzy Spółką B a Krajowym Dystrybutorem, ani pomiędzy Krajowym Dystrybutorem a Spółką. W szczególności, w związku z wypłatą Premii nie dochodzi do zmiany wynagrodzenia należnego z tytułu dostaw Produktów realizowanych przez Krajowego Dystrybutora na rzecz Spółki.
Niezależnie od opisanej ww. Premii przewidzianej na lata 2026-2030, na podstawie Umowy Spółka B zobowiązała się do wypłaty na rzecz Spółki jednorazowej premii pieniężnej („Extra Premia”), stanowiącej nagrodę za poziom zakupów Produktów osiągnięty przez Grupę C w 2025 r. Zgodnie z Umową, Extra Premia jest wypłacana w określonej kwocie z tytułu łącznej wartości zakupu Produktów w 2025 r. przez podmioty z Grupy C od podmiotów z Grupy A. Wypłata Extra Premii nie jest uzależniona od realizacji jakichkolwiek dodatkowych celów przez Spółkę ani inne podmioty z Grupy C na podstawie Umowy. W szczególności wypłata Extra Premii nie jest powiązana z osiągnięciem przez Spółkę i inne podmioty z Grupy C określonego poziomu zakupów w przyszłości, czy realizacji innych celów opartych o obiektywne wskaźniki.
Extra Premia ma charakter jednorazowy i nie została skalkulowana w oparciu o konkretne transakcje zakupowe Spółki. Wypłata Extra Premii przez Spółkę B nastąpiła w styczniu 2026 r. Extra Premia miała charakter jednorazowy i Umowa nie przewiduje jego wypłaty w kolejnych latach.
Zatem otrzymywanie przez Państwa Premii oraz Premii Extra w zakresie dokonania określonego wolumenu zakupu Produktów przez spółki z Grupy C od Grupy A, do której należy również Krajowy Dystrybutor, nie są/nie będą związane ze świadczeniem wzajemnym (Spółka bowiem nie świadczy na rzecz Spółki B żadnych dodatkowych działań czy czynności), stanowi/stanowić będzie rabat pośredni.
We wniosku wskazano bowiem, że jedynym warunkiem otrzymania Premii jest osiągnięcie określonego wolumenu zakupów Produktów przez spółki z Grupy C od Grupy A, do której należy Krajowy Dystrybutor, zaś otrzymanie Premii Extra związana jest z łączną wartością zakupów Produktów osiągniętą w 2025 r. przez podmioty z Grupy C od podmiotów z Grupy A. Ponadto, Premia Extra nie jest powiązana również z osiągnięciem przez Spółkę i inne podmioty z Grupy C określonego poziomu zakupów w przyszłości ani realizacji celów opartych o obiektywne wskaźniki. Zatem wypłacenie Premii oraz Premii Extra nie wiąże się z wykonywaniem jakichkolwiek świadczeń na rzecz Spółki B przez Państwa Spółkę.
Tym samym otrzymanie przez Państwa Premii oraz Premii Extra nie powoduje powstania obowiązku podatkowego, bowiem ich otrzymanie nie jest związane z jakąkolwiek czynnością opodatkowaną podatkiem VAT.
Państwa wątpliwości sformułowane we wniosku dotyczą kwestii czy w związku z otrzymaniem Premii oraz Premii Extra od Spółki B., Spółka będzie zobowiązana do dokonania korekty i pomniejszenia podatku VAT naliczonego związanego z zakupem Produktów od Krajowego Dystrybutora.
Odnosząc się do powyższych wątpliwości należy wskazać, że stosownie do art. 29a ust. 1 ustawy:
Podstawą opodatkowania, z zastrzeżeniem ust. 2, 3 i 5, art. 30a-30c, art. 32, art. 119 oraz art. 120 ust. 4 i 5, jest wszystko, co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z otrzymanymi dotacjami, subwencjami i innymi dopłatami o podobnym charakterze mającymi bezpośredni wpływ na cenę towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika.
Zgodnie z art. 29a ust. 6 ustawy:
Podstawa opodatkowania obejmuje:
1) podatki, cła, opłaty i inne należności o podobnym charakterze, z wyjątkiem kwoty podatku;
2) koszty dodatkowe, takie jak prowizje, koszty opakowania, transportu i ubezpieczenia, pobierane przez dokonującego dostawy lub usługodawcę od nabywcy lub usługobiorcy.
W myśl art. 29a ust. 7 ustawy:
Podstawa opodatkowania nie obejmuje kwot:
1) stanowiących obniżkę cen w formie rabatu z tytułu wcześniejszej zapłaty;
2) udzielonych nabywcy lub usługobiorcy opustów i obniżek cen, uwzględnionych w momencie sprzedaży;
3) otrzymanych od nabywcy lub usługobiorcy jako zwrot udokumentowanych wydatków poniesionych w imieniu i na rzecz nabywcy lub usługobiorcy i ujmowanych przejściowo przez podatnika w prowadzonej przez niego ewidencji na potrzeby podatku.
Stosownie do art. 29a ust. 10 ustawy:
Podstawę opodatkowania obniża się o:
1) kwoty udzielonych po dokonaniu sprzedaży opustów i obniżek cen;
2) wartość zwróconych towarów i opakowań;
3) zwróconą nabywcy całość lub część zapłaty otrzymaną przed dokonaniem sprzedaży, jeżeli do niej nie doszło;
4) wartość zwróconych kwot dotacji, subwencji i innych dopłat o podobnym charakterze, o których mowa w ust. 1.
Na podstawie art. 29a ust. 13 ustawy w brzmieniu obowiązującym do 31 stycznia 2026 r.:
W przypadkach, o których mowa w ust. 10 pkt 1-3, obniżenia podstawy opodatkowania, w stosunku do podstawy określonej w wystawionej fakturze z wykazanym podatkiem, dokonuje się za okres rozliczeniowy, w którym podatnik wystawił fakturę korygującą, pod warunkiem że z posiadanej przez tego podatnika dokumentacji wynika, że uzgodnił on z nabywcą towaru lub usługobiorcą warunki obniżenia podstawy opodatkowania dla dostawy towarów lub świadczenia usług określone w fakturze korygującej oraz warunki te zostały spełnione, a faktura ta jest zgodna z posiadaną dokumentacją. W przypadku gdy w okresie rozliczeniowym, w którym została wystawiona faktura korygująca, podatnik nie posiada dokumentacji, o której mowa w zdaniu pierwszym, obniżenia podstawy opodatkowania dokonuje za okres rozliczeniowy, w którym dokumentację tę uzyskał.
Na podstawie art. 29a ust. 13 ustawy obowiązującej od 1 lutego 2026 r.:
W przypadkach, o których mowa w ust. 10 pkt 1-3, obniżenia podstawy opodatkowania, w stosunku do podstawy określonej na wystawionej fakturze z wykazanym podatkiem, dokonuje się za okres rozliczeniowy, w którym podatnik wystawił fakturę korygującą w postaci faktury ustrukturyzowanej, z zastrzeżeniem ust. 13a-13c.
W myśl art. 106b ust. 1 pkt 1 ustawy:
Podatnik jest obowiązany wystawić fakturę dokumentującą sprzedaż, a także dostawę towarów i świadczenie usług, o których mowa w art. 106a pkt 2, dokonywane przez niego na rzecz innego podatnika podatku, podatku od wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze lub na rzecz osoby prawnej niebędącej podatnikiem.
Na podstawie art. 106j ust. 1 ustawy:
W przypadku, gdy po wystawieniu faktury:
1) podstawa opodatkowania lub kwota podatku wskazana w fakturze uległa zmianie,
2) (uchylony)
3) dokonano zwrotu podatnikowi towarów i opakowań,
4) dokonano zwrotu nabywcy całości lub części zapłaty, o której mowa w art. 106b ust. 1 pkt 4,
5) stwierdzono pomyłkę w jakiejkolwiek pozycji faktury
- podatnik wystawia fakturę korygującą.
Rzeczywisty obrót gospodarczy powinien mieć odzwierciedlenie w prowadzonej dokumentacji. Do obowiązków uczestników obrotu gospodarczego należy uwiarygodnienie dokonanych transakcji. Podatnik udzielający rabatu powinien posiadać dla celów dowodowych dokumenty świadczące o udzielonym rabacie na rzecz finalnego odbiorcy. Posiadanie takich dokumentów jest warunkiem potwierdzającym prawo do obniżenia podatku należnego po stronie sprzedawcy.
Jeżeli rabat został przyznany przez podatnika stojącego na początku łańcucha dostaw ostatecznemu odbiorcy, nie zaś przez podmioty transakcji pośrednich lub też tym podmiotom, to podmioty te nie będą mogły wystawiać lub przyjmować faktur korygujących, bowiem w transakcjach przez nie wykonywanych nie dojdzie do zmiany ceny. Nie będzie również możliwe wystawienie faktury korygującej ostatecznemu odbiorcy, ponieważ między pierwszym sprzedawcą a tym odbiorcą nie doszło do żadnej dostawy, zatem pierwszy sprzedawca nie wystawił temu odbiorcy żadnej faktury.
Jednocześnie szczególnego podkreślenia wymaga fakt, że ani w Dyrektywie 2006/112/WE Rady z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L Nr 347 z 11 grudnia 2006, str. 1, ze zm.), zwanej dalej Dyrektywą 2006/112/WE Rady, ani też w ustawie prawodawca nie zdefiniował pojęcia „premia pieniężna”, „bonus” czy też „rabat”. Zatem celem dokonania prawidłowej kwalifikacji wypłacanych kwot w świetle przepisów o podatku od towarów i usług, należy przeprowadzić obiektywną analizę całokształtu okoliczności faktycznych konkretnej transakcji, która pozwoli na ocenę skutków takiej transakcji w świetle regulacji dotyczących podatku od towarów i usług.
Należy również zauważyć, że przepisy ustawy nie definiują pojęcia „rabat” zatem, pojęcie to należy interpretować stosując przede wszystkim wykładnię językową. I tak, zgodnie ze „Słownikiem języka polskiego” (Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2005, str. 825), „rabat” to „zniżka, opust od sumy należnej za towar przyznawany, np. przy kupnie dużej ilości towarów”. Zatem, rabat polega na pomniejszeniu ustalonej wcześniej ceny towaru lub usługi.
Zauważyć należy, że obniżka ceny, upust - rabat udzielony w momencie sprzedaży (rabat transakcyjny), nie ma znaczenia dla ustalenia podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług, ponieważ kwota zapłaty należna od nabywcy już go uwzględnia - dane dotyczące rabatu znajdą swoje odzwierciedlenie w wystawionej fakturze stwierdzającej dokonanie sprzedaży.
Natomiast, jeżeli obniżenie ceny/udzielenie rabatu ma miejsce po dokonaniu sprzedaży i wystawieniu faktury, w której dokonano pierwotnego określenia obrotu (rabat potransakcyjny), wówczas czynność ta wymaga wystawienia faktury korygującej zmniejszającej wartość towarów i usług, zgodnie z art. 106j ust. 1 ustawy.
W sytuacji, gdy wypłacona premia pieniężna jest związana z konkretną dostawą (dostawami), to nawet, jeżeli jest to premia wypłacona po dokonaniu zapłaty, powinna być traktowana jak rabat, o którym mowa w art. 29a ust. 10 pkt 1 ustawy. Przy czym co istotne rabat rozumieć należy, jako zniżkę od ustalonej ceny określonego towaru lub usługi, wyrażoną procentowo lub kwotowo.
Ponadto cytowany wyżej przepis art. 29a ust. 10 ustawy wyraźnie wskazuje, że podstawę opodatkowania zmniejsza się o kwoty udzielonych po dokonaniu sprzedaży opustów i obniżek cen, wartość zwrotów towarów, zwrotu całości lub części zapłaty otrzymanej przed dokonaniem sprzedaży (zaliczek), jeśli do sprzedaży nie doszło, wartość zwrotu kwot dotacji, subwencji i innych opłat o podobnym charakterze.
Zatem każda z tych pozycji stanowi odrębną podstawę zmniejszenia podstawy opodatkowania i każda z wymienionych wyżej czynności powoduje zmniejszenie podstawy opodatkowania.
Powyższe stanowisko jest zgodne z Dyrektywą Rady 2006/112/WE, która w art. 73 oraz 90 ust. 1 określa podstawę opodatkowania, przewidując uprawnienia do jej obniżenia w przypadku każdorazowego, faktycznego zmniejszenia obrotu. Przesłanką wystarczającą dla ustalenia podstawy opodatkowania jest zaistnienie samego faktu zmniejszenia obrotu, bez konieczności wykazywania go w jeden konkretny sposób. Jednocześnie przepisy ustawy, jak i dyrektywy wyraźnie wskazują, że rzeczywiste kwoty rabatów mają być udokumentowane - podatnik powinien przedstawić dowód rzeczywistej kwoty poniesionych kosztów.
Konstrukcja podstawy opodatkowania w ustawie o podatku od towarów i usług, odpowiadająca w swej istocie konstrukcji określonej w Dyrektywie 2006/112/WE Rady, oparta jest na założeniu proporcjonalności VAT do ceny towarów i usług. Każda bowiem transakcja podlega podatkowi od towarów i usług obliczonemu w sposób proporcjonalny do ceny otrzymanej przez podatnika jako świadczenie wzajemne za dostarczone towary lub usługi z uwzględnieniem stawki, jaka ma zastosowanie do dostawy lub świadczenia takich towarów i usług.
Należy mieć na uwadze, że konstrukcja podstawy opodatkowania pozwala zrealizować fundamentalną zasadę neutralności podatku VAT. Ekonomiczny ciężar podatku VAT, co do zasady, powinien bowiem ponosić konsument, a nie podatnik. W ślad zatem za obniżeniem ceny transakcyjnej w formie rabatu powinno następować obniżenie podstawy opodatkowania tej transakcji, aby zachowana została zasada proporcjonalności podatku VAT do ceny towarów i usług. Jeśli podstawa opodatkowania przewyższa kwotę wynagrodzenia należnego podatnikowi, przynajmniej w części poniesie on ekonomiczny ciężar podatku, co naruszałoby zasadę neutralności tego podatku.
Zwrócił na to uwagę Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie C-317/94 Elida Gibbs, stwierdzając, że podstawą opodatkowania dla producenta jako podatnika musi być kwota odpowiadająca cenie, po jakiej sprzedał on towary hurtownikom lub detalistom, pomniejszona o wartość rabatów, na podstawie których wypłacone zostało wynagrodzenie ostatecznym nabywcom towarów.
Również w sprawie C-427/98 Komisja Europejska przeciwko Republice Federalnej Niemiec, Trybunał dopuścił możliwość zmniejszenia podstawy opodatkowania w wyniku udzielenia przez podatnika rabatu potransakcyjnego nie bezpośredniemu nabywcy towaru, bez konieczności wystawienia faktury korygującej.
Natomiast kwestie dotyczące prawa do odliczenia podatku naliczonego regulują przepisy art. 86 ust. 1 ustawy, zgodnie z którym:
W zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.
Stosownie do art. 86 ust. 2 pkt 1-4 ustawy:
Kwotę podatku naliczonego stanowi:
1) suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu:
a) nabycia towarów i usług,
b) dokonania całości lub części zapłaty przed nabyciem towaru lub wykonaniem usługi;
2) w przypadku importu towarów - kwota podatku:
a) wynikająca z otrzymanego dokumentu celnego,
b) należnego, w przypadku, o którym mowa w art. 33a,
c) wynikająca z deklaracji importowej, w przypadku, o którym mowa w art. 33b,
d) wynikająca z decyzji, o których mowa w art. 33 ust. 2-3 i art. 34;
3) zryczałtowany zwrot podatku, o którym mowa w art. 116 ust. 6;
4) kwota podatku należnego z tytułu:
a) świadczenia usług, dla którego zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 4 podatnikiem jest ich usługobiorca,
b) dostawy towarów, dla której zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 5 podatnikiem jest ich nabywca,
c) wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów, o którym mowa w art. 9,
d) wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów, o którym mowa w art. 11.
Stosownie do treści art. 86 ust. 19a ustawy w brzmieniu obowiązującym do 31 stycznia 2026 r.:
W przypadku obniżenia podstawy opodatkowania, o którym mowa w art. 29a ust. 13, lub stwierdzenia pomyłki w kwocie podatku na fakturze, o którym mowa w art. 29a ust. 14, nabywca towaru lub usługi jest obowiązany do zmniejszenia kwoty podatku naliczonego w rozliczeniu za okres, w którym warunki obniżenia podstawy opodatkowania dla dostawy towarów lub świadczenia usług lub kwoty podatku wykazanego na fakturze zostały uzgodnione z dostawcą towarów lub usługodawcą, jeżeli przed upływem tego okresu rozliczeniowego te warunki zostały spełnione. W przypadku gdy warunki obniżenia podstawy opodatkowania dla dostawy towarów lub świadczenia usług lub kwoty podatku wykazanego na fakturze zostały spełnione po upływie okresu rozliczeniowego, w którym te warunki zostały uzgodnione, nabywca towaru lub usługi jest obowiązany do zmniejszenia kwoty podatku naliczonego w rozliczeniu za okres, w którym te warunki zostały spełnione. Jeżeli podatnik nie obniżył kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego określonego w fakturze, której korekta dotyczy, a prawo do takiego obniżenia mu przysługuje, zmniejszenie kwoty podatku naliczonego uwzględnia się w rozliczeniu za okres, w którym podatnik dokonuje tego obniżenia.
Natomiast art. 86 ust. 19a w brzmieniu obowiązującym od 1 lutego 2026 r. stanowi, że:
W przypadku obniżenia podstawy opodatkowania, o którym mowa w art. 29a ust. 13-13c, lub stwierdzenia pomyłki w kwocie podatku na fakturze, o którym mowa w art. 29a ust. 14, nabywca towaru lub usługi jest obowiązany do zmniejszenia kwoty podatku naliczonego w rozliczeniu za okres, w którym otrzymał fakturę korygującą. Jeżeli podatnik nie obniżył kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego określonego na fakturze, której korekta dotyczy, a prawo do takiego obniżenia mu przysługuje, zmniejszenie kwoty podatku naliczonego uwzględnia się w rozliczeniu za okres, w którym podatnik dokonuje tego obniżenia.
Analizując przestawione okoliczności sprawy w kontekście powołanych przepisów prawa należy stwierdzić, że nie tylko otrzymanie Premii, która jest uzależniona i kalkulowana w oparciu o realizację określonych celów zakupowych w latach 2026 -2030 Produktów od krajowego Dystrybutora przez różne podmioty z Grupy C (w tym przez Spółkę) ma charakter rabatu pośredniego. Również w przypadku Extra Premii mamy do czynienia z rabatem pośrednim. Choć Extra Premia ma charakter jednorazowy i Umowa nie przewiduje jej wypłaty w kolejnych latach to niewątpliwie Extra Premia wykazuje związek z dokonanymi zakupami. Jak sami Państwo wskazali Extra Premia (jednorazowa premia pieniężna) stanowi nagrodę za poziom zakupów osiągnięty przez Grupę C w 2025 r. Nie sposób uznać braku związku między Premią Extra a dokonanymi zakupami. To właśnie poziom zakupów produktów osiągnięty w 2025 r. przez Grupę C warunkował wypłatę Premii Extra.
Tym samym zarówno otrzymanie Premii jak i Extra Premii przez Spółkę od Spółki B (podmiotu z siedzibą w Holandii) ma charakter rabat pośredniego. Otrzymany jest on od pierwszego w łańcuchu dostawcy, który dokonuje wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów na rzecz krajowego Dystrybutora, który następnie dokonuje dostawy na Państwa rzecz.
Odnośnie zaś tzw. rabatu pośredniego i ewentualnej korekty podstawy opodatkowania związanej z udzieleniem takiego rabatu kwestia ta była przedmiotem analizy dokonanej przez TSUE w wyroku z 11 marca 2021 r., sygn. C-802/19. Wyrok ten dotyczy apteki z Niderlandów (pierwszy podmiot w łańcuchu transakcji), która chciała obniżyć podstawę opodatkowania wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów dokonanej na rzecz kasy chorych z Niemiec (drugi podmiot w łańcuchu transakcji) z uwagi na rabat wypłacony osobom objętym ubezpieczeniem zdrowotnym (trzeci podmiot w łańcuchu transakcji).
Podobnie bowiem jak w niniejszej sprawie konieczne jest wyjaśnienie pojęcia „łańcucha transakcji”, którego pierwszym ogniwem jest osoba przyznająca rabat (Spółka B), zaś ostatnim - podmiot, który ów rabat otrzymuje (Spółka).
W wyroku z 11 marca 2021 r. w sprawie C-802/19 Trybunał wyjaśnił, że art. 90 ust. 1 dyrektywy 2006/112/WE należy interpretować w ten sposób, że apteka mająca siedzibę w jednym z państw członkowskich nie może obniżyć podstawy opodatkowania, w przypadku gdy dokonuje ona dostaw produktów leczniczych - jako dostaw wewnątrzwspólnotowych zwolnionych z podatku od wartości dodanej w tym państwie członkowskim - na rzecz kasy obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego znajdującej się w innym państwie członkowskim oraz przyznaje osobom objętym owym ubezpieczeniem rabat.
W uzasadnieniu ww. wyroku (pkt 42-47) Trybunał zwrócił uwagę, że w analizowanej sprawie, sprzedaż produktów jest przedmiotem dwóch dostaw, tj. dostawy dokonywanej przez aptekę na rzecz kasy obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego (pierwsza dostawa) i dostawy dokonywanej przez tę kasę na rzecz osób ubezpieczonych w tej kasie. TSUE wskazał, że: „(…) Z jednej strony pierwsza dostawa jest dostawą wewnątrzwspólnotową, która na podstawie art. 138 ust. 1 dyrektywy 2006/112 jest zwolniona z VAT w Niderlandach. Kasa obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego jako osoba prawna ma zatem na podstawie art. 2 ust. 1 lit. b) ppkt (i) tej dyrektywy obowiązek uiszczenia VAT od odpowiadającego tej dostawie nabycia. Z drugiej strony druga dostawa dokonywana przez kasę obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego na rzecz osób w niej ubezpieczonych nie jest - zgodnie z art. 2 ust. 1 lit. a) dyrektywy 2006/112 - objęta zakresem stosowania VAT. Skoro zatem Firma Z nie posiada podstawy opodatkowania, która mogłaby podlegać korekcie, należy stwierdzić, że przesłanki zastosowania art. 90 ust. 1 dyrektywy 2006/112 nie są spełnione. (…)
Z informacji zawartych w postanowieniu odsyłającym wynika ponadto, że Firma Z zamierzała - w związku z rabatem przyznanym osobom objętym obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym - skorzystać z obniżenia podstawy opodatkowania w ramach dostaw na rzecz osób ubezpieczonych prywatnie. Tymczasem, jak słusznie zauważają zarówno sąd odsyłający, jak i Komisja Europejska, na gruncie wspólnego systemu VAT wykluczone jest uwzględnienie obniżenia podstawy opodatkowania dotyczącej danej transakcji przy obliczaniu podstawy opodatkowania innej transakcji. (…) z uwagi na to, że (…) Firma Z nie posiada podstawy opodatkowania, która mogłaby podlegać korekcie, w związku z czym przesłanki zastosowania art. 90 ust. 1 dyrektywy 2006/112 nie są spełnione, nie ma w takich okolicznościach potrzeby badania istnienia ewentualnego łańcucha transakcji w rozumieniu wyroku z dnia 24 października 1996 r., Elida Gibbs (C‑317/94, EU:C:1996:400)”.
W związku z tym, TSUE orzekł, że art. 90 ust. 1 dyrektywy 2006/112 należy interpretować w ten sposób, że apteka mająca siedzibę w jednym z państw członkowskich nie może obniżyć podstawy opodatkowania, w przypadku gdy dokonuje ona dostaw produktów leczniczych - jako dostaw wewnątrzwspólnotowych zwolnionych z VAT w tym państwie członkowskim - na rzecz kasy obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego znajdującej się w innym państwie członkowskim oraz przyznaje rabat osobom objętym tym ubezpieczeniem.
Mając na uwadze powyższe należy wskazać, że brak możliwości korekty przez Spółkę B. podstawy opodatkowania w razie udzielenia rabatu pośredniego jego „niebezpośredniemu” kontrahentowi oznacza, że ten kontrahent będący podmiotem krajowym (w analizowanym przypadku Państwa Spółka) nie ma obowiązku obniżenia związanego z taką dostawą podatku naliczonego. Ponieważ Spółka B. nie dokonuje korekty (obniżenia podatku należnego), to brak jest uzasadnienia prawnego oraz ekonomicznego dla obniżenia podatku naliczonego przez Państwa Spółkę.
Tym samym, Państwa stanowisko, że Spółka nie jest zobowiązana do dokonania korekty i pomniejszenia podatku VAT naliczonego związanego z zakupem Produktów od Krajowego Dystrybutora w związku z otrzymaniem Premii oraz Extra Premii całościowo uznaję za prawidłowe, pomimo tego że Extra Premię nie uznali Państwo za rabat w rozumieniu przepisów ustawy o VAT.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy:
- stanu faktycznego, który Państwo przedstawiliście i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia, oraz
- zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Jednocześnie wskazuję, że interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego podanym przez Państwa w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
- Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.
- Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
- Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
- w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
- w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
Rozliczaj podatki zgodnie z przepisami — w programie TaxMachine
Interpretacje pomagają zrozumieć przepisy; TaxMachine pomaga je zastosować w praktyce — prowadzi księgi, liczy podatki i generuje deklaracje, a stawki, druki i przepisy aktualizuje na bieżąco.
- ✓ Księga przychodów i rozchodów, ryczałt oraz pełna księgowość
- ✓ Faktury i e-faktury KSeF, JPK_V7 i JPK_KR
- ✓ PIT, CIT, VAT i inne deklaracje + wysyłka e-Deklaracje z pobraniem UPO
- ✓ Środki trwałe i amortyzacja, płace i ZUS
- ✓ Automatyczne aktualizacje stawek, druków i przepisów