0114-KDIP1-1.4012.573.2026.3.MŻ
Ustalenie, czy Wnioskodawczyni powinna uwzględniać przychody z najmu lokalu mieszkalnego (zwolnionego na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 36 ustawy) przy wyliczaniu limitu zwolnienia podmiotowego z VAT na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy.
Interpretacja indywidualna
– stanowisko nieprawidłowe
Szanowna Pani,
stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od towarów i usług jest nieprawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
6 sierpnia 2026 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie ustalenia, czy powinna Pani uwzględniać przychody z najmu lokalu mieszkalnego (zwolnionego na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 36 ustawy) przy wyliczaniu limitu zwolnienia podmiotowego z VAT na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy.
Uzupełniła go Pani – w odpowiedzi na wezwanie – pismem, które wpłynęło 31 sierpnia 2026 r.
Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego
Wnioskodawczyni prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą od 15 stycznia 2021 r. Przeważającym przedmiotem prowadzonej działalności gospodarczej jest działalność w zakresie specjalistycznego projektowania, oznaczona kodem PKD: 74.10.Z.
W ramach wpisu do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Wnioskodawczyni wskazała następujące kody pozostałej, wykonywanej przez nią działalności gospodarczej:
1. 74.10.Z - działalność w zakresie specjalistycznego projektowania,
2. 47.59.Z - sprzedaż detaliczna mebli, sprzętu oświetleniowego i pozostałych artykułów użytku domowego prowadzona w wyspecjalizowanych sklepach,
3. 47.76.Z - sprzedaż detaliczna kwiatów, roślin, nasion, nawozów, żywych zwierząt domowych, karmy dla zwierząt domowych prowadzona w wyspecjalizowanych sklepach,
4. 47.91.Z - sprzedaż detaliczna prowadzona przez domy sprzedaży wysyłkowej lub Internet,
5. 58.19.Z - pozostała działalność wydawnicza,
6. 71.11.Z - działalność w zakresie architektury,
7. 74.20.Z - działalność fotograficzna,
8. 81.30.Z - działalność usługowa związana z zagospodarowaniem terenów zieleni,
9. 90.04.Z - działalność obiektów kulturalnych.
Wnioskodawczyni oznajmia jednak, że faktycznie prowadzona przez nią aktywność zawodowa polega w zasadzie wyłącznie na projektowaniu wnętrz. Wnioskodawczyni wykonuje projekty w zakresie układów funkcjonalnych wnętrz, projekty kompleksowe oraz projekty koncepcyjne. Wnioskodawczyni nie prowadzi nadzorów projektowych ani konsultacji projektowych, nie świadczy również usług doradczych.
Działalność gospodarcza Wnioskodawczyni prowadzona jest obecnie w przeważającej mierze w formule online, Wnioskodawczyni sprzedaje również gotowe produkty cyfrowe związane z projektowaniem wnętrz na platformie (…).
Wnioskodawczyni nie prowadzi działalności gospodarczej w zakresie profesjonalnego obrotu nieruchomościami, wynajmu nieruchomości, zarządzania nieruchomościami ani działalności inwestycyjnej związanej z nabywaniem i zbywaniem lokali. Wynajem nieruchomości opisanej poniżej nie był nigdy i nie będzie realizowany w ramach zorganizowanej działalności gospodarczej Wnioskodawczyni, lecz był to jedynie sposób na zarządzanie posiadanym majątkiem prywatnym.
Wnioskodawczyni jest właścicielem lokalu mieszkalnego położonego w (…) przy ul. (…), o powierzchni 41,66 m². Lokal ten znajduje się w kamienicy wybudowanej na przełomie XIX i XX wieku. Nieruchomość tą Wnioskodawczyni nabyła wspólnie, z byłym już małżonkiem 14 grudnia 2018 r., a więc prawie 3 lata przed rozpoczęciem prowadzenia jednoosobowej działalności gospodarczej. Według informacji posiadanych przez Wnioskodawczynię, spółka zbywająca lokal doprowadziła uprzednio lokale znajdujące się w kamienicy do stanu deweloperskiego, a następnie dokonywała ich sprzedaży.
W akcie notarialnym dokumentującym nabycie nieruchomości wskazano, że spółka zbywająca posiada status czynnego podatnika VAT, a przedmiotowa czynność podlega opodatkowaniu tym podatkiem. W konsekwencji nieruchomość została nabyta od podatnika VAT.
Wnioskodawczyni nie dokonała odliczenia podatku VAT naliczonego przy nabyciu przedmiotowego lokalu. Nieruchomość ta nie została bowiem zakupiona na cele prowadzonej działalności gospodarczej i nigdy nie wprowadzono jej do majątku przedsiębiorstwa.
W wyniku podziału majątku wspólnego dokonanego w związku z rozwodem, 15 grudnia 2020 r. przedmiotowy lokal stał się wyłączną własnością Wnioskodawczyni. Od tego momentu Wnioskodawczyni samodzielnie ponosi ciężary związane z utrzymaniem nieruchomości, w tym ciężar spłaty kredytu zaciągniętego na jej nabycie.
Nabycie lokalu zostało pierwotnie sfinansowane kredytem hipotecznym udzielonym przez bank. Następnie, w związku z podziałem majątku wspólnego, kredyt ten przeszedł na Wnioskodawczynię. Kredyt ten został przeniesiony do innego banku oraz podwyższony o kwotę potrzebną do dokonania innych spłat związanych z rozwodem. Kredyt został zaciągnięty na okres 30 lat i obecnie jest samodzielnie spłacany przez Wnioskodawczynię.
Wnioskodawczyni wskazuje, że opisywany w treści wniosku lokal nigdy nie stanowił składnika majątku prowadzonej przez nią działalności gospodarczej. Lokal nie został ujęty w ewidencji środków trwałych działalności gospodarczej oraz nie był amortyzowany. Wnioskodawczyni nie zaliczała wydatków związanych z tym lokalem do kosztów uzyskania przychodów, jak również nie odliczała od nich podatku VAT. Ponadto należności czynszowe z tytułu najmu lokalu oraz zobowiązania podatkowe z nim związane były rozliczane za pośrednictwem prywatnego konta bankowego, z pominięciem rachunku firmowego.
Wnioskodawczyni oświadcza, że przedmiotowy lokal od momentu zakupu był przeznaczony wyłącznie na wynajem i nigdy nie służył zaspokajaniu jej własnych potrzeb mieszkaniowych. W okresie zamieszkiwania w (…) Wnioskodawczyni korzystała z innego lokalu, należącego do jej byłego męża. Aktualne miejsce zamieszkania Wnioskodawczyni znajduje się w (…) i jest bezpośrednio związane z działalnością zawodową jej obecnego męża.
Wnioskodawczyni wskazuje, że przedmiotowy lokal jest lokalem mieszkalnym i jest on obecnie wynajmowany dwóm osobom w celu zaspokojenia ich potrzeb mieszkaniowych. Wynajem ma charakter długoterminowy. Lokal ten był zawsze wynajmowany na okres co najmniej jednego roku. Wnioskodawczyni nigdy nie prowadziła najmu krótkoterminowego, zakwaterowania turystycznego ani usług o charakterze hotelowym lub podobnym. Wynajem był realizowany w sposób prywatny, przy wykorzystaniu standardowych ogłoszeń, w szczególności publikowanych na portalu (…) itp. Wnioskodawczyni nie promowała najmu przedmiotowego lokalu poprzez swoją działalność gospodarczą jako projektantka wnętrz. Nie wykorzystywała marki prowadzonej działalności gospodarczej do pozyskiwania najemców. Nie zatrudniała również osób do prowadzenia najmu ani nie tworzyła zorganizowanego zaplecza osobowego lub technicznego służącego obsłudze najmu.
Wnioskodawczyni zajmuje się sprawami związanymi z najmem całkowicie samodzielnie, a w sytuacjach awaryjnych korzysta z pomocy swojego męża. Przychody z najmu przeznaczane są w głównej mierze na pokrycie raty kredytu oraz bieżących opłat związanych z lokalem, w tym opłat za Internet, wodę, prąd oraz gaz.
Wnioskodawczyni wskazuje, że opisywany lokal jest obecnie jedyną nieruchomością, której jest właścicielką, a zarazem jedyną, jaką nabyła w życiu. Wnioskodawczyni nie prowadziła i nie prowadzi działalności gospodarczej polegającej na obrocie nieruchomościami w celach inwestycyjnych, ich odsprzedaży, profesjonalnym wynajmie czy zakwaterowaniu osób.
Wnioskodawczyni jest matką dwojga małoletnich dzieci. Przedmiotowy lokal stanowi składnik jej majątku osobistego, który zamierza zachować z myślą o przyszłości potomstwa. Wnioskodawczyni bierze pod uwagę scenariusz, w którym jej dzieci podejmą w przyszłości naukę w (...) liceum lub na tutejszej uczelni wyższej bądź po prostu zdecydują się na osiedlenie w tym mieście. Lokal ma charakter typowo mieszkalny, dzięki czemu idealnie odpowiada potrzebom mieszkaniowym studenta lub młodej osoby rozpoczynającej samodzielne życie.
Odnosząc się do kwestii przychodów osiąganych przez Wnioskodawczynię w 2024 r. oraz w latach następnych, wskazać należy, że w 2024 r. Wnioskodawczyni uzyskała z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej przychód w wysokości 182 264 zł i 97 gr.
Jednocześnie w 2024 r. z tytułu najmu prywatnego osiągnęła przychód w wysokości 25 836 zł. Działając w ten sposób, łączna wartość przychodów osiągniętych przez Wnioskodawczynię w 2024 r. wyniosła zatem 208 100 zł i 97 gr.
Wnioskodawczyni wskazuje przy tym, że zarówno w 2024 r., jak i w 2025 r. przychód z tytułu najmu prywatnego wynosił 25 836 zł rocznie. Wysokość czynszu nie uległa zmianie i obecnie pozostaje na zbliżonym poziomie.
W 2025 r. łączna wartość przychodów osiągniętych przez Wnioskodawczynię była zbliżona do przychodów osiągniętych w roku poprzednim, przy czym suma przychodów z działalności gospodarczej oraz z wynajmu prywatnego nie przekroczyła wówczas kwoty 200 000 zł.
Wnioskodawczyni oświadcza, że w poprzednich latach podatkowych suma osiąganych przez nią przychodów z tytułu wynajmu oraz z działalności gospodarczej nie przekroczyła 200 000 zł.
Wnioskodawczyni nie przewiduje również, aby ww. kwota przekroczona została w obecnym roku.
Wątpliwość Wnioskodawczyni dotyczy tego, czy przychody uzyskiwane z tytułu omawianego wynajmu prywatnego lokalu mieszkalnego powinny zostać uwzględnione łącznie z przychodami z działalności gospodarczej przy ustalaniu limitu zwolnienia podmiotowego, o którym mowa w art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (dalej jako: ustawa o VAT).
Pytanie
Czy w przedstawionym stanie faktycznym świadczone przez Wnioskodawczynię usługi wynajmu lokalu mieszkalnego, korzystające ze zwolnienia od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 36 ustawy o VAT, stanowią transakcje pomocnicze, o których mowa w art. 113 ust. 2 pkt 2 ustawy o VAT, a w konsekwencji czy wartość sprzedaży z tytułu tych usług nie podlega wliczeniu do limitu sprzedaży, o którym mowa w art. 113 ust. 1 ustawy o VAT, uprawniającego Wnioskodawczynię do korzystania ze zwolnienia podmiotowego z podatku od towarów i usług?
Pani stanowisko w sprawie
Zdaniem Wnioskodawczyni, prowadzony przez nią najem prywatny ma charakter transakcji pomocniczej wobec działalności gospodarczej prowadzonej w zakresie specjalistycznego projektowania.
W konsekwencji, w ocenie Wnioskodawczyni wartość usług świadczonych w ramach wynajmu prywatnego lokalu mieszkalnego wykorzystywanego przez najemców na ich własne cele mieszkaniowe nie powinna być uwzględniana przy ustalaniu limitu 200 000 zł uprawniającego do korzystania ze zwolnienia podmiotowego z podatku od towarów i usług.
Tym samym Wnioskodawczyni stoi na stanowisku, że nie doszło do przekroczenia wskazanego limitu w grudniu 2024 r., a w konsekwencji nie powstał obowiązek rejestracji jako podatnik VAT czynny.
Na mocy art. 5 ustawy o VAT opodatkowaniu VAT podlega m.in. odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą bez względu na cel lub rezultat takiej działalności, co wynika z art. 15 ust. 1 ustawy o VAT.
Zgodnie natomiast z treścią art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody.
Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Ustawa o VAT przewiduje przy tym szczególne procedury dotyczące drobnych przedsiębiorców, w tym zwolnienie podmiotowe.
Zgodnie z art. 113 ust. 1 ustawy o VAT, zwalnia się od podatku sprzedaż dokonywaną przez podatnika posiadającego siedzibę działalności gospodarczej na terytorium kraju, u którego wartość sprzedaży, z wyłączeniem podatku, nie przekroczyła w poprzednim ani bieżącym roku podatkowym kwoty 200 000 zł (brzmienie przepisu przed dniem 1 stycznia 2026 r.).
Na mocy art. 113 ust. 2 pkt 2 ustawy o VAT do wartości sprzedaży, o której mowa w ust. 1, nie wlicza się między innymi odpłatnej dostawy towarów i odpłatnego świadczenia usług, zwolnionych od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 lub przepisów wydanych na podstawie art. 82 ust. 3, z wyjątkiem:
a) transakcji związanych z nieruchomościami,
b) usług, o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 7, 12 i 38-41,
c) usług ubezpieczeniowych i reasekuracyjnych
- jeżeli czynności te nie mają charakteru transakcji pomocniczych.
Przepis art. 43 ust. 1 pkt 36 ustawy o VAT ustanawia zwolnienie przedmiotowe od VAT usług w zakresie wynajmowania lub wydzierżawiania nieruchomości o charakterze mieszkalnym lub części nieruchomości, na własny rachunek, wyłącznie na cele mieszkaniowe lub na rzecz społecznych agencji najmu, o których mowa w art. 22a ust. 1 ustawy z dnia 26 października 1995 r. o społecznych formach rozwoju mieszkalnictwa (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1440 i 1635).
Oznacza to, że najem prywatny (usługa zwolniona od VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 36 ustawy o VAT), jako transakcja związana z nieruchomością, wlicza się do wartości sprzedaży, o której mowa w art. 113 ust. 1 ustawy o VAT (limit zwolnienia podmiotowego), tylko jeżeli czynność ta nie ma charakteru transakcji pomocniczej. Innymi słowy, jeśli najem prywatny ma charakter transakcji pomocniczej, to wartość sprzedaży wynikająca z tego najmu nie będzie wliczana do limitu 200 000 zł zwolnienia podmiotowego.
Wskazać w tym miejscu wymaga, że powołane powyżej przepisy ustawy VAT stanowią implementację przepisów Dyrektywy Rady 2006/112/WE z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (dalej jako: „dyrektywa VAT”).
Zgodnie z art. 284 ust. 1 dyrektywy VAT państwa członkowskie mogą zwolnić dostawy towarów i świadczenie usług dokonane na ich terytorium przez podatników mających siedzibę na ich terytorium, których roczny obrót w państwie członkowskim uzyskany z tytułu takich dostaw towarów i świadczenia usług nie przekracza progu ustalonego przez te państwa członkowskie na potrzeby stosowania tego zwolnienia. Próg ten nie może przekroczyć kwoty 85 000 EUR lub jej równowartości w walucie krajowej. Z kolei na mocy art. 288 ust. 1 lit. e dyrektywy VAT kwota rocznego obrotu stanowiąca punkt odniesienia dla zastosowania zwolnienia, o którym mowa w art. 284, obejmuje następujące kwoty, z wyłączeniem VAT: wartość transakcji związanych z nieruchomościami, (...), chyba że transakcje te mają charakter transakcji pomocniczych.
Dla zrozumienia pojęcia „charakter transakcji pomocniczej”, o którym mowa w art. 288 ust. 1 lit. e dyrektywy VAT, warto sięgnąć do orzecznictwa TSUE. Należy podkreślić, że tylko Trybunał ma prawo dokonywania wiążącej wykładni prawa unijnego, co wynika z art. 267 TFUE oraz art. 19 ust. 3TUE.
W kwestii przesłanek istnienia transakcji pomocniczej TSUE orzekł w wyroku z 9 lipca 2020 r., AJFP Cara$-Severin i DGRFP Timisoara, C-716/18, EU:C:2020:540. Mimo, że wyrok TSUE zapadł w stanie faktycznym różniącym się od niniejszej sprawy, jednak Trybunał udzielił użytecznych wskazówek co do rozumienia pojęcia „charakteru transakcji pomocniczej”. Należy przy tym zauważyć, że norma zawarta w aktualnym art. 288 ust. 1 lit. e dyrektywy VAT znajdowała się wówczas w art. 288 akapit pierwszy punkt 4 dyrektywy VAT (tj. przed nowelizacją). Natomiast norma zawarta w aktualnym art. 284 dyrektywy VAT wówczas znajdowała się w art. 287 dyrektywy VAT. Przed wydaniem ww. wyroku TSUE, swoją opinię w tej sprawie złożyła J. K. - Rzeczniczka Generalna TSUE (opinia z 6 lutego 2020 r., EU:C:2020:82). Wskazała w niej, że Trybunał po raz pierwszy będzie miał możliwość wyjaśnienia czy wynajem nieruchomości należy zakwalifikować jako „transakcję związaną z nieruchomościami” i kiedy należy przyjąć, że miała miejsce nieistotna „transakcja pomocnicza” (pkt 2 opinii).
Rzecznik Generalna na wstępie zaznaczyła, że ratio legis zwolnienia z podatku przewidzianego w art. 287 dyrektywy VAT (aktualnie art. 284 dyrektywy VAT) polegało na uproszczeniu o charakterze administracyjnym na rzecz państw członkowskich. Przy tym próg de minimis przewidziany w ww. przepisie nie dotyczył wielkości przedsiębiorstwa lub wcześniejszego okresu obecności na rynku, lecz jedynie rozmiaru spodziewanego dochodu podatkowego. Do obliczania wartości sprzedaży (progu uprawniającego do zwolnienia podmiotowego) powinny być uwzględniane transakcje zwolnione z podatku, o których mowa w art. 288 akapit pierwszy punkt 4 dyrektywy VAT (aktualnie art. 288 ust. 1 lit. e) dyrektywy VAT), jedynie wówczas, gdy nie stanowią transakcji pomocniczych. Decydujące znaczenie dla uznania transakcji za pomocniczą ma wysokość sprzedaży. Gdyby takie transakcje samodzielnie przekraczały próg zwolnienia, to nie mogłyby być uznane za pomocnicze (pkt 44 opinii). Jednocześnie zwolnienie przedsiębiorcy z podatku, przysługujące z uwagi na uproszczenia administracyjne, nie powinno być wyłączane przez bardziej lub mniej przypadkowe transakcje zwolnione z podatku związane z nieruchomościami, które dokonywane są poza właściwym przedmiotem przedsiębiorstwa (pkt 45 opinii). Innymi słowy transakcje, które nie dają prawdziwego i rzetelnego obrazu wielkości przedsiębiorstwa, nie powinny podlegać uwzględnieniu przy wyliczaniu progu zwolnienia podmiotowego. Takie działanie ma zapobiegać powstawaniu nierównego traktowania w stosunkach między podatnikami zwolnionymi z podatku (to znaczy małymi przedsiębiorstwami) pod względem VAT (jeden pozostaje zwolnionym z podatku małym przedsiębiorcą, a drugi traci ten status z uwagi na dokonywanie transakcji o charakterze pomocniczym).
Jako przykład Rzeczniczka Generalna podała w zasadzie stan faktyczny tamtej (opiniowanej) sprawy, którego okoliczności pozostają zbliżone do opisu zawartego we wniosku o interpretację w niniejszej sprawie. Mianowice podała przykład trwałego wynajmu majątku prywatnego, zaznaczając, że gdyby art. 288 akapit pierwszy pkt 4 dyrektywy VAT (aktualnie art. 288 ust. 1 lit. e dyrektywy VAT) nie wyłączał tego obrotu z obliczenia, wówczas jedno przedsiębiorstwo musiałoby poddać opodatkowaniu cały swój roczny obrót z tytułu wykonywania innej aktywnej działalności, natomiast podobne przedsiębiorstwo, które nie wynajmuje takiego majątku prywatnego, mogłoby nadal czerpać korzyści ze zwolnienia z podatku. Tymczasem bardziej lub mniej przypadkowa okoliczność wykorzystania innych aktywów nie ma wpływu na zasadniczy status „małego przedsiębiorstwa” we wzajemnej konkurencji. Brak jest wystarczającego związku z właściwą działalnością gospodarczą tak zwanego małego przedsiębiorstwa (pkt 48 opinii). Z tych powodów Rzeczniczka Generalna wywiodła wniosek, że pojęcie transakcji pomocniczej obejmuje jedynie takie transakcje, które nie mają bliższego związku z (zasadniczo) podlegającą opodatkowaniu działalnością podatnika. Brak jest takiego związku, w wypadku, gdy albo stanowią one jednorazowe, wyjątkowe akty poza właściwym przedmiotem przedsiębiorstwa, albo nie wymagają znacznego wykorzystania towarów i usług w ramach przedsiębiorstwa, lecz należy je rozpatrywać w oderwaniu od tego przedmiotu i mają w tym względzie jedynie bagatelny charakter (taki charakter mógłby mieć na przykład (...) niewielki wynajem majątku prywatnego).
W wyroku z 9 lipca 2020 r. AJFP Cara$-Severin i DGRFP Timisoara, C-716/18, EU:C:2020:540, TSUE zasadniczo podzielił zapatrywania Rzeczniczki Generalnej, wyrażone w przedstawionej opinii. TSUE zauważył, że ponieważ art. 288 akapit pierwszy pkt 4 dyrektywy VAT nie zawiera żadnego odesłania do prawa krajowego państw członkowskich, pojęcie „transakcji pomocniczej” w rozumieniu tego przepisu stanowi autonomiczne pojęcie prawa Unii, które należy interpretować jednolicie na całym jej obszarze, niezależnie od kwalifikacji stosowanych w państwach członkowskich, z uwzględnieniem nie tylko brzmienia rozpatrywanego przepisu, ale również jego kontekstu i celu, do którego realizacji on zmierza.
Zdaniem TSUE, pojęcie „transakcji pomocniczej” oznacza transakcje, które nie stanowią zwykłej działalności gospodarczej podatnika (pkt 38 wyroku). TSUE potwierdził, że procedura ustalona w art. 288 akapit pierwszy pkt 4 dyrektywy VAT przewiduje uproszczenia administracyjne, które mają na celu wspieranie tworzenia, działalności i konkurencyjności małych przedsiębiorstw, a także utrzymanie rozsądnego stosunku pomiędzy obciążeniami administracyjnymi związanymi z kontrolami podatkowymi i niewielkimi dochodami spodziewanymi z podatków. Procedura ta ma zatem na celu oszczędzenie zarówno małym przedsiębiorstwom, jak i organom podatkowym takich formalności administracyjnych (wyroki: z 26 października 2010 r., Schmelz, C-97/09, EU:C:2010:632, pkt 63, 68; z 2 maja 2019 r., Jarmuśkiene, C-265/18, EU:C:2019:348, pkt 37) (pkt 40 wyroku). W związku z powyższym, nie należy zatem nakładać takich formalności administracyjnych w związku z transakcjami, które nie stanowią zwykłej działalności gospodarczej podatnika. W efekcie organy podatkowe i sądy krajowe powinny wziąć pod uwagę przedstawione im okoliczności, a w szczególności charakter danej nieruchomości, źródło finansowania nabycia tej nieruchomości oraz jej wykorzystanie (pkt 44 wyroku).
Jak słusznie wskazuje się w doktrynie, transakcje pomocnicze to takie transakcje (mające charakter pomocniczy, incydentalny czy też dodatkowy), które nie są zasadniczą częścią (głównym przedmiotem) działalności danego podatnika. W tym kontekście wskazuje się, że transakcje, o których mowa, to transakcje poboczne względem zasadniczej działalności podatnika. Nie jest przy tym istotna częstotliwość wykonywania transakcji, o których mowa, ale ważny jest stopień zaangażowania aktywów i usług opodatkowanych przy wykonywaniu tychże czynności. Wskazanie na „pomocniczy" charakter transakcji dotyczy zatem transakcji, które nie należą do zasadniczej działalności podatnika, chociaż są ściśle z nią związane i których skala zasadniczo nie może być większa niż skala zasadniczej działalności, przy czym skala ta powinna być mierzona stopniem zaangażowania, a nie wielkością obrotów z poszczególnych części działalności (por. A. Bartosiewicz, Komentarz do ustawy o podatku od towarów i usług, LEX - wersja elektroniczna).
Powyżej przedstawione stanowisko Wnioskodawczyni znajduje również potwierdzenie w licznych orzeczeniach wydanych w podobnych sprawach, w których sądy administracyjne zgodnie wskazywały, że najem prywatny ma charakter transakcji pomocniczej, a wartość sprzedaży z tego tytułu nie powinna być wliczana do limitu zwolnienia podmiotowego, o którym mowa w art. 113 ust. 1 ustawy o VAT, przykładowo:
- wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 27 maja 2025 r., sygn.: I SA/Wr 900/24,
- wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 28 października 2025 r., sygn.: 469/25.
Reasumując, całokształt przedstawionych okoliczności faktycznych prowadzi do wniosku, że najem lokalu mieszkalnego ma w niniejszej sprawie wyłącznie charakter uboczny, prywatny i pomocniczy względem zasadniczej działalności Wnioskodawczyni, prowadzonej w zakresie specjalistycznego projektowania. Przedmiotowy lokal jest jedynym lokalem mieszkalnym należącym do Wnioskodawczyni, nigdy nie stanowił składnika majątku związanego z działalnością gospodarczą, nie został wprowadzony do ewidencji środków trwałych, nie był amortyzowany, a wydatki z nim związane nie były rozliczane w ramach działalności gospodarczej. Lokal został nabyty wspólnie z byłym mężem jeszcze przed rozpoczęciem prowadzenia działalności gospodarczej przez Wnioskodawczynię, a sama Wnioskodawczyni prowadzi działalność w zupełnie innym obszarze i nigdy nie zajmowała się profesjonalnym obrotem nieruchomościami ani najmem jako przedmiotem działalności zarobkowej.
Nie bez znaczenia pozostaje również to, że lokal ten stanowi element majątku osobistego Wnioskodawczyni, zachowany na przyszłość z uwagi na jej sytuację życiową i rodzinną. Wnioskodawczyni mieszka obecnie w (...) wraz z mężem, natomiast lokal pozostawiony w (...) ma dla niej znaczenie zabezpieczające - zarówno na wypadek ewentualnego powrotu do (...), jak i z myślą o dzieciach, które w przyszłości mogą podjąć naukę w tym mieście. Okoliczności te dodatkowo potwierdzają, że najem nie stanowi przejawu zorganizowanej, profesjonalnej aktywności gospodarczej, lecz jedynie sposób zarządzania prywatnym składnikiem majątku.
W konsekwencji, w ocenie Wnioskodawczyni, usługi świadczone w ramach tego najmu należy traktować jako transakcje pomocnicze w rozumieniu art. 113 ust. 2 pkt 2 ustawy o VAT, a zatem ich wartość nie powinna być uwzględniana przy ustalaniu limitu 200 000 zł uprawniającego do korzystania ze zwolnienia podmiotowego z VAT.
Mając powyższe na uwadze, Wnioskodawczyni wnosi o uznanie przedstawionego stanowiska za prawidłowe, tj. o przyjęcie, że w 2024 r. nie doszło do przekroczenia limitu, o którym mowa w art. 113 ust. 1 ustawy o VAT, a tym samym nie powstał po jej stronie obowiązek rejestracji jako podatnik VAT czynny.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.):
Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:
Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).
Na podstawie art. 2 pkt 6 ustawy:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o towarach – rozumie się przez to rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii
W myśl art. 8 ust. 1 ustawy:
Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (…).
Z cytowanych wyżej przepisów ustawy wynika, że przez usługę należy rozumieć każde świadczenie na rzecz danego podmiotu niebędące dostawą towarów.
Nie każda jednak czynność stanowiąca dostawę towarów lub świadczenie usług w rozumieniu art. 5 ustawy podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Dostawa towarów lub świadczenie usług podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług wyłącznie wówczas, gdy dokonywane są przez podmiot mający status podatnika, a dodatkowo działającego w takim charakterze w odniesieniu do danej transakcji.
Na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy:
Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Stosownie do art. 15 ust. 2 ww. ustawy:
Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Zatem definicja działalności gospodarczej ma charakter uniwersalny, pozwalający na objęcie pojęciem „podatnik” tych wszystkich podmiotów, które prowadzą określaną działalność, występując w profesjonalnym obrocie gospodarczym. Przy tym, z art. 15 ust. 2 ustawy jednoznacznie wynika, że pod pojęciem działalności gospodarczej należy rozumieć także czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych. W tym przypadku decydujące znaczenie ma ciągłość wykorzystywania majątku. Wykorzystywanie towarów lub wartości niematerialnych i prawnych ma miejsce przede wszystkim poprzez oddanie ich w stosunki obligacyjne, np. w najem, dzierżawę itp. Przy czym przez ciągłość wykorzystywania składników majątku rozumieć należy także wykorzystanie majątku, które charakteryzuje się powtarzalnością lub długim okresem trwania.
Należy wskazać, że umowa najmu jest cywilnoprawną umową nakładającą na strony – zarówno wynajmującego, jak i najemcę – określone przepisami obowiązki.
Jak wynika z art. 659 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795):
Przez umowę najmu wynajmujący zobowiązuje się oddać najemcy rzecz do używania przez czas oznaczony lub nieoznaczony, a najemca zobowiązuje się płacić wynajmującemu umówiony czynsz.
Zatem, najem jest umową dwustronnie zobowiązującą i wzajemną. Odpowiednikiem świadczenia wynajmującego, polegającego na oddaniu rzeczy do używania, jest świadczenie najemcy, polegające na płaceniu umówionego czynszu. Z powyższego wynika, że umówiony między stronami czynsz jest wynagrodzeniem za możliwość korzystania z cudzej rzeczy i stanowi świadczenie wzajemne należne za używanie lokalu przez jego najemcę. Należy wskazać, że umowa najmu jest cywilnoprawną umową nakładającą na strony – zarówno wynajmującego, jak i najemcę – określone przepisami obowiązki.
W konsekwencji, najem nieruchomości stanowi odpłatne świadczenie usług, o którym mowa w art. 8 ust. 1 ustawy i świadczony jest w ramach działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy, a tym samym podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na mocy przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy.
Należy również zauważyć, że ustawodawca przewiduje zwolnienie od podatku od towarów i usług dla pewnej grupy podatników. Regulacje w tym zakresie zawarte zostały w art. 113 ustawy.
W stanie prawnym obowiązującym w latach 2024-2025, tj. w okresie, którego dotyczą Pani wątpliwości, art. 113 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2024 r.:
Zwalnia się od podatku sprzedaż dokonywaną przez podatników, u których wartość sprzedaży nie przekroczyła łącznie w poprzednim roku podatkowym kwoty 200 000 zł. Do wartości sprzedaży nie wlicza się kwoty podatku.
Na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2025 r.:
Zwalnia się od podatku sprzedaż dokonywaną przez podatnika posiadającego siedzibę działalności gospodarczej na terytorium kraju, u którego wartość sprzedaży, z wyłączeniem podatku, nie przekroczyła w poprzednim ani bieżącym roku podatkowym kwoty 200 000 zł.
W myśl art. 113 ust. 2 ustawy:
Do wartości sprzedaży, o której mowa w ust. 1, nie wlicza się:
1) wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów oraz wewnątrzwspólnotowej sprzedaży towarów na odległość, która nie podlega opodatkowaniu podatkiem na terytorium kraju;
1a) sprzedaży na odległość towarów importowanych, która nie podlega opodatkowaniu podatkiem na terytorium kraju;
2) odpłatnej dostawy towarów i odpłatnego świadczenia usług, zwolnionych od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 lub przepisów wydanych na podstawie art. 82 ust. 3, z wyjątkiem:
a) transakcji związanych z nieruchomościami,
b) usług, o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 7, 12 i 38-41,
c) usług ubezpieczeniowych
- jeżeli czynności te nie mają charakteru transakcji pomocniczych;
3) odpłatnej dostawy towarów, które na podstawie przepisów o podatku dochodowym są zaliczane przez podatnika do środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych podlegających amortyzacji.
3. (uchylony)
Stosownie do art. 113 ust. 5 ustawy:
Jeżeli wartość sprzedaży zwolnionej od podatku na podstawie ust. 1 przekroczy kwotę, o której mowa w ust. 1, zwolnienie traci moc począwszy od czynności, którą przekroczono tę kwotę.
Tym samym podatnik może korzystać ze zwolnienia od podatku na podstawie i według zasad określonych m.in. wyżej przytoczonymi przepisami pod warunkiem, że nie wykonuje czynności, o których mowa w art. 113 ust. 13 ustawy. W myśl tego przepisu:
W myśl art. 113 ust. 13 ustawy w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2024 r.:
Zwolnień, o których mowa w ust. 1 i 9, nie stosuje się do podatników:
1) dokonujących dostaw:
a) towarów wymienionych w załączniku nr 12 do ustawy,
b) towarów opodatkowanych podatkiem akcyzowym, w rozumieniu przepisów o podatku akcyzowym, z wyjątkiem:
- energii elektrycznej (CN 2716 00 00),
- wyrobów tytoniowych,
- samochodów osobowych, innych niż wymienione w lit. e, zaliczanych przez podatnika, na podstawie przepisów o podatku dochodowym, do środków trwałych podlegających amortyzacji,
c) budynków, budowli lub ich części, w przypadkach, o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 10 lit. a i b,
d) terenów budowlanych,
e) nowych środków transportu,
f) następujących towarów, w związku z zawarciem umowy w ramach zorganizowanego systemu zawierania umów na odległość, bez jednoczesnej fizycznej obecności stron, z wyłącznym wykorzystaniem jednego lub większej liczby środków porozumiewania się na odległość do chwili zawarcia umowy włącznie:
- preparatów kosmetycznych i toaletowych (PKWiU 20.42.1),
- komputerów, wyrobów elektronicznych i optycznych (PKWiU 26),
- urządzeń elektrycznych (PKWiU 27),
- maszyn i urządzeń, gdzie indziej niesklasyfikowanych (PKWiU 28),
g) hurtowych i detalicznych części i akcesoriów do:
- pojazdów samochodowych, z wyłączeniem motocykli (PKWiU 45.3),
- motocykli (PKWiU ex 45.4);
2) świadczących usługi:
a) prawnicze,
b) w zakresie doradztwa, z wyjątkiem doradztwa rolniczego związanego z uprawą i hodowlą roślin oraz chowem i hodowlą zwierząt, a także związanego ze sporządzaniem planu zagospodarowania i modernizacji gospodarstwa rolnego,
c) jubilerskie,
d) ściągania długów, w tym factoringu;
3) nieposiadających siedziby działalności gospodarczej na terytorium kraju.
W myśl art. 113 ust. 13 ustawy, w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2025 r.:
Zwolnień, o których mowa w ust. 1 i 9, nie stosuje się do podatników:
1) dokonujących dostaw:
a) towarów wymienionych w załączniku nr 12 do ustawy,
b) towarów opodatkowanych podatkiem akcyzowym, w rozumieniu przepisów o podatku akcyzowym, z wyjątkiem:
- energii elektrycznej (CN 2716 00 00),
- wyrobów tytoniowych,
- samochodów osobowych, innych niż wymienione w lit. e, zaliczanych przez podatnika, na podstawie przepisów o podatku dochodowym, do środków trwałych podlegających amortyzacji,
c) budynków, budowli lub ich części, w przypadkach, o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 10 lit. a i b,
d) terenów budowlanych,
e) nowych środków transportu,
f) następujących towarów, w związku z zawarciem umowy w ramach zorganizowanego systemu zawierania umów na odległość, bez jednoczesnej fizycznej obecności stron, z wyłącznym wykorzystaniem jednego lub większej liczby środków porozumiewania się na odległość do chwili zawarcia umowy włącznie:
- preparatów kosmetycznych i toaletowych (PKWiU 20.42.1),
- komputerów, wyrobów elektronicznych i optycznych (PKWiU 26),
- urządzeń elektrycznych (PKWiU 27),
- maszyn i urządzeń, gdzie indziej niesklasyfikowanych (PKWiU 28),
g) hurtowych i detalicznych części i akcesoriów do:
- pojazdów samochodowych, z wyłączeniem motocykli (PKWiU 45.3),
- motocykli (PKWiU ex 45.4);
2) świadczących usługi:
a) prawnicze,
b) w zakresie doradztwa, z wyjątkiem doradztwa rolniczego związanego z uprawą i hodowlą roślin oraz chowem i hodowlą zwierząt, a także związanego ze sporządzaniem planu zagospodarowania i modernizacji gospodarstwa rolnego,
c) jubilerskie,
d) ściągania długów, w tym factoringu;
3) uchylony.
Analiza powołanych wyżej przepisów prawa podatkowego wskazuje, że obliczając limit sprzedaży uprawniający podatnika do zwolnienia od podatku na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy, po przekroczeniu którego podatnik traci prawo do zwolnienia od podatku, zgodnie z art. 113 ust. 2 pkt 2 ustawy nie bierze się pod uwagę odpłatnej dostawy towarów i odpłatnego świadczenia usług, zwolnionych od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 lub przepisów wydanych na podstawie art. 82 ust. 3, z wyjątkiem m.in. transakcji związanych z nieruchomościami, jeżeli czynności te nie mają charakteru transakcji pomocniczych.
Na podstawie art. 288 Dyrektywy Rady 2006/112/WE z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (t. j. Dz. Urz. UE L 347, s. 1, ze zm.):
1. Kwota rocznego obrotu stanowiąca punkt odniesienia dla zastosowania zwolnienia, o którym mowa w art. 284, obejmuje następujące kwoty, z wyłączeniem VAT:
a) wartość dostaw towarów i świadczenia usług w zakresie, w jakim byłyby one opodatkowane, gdyby zostały dokonane przez podatnika nieobjętego zwolnieniem;
b) wartość transakcji zwolnionych, z prawem do odliczenia VAT zapłaconego na poprzednim etapie, zgodnie z art. 98 ust. 2 lub art. 105a;
c) wartość transakcji zwolnionych zgodnie z art. 146–149 oraz art. 151, 152 i 153;
d) wartość transakcji zwolnionych zgodnie z art. 138, gdy zastosowanie ma zwolnienie przewidziane w tym artykule;
e) wartość transakcji związanych z nieruchomościami, transakcji finansowych, o których mowa w art. 135 ust. 1 lit. b)–g), oraz usług ubezpieczeniowych i reasekuracyjnych, chyba że transakcje te mają charakter transakcji pomocniczych.
2. Zbycia materialnych lub niematerialnych dóbr inwestycyjnych podatnika nie uwzględnia się do celów obliczania obrotu, o którym mowa w ust. 1.
Zatem Dyrektywa 2006/112/WE w art. 288 pkt 1 lit. e stanowi, że kwota obrotu obejmuje wartość transakcji związanych z nieruchomościami.
Zauważenia wymaga, że Dyrektywa 2006/112/WE najem i dzierżawę nieruchomości traktuje jako transakcje. Wynika to chociażby z treści art. 135 lit. l Dyrektywy, dotyczącego zwolnienia od podatku określonych transakcji, który jako transakcje zwolnione wymienia dzierżawę i najem nieruchomości.
Według internetowego wielkiego słownika języka polskiego, transakcja to czynność lub zespół czynności prowadzący lub mający doprowadzić do kupna albo sprzedaży jakichś towarów.
Ustawodawca zarówno w akcie zasadniczym, jak i w rozporządzeniach wykonawczych do ustawy nie zdefiniował pojęcia charakter „pomocniczy”. W takim przypadku w pierwszej kolejności stosuje się wykładnię językową, w taki bowiem sposób ustawodawca komunikuje się z podatnikiem jako adresatem normy. Dopiero gdy wykładnia językowa nie prowadzi do jednoznacznych rezultatów dopuszczalne jest skorzystanie z pozajęzykowych dyrektyw interpretacyjnych.
Według internetowego słownika synonimów (strona internetowa - http://synonim.net/synonim/pomocniczy), synonimami do słowa „pomocniczy” są pojęcia: „pomocny, wspierający, poboczny, akcesoryjny, dodatkowy, dopływowy, posiłkowy, subsydialny, subsydiarny, uzupełniający, wspomagający”.
Przepisy unijnej Dyrektywy w zakresie VAT posługują się określeniem „incidental transactions” w ramach odpowiedniego przepisu, co na język polski może być tłumaczone jako „transakcje incydentalne/uboczne”. Termin „incydentalny” wg Słownika języka polskiego (Słownika Wydawnictwa Naukowego PWN) oznacza przy tym „mający małe znaczenie lub zdarzający się bardzo rzadko”, natomiast termin „uboczny” oznacza „dotyczący czegoś pośrednio, mniej istotny lub dodatkowy”. Transakcje o charakterze „incydentalnym” oznaczają zdarzenia występujące nie tyle rzadko, ile ubocznie, przy określonej okazji, nawet gdyby występowały w sposób powtarzalny. Pojęcie „incydentalności” odnosi się więc nie tyle do samej częstotliwości występowania danego zdarzenia, co raczej do jego poboczności względem zasadniczej działalności podatnika.
Także w wersji francuskiej omawianej VI Dyrektywy użyto określenia „accessoire”, a w wersji niemieckiej „Hilfsumsaetze”, co wskazuje, że w analizowanym kontekście istotne jest, aby były to czynności poboczne, czy też pomocnicze do zasadniczej działalności podatnika (wspomniane powyżej trzy wersje językowe VI Dyrektywy są kompatybilne i wskazują na pomocniczy, poboczny charakter omawianych czynności). Podobnie, polska wersja językowa Dyrektywy 2006/112, która zastąpiła VI Dyrektywę, odstępuje od sformułowania „transakcje sporadyczne” i określa omawiane czynności jako „transakcje pomocnicze”.
Transakcje pomocnicze zatem to takie, które nie są związane z zasadniczą działalnością podatnika, a przychody z ich tytułu nie są bezpośrednim, stałym i koniecznym uzupełnieniem tej działalności. Tak więc, aby ocenić, czy dana czynność może być uznana za pomocniczą, należy wziąć pod uwagę przede wszystkim to, czy stanowi ona uzupełnienie zasadniczej działalności gospodarczej podatnika. Jeżeli dana działalność stanowi stały i niezbędny element wbudowany w funkcjonowanie przedsiębiorstwa podatnika, to transakcje takie nie mogą być uznane za pomocnicze.
Zatem, aby ocenić, czy świadczona usługa ma charakter „pomocniczy”, należy wziąć pod uwagę to, czy stanowi ona uzupełnienie zasadniczej działalności gospodarczej podatnika.
Z okoliczności sprawy wynika, że:
- prowadzi Pani jednoosobową działalność gospodarczą od 15 stycznia 2021 r. Przeważającym przedmiotem prowadzonej działalności gospodarczej jest działalność w zakresie specjalistycznego projektowania, oznaczona kodem PKD 74.10.Z.;
- prowadzona przez Panią aktywność zawodowa polega w zasadzie wyłącznie na projektowaniu wnętrz. Wykonuje Pani projekty w zakresie układów funkcjonalnych wnętrz, projekty kompleksowe oraz projekty koncepcyjne. Nie prowadzi Pani nadzorów projektowych ani konsultacji projektowych, nie świadczy również usług doradczych. Działalność gospodarcza prowadzona przez Panią jest obecnie w przeważającej mierze w formule online, sprzedaje również Pani gotowe produkty cyfrowe związane z projektowaniem wnętrz na platformie (...);
- nie prowadzi Pani działalności gospodarczej w zakresie profesjonalnego obrotu nieruchomościami, wynajmu nieruchomości, zarządzania nieruchomościami ani działalności inwestycyjnej związanej z nabywaniem i zbywaniem lokali. Wynajem nieruchomości nie był nigdy i nie będzie realizowany w ramach zorganizowanej działalności gospodarczej, lecz był to jedynie sposób na zarządzanie posiadanym majątkiem prywatnym;
- jest Pani właścicielem lokalu mieszkalnego położonego w (...) przy ul. (...), o powierzchni 41,66 m², który nabyła Pani wspólnie z byłym już małżonkiem 14 grudnia 2018 r., W wyniku podziału majątku wspólnego dokonanego w związku z rozwodem, 15 grudnia 2020 r. przedmiotowy lokal stał się Pani wyłączną własnością;
- nie dokonała Pani odliczenia podatku VAT naliczonego przy nabyciu przedmiotowego lokalu;
- Nieruchomość ta nie została bowiem zakupiona na cele prowadzonej działalności gospodarczej i nigdy nie wprowadzono jej do majątku przedsiębiorstwa;
- lokal mieszkalny nigdy nie stanowił składnika majątku prowadzonej przez Panią działalności gospodarczej. Lokal nie został ujęty w ewidencji środków trwałych działalności gospodarczej oraz nie był amortyzowany oraz nie zaliczała Pani wydatków związanych z tym lokalem do kosztów uzyskania przychodów, jak również nie odliczała Pani od nich podatku VAT. Ponadto należności czynszowe z tytułu najmu lokalu oraz zobowiązania podatkowe z nim związane były rozliczane za pośrednictwem prywatnego konta bankowego, z pominięciem rachunku firmowego;
- przedmiotowy lokal od momentu zakupu był przeznaczony wyłącznie na wynajem i nigdy nie służył zaspokajaniu Pani własnych potrzeb mieszkaniowych;
- przedmiotowy lokal jest lokalem mieszkalnym i jest on obecnie wynajmowany dwóm osobom w celu zaspokojenia ich potrzeb mieszkaniowych. Wynajem ma charakter długoterminowy. Lokal ten był zawsze wynajmowany na okres co najmniej jednego roku. Nigdy nie prowadziła Pani najmu krótkoterminowego, zakwaterowania turystycznego ani usług o charakterze hotelowym lub podobnym;
- wynajem był realizowany w sposób prywatny, przy wykorzystaniu standardowych ogłoszeń, w szczególności publikowanych na portalu (...) oraz nie promowała Pani najmu przedmiotowego lokalu poprzez swoją działalność gospodarczą jako projektantka wnętrz. Nie wykorzystywała marki prowadzonej działalności gospodarczej do pozyskiwania najemców. Nie zatrudniała również osób do prowadzenia najmu ani nie tworzyła zorganizowanego zaplecza osobowego lub technicznego służącego obsłudze najmu;
- w 2024 r. uzyskała Pani z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej przychód w wysokości 182 264 zł i 97 gr. Jednocześnie w 2024 r. z tytułu najmu prywatnego osiągnęła przychód w wysokości 25 836 zł. Działając w ten sposób, łączna wartość przychodów osiągniętych przez Panią w 2024 r. wyniosła 208 100 zł i 97 gr.;
- zarówno w 2024 r., jak i w 2025 r. przychód z tytułu najmu prywatnego wynosił 25 836 zł rocznie;
- w 2025 r. łączna wartość przychodów osiągniętych przez Panią była zbliżona do przychodów osiągniętych w roku poprzednim, przy czym suma przychodów z działalności gospodarczej oraz z wynajmu prywatnego nie przekroczyła wówczas kwoty 200 000 zł.;
- w poprzednich latach podatkowych suma osiąganych przez nią przychodów z tytułu wynajmu oraz z działalności gospodarczej nie przekroczyła 200 000 zł. Nie przewiduje Pani również, aby ww. kwota przekroczona została w obecnym roku.
Pani wątpliwości dotyczą określenia czy przychody uzyskiwane z najmu prywatnego lokalu mieszkalnego, który nie jest prowadzony w ramach działalności gospodarczej, stanowią transakcje pomocnicze, o których mowa w art. 113 ust. 2 pkt 2 ustawy o VAT, a w konsekwencji, czy wartość sprzedaży z tytułu tych usług nie podlega wliczeniu do limitu sprzedaży, o którym mowa w art. 113 ust. 1 ustawy o VAT, uprawniającego Panią do korzystania ze zwolnienia podmiotowego z podatku od towarów i usług.
Należy w tym miejscu wskazać, że w myśl art. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 2025 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 896):
W ustawie z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2025 r. poz. 775 i 894) w art. 113 w ust. 1 wyrazy „kwoty 200 000 zł” zastępuje się wyrazami „kwoty 240 000 zł”.
Zgodnie z art. 2 ww. ustawy:
Podatnicy posiadający siedzibę działalności gospodarczej na terytorium kraju, u których wartość sprzedaży w 2025 r. była wyższa niż 200 000 zł i nie przekroczyła 240 000 zł, mogą skorzystać ze zwolnienia, o którym mowa w art. 113 ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.
Podatnicy posiadający siedzibę działalności gospodarczej na terytorium kraju, którzy rozpoczęli w 2025 r. wykonywanie czynności określonych w art. 5 ustawy zmienianej w art. 1, u których wartość sprzedaży, w proporcji do okresu prowadzonej działalności gospodarczej, przekroczyła 200 000 zł i nie przekroczyła 240 000 zł, mogą skorzystać ze zwolnienia, o którym mowa w art. 113 ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.
Przepisy ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio w przypadku sprzedaży dokonywanej przez podatników, o których mowa w art. 113a ustawy zmienianej w art. 1.
Natomiast art. 3 cytowanej ustawy wskazuje, że:
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2026 r.
W związku ze zmianą kwoty limitu do zwolnienia podmiotowego od 1 stycznia 2026 r. do kwoty 240.000 zł, wprowadzono przepis przejściowy (art. 2 ustawy nowelizującej), zgodnie z którym podatnicy posiadający siedzibę działalności gospodarczej na terytorium kraju, u których łączna wartość sprzedaży w 2025 r. będzie wyższa niż 200.000 zł i nie przekroczy 240.000 zł, również będą mogli skorzystać ze zwolnienia podmiotowego z VAT.
Odpowiednio z tego zwolnienia będą mogli także skorzystać podatnicy rozpoczynający w 2025 r. wykonywanie sprzedaży, u których jej wartość, w proporcji do okresu prowadzonej działalności gospodarczej, przekroczy 200.000 zł i nie przekroczy 240.000 zł.
Odpowiadając na Pani wątpliwości, w pierwszej kolejności należy wskazać, że świadczenie przez Panią usług w zakresie najmu lokalu mieszkalnego spełnia przesłanki działalności gospodarczej, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, o ile najem jest wykonywany w sposób ciągły w celach zarobkowych.
W konsekwencji, w okolicznościach niniejszej sprawy, dokonywany przez Panią najem lokalu mieszkalnego stanowi działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy. Przedmiotowy lokal jest bowiem wykorzystywany przez Panią w sposób ciągły i w celach zarobkowych, co przesądza o gospodarczym charakterze podejmowanych czynności. Bez znaczenia dla uznania Pani za podatnika podatku od towarów i usług prowadzącego działalność gospodarczą w rozumieniu podatku VAT z tytułu najmu lokalu mieszkalnego pozostaje okoliczność jego wynajmu w ramach tzw. „najmu prywatnego”. Należy wskazać, że na gruncie przepisów ustawy o VAT działalność gospodarcza obejmuje czynności polegające na wykorzystywaniu towarów, w tym przypadku lokalu mieszkalnego, w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Tym samym, skoro świadczy Pani usługę najmu lokalu mieszkalnego, to w kontekście powołanych przepisów ustawy o VAT najem ten stanowi, zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy, odpłatne świadczenie usług w ramach prowadzonej przez Panią działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy. W konsekwencji jest Pani podatnikiem podatku VAT, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy, z tytułu ww. najmu.
Prowadzonej przez Panią działalności gospodarczej w zakresie usługi najmu przedmiotowego lokalu mieszkalnego nie można uznać za działalność świadczoną pomocniczo. Jest to – jak jednoznacznie wynika z przedstawionego opisu sprawy – obok jednoosobowej działalności gospodarczej polegającej przede wszystkim na projektowaniu wnętrz, drugi rodzaj wykonywanej przez Panią działalności gospodarczej. Najem nie ma zatem charakteru transakcji pomocniczej względem prowadzonej przez Panią działalności gospodarczej w zakresie projektowania wnętrz, lecz stanowi odrębny rodzaj prowadzonej przez Panią działalności gospodarczej. Jednocześnie usługa ta nie ma charakteru incydentalnego ani okazjonalnego, lecz jest świadczona w sposób ciągły. Wskazała Pani bowiem, że przedmiotowy lokal od momentu zakupu był przeznaczony wyłącznie na wynajem, a najem ma charakter długoterminowy i był zawsze realizowany na okres co najmniej jednego roku. Zatem usługa najmu lokalu, którą Pani świadczy, nie jest usługą pomocniczą, o której mowa w art. 113 ust. 2 pkt 2 lit. a ustawy.
Na powyższą ocenę nie wpływa okoliczność, że przedmiotowy lokal stanowi Pani majątek osobisty, nie został wprowadzony do ewidencji środków trwałych prowadzonej przez Panią jednoosobowej działalności gospodarczej, nie był w ramach tej działalności amortyzowany, a wydatki związane z jego utrzymaniem nie były przez Panią zaliczane do kosztów uzyskania przychodów ani nie odliczała Pani od nich podatku VAT. Okoliczności te mogą mieć znaczenie dla kwalifikacji składnika majątku na gruncie innych podatków, jednak nie przesądzają o charakterze wykonywanych czynności na gruncie podatku od towarów i usług. Jak wskazano powyżej, dla celów VAT istotne jest faktyczne wykorzystywanie lokalu w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Bez znaczenia dla powyższej oceny pozostaje również fakt, że lokal został nabyty przez Panią w 2018 r., a więc przed rozpoczęciem prowadzenia jednoosobowej działalności gospodarczej, oraz że w wyniku podziału majątku wspólnego w 2020 r. stała się Pani jego wyłączną właścicielką. Istotne jest bowiem to, że lokal ten jest przez Panią obecnie wykorzystywany w sposób ciągły do celów zarobkowych poprzez jego długoterminowy wynajem.
Ponadto zwrócić należy uwagę, że zwolnienie wynikające z art. 113 ustawy jest zwolnieniem podmiotowym, co oznacza, że jest związane bezpośrednio z podmiotem prowadzącym działalność gospodarczą, która w standardowych warunkach podlegałaby opodatkowaniu. Zwolnienie to odnosi się do konkretnego limitu wartości sprzedaży, tj. odpłatnej dostawy towarów i odpłatnego świadczenia usług, dokonywanej przez danego podatnika.
Skoro, jak wyżej wskazano, wykonuje Pani oprócz działalności gospodarczej polegającej przede wszystkim na projektowaniu wnętrz również działalność gospodarczą w zakresie wynajmu lokalu mieszkalnego, to wartość sprzedaży uzyskiwanej z tego tytułu powinna być uwzględniana przy ustalaniu limitu, o którym mowa w art. 113 ust. 1 ustawy.
W konsekwencji należy stwierdzić, że przychody uzyskiwane przez Panią z tytułu najmu lokalu mieszkalnego, który na gruncie ustawy o VAT stanowi działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy, nie stanowią transakcji pomocniczych, o których mowa w art. 113 ust. 2 pkt 2 lit. a tej ustawy. Tym samym wartość sprzedaży z tytułu świadczenia tych usług podlega uwzględnieniu przy ustalaniu wartości sprzedaży, o której mowa w art. 113 ust. 1 ustawy, od której zależy możliwość korzystania przez Panią ze zwolnienia podmiotowego z podatku od towarów i usług.
Tym samym, Pani stanowisko w zakresie nieuwzględniania wartości sprzedaży z tytułu wynajmu lokalu mieszkalnego przy ustalaniu tego limitu należało uznać za nieprawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy opisu stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
Jednocześnie wskazuję, że interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywać się będzie ze stanem faktycznym podanym przez Panią w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
Rozliczaj podatki zgodnie z przepisami — w programie TaxMachine
Interpretacje pomagają zrozumieć przepisy; TaxMachine pomaga je zastosować w praktyce — prowadzi księgi, liczy podatki i generuje deklaracje, a stawki, druki i przepisy aktualizuje na bieżąco.
- ✓ Księga przychodów i rozchodów, ryczałt oraz pełna księgowość
- ✓ Faktury i e-faktury KSeF, JPK_V7 i JPK_KR
- ✓ PIT, CIT, VAT i inne deklaracje + wysyłka e-Deklaracje z pobraniem UPO
- ✓ Środki trwałe i amortyzacja, płace i ZUS
- ✓ Automatyczne aktualizacje stawek, druków i przepisów