0114-KDIP1-2.4012.224.2026.1.RST

Interpretacja indywidualna
– stanowisko nieprawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

3 kwietnia 2026 r. wpłynął Państwa wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy opodatkowania transakcji pomiędzy Centralą i Oddziałem oraz braku obowiązku rozpoznania importu usług. Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego

Wnioskodawca jest spółką prawa austriackiego i posiada siedzibę swojej działalności gospodarczej w Austrii. Spółka jest zarejestrowana jako czynny podatnik VAT w Austrii.

Spółka prowadzi działalność gospodarczą w sektorze usług ubezpieczeniowych, świadcząc kompleksowe usługi zarówno dla klientów indywidualnych, jak i biznesowych. Oferta Spółki obejmuje m.in. ubezpieczenia majątkowe, ubezpieczenia na życie, ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej oraz ubezpieczenia dla firm. Ponadto Spółka zapewnia usługi w zakresie zarządzania ryzykiem oraz doradztwa ubezpieczeniowego.

Spółka utworzyła oddział w Polsce pod nazwą A. (Spółka Akcyjna) Oddział W Polsce (NIP: (...); dalej jako: „Oddział”), którego siedziba znajduje się w (...).

W związku z utworzeniem Oddziału Spółka została zarejestrowana jako podatnik VAT (również dla celów transakcji wewnątrzwspólnotowych) w Polsce.

Oddział został utworzony w celu świadczenia usług ubezpieczeniowych, a także prowadzenia działalności w zakresie reasekuracji, oceny ryzyka i szacowania szkód.

Centrala świadczy na rzecz Oddziału określone usługi niezbędne do jego funkcjonowania, w szczególności: usługi kadrowe, informatyczne, prawne, z zakresu tzw. compliance, księgowe, reasekuracyjne i inwestycyjne. Obecnie nie ma planów, aby Oddział świadczył jakiekolwiek usługi na rzecz Centrali.

Wynagrodzenie za działania wykonywane przez Centralę jest ustalane zgodnie z przyjętym modelem rozliczeniowym, opartym na przepisach dotyczących cen transferowych.

Spółka wraz z innymi podmiotami prawa austriackiego jest członkiem grupy VAT w Austrii, w której pełni rolę podmiotu kontrolującego (lidera) grupy. Uwzględniając specyfikę grup VAT w Austrii, Spółka opisuje poniżej podstawowe zasady funkcjonowania austriackich grup VAT, które w niektórych obszarach znacznie odbiegają od polskich regulacji w tym zakresie.

Warunki funkcjonowania grupy VAT w Austrii

Przepisy austriackiej ustawy o podatku od wartości dodanej z 1994 r. (dalej: „UStG 1994”), w art. 2 ust. 2 pkt 2 stanowią, że działalność handlowa lub gospodarcza nie jest prowadzona samodzielnie, jeżeli osoba prawna (spółka zależna) podlega woli przedsiębiorcy w takim stopniu, że nie podejmuje samodzielnych decyzji, jeżeli w świetle wszystkich faktycznych okoliczności jest ona powiązana finansowo, gospodarczo i organizacyjnie z działalnością przedsiębiorcy. Skutki takiego powiązania ograniczają się do dostaw wewnętrznych między częściami przedsiębiorstwa zlokalizowanymi w kraju. Poszczególne jednostki należy traktować jako jedno przedsiębiorstwo tworzące grupę VAT. Jeżeli podmiot kontrolujący ma siedzibę za granicą, za przedsiębiorcę uznaje się część przedsiębiorstwa zlokalizowaną w Austrii, która ma największe znaczenie gospodarcze.

Duże znaczenie, z punktu widzenia praktycznego stosowania austriackiego systemu grup VAT, mają oficjalne wytyczne austriackich organów podatkowych (UStR 2000, Umsatzsteuerrichtlinien 2000; dalej: „UStR 2000”). Zgodnie z pkt 233 tego dokumentu, grupa VAT (Organschaft) w rozumieniu art. 2 ust. 2 pkt 2 UStG 1994 istnieje wtedy, gdy podmiot prawny prowadzący działalność gospodarczą w rozumieniu art. 2 ust. 1 jest, biorąc pod uwagę całościową ocenę faktycznej sytuacji, powiązany finansowo, gospodarczo i organizacyjnie z przedsiębiorstwem. Nie jest konieczne, aby wszystkie trzy kryteria integracji były spełnione w takim samym stopniu - grupa VAT może istnieć nawet wtedy, gdy powiązanie w jednym z tych trzech obszarów jest słabsze, pod warunkiem że jest silniejsze w pozostałych. Decydujące znaczenie ma całościowa ocena rzeczywistych okoliczności. Grupa VAT nie istnieje, jeżeli choć jedno z kryteriów powiązania nie jest spełnione. Podmiotem kontrolującym (Organträger) może być każdy przedsiębiorca (osoba prawna lub niebędąca osobą prawną). Spółką zależną (Organgesellschaft) może być dowolna osoba prawna, która może zostać włączona do grupy.

Spółka osobowa, w której oprócz podmiotu kontrolującego wspólnikami są wyłącznie osoby powiązane finansowo z podmiotem kontrolującym (spółki osobowe oparte na kapitale), jest również uznawana za spółkę zależną, o ile spełnione są pozostałe warunki dotyczące grupy VAT. Finansowe powiązanie wszystkich pozostałych wspólników w spółce osobowej z podmiotem kontrolującym nie jest konieczne, jeżeli można wykazać, że podmiot kontrolujący może egzekwować swoją wolę w spółce osobowej za pomocą innych środków wiążących (np. zapewniając uchwały większościowe w oparciu o prawa głosu wynikające z udziałów).

W wyniku istnienia grupy VAT, zgodnie z zasadami określonymi w pkt 234 UStR 2000, spółka zależna traktowana jest jako oddział przedsiębiorstwa podmiotu kontrolującego. Podejście to zostało potwierdzone w wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: „TSUE” lub „Trybunał”) w sprawie C-141/20 (Norddeutsche Gesellschaft für Diakonie GmbH). Ponadto w tym wyroku TSUE stwierdził, że prawo Unii nie stoi na przeszkodzie temu, aby państwo członkowskie wyznaczyło jako jednego podatnika dla celów VAT, nie samą grupę VAT, lecz członka tej grupy - a mianowicie spółkę kontrolującą grupy. Warunkiem jest, aby taka spółka kontrolująca była w stanie narzucić swoją wolę pozostałym podmiotom wchodzącym w skład tej grupy. Dodatkowym warunkiem jest to, aby wyznaczenie to nie wiązało się z ryzykiem nadużyć w zakresie podatku VAT.

Transakcje pomiędzy podmiotem kontrolującym a spółką zależną w ramach austriackiej grupy VAT stanowią rozliczenia wewnętrzne, które nie podlegają opodatkowaniu VAT. Obroty spółki zależnej przypisuje się podmiotowi kontrolującemu, który może również odliczyć podatek naliczony z faktur wystawionych przez podmioty trzecie na rzecz spółki zależnej. „Faktury” wystawiane w ramach grupy VAT stanowią wyłącznie dokumentację wewnętrzną dla celów podatku VAT.

Obowiązki formalne wynikające z austriackich przepisów dotyczących podatku VAT musi wypełniać podmiot kontrolujący. Dotyczy to w szczególności obowiązków związanych z prowadzeniem ewidencji, składaniem deklaracji podatkowych oraz obowiązków płatniczych. Należność z tytułu podatku VAT jest również kierowana wyłącznie do podmiotu kontrolującego.

Jak wskazano w pkt 235 UStR 2000, zawiązanie grupy VAT następuję „z urzędu” (ex officio). Dla celów VAT, grupa VAT powinna być rozpoznana od momentu spełnienia wszystkich wymaganych ustawowo warunków, a zatem jej utworzenie może nastąpić również w trakcie okresu rozliczeniowego. Zasada ta ma zastosowanie także w sytuacji, gdy w trakcie funkcjonowania grupy którykolwiek z warunków powiązania przestaje być spełniony.

Ponadto, zgodnie z pkt 231 UStR 2000, pojęcie przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 ust. 1 zdanie drugie UStG 1994 nie ma wpływu na ograniczenie grupy VAT wyłącznie do terytorium Austrii. Jak wynika z UStR 2000, transgraniczne świadczenia między podmiotem kontrolującym (lub spółką zależną) a oddziałami podmiotu kontrolującego (z wyłączeniem wewnątrzwspólnotowego przemieszczenia towarów) stanowią niepodlegające opodatkowaniu rozliczenia wewnętrzne, pod warunkiem, że ze względu na brak niezależnej działalności gospodarczej należą one do przedsiębiorstwa podmiotu kontrolującego (zob. wyrok TSUE w sprawie C-812/19, Danske Bank, pkt 20 i 21 oraz przytoczone tam orzecznictwo).

Przykład funkcjonowania grupy VAT w Austrii, przedstawiony w pkt 242 UStR 2000, ilustruje powyższe zasady – podmiot kontrolujący „O” w Austrii posiada spółkę zależną „T1” w Austrii oraz spółkę zależną „T2” we Włoszech. Ponadto „O” posiada oddział „BO” w Szwajcarii, a „T1” posiada oddział „BT”, również w Szwajcarii. Dostawy między „O” a „T1” stanowią niepodlegające opodatkowaniu rozliczenia wewnętrzne, podobnie jak dostawy między podmiotem kontrolującym „O” a oddziałem „BO” w Szwajcarii, które również nie podlegają opodatkowaniu.

Pytanie

Czy usługi świadczone przez Centralę na rzecz jej Oddziału powinny być traktowane jako pozostające poza zakresem opodatkowania VAT, z uwagi na ich charakter jako wewnętrznych transakcji w ramach jednego podatnika VAT i w konsekwencji nie powinny skutkować dla Wnioskodawcy obowiązkiem rozpoznania importu usług podlegającego opodatkowaniu VAT w Polsce, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o VAT?

Państwa stanowisko w sprawie

Usługi świadczone przez Centralę na rzecz Oddziału pozostają poza zakresem opodatkowania VAT, ponieważ należy je uznać za transakcje wewnętrzne realizowane w ramach jednego podatnika VAT. W konsekwencji transakcje te nie powinny skutkować dla Wnioskodawcy obowiązkiem rozpoznania importu usług podlegającego opodatkowaniu VAT w Polsce, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o VAT.

1.    Wnioskodawca oraz Oddział jako jeden podatnik VAT

Kwestie dotyczące funkcjonowania oddziału podmiotu zagranicznego działającego w Polsce regulują przepisy ustawy z dnia 6 marca 2018 r. o zasadach uczestnictwa przedsiębiorców zagranicznych i innych osób zagranicznych w obrocie gospodarczym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jedn.: Dz. U. z 2025 r. poz. 89 z późn. zm.; dalej: ,,ustawa o zasadach uczestnictwa przedsiębiorców zagranicznych i innych osób zagranicznych”).

Stosownie do art. 14 ust. 1 ustawy o zasadach uczestnictwa przedsiębiorców zagranicznych i innych osób zagranicznych, dla wykonywania działalności gospodarczej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przedsiębiorcy zagraniczni z państw członkowskich mogą tworzyć oddziały z siedzibą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Pojęcie „oddział” zdefiniowane zostało w art. 3 pkt 4 ustawy o zasadach uczestnictwa przedsiębiorców zagranicznych i innych osób zagranicznych, jako wyodrębniona i samodzielna organizacyjnie część działalności gospodarczej, wykonywana przez przedsiębiorcę poza siedzibą przedsiębiorcy lub głównym miejscem wykonywania działalności.

Na podstawie art. 15 ustawy o zasadach uczestnictwa przedsiębiorców zagranicznych i innych osób zagranicznych, przedsiębiorca zagraniczny w ramach oddziału może wykonywać działalność gospodarczą wyłącznie w zakresie, w jakim prowadzi tę działalność za granicą.

W myśl art. 19 pkt 1 ustawy o zasadach uczestnictwa przedsiębiorców zagranicznych i innych osób zagranicznych, przedsiębiorca zagraniczny, który utworzył oddział, jest obowiązany używać do oznaczenia oddziału oryginalnej nazwy przedsiębiorcy zagranicznego wraz z przetłumaczoną na język polski nazwą formy prawnej przedsiębiorcy oraz dodaniem wyrazów „oddział w Polsce”.

Oddział posiada więc jedynie samodzielność organizacyjną (jest wydzielony ze struktur firmy macierzystej), natomiast nie dysponuje możliwością prowadzenia działalności gospodarczej we własnym imieniu i na własny rachunek, a prowadzona działalność stanowi jedynie część działalności gospodarczej przedsiębiorcy zagranicznego.

Jak wskazał Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji z dnia 1 sierpnia 2023 r., sygn. 0114-KDIP1-2.4012.190.2023.2.RD: „W świetle powołanych regulacji prawnych, podmiot zagraniczny prowadzący działalność na terytorium Polski w formie oddziału, zarejestrowany dla potrzeb podatku od towarów i usług, traktowany jest jako jeden podmiot - przedsiębiorca zagraniczny. Rejestracja tego oddziału jest jednoznaczna z rejestracją przedsiębiorcy zagranicznego. Oddział posiada więc jedynie samodzielność organizacyjną (jest wydzielony ze struktur firmy macierzystej), natomiast nie posiada możliwości prowadzenia działalności gospodarczej we własnym imieniu i na własny rachunek, zaś prowadzona działalność stanowi jedynie część działalności gospodarczej przedsiębiorcy zagranicznego. Zatem podmiotem prowadzącym działalność w Polsce pozostaje, pomimo utworzenia i funkcjonowania oddziału w Polsce, przedsiębiorca zagraniczny. W kontekście posiadanej podmiotowości prawnej należy stwierdzić, że oddział nie jest odrębnym podmiotem w stosunku do jednostki macierzystej, lecz jest jej częścią.”

W konsekwencji, Spółka stoi na stanowisku, że dla celów niniejszej sprawy Spółka będąca liderem grupy VAT w Austrii oraz Oddział powinny być traktowane jako jeden podatnik VAT.

2.    Koncepcja grupy VAT według austriackich przepisów VAT

Uwagi ogólne

Po pierwsze, należy zauważyć, że grupowe rozliczanie VAT jest niezależną koncepcją prawa Unii Europejskiej, zdefiniowaną w art. 11 dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE seria L z dnia 11 grudnia 2006 r. ze zm.; dalej: „Dyrektywa VAT”). Jednocześnie państwa członkowskie, które decydują się na wprowadzenie grup VAT, zasadniczo samodzielnie określają szczegółowe zasady jej funkcjonowania.

Zgodnie z art. 11 Dyrektywy VAT, po konsultacji z Komitetem ds. VAT, każde państwo członkowskie może uznać za jednego podatnika osoby mające siedzibę na terytorium tego samego państwa członkowskiego, które będąc niezależnymi pod względem prawnym, są ściśle powiązane pod względem finansowym, ekonomicznym i organizacyjnym.

Chociaż samo brzmienie wspomnianego art. 11 Dyrektywy VAT wprowadza ograniczenie terytorialne, zgodnie z którym państwo członkowskie nie może wprowadzić uregulowania stanowiącego, że grupa VAT obejmuje osoby mające siedzibę w innym państwie członkowskim, to jednak istnienie grupy VAT w tym państwie członkowskim należy, w stosownym wypadku, uwzględnić do celów opodatkowania w innych państwach członkowskich, w szczególności gdy państwa te dokonują wymiaru zobowiązań podatkowych oddziału mającego siedzibę na ich terytorium.

Stosownie do treści art. 11 Dyrektywy VAT, także Polski ustawodawca skorzystał z tego uprawnienia i w art. 8c oraz art. 15a ustawy o VAT zdefiniował zasady opodatkowania oraz warunki utworzenia grupy VAT.

Analizując przywołane w części stanu faktycznego austriackie regulacje dotyczące funkcjonowania grupy VAT należy zauważyć, że różnią się one istotnie od przepisów obowiązujących w Polsce.

Z uwagi na fakt, że Wnioskodawca jest członkiem grupy VAT w Austrii, a także, co istotne z perspektywy lokalnych przepisów, pełni rolę lidera (podmiotu kontrolującego) tej grupy, konieczne jest przeprowadzenie analizy przepisów austriackich, z uwzględnieniem orzecznictwa TSUE.

Powstanie grupy VAT w Austrii

Austriacka grupa VAT powstaje z mocy prawa, z chwilą zaistnienia powiązań finansowych, gospodarczych i organizacyjnych, które powodują, że działalność gospodarcza podmiotu powiązanego nie jest prowadzona niezależnie. W konsekwencji podmiot zależny podlega decyzjom podmiotu dominującego, który jest liderem grupy (podmiotem kontrolującym).

Niespełnienie choćby jednego z powyższych kryteriów oznacza, że między danymi podmiotami nie istnieje grupa VAT. Jednocześnie, nie jest konieczne, aby wszystkie trzy kryteria integracji były spełnione w takim samym stopniu. Grupa VAT może istnieć również wtedy, gdy powiązanie w jednym z tych trzech obszarów jest słabsze, pod warunkiem że w pozostałych obszarach jest wystarczająco silniejsze.

Z reguły, aby ustalić, że między członkami grupy VAT nie ma opodatkowania VAT, konieczne jest przeanalizowanie, czy warunki istnienia grupy VAT są spełnione między konkretnymi spółkami, a jeśli tak, to czy są one spełnione w odpowiednim stopniu. Dla jej uznania wystarczająca jest zatem prawidłowa ocena rzeczywistej sytuacji. Austriackie przepisy UStG 1994 nie przewidują zatem obowiązku zawarcia umowy o utworzeniu grupy VAT, co stanowi istotną różnicę w stosunku do wymogów dotyczących funkcjonowania grupy VAT w Polsce.

Rola podmiotu kontrolującego (lidera) w austriackiej grupie VAT

Rola podmiotu kontrolującego (lidera) austriackiej grupy ma kluczowe znaczenie, a sama koncepcja istotnie różni się od rozwiązań przyjętych w polskich przepisach w tym zakresie. W szczególności, lider polskiej grupy VAT pełni wyłącznie funkcje administracyjne, jednak nie jest traktowany inaczej niż pozostałe podmioty tworzące grupę. W Polsce to grupa VAT jest jednym podatnikiem VAT, a podmioty należące do grupy (w tym lider) przestają być odrębnymi podatnikami VAT.

Zgodnie z austriackim prawem VAT, to podmiot kontrolujący (lider) jest faktycznie uznawany za podatnika VAT, a nie sama grupa VAT.

Jak wskazano w opisie stanu faktycznego, utworzenie grupy VAT powoduje, że spółka zależna jest traktowana, dla celów podatku VAT, jako oddział podmiotu kontrolującego. Po zaistnieniu wymaganych powiązań te części przedsiębiorstwa powinny być traktowane jako jeden podatnik dla celów podatku VAT. W rezultacie transakcje między podmiotem kontrolującym a spółką zależną stanowią rozliczenia wewnętrzne w ramach austriackiej grupy VAT i nie podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT.

Takie podejście podziela również TSUE. W wyroku w sprawie C-141/20 (Norddeutsche Gesellschaft für Diakonie mbH) Trybunał stwierdził, że nie ma przeszkód, aby uznać podmiot kontrolujący grupę VAT za „jednego podatnika”, jeżeli podmiot ten jest w stanie narzucić swoją wolę pozostałym podmiotom należącym do tej grupy.

Przywołany wyrok TSUE dotyczył niemieckich przepisów dotyczących podatku VAT, które są bardzo zbliżone do przepisów obowiązujących w Austrii. TSUE zauważył, że:

„(…) zgodnie z prawem niemieckim o ile podmiot nadrzędny grupy podatkowej VAT jest uważany za ,,jednego podatnika” dla tej grupy w rozumieniu art. 4 ust. 4 akapit drugi szóstej dyrektywy, o tyle § 73 AO przewiduje jednak, że spółka podporządkowana może w danym wypadku być zobowiązana do zapłaty podatków odpowiadających działalności pozostałych członków grupy podatkowej, do której należy, w tym podmiotu nadrzędnego tej grupy, w odniesieniu do których to podatków istnienie grupy podatkowej, którą tworzą te podmioty, ma znaczenie dla celów podatkowych.

(…) na mocy prawa niemieckiego podmiot należący do grupy podatkowej VAT może zostać uznany za włączony do przedsiębiorstwa podmiotu nadrzędnego pod względem finansowym w rozumieniu § 2 ust. 2 pkt 2 zdanie pierwsze UStG w związku z art. 4 ust. 4 akapit drugi szóstej dyrektywy tylko wtedy, gdy ów podmiot nadrzędny jest w stanie narzucić swą wolę danemu innemu podmiotowi należącemu do grupy podatkowej VAT, co wymagałoby posiadania zarówno większości udziałów, jak i większości praw głosu w owym podmiocie.

Co się tyczy przede wszystkim kwestii, czy art. 4 ust. 4 akapit drugi szóstej dyrektywy sprzeciwia się niemieckiej praktyce uznawania za „jednego podatnika” nie samej grupy podatkowej VAT, lecz członka tej grupy, a konkretnie jej podmiotu nadrzędnego, należy wskazać, że o ile Trybunał w wyrokach z dnia 22 maja 2008 r., Ampliscientifica i Amplifin (C-162/07, EU:C:2008:301, pkt 19, 20) oraz z dnia 17 września 2014 r., Skandia America (USA), filial Sverige (C-7/13, EU:C:2014:2225, pkt 34, 35, 37) orzekł zasadniczo, że grupa podatkowa VAT jest jako podatnik zobowiązana do zapłaty VAT, o tyle – jak wskazała rzecznik generalna w pkt 79 swojej opinii – w przypadku gdy kilku prawnie niezależnych członków grupy podatkowej VAT ma wspólnie status jednego podatnika, musi istnieć jeden przedstawiciel, który przejmuje obowiązki grupy w zakresie VAT wobec organów podatkowych. Tymczasem art. 4 ust. 4 akapit drugi szóstej dyrektywy nie zawiera żadnego przepisu dotyczącego wyznaczenia podmiotu reprezentującego grupę podatkową VAT ani formy, w jakiej ma on realizować obowiązki podatnika takiej grupy.

W tym względzie, niezależnie od możliwości ustanowienia jednego z tych członków reprezentantem grupy podatkowej VAT, cele, o których mowa w pkt 49, mogą uzasadniać uznanie podmiotu nadrzędnego grupy podatkowej VAT za „jednego podatnika”, jeżeli ów podmiot nadrzędny jest w stanie narzucić swą wolę innym podmiotom należącym do tej grupy, co umożliwia zapewnienie prawidłowego poboru VAT.

TSUE wyraźnie zaaprobował niemiecką (i austriacką) praktykę traktowania podmiotu kontrolującego (lidera) grupy VAT jako jednego podatnika VAT. Trybunał podkreślił, że takie wyznaczenie jest dopuszczalne na gruncie prawa UE, pod warunkiem że podmiot kontrolujący ma możliwość narzucenia swojej woli pozostałym członkom grupy, zapewniając powiązanie finansowe i organizacyjne. Co ważne, według TSUE uznanie podmiotu kontrolującego jako jednego podatnika jest zgodne z celami prawa VAT, takimi jak zapewnienie prawidłowego poboru podatku VAT oraz uproszczenie procesów administracyjnych.

Należy również podkreślić, że zgodnie z oficjalnymi wytycznymi austriackich organów podatkowych – UStR 2000 – pojęcie przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 ust. 1 zdanie drugie UStG 1994 nie wpływa na ograniczenie grupy VAT wyłącznie do terytorium Austrii. Jak wynika z UStR 2000, transgraniczne usługi pomiędzy podmiotem kontrolującym (lub spółką zależną) a oddziałami podmiotu kontrolującego (z wyłączeniem wewnątrzwspólnotowego przemieszczenia towarów) stanowią niepodlegające opodatkowaniu rozliczenia wewnętrzne, pod warunkiem że ze względu na brak niezależnej działalności gospodarczej należą one do przedsiębiorstwa podmiotu kontrolującego.

Przykład funkcjonowania grupy VAT w Austrii, przedstawiony w pkt 242 UStR 2000, ilustruje powyższe zasady – podmiot dominujący „O” w Austrii posiada spółkę zależną „T1” w Austrii oraz spółkę zależną „T2” we Włoszech. Ponadto „O” posiada oddział „BO” w Szwajcarii, a „T1” posiada oddział „BT”, również w Szwajcarii. Dostawy między „O” a „T1” stanowią niepodlegające opodatkowaniu rozliczenia wewnętrzne, podobnie jak dostawy między podmiotem kontrolującym „O” a oddziałem „BO” w Szwajcarii, które również nie podlegają opodatkowaniu.

Podmiot „O” i oddział „BO” są traktowane jako jeden podmiot, natomiast oddział „BT” podmiotu niekontrolującego „T1” jest postrzegany jako dwa odrębne podmioty, w związku z czym transakcje te podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT.

Wnioski

Jak wskazano, Oddział nie jest podatnikiem odrębnym od Spółki dla celów podatku VAT. Dlatego analizując sposób opodatkowania podatkiem VAT transakcji pomiędzy oddziałem a zagraniczną jednostką dominującą, warto odwołać się do wyroku TSUE w sprawie C-210/04 (FCE Bank). W wyroku tym Trybunał orzekł, że stały zakład mający siedzibę w innym państwie członkowskim, który nie jest odrębnym podmiotem prawnym w stosunku do (niebędącej rezydentem) spółki, do której należy, (...) nie posiada niezależności i stanowi jedynie część składową tej spółki. W związku z tym spółka i jej oddział muszą być traktowane jako jeden i ten sam podatnik w rozumieniu art. 4 ust. 1 szóstej dyrektywy.

W rezultacie czynności wykonywane między Oddziałem a Wnioskodawcą powinny mieć charakter tzw. czynności wewnątrzzakładowych, co spowoduje, że czynności te zostaną uznane za niepodlegające opodatkowaniu podatkiem VAT. W świetle art. 8 ustawy o VAT czynności wykonywane w ramach jednego podmiotu gospodarczego będącego osobą prawną nie mogą być uznane za świadczenie usług, ponieważ nie jest możliwe świadczenie usług „samemu sobie”.

W wyroku w sprawie C-7/13 (Skandia America), Trybunał stwierdził, że ,,usługi świadczone przez główny zakład spółki położony w państwie trzecim na rzecz oddziału spółki znajdującego się w państwie członkowskim stanowią transakcje podlegające opodatkowaniu, jeżeli oddział jest członkiem grupy osób, które mogą zostać uznane za jednego podatnika podatku od wartości dodanej”.

Jednocześnie, jak wskazuje Trybunał, do celów podatku od wartości dodanej zakład główny spółki znajdujący się w danym państwie członkowskim, który należy do utworzonej w tym państwie Grupy VAT, oraz oddział tej spółki, który ma siedzibę w innym państwie członkowskim, należy uznać za odrębnych podatników, gdy ów zakład główny świadczy na rzecz wspomnianego oddziału usługi, których koszty przypisuje temu oddziałowi (wyrok TSUE w sprawie C-812/19, Danske Bank).

Powyższe wyroki TSUE (tj. C-7/13 – Skandia America, C-812/19 – Danske Bank) mają zastosowanie w przypadkach, gdy albo spółka kontrolująca, albo jej oddział są członkami grupy VAT. Należy podkreślić, że głównym argumentem przemawiającym za przyjęciem takiego podejścia przez Trybunał był fakt, że grupa VAT musi być traktowana jako jeden podatnik VAT. W wyroku w sprawie Danske Bank TSUE stwierdził:

„Co się tyczy skutków przynależności do grupy VAT utworzonej na podstawie art. 11 dyrektywy VAT, Trybunał orzekł, że taka grupa stanowi jednego podatnika. Zrównanie z jednym podatnikiem wyklucza, aby członkowie grupy VAT nadal oddzielnie składali deklaracje VAT i byli identyfikowani w ramach grupy i poza nią jako podatnicy, bowiem tylko jeden podatnik jest uprawniony do składania tych deklaracji (…)

Wynika stąd, że gdy zakład główny i oddział spółki znajdują się w różnych państwach członkowskich, a jeden z nich należy do grupy VAT, oceny stosunku prawnego między nimi należy dokonywać z uwzględnieniem, po pierwsze, zrównania tej grupy z jednym podatnikiem oraz, po drugie, ograniczeń terytorialnych tej grupy (…).

W niniejszej sprawie zakład główny Danske Bank należy do przedmiotowej duńskiej grupy VAT. Ze względu na jego przynależność do tej grupy VAT należy uznać, że - do celów VAT - to owa grupa świadczy usługi rozpatrywane w postępowaniu głównym.”

Należy zauważyć, że wyrok dotyczył duńskich przepisów podatku VAT, zgodnie z którymi grupa VAT jest traktowana jako jeden podatnik, a liderowi grupie nie przyznaje się żadnego szczególnego statusu (w Danii w ogóle nie istnieje pojęcie „podmiotu kontrolującego”, w przeciwieństwie do przepisów austriackich).

Niniejsza sprawa ma zasadniczo inny charakter. Jak wyjaśniono powyżej, podmiot kontrolujący grupy VAT jest traktowany jako jeden podatnik (w tym przypadku jest nim Centrala). Praktyka ta została również potwierdzona w wyroku TSUE (sprawa C-141/20 Norddeutsche Gesellschaft für Diakonie mbH). Skoro zatem to nie austriacka grupa VAT, do której należy Centrala, jest uznawana za podatnika VAT, wyrok TSUE w sprawie Danske Bank nie może mieć tu zastosowania. Orzeczenie w sprawie Danske Bank może znaleźć zastosowanie wyłącznie w sytuacjach, w których zgodnie z lokalnymi przepisami VAT sama grupa VAT jest traktowana jako podatnik. Sposób traktowania grup VAT różni się w poszczególnych jurysdykcjach, ponieważ państwa członkowskie otrzymały możliwość autonomicznego wdrożenia instytucji grup VAT i określenia szczegółowych zasad regulujących jej funkcjonowanie.

W państwach członkowskich takich jak Austria czy Niemcy wprowadzono koncepcję podmiotu kontrolującego w ramach grupy VAT, który jest uznawany za jednego podatnika VAT. W konsekwencji sposób opodatkowania transakcji dokonywanych przez ten podmiot kontrolujący (jako jednego podatnika VAT) z oddziałem nie może być tożsamy z podejściem stosowanym w jurysdykcjach, w których za podatnika VAT uznaje się samą grupę VAT. W rezultacie usługi świadczone przez Centralę na rzecz Oddziału nie mogą być traktowane jako import usług na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o VAT. Należy je uznać za rozliczenia wewnętrzne dokonywane w ramach jednego podatnika, a zatem pozostają one poza zakresem opodatkowania VAT.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej ustawą:

Z regulacji tej wynika tzw. zasada terytorialności, zgodnie z którą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają wymienione czynności, ale tylko w sytuacji, gdy miejscem ich świadczenia jest terytorium kraju.

Według art. 2 pkt 1, 3 i 5 ustawy:

W świetle art. 2 pkt 6 ustawy,

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:

Stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy:

Z powyższego przepisu wynika, że aby doszło do świadczenia usług opodatkowanych podatkiem od towarów i usług, muszą być spełnione łącznie następujące warunki:

• świadczenie musi być odpłatne,
• miejscem świadczenia musi być terytorium kraju,
• świadczenie musi być wykonane na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej,
• świadczenie nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ustawy.

Zatem usługą jest każde świadczenie wykonane przez podatnika w ramach działalności gospodarczej, które nie jest dostawą towarów, w tym m.in. zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji. Na zachowanie to składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś na rzecz innej osoby), jak i zaniechanie (nieczynienie, bądź też tolerowanie, znoszenie określonych stanów rzeczy). W przypadku uznania danego świadczenia za usługę w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy, winien istnieć bezpośredni konsument, beneficjent świadczenia, odnoszący wymierną korzyść.

Dana czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności. Przy czym związek pomiędzy otrzymywaną płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności musi mieć charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można stwierdzić, że płatność następuje w zamian za to świadczenie.

Kwestie dotyczące funkcjonowania oddziału podmiotu zagranicznego działającego w Polsce regulują przepisy ustawy z dnia 6 marca 2018 r. o zasadach uczestnictwa przedsiębiorców zagranicznych i innych osób zagranicznych w obrocie gospodarczym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (t. j. Dz.U. z 2025 r. poz. 89), zwanej dalej ustawą o zasadach uczestnictwa przedsiębiorców zagranicznych i innych osób zagranicznych

Stosownie do art. 14 ust. 1 ustawy o zasadach uczestnictwa przedsiębiorców zagranicznych i innych osób zagranicznych:

Pojęcie „oddział” zdefiniowane zostało w art. 3 pkt 4 ustawy o zasadach uczestnictwa przedsiębiorców zagranicznych i innych osób zagranicznych, jako:

Na podstawie art. 15 ustawy o zasadach uczestnictwa przedsiębiorców zagranicznych i innych osób zagranicznych:

W myśl art. 19 pkt 1 ustawy o zasadach uczestnictwa przedsiębiorców zagranicznych i innych osób zagranicznych:

Oddział posiada więc jedynie samodzielność organizacyjną (jest wydzielony ze struktur firmy macierzystej), natomiast nie dysponuje możliwością prowadzenia działalności gospodarczej we własnym imieniu i na własny rachunek, a prowadzona działalność stanowi jedynie część działalności gospodarczej przedsiębiorcy zagranicznego.

W świetle powołanych regulacji prawnych, podmiot zagraniczny prowadzący działalność na terytorium Polski w formie oddziału, zarejestrowany dla potrzeb podatku od towarów i usług, traktowany jest jako jeden podmiot – przedsiębiorca zagraniczny. Rejestracja tego oddziału jest jednoznaczna z rejestracją przedsiębiorcy zagranicznego. Oddział posiada więc jedynie samodzielność organizacyjną (jest wydzielony ze struktur firmy macierzystej), natomiast nie posiada możliwości prowadzenia działalności gospodarczej we własnym imieniu i na własny rachunek, zaś prowadzona działalność stanowi jedynie część działalności gospodarczej przedsiębiorcy zagranicznego. Zatem podmiotem prowadzącym działalność w Polsce pozostaje, pomimo utworzenia i funkcjonowania oddziału w Polsce, przedsiębiorca zagraniczny. W kontekście posiadanej podmiotowości prawnej należy stwierdzić, że oddział nie jest odrębnym podmiotem w stosunku do jednostki macierzystej, lecz jest jej częścią.

Zatem oddział nie stanowi odrębnego podatnika podatku od towarów i usług. Przedsiębiorstwo zagraniczne rejestrując swój oddział w Polsce nie dokonuje rejestracji odrębnego podatnika, lecz rejestracji własnego przedsiębiorstwa. Mimo, że na terytorium kraju funkcjonuje oddział przedsiębiorcy zagranicznego, to podatnikiem podatku od towarów i usług pozostaje przedsiębiorca zagraniczny prowadzący działalność za pośrednictwem utworzonego w tym celu oddziału.

Pogląd ten jest zgodny z orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. W wyroku z 23 marca 2006 r. w sprawie FCE Bank, sygn. C-210/04, Trybunał stwierdził, że stały zakład mający siedzibę w innym państwie członkowskim, niebędący pod względem prawnym podmiotem odrębnym od spółki (będącej nierezydentem), do której należy (…) pozbawiony jest niezależności i stanowi jedynie część składową spółki. Tak więc spółkę oraz jej oddział należy uznać za jednego i tego samego podatnika w rozumieniu art. 4 ust. 1 Szóstej Dyrektywy.

Tym samym, czynności wykonywane pomiędzy oddziałem a macierzystym podmiotem zagranicznym bądź innym oddziałem mają charakter tzw. czynności wewnątrzzakładowych, co skutkuje uznaniem tych czynności za niepodlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. W świetle art. 8 ustawy, czynności wykonywanych w ramach jednego podmiotu gospodarczego będącego osobą prawną, nie można uznać za świadczenie usług, gdyż nie jest możliwe świadczenie usług „samemu sobie”.

Tezy powyższego wyroku zostały doprecyzowane przez TSUE w wyroku w sprawie C-7/13 Skandia America Corp. wydanym w dniu 17 września 2014 r. Wyrok ten wskazał, że od zasady ogólnej przedstawionej w przytoczonym powyżej wyroku C-210/04, zgodnie z którą świadczenia między centralą podatnika i jego oddziałami pozostają poza zakresem VAT, istnieje wyjątek. Wyjątek ten dotyczy specyficznej sytuacji, gdy oddział jest członkiem tzw. Grupy VAT. Wówczas rozliczenia pomiędzy centralą podatnika z państwa trzeciego i jego oddziałem powinny być objęte opodatkowaniem VAT.

Warto w tym miejscu wskazać również na orzeczenie TSUE z 11 marca 2021 r. C-812/19 Danske Bank dotyczący sposobu klasyfikacji w ramach UE świadczeń pomiędzy centralą firmy należącą do Grupy VAT oraz jej oddziałem. Trybunał uznał, iż obie jednostki organizacyjne to odrębni podatnicy dla potrzeb rozliczeń z tytułu VAT. Tym samym, TSUE podtrzymał tok rozumowania wyrażony w sprawie C-7/13 Skandia America (który dotyczył relacji z podmiotem spoza UE). TSUE m.in. wskazał, że artykuł 9 ust. 1 i art. 11 dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej należy interpretować w ten sposób, że do celów podatku od wartości dodanej (VAT) zakład główny spółki znajdujący się w danym państwie członkowskim, który należy do utworzonej na podstawie owego art. 11 Grupy VAT, oraz oddział tej spółki, który ma siedzibę w innym państwie członkowskim, należy uznać za odrębnych podatników, gdy ów zakład główny świadczy na rzecz wspomnianego oddziału usługi, których koszty przypisuje temu oddziałowi.

Stosownie do art. 11 dyrektywy Rady w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r.:

W odniesieniu do świadczeń między podmiotami, które należą do Grup VAT należy zauważyć, że na podstawie art. 2 pkt 47 ustawy:

W myśl art. 2 pkt 48 ustawy:

Na podstawie art. 15a ust. 1 i 2 ustawy:

Grupę VAT mogą utworzyć podmioty, które mają ze sobą jednocześnie powiązania o charakterze finansowym, ekonomicznym i organizacyjnym. Obowiązki związane z rozliczaniem podatku VAT takiej Grupy przejmuje przedstawiciel, a transakcje pomiędzy członkami Grupy nie podlegają opodatkowaniu.

Na podstawie art. 8c ustawy:

W myśl art. 15a ust. 12 ustawy:

Mając na uwadze, że opisane we wniosku świadczenia mają charakter transgraniczny to należy wziąć pod uwagę również przepisy określające miejsce świadczenia, a tym samym opodatkowania tych świadczeń.

Miejsce świadczenia przy świadczeniu usług regulują przepisy art. 28a do 28o ustawy.

Stosownie do art. 28a ustawy:

Powyższy artykuł wprowadza drugą definicję podatnika do ustawy. Definicja ta ma zastosowanie tylko w przypadku ustalenia miejsca świadczenia usług. Podatnikiem według tej regulacji, jest podmiot wykonujący samodzielnie działalność gospodarczą. Ustawodawca odwołuje się w tym celu do definicji działalności gospodarczej wynikającej z art. 15 ust. 2 ustawy, w myśl tego artykułu:

Za podatników są uznawane również podmioty wykonujące działalność gospodarczą zgodnie z regulacjami innych państw członkowskich oraz państw trzecich.

Zgodnie z regułą wyrażoną w art. 28b ust. 1 i ust. 2 ustawy:

Zatem z powyższych przepisów wynika, że miejscem świadczenia usług na rzecz podatnika, w rozumieniu art. 28a ustawy, dla których ustawodawca nie przewidział szczególnych zasad ustalania miejsca świadczenia usług jest miejsce, w którym podatnik będący usługobiorcą posiada siedzibę swojej działalności gospodarczej. Jeżeli jednak usługi te są świadczone na rzecz stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej podatnika znajdującego się w miejscu innym niż jego siedziba działalności gospodarczej, miejscem świadczenia tych usług jest to stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej.

Jak wynika z art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy:

Na podstawie art. 17 ust. 2 ustawy:

Natomiast, stosownie do art. 2 pkt 9 ustawy:

Ww. przepisy wprowadzają mechanizm tzw. odwrotnego obciążenia, który polega na opodatkowaniu usług przez usługobiorcę. Powiązanie ww. mechanizmu z regulacjami w zakresie określenia miejsca świadczenia usług ma na celu opodatkowanie usług w miejscu ich konsumpcji.

Aby miała zastosowanie instytucja odwrotnego obciążenia, w przypadku nabycia usług od podmiotów z innych krajów niż Polska, konieczne jest aby usługodawca był podatnikiem nieposiadającym siedziby działalności gospodarczej oraz stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju.

Natomiast kwestie dokumentowania transakcji gospodarczych regulują przepisy rozdziału „Faktury” Działu XI.

Zgodnie z art. 2 pkt 31 ustawy:

Stosownie do art. 106b ust. 1 pkt 1 ustawy:

Natomiast zgodnie z art. 106a pkt 2 ustawy:

Elementy jakie powinna zawierać faktura zostały wskazane w art. 106e ustawy.

Z opisu sprawy wynika, że Wnioskodawca jest spółką prawa austriackiego i jest zarejestrowana jako czynny podatnik VAT w Austrii. Spółka prowadzi działalność gospodarczą w sektorze usług ubezpieczeniowych, świadcząc kompleksowe usługi zarówno dla klientów indywidualnych, jak i biznesowych. Ponadto Spółka zapewnia usługi w zakresie zarządzania ryzykiem oraz doradztwa ubezpieczeniowego. Spółka utworzyła Oddział w Polsce którego siedziba znajduje się w (...). W związku z utworzeniem Oddziału Spółka została zarejestrowana jako podatnik VAT (również dla celów transakcji wewnątrzwspólnotowych) w Polsce. Oddział został utworzony w celu świadczenia usług ubezpieczeniowych, a także prowadzenia działalności w zakresie reasekuracji, oceny ryzyka i szacowania szkód. Centrala świadczy na rzecz Oddziału określone usługi niezbędne do jego funkcjonowania, w szczególności: usługi kadrowe, informatyczne, prawne, z zakresu tzw. compliance, księgowe, reasekuracyjne i inwestycyjne. Obecnie nie ma planów, aby Oddział świadczył jakiekolwiek usługi na rzecz Centrali. Wynagrodzenie za działania wykonywane przez Centralę jest ustalane zgodnie z przyjętym modelem rozliczeniowym, opartym na przepisach dotyczących cen transferowych. Spółka wraz z innymi podmiotami prawa austriackiego jest członkiem grupy VAT w Austrii, w której pełni rolę podmiotu kontrolującego (lidera) grupy.

Na tle tak przedstawionych okoliczności sprawy Państwa wątpliwości dotyczą ustalenia czy usługi świadczone przez Centralę na rzecz jej Oddziału powinny być traktowane jako pozostające poza zakresem opodatkowania VAT i w konsekwencji nie powinny skutkować dla Wnioskodawcy obowiązkiem rozpoznania importu usług podlegającego opodatkowaniu VAT w Polsce, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o VAT.

Analizując powyższe przepisy i wyjaśnienia oraz biorąc pod uwagę okoliczności rozpatrywanej sprawy, należy zauważyć, że Centrala jest członkiem grupy VAT w Austrii. Ma to istotne znaczenie, w kontekście świadczeń pomiędzy podmiotami wchodzącymi do Grupy VAT i niebędącymi członkami Grupy VAT. Wskazówki, w tym zakresie, dają powołane powyżej orzeczenia TSUE. Wynika z nich, że transakcje pomiędzy Centralą a Oddziałem co do zasady nie podlegają opodatkowaniu - są traktowane jako czynności wewnątrzzakładowe. Wyjątkiem jest sytuacja gdy transakcje są dokonywane pomiędzy podmiotami które należą do Grupy VAT i tymi nie należącymi do tej Grupy. Przynależność jednostki do Grupy VAT oznacza, że przestaje ona na potrzeby tego podatku być rozpatrywana jako odrębny podatnik, a w jej miejsce staje się nim grupa podmiotów jako całość. W konsekwencji, w świetle powyższych orzeczeń TSUE, centrala oraz jej oddział, jeżeli jedno z nich należy do takiej Grupy, podczas gdy drugie z nich jest poza tą Grupą, powinni zostać uznani za odrębnych podatników. Ze względu na fakt, że Oddział w Polsce nie jest członkiem Grupy VAT w Austrii to w kontekście powołanych orzeczeń TSUE oraz wprowadzeniu do polskich przepisów nowego rodzaju podatnika jakim jest Grupa VAT należy wskazać, że Centrala, należąca do Grupy VAT w Austrii, dokonując świadczeń na rzecz Oddziału dokonuje świadczeń jako Grupa VAT na rzecz Oddziału. Pomimo, że Centrala powiązana jest z Oddziałem, należy ona do Grupy VAT w Austrii, stanowi więc ona z wybranymi innymi jednostkami z grupy kapitałowej innego podatnika w zakresie podatku VAT niezależnie od tego, że w ramach Grupy VAT pełni rolę podmiotu kontrolującego (lidera grupy). Dlatego usługi niezbędne do funkcjonowania, w szczególności: usługi kadrowe, informatyczne, prawne, z zakresu tzw. compliance, księgowe, reasekuracyjne i inwestycyjne, świadczone przez Centralę na rzecz Oddziału, należy uznać za usługi świadczone między dwoma odrębnymi podatnikami podlegające opodatkowaniu.

Przy czym należy mieć na uwadze, że do usług świadczonych przez Centralę na rzecz Oddziału nie stosuje się szczególnych zasad ustalania miejsca świadczenia usług, które zostały wymienione w art. 28b ustawy. W konsekwencji usługi wykonywane przez Centralę, ściślej rzecz ujmując przez austriacką Grupę VAT w ramach której Spółka jest liderem, na rzecz Oddziału, będą w myśl art. 28b ust. 1 ustawy opodatkowane w Polsce jako import usług, o którym mowa w art. 2 pkt 9 ustawy.

Powyższe wynika z ustawy o VAT obowiązującej w Polsce, która nie rozróżnia sytuacji pod względem opodatkowania między podmiotem (Centralą) wchodzącym w skład grupy VAT jako lider tej grupy na rzecz podmiotu spoza tej grupy. Niezależnie od tego czy świadczenie usług dokonano przez członka grupy VAT, który pełni rolę lidera, na rzecz swojego Oddziału, czy też członka grupy VAT, który nie jest liderem tej grupy na rzecz swojego Oddziału, takie transakcje podlegałyby opodatkowaniu. Grupa VAT to szczególny rodzaj podatnika, który istnieje tylko do celów VAT. Jest ona oparta na rzeczywistych finansowych, ekonomicznych i organizacyjnych powiązaniach między przedsiębiorstwami. Choć każdy członek grupy zachowuje swoją formę prawną, utworzeniu grupy do celów VAT nadaje się nadrzędne znaczenie – wyłącznie do celów VAT – w stosunku do form prawnych przewidzianych np. w prawie cywilnym lub w prawie spółek. Tak więc po przystąpieniu do grupy VAT, jakakolwiek możliwa, istniejąca jednocześnie forma prawna członka grupy traci znaczenie dla celów VAT, a członek grupy staje się częścią nowego odrębnego płatnika VAT, a mianowicie grupy VAT.

W tym miejscu należy również wskazać, że zagadnienie opodatkowania czynności pomiędzy podmiotami wchodzącymi w skład grup VAT zostało wyjaśnione w wytycznych Komitetu VAT „Guidelines resulting from the 119th meeting of 22 November 2021 document b-taxud.c.1 (2022)2315070 – 1034)”.

Zgodnie z punktem 4 tej wytycznej, Komitet ds. VAT niemal jednomyślnie zgadza się, że dostawa towarów lub usług przez jeden podmiot innemu podmiotowi tej samej osoby prawnej, np. „z siedziby do oddziału”, „z oddziału do siedziby głównej” lub „z oddziału do oddziału”, gdzie tylko jeden z podmiotów uczestniczący w transakcji jest członkiem w transakcji jest członkiem grupy VAT lub w przypadku, gdy podmioty są członkami odrębnych grup VAT, stanowią transakcję podlegającą opodatkowaniu do celów VAT, o ile spełnione są warunki określone w art. 2 ust. 1 dyrektywy VAT. W tym względzie Komitet ds. VAT jest zdania, że aby taka transakcja podlegała opodatkowaniu nie ma znaczenia, czy towary lub usługi są dostarczane z państwa trzeciego do państwa członkowskiego lub odwrotnie, czy też między dwoma państwami członkowskimi”.

Odnośnie zaś odwołania się do treści przepisów ustawy innej niż polska, wskazać należy, że nie jestem uprawniony do interpretowania przepisów obowiązujących w innych państwach, w tym również austriackiej ustawy o podatku od wartości dodanej, na którą to Państwo powołujecie się w opisie stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego oraz własnym stanowisku. W konsekwencji powyższą interpretację oparłem na przepisach polskiej ustawy o podatku od towarów i usług mając jednocześnie na uwadze aktualne orzecznictwo TSUE w kontekście zagadnień odnoszących się do grup VAT. Zauważyć przy tym należy, że w polskim prawodawstwie przepisy dotyczące grupy VAT nie definiują podmiotu kontrolującego w grupie VAT. Dlatego też uznanie, na podstawie austriackich przepisów, Centrali za podmiot kontrolujący w ramach grupy VAT nie wpłynął na klasyfikacje czynności wykonywanych pomiędzy Centralą, a Oddziałem w Polsce.

Natomiast powołany przez Państwa wyrok TSUE z 1 grudnia 2022 r. sygn. C-141/20 rozstrzygnął, że państwo członkowskie może uznać za jednego podatnika nie samą grupę podatkową VAT, lecz członka tej grupy, a konkretnie jej podmiot nadrzędny. Po drugie Trybunał orzekł, że nie można uzależniać możliwości utworzenia przez dany podmiot, wraz z podmiotem nadrzędnym, grupy podatkowej VAT od warunku posiadania przez ten podmiot nadrzędny większości praw głosu w tym pierwszym podmiocie, oprócz udziału większościowego w jego kapitale. Po trzecie, TSUE rozstrzygnął, że podmioty powiązane pod względem finansowym, ekonomicznym i organizacyjnym włączone do podmiotu nadrzędnego grupy podatkowej VAT nie mogą zostać zakwalifikowane jako „podmioty niesamodzielne” z samego tylko względu na ich przynależność do grupy podatkowej VAT. W Polsce przepisy wprowadzające rozwiązania dotyczące grup VAT weszły w życie od 1 stycznia 2023 r. W kontekście wydanego wyroku, należy jednak zwrócić uwagę, że rozwiązania przyjęte w powyższym zakresie są odmienne od rozwiązań austriackich. Polska bowiem nie wprowadziła w zakresie grup VAT rozwiązań analogicznych jak Austria. W świetle przepisów ustawy o VAT możliwość uzyskania statusu grupy VAT jest przewidziana dla grupy podatników powiązanych finansowo, ekonomicznie i organizacyjnie, którzy zawrą umowę o utworzeniu grupy VAT. Grupa VAT jako podatnik musi wypełniać określone obowiązki stąd wskazane jest określenie, kto konkretnie będzie odpowiedzialny za ich wypełnianie. Przepisy ustawy o VAT przewidują w tym zakresie, że członkowie grupy VAT wyznaczają spośród siebie przedstawiciela grupy VAT, który reprezentuje grupę VAT. Przedstawiciel ten jest wskazywany w umowie o utworzeniu grupy VAT. Przepisy nie przewidują w tym zakresie innych ograniczeń poza koniecznością bycia członkiem tej grupy VAT.

Końcowo wskazać należy, że rozstrzygnięcie zawarte w wyroku sygn. C-141/20 dotyczy funkcjonowania podmiotów wchodzących w skład grupy VAT działającej na terytorium danego kraju (tj. Niemiec), w którym grupa VAT została utworzona.

Odnośnie wyroków TSUE warto również wskazać na orzeczenie z dnia 11 lipca 2024 r. sygn. C- 184/23, który dotyczył m.in. samodzielności podmiotów wchodzących w skład grupy VAT. W swoich pytaniach sąd niemiecki dążył m.in. do ustalenia, czy uznanie kilku osób za jednego podatnika na podstawie art. 4 ust. 4 akapit drugi szóstej dyrektywy oznacza, że odpłatne świadczenia pomiędzy tymi osobami nie są objęte opodatkowaniem podatkiem od wartości dodanej na podstawie art. 2 pkt 1 tej dyrektywy. Z orzeczenia wynika m.in., że: „(...) zrównanie grupy podatkowej VAT z jednym podatnikiem na podstawie art. 4 ust. 4 akapit drugi szóstej dyrektywy wyklucza to, aby członkowie grupy podatkowej VAT nadal oddzielnie składali deklaracje VAT i byli rejestrowani w ramach grupy i poza nią jako podatnicy, ponieważ tylko jeden podatnik jest uprawniony do sporządzania tych deklaracji. Przepis ów, gdy jest stosowany przez państwo członkowskie, wymaga zatem, aby krajowe przepisy transponujące stanowiły, że podatnik ten jest jedynym podatnikiem oraz że grupie przyznaje się jeden numer identyfikacji podatkowej [zob. podobnie wyroki: z dnia 22 maja 2008 r., Ampliscientifica i Amplifin, C‑162/07, EU:C:2008:301, pkt 19, 20; a także z dnia 1 grudnia 2022 r., Finanzamt T (Świadczenia wewnętrzne grupy podatkowej VAT), C‑269/20, EU:C:2022:944, pkt 40].

40 Jak zauważył rzecznik generalny w pkt 44 i 45 opinii, wynika z tego, że usługodawca należący do grupy podatkowej VAT nie może, w sytuacji gdy państwo członkowskie ustanowiło taki system, zostać indywidualnie uznany za podatnika odrębnego od podatnika, jakiego tworzy grupa podatkową VAT, w związku z czym nie ma potrzeby ustalania, czy usługodawca ten spełnia warunek samodzielności przewidziany w art. 4 ust. 1 szóstej dyrektywy, jeżeli świadczy odpłatnie usługę na rzecz innego podmiotu tej grupy. Świadczenie takie nie może być zatem objęte zakresem stosowania VAT na podstawie art. 2 pkt 1 tej dyrektywy.

(...)

Artykuł 2 pkt 1 oraz art. 4 ust. 4 akapit drugi szóstej dyrektywy Rady 77/388/EWG z dnia 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw państw członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych – wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku należy interpretować w ten sposób, że:

odpłatne świadczenia usług pomiędzy osobami należącymi do grupy składającej się z osób prawnie niezależnych, lecz ściśle związanych ze sobą finansowo, ekonomicznie i organizacyjnie, uznanej przez państwo członkowskie za jednego podatnika, nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od wartości dodanej (VAT), i to nawet w przypadku, gdy VAT należny lub zapłacony przez odbiorcę tych świadczeń nie może być przedmiotem odliczenia naliczonego VAT”.

Mając powyższe na uwadze, powołane wyroki TSUE sygn. C-141/20 oraz C-184/23 nie wpłyną na charakter oceny czynności, które są przedmiotem wątpliwości złożonego wniosku.

W konsekwencji Państwa stanowisko należało uznać za nieprawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy:

• stanu faktycznego, który Państwo przedstawiliście i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia, oraz
• zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawiliście i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Jednocześnie wskazuję, że interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego podanym przez Państwa w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

• Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2026 r. poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.
• Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

• Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (...). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

• w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
• w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.