0114-KDIP1-1.4012.557.2026.2.EW
Ustalenie, czy przenoszona w ramach Podziału Działalność Wydzielana będzie stanowiła ZCP w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy o VAT i w związku z tym, przeniesienie Działalności Wydzielanej w ramach Podziału nie będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Interpretacja indywidualna - stanowisko prawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
3 sierpnia 2026 r. wpłynął Państwa wniosek z 31 lipca 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy ustalenia, czy przenoszona w ramach Podziału Działalność Wydzielana będzie stanowiła ZCP w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy o VAT i w związku z tym, przeniesienie Działalności Wydzielanej w ramach Podziału nie będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Opis zdarzenia przyszłego
Spółka A. jest spółką z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą przy ul. (…) w (…). Spółka jest podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych podlegającym nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w Polsce.
A. Grupa Spółki
Wnioskodawca należy do międzynarodowej grupy kapitałowej (…) (dalej jako: „Grupa (…)” lub „Grupa”).
B. Informacje na temat Grupy (…)
Grupa (…) jest międzynarodową grupą świadczącą usługi (...).
Klientami Grupy są m.in. międzynarodowe grupy kapitałowe, fundusze inwestycyjne, instytucje finansowe, podmioty z sektora kapitału prywatnego (ang. private equity) i kapitału podwyższonego ryzyka (ang. venture capital), fundusze nieruchomościowe oraz klienci prywatni.
Grupa (…) działa w ponad 50 jurysdykcjach oraz zatrudnia ponad (...) podmiotami prawnymi.
Z perspektywy działalności Grupy (…) prowadzonej w Polsce głównie za pośrednictwem Spółki A. istotne jest, że w ramach Grupy (a także Spółka A.) funkcjonują obecnie dwa operacyjnie obszary działalności, tj.:
1) segment usług korporacyjnych (ang. (...), dalej: „Y.”), oraz
2) segment usług na rzecz funduszy inwestycyjnych ((...), dalej: „Z.”).
W obszarze świadczonych usług korporacyjnych Grupa (…) wspiera klientów m.in. w bieżącym funkcjonowaniu podmiotów, w tym w zakresie księgowości, sprawozdawczości, rozliczeń podatkowych, obsługi płacowej, administracji kadrowej oraz wybranych funkcji finansowych.
W obszarze usług funduszowych Grupa świadczy m.in. wsparcie zarządzających funduszami w zakresie operacyjnym, w szczególności w sektorach nieruchomości i kapitału prywatnego, a także w zakresie raportowania do inwestorów oraz struktur finansowania.
Usługi zarządzania majątkiem prywatnym obejmują natomiast wsparcie dotyczące struktur powierniczych (ang. trust), fundacji oraz planowania sukcesyjnego.
C. Restrukturyzacja Grupy (…) oraz wydzielenie Z.
Aktualnie Grupa (…) planuje wewnętrzną reorganizację działalności, której celem jest wyraźne rozdzielenie wskazanych powyżej dwóch linii biznesowych, tj. Y. oraz Z. Wspomniana reorganizacja jest wynikiem przyjętego przez Grupę modelu działania, zgodnie z którym poszczególne linie operacyjne mają zostać odseparowane, aby funkcjonować w sposób przejrzysty organizacyjnie, operacyjnie i finansowo.
Rozdzielenie Y. i Z. ma ułatwić zarządzanie tymi działalnościami, lepiej odpowiadać na potrzeby odrębnych grup klientów, wspierać dalszy rozwój usług świadczonych przez Grupę (…) w wielu jurysdykcjach (w tym w Polsce), a także zwiększyć efektywność działań komercyjnych.
W ramach reorganizacji działalność Z. funkcjonująca w Spółce A. zostanie przeniesiona do odrębnego podmiotu (dalej: „Spółka B.” lub „Spółka Przejmująca”), natomiast działalność Y. pozostanie w Spółce A. Takie rozwiązanie ma odzwierciedlać globalny oraz faktyczny podział działalności Grupy (…) na dwie linie biznesowe, które obsługują różne kategorie klientów i świadczą dla nich odmienne usługi uzależnione od potrzeb tych dwóch grup klienckich.
D. Główne dziedziny działalności Wnioskodawcy
Obecnie działalności Y. i Z. są prowadzone w ramach Spółki A. w modelu współdzielonym. Niemniej jednak, pomimo że oba segmenty świadczą usługi księgowe, różnią się zakresem oferowanych usług, strategią rynkową, portfelem klientów, procesami biznesowymi oraz sposobem zarządzania relacjami z klientami. Każdy z segmentów posiada również przypisane do swojej działalności procesy operacyjne. Aktualnie wspólne pozostają wybrane funkcje wsparcia, infrastruktura IT oraz część umów z dostawcami, co wynika z dotychczasowego modelu organizacyjnego Grupy.
Y. obejmuje przede wszystkim usługi korporacyjne, księgowe, płacowe i administracyjne świadczone na rzecz podmiotów operacyjnych oraz grup międzynarodowych, podczas gdy Z. obejmuje usługi dla spółek celowych oraz wsparcia operacyjnego dla zarządzających funduszami, w tym w obszarze nieruchomości oraz kapitału prywatnego.
Jednocześnie, w kontekście prowadzonej działalności, Spółki A. realizuje swoje zadania za pośrednictwem dwóch głównych obszarów operacyjnych, tj.:
1) Departament C., oraz
2) Departament D.
Departament C. obsługuje zarówno klientów Y. w zakresie (...), jak i klientów Z. w zakresie księgowości dot. nieruchomości oraz kapitału prywatnego.
W ramach planowanej restrukturyzacji, dotychczasowy Departament C. został podzielony na dwa odrębne departamenty, tj.:
1) Departament E. przypisany do Y., oraz
2) Departament F. przypisany do Z.
Po dokonaniu podziału Spółki A., pomiędzy zespołami Y. i Z. nie będą istnieć powiązania organizacyjne ani współdzielone linie raportowania.
E. Podział Spółki
Wskazane powyżej przeniesienie segmentu Z. do Spółki B. zostanie przeprowadzone w ramach podziału prawnego Spółki A. (dalej: „Podział”), w wyniku którego zespół składników materialnych i niematerialnych związanych z działalnością Z., obejmujący w szczególności odpowiednie aktywa, umowy z klientami, pracownikami oraz wybrane zobowiązania (dalej: „Działalność Wydzielana”), zostanie przeniesiony do Spółki B., a pozostała część działalności Spółki A. nie zostanie wydzielona do Spółki B. (dalej: „Działalność Niewydzielana”).
Jak zostało wskazane powyżej, aktualnie dwa segmenty działalności funkcjonujące w Spółce (tj. Z. i Y.) są operacyjnie współdzielone, natomiast przed dniem, w którym Podział stanie się skuteczny (dalej: „Dzień Podziału”), zostaną sfinalizowane działania mające na celu ich organizacyjne, finansowe oraz funkcjonalne rozdzielenie. W wyniku wdrożenia ww. działań, Spółki B. będzie posiadać zdolność operacyjną, procesy, dostęp do danych oraz zasoby wspierające niezbędne do samodzielnego prowadzenia działalności w zakresie obsługi klientów, fakturowania i raportowania.
Podział zostanie przeprowadzony zgodnie z art. 529 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 18 z późn. zm.; dalej jako: „KSH”), tj. w drodze podziału przez wydzielenie.
W wyniku Podziału Działalność Wydzielana zostanie przeniesiona z Spółki A. do Spółki B., a w zamian za przeniesienie Działalności Wydzielanej udziałowiec Spółka B. otrzyma nowo wyemitowane udziały w podwyższonym kapitale zakładowym Spółki B.
Podział zostanie dokonany na mocy uchwały udziałowca Spółki A. oraz Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Spółki Przejmującej. Zgodnie z art. 536 § 1 KSH, zarząd Spółka A. sporządzi pisemne sprawozdanie określające przyczyny Podziału, jego podstawy prawne i ekonomiczne, stosunek wymiany udziałów oraz kryteria ich podziału.
Jednocześnie, na dzień złożenia niniejszego wniosku nie jest możliwe jednoznaczne przesądzenie, czy wartość rynkowa Działalności Wydzielanej będzie przewyższała wartość przyjętą dla celów podatkowych składników tego majątku. Wartość podatkowa przejmowanych składników majątku ustalana będzie na podstawie ich wartości księgowej, z uwzględnieniem stosownych korekt wynikających z przepisów podatkowych. Tak ustalona wartość podatkowa nie musi być tożsama z wartością rynkową tych składników.
W tym kontekście, Wnioskodawca wskazuje, że w wyniku Podziału, Spółka B. przyjmie dla celów podatkowych wartość składników majątku otrzymanego od Spółki Dzielonej w wysokości wynikającej z ksiąg podatkowych Spółki Dzielonej (na zasadzie kontynuacji wartości dla celów podatkowych). Wnioskodawca jednocześnie potwierdza, że przedmiotowe składniki majątku zostaną przypisane do działalności prowadzonej przez Spółkę Przejmującą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Jednocześnie, Wnioskodawca wskazuje, że Podział zostanie przeprowadzony z istotnych, uzasadnionych powodów ekonomicznych i biznesowych, opisanych powyżej, a jego celem nie jest unikanie lub uchylanie się od opodatkowania, co należy przyjąć za element przedstawionego opisu zdarzenia przyszłego.
F. Spółka Przejmująca
Jak zostało wskazane powyżej Spółką Przejmującą będzie Spółka B., tj. polski podmiot z Grupy. W Dniu Podziału Spółka Przejmująca będzie miała swój zarząd, siedzibę, będzie zarejestrowana w urzędzie skarbowym, a także będzie przygotowana do prowadzenia ewidencji księgowej i podjęcia działalności Z.
G. Wyodrębnienie organizacyjne, funkcjonalne i finansowe Z.
Jak wskazano powyżej, działalność Y. oraz Z. prowadzona jest w sposób charakteryzujący się znacznym stopniem odrębności. Wspomniana odrębność zostanie wzmocniona realizacją planowanych działań mających na celu dalsze odseparowanie obu segmentów działalności zarówno w zakresie struktury w ramach Grupy, hierarchii i organizacji wewnętrznej, dedykowanych zasobach (w tym oprogramowania IT), procesach oraz docelowych modelach biznesowych.
Wyodrębnienie organizacyjne
Wraz z Podziałem do Spółki B. zostanie przeniesiony Departament F., obejmujący obsługę klientów Z. z sektora nieruchomości oraz kapitału prywatnego.
W ramach Działalności Wydzielanej do Spółki B. zostanie przeniesionych również ok. 150 pracowników operacyjnych Spółki A przypisanych aktualnie do segmentu Z. Przejście wspomnianych pracowników nastąpi w trybie art. 23¹ Ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 277 z późn. zm.; dalej jako: „Kodeks pracy”). Jednocześnie wraz z pracownikami, do Spółki B. zostanie przeniesiony Kierownik Departamentu F.
Po rozdzieleniu organizacyjnym, działalność Z. będzie nadal posiadać odrębną linię nadzoru oraz raportowania. Departament F. będzie pod nadzorem Kierownika segmentu Z. na Europę, (ang. Z. (...), Europe). Jednocześnie, odrębny i dedykowany członek (członkowie) zarządu Spółki B będzie nadzorował Departament F.
Projekt separacji organizacyjnej po stronie Z. ma zostać ukończony przed Podziałem. Po jego zakończeniu, docelowy model zakłada, że Spółka B będzie posiadać zdolność do samodzielnego funkcjonowania w zakresie codziennych usług klienckich, finansów, fakturowania i raportowania, przy jednoczesnym korzystaniu ze wspólnych usług wsparcia Grupy w uzasadnionych przypadkach (w szczególności wsparcie w obszarze wewnętrznych finansów będzie pozyskiwane jako usługa od Spółki A).
Wyodrębnienie funkcjonalne
Na Dzień Podziału Działalność Wydzielana będzie realizować odrębne dedykowane zadania gospodarcze, tj. obsługę klientów z sektora nieruchomości oraz kapitału prywatnego. Jednocześnie, do Spółki B. zostaną przeniesione składniki związane z prowadzeniem działalności Z., w szczególności umowy z klientami Z. oraz dane klientów Z., wyposażenie biurowe oraz prawa dostępu do korzystania z systemów IT i aplikacji wykorzystywanych w działalności Z. Przeniesieniu będą podlegać również umowy z klientami obejmujące usługi właściwe dla Działalności Wydzielanej.
Należy podkreślić, że Działalność Wydzielana będzie realizowała określone zadania gospodarcze na rzecz dedykowanej kategorii klientów, działających głównie w sektorach nieruchomości oraz private equity. Chociaż zarówno Działalność Wydzielana, jak i Działalność Niewydzielana funkcjonują w szeroko rozumianym obszarze usług księgowych, są one ukierunkowane na odmienne segmenty klientów i działają w oparciu o różne modele biznesowe.
Działalność Wydzielana jest zorganizowana wokół potrzeb klientów z sektora nieruchomości i private equity, w tym zarządzających funduszami oraz spółek celowych, w związku z czym posiada własną strategię rynkową, portfel klientów, model zarządzania relacjami z klientami oraz procesy operacyjne. Działalność ta będzie prowadzona przez dedykowany zespół pracowników posiadających odpowiednie doświadczenie sektorowe, a jej funkcjonowanie będą wspierały odrębne linie raportowania, relacje z klientami oraz cele biznesowe.
W konsekwencji Działalność Wydzielana będzie stanowiła wyodrębnioną linię biznesową w ramach działalności Wnioskodawcy, zdolną do samodzielnej realizacji przypisanych jej celów gospodarczych oraz zadań ekonomicznych.
W kontekście wykorzystywanych systemów IT, działalność Z. jest wspierana przez zintegrowany ekosystem usługowy (dalej: „Ekosystem Usługowy”). Ekosystem Usługowy wspiera m.in. księgowość kliencką, przetwarzanie i zatwierdzanie faktur, sprawozdawczość podatkową i statutową, integrację danych, administrację kliencką, fakturowanie i rozliczenia. Zapewnia on również technologię niezbędną dedykowanym pracownikom Z. do wykonywania zadań gospodarczych przypisanych do Działalności Wydzielanej.
Przeniesienie praw do korzystania ze wspomnianego Ekosystemu Usługowego nastąpi zgodnie z obowiązującymi ustaleniami umownymi oraz dostępnymi możliwościami technicznymi, na podstawie których zapewniane są wymagane zdolności IT. Ustalenia te mogą ulegać zmianom w ramach zarządzania środowiskiem technologicznym Grupy, natomiast Spółka B będzie nadal dysponować pełnymi zdolnościami IT niezbędnymi do samodzielnego prowadzenia działalności Z. Przeniesienie praw może przyjąć jedną z następujących form:
a) dostęp zostanie zapewniony na podstawie bezpośrednich umów zawartych pomiędzy Spółką B., a odpowiednimi zewnętrznymi dostawcami systemów po przeprowadzeniu Podziału;
b) prawa do korzystania z systemów IT zostaną najpierw przeniesione do centralnego podmiotu kontraktującego z Grupy (…) (dalej: „…”), po czym Spółka A. zawrze umowę z (…) zapewniającą dostęp do wspomnianych systemów. W Dniu Podziału prawa do korzystania z tych systemów zostaną rozdzielone pomiędzy Y. i Z., a prawa niezbędne do korzystania ze wspominanych systemów w zakresie prowadzenia działalności Z. zostaną przeniesione do Spółki B;
c) Spółka A, działająca jako regionalna platforma świadcząca usługi sublicencjonowania niektórych z powyższych systemów na rzecz podmiotów powiązanych, może rozszerzyć świadczenie takich usług również na rzecz Spółki B., obok innych spółek z Grupy. Usługi te będą świadczone na podstawie formalnych umów oraz na warunkach rynkowych;
d) systemy pozostaną w ramach Grupy (…), a dostęp do nich zostanie zapewniony Spółce B. na podstawie odrębnej umowy wewnątrzgrupowej.
Ze względu na złożoność prawną i operacyjną rozwiązań dotyczących powyższych systemów, planowane mechanizmy transferu mogą podlegać modyfikacjom. W każdym przypadku jednak Działalność Wydzielana będzie prowadzić działalność Z. samodzielnie od Dnia Podziału.
Po Podziale, Spółka B. będzie korzystać z odpowiednich systemów w zakresie przypisanym do Z. za pośrednictwem dedykowanej separacji i współdzielonej infrastruktury IT na podstawie formalnych umów oraz na warunkach rynkowych i cenowych. W szczególności pełne wyodrębnienie działalności Z. zostanie zapewnione i utrzymane na wszystkich kluczowych poziomach, w tym w zakresie użytkowników, praw dostępu, danych oraz raportowania, co zagwarantuje pełną niezależność operacyjną działalności Z. względem działalności Y. od Dnia Podziału.
Po Podziale, pracownicy Spółki B. otrzymają dostęp do stosownych systemów, a Spółka B. będzie posiadać stosowną prawną i techniczną podstawę korzystania z tych systemów wymaganych do prowadzenia Działalności Wydzielanej.
Funkcje wsparcia zaplecza administracyjnego (ang. back-office function), takie jak zarządzanie zasobami ludzkimi (ang. HR), finanse, IT, wsparcie prawne oraz inne funkcje administracyjne, będą zapewniane na zasadach rynkowych przez odpowiednie podmioty z Grupy (…).
Po Dniu Podziału Spółka B. będzie korzystać z usług w zakresie administracji kadrowej, obsługi kadrowo-płacowej, zarządzania cyklem życia pracownika oraz innych usług wspierających wykonywanie funkcji pracodawcy na podstawie dedykowanych umów wewnątrzgrupowych. Rozwiązanie to zapewni ciągłość realizacji obowiązków pracodawcy wobec przejmowanych pracowników oraz nieprzerwane prowadzenie działalności Z. Jednocześnie, po Podziale, w związku z rolą Spółki A w Grupie, niektóre ze wspomnianych usług wsparcia (w szczególności IT, HR oraz finanse) będą świadczone przez Spółkę A. na rzecz Spółki B. Usługi te będą świadczone na podstawie formalnych umów oraz na warunkach rynkowych.
Dodatkowo, niektórzy klienci segmentu Z. korzystają z usług pomocniczych typowych dla branży Y., takich jak obsługa kadrowo-płacowa oraz pełnienie funkcji członków zarządu. Zależnie od rozwoju zapotrzebowania na te usługi, mogą one być nadal świadczone przez A. na rzecz Spółki B. po Podziale oraz rozliczane na zasadach rynkowych. Usługi te obecnie nie stanowią części podstawowej relacji z klientami Z. i stanowią jedynie ich uzupełnienie, w związku z czym będą zlecane niezależnym podwykonawcom albo świadczone przez A. na warunkach rynkowych.
Podsumowując, po Podziale, Spółka B. będzie posiadać odpowiedni personel, klientów, dane, procesy oraz prawa dostępu niezbędne do samodzielnego prowadzenia działalności.
Wyodrębnienie finansowe
Na Dzień Podziału ewidencja księgowa oraz system raportowania zarządczego będą umożliwiały identyfikację i przypisanie do Działalności Wydzielanej przychodów, kosztów bezpośrednich, należności, zobowiązań oraz danych finansowych potrzebnych do rozliczeń zarządczych i sprawozdawczych. Wyodrębnienie finansowe będzie oparte przede wszystkim na przypisaniu klientów do odpowiedniej linii biznesowej, alokacji przychodów w systemie raportowania zarządczego, odrębnych budżetach, miesięcznych przeglądach wyników finansowych oraz zasadach alokacji kosztów wspólnych i kosztów wynagrodzeń.
Aktualnie, przychody Z. są alokowane w ramach systemu raportowania zarządczego na podstawie przypisania klientów do odpowiedniego segmentu działalności. Dla Z. przygotowywane są odrębne budżety obejmujące przychody i koszty bezpośrednie, a wyniki segmentu tej działalności są przedmiotem odrębnych przeglądów zarządczych. Koszty bezpośrednie są monitorowane wobec budżetów właściwych dla danej działalności, natomiast koszty wspólne na dzień Podziału będą alokowane zgodnie z przyjętymi zasadami rozliczeń.
Należności dotyczące klientów Z., istniejące na Dzień Podziału, zostaną przeniesione jako składnik Działalności Wydzielanej do Spółki B. Przyszłe należności powstałe po Podziale będą odpowiednio przypisywane do poszczególnych podmiotów (tj. Spółki A. lub Spółki B.) zgodnie z właściwością segmentu działalności, którego dotyczą. Jednocześnie, jeśli po Podziale klient segmentu Z. dokona płatności na rachunek bankowy Spółki A. (np. korzystając z dotychczasowego numeru rachunku Spółki A), wówczas Spółka A. niezwłocznie przekaże otrzymaną płatność do Spółki B.
Aktualnie Spółka A nie prowadzi odrębnych ksiąg rachunkowych dla Z. i Y., ponieważ obie linie biznesowe są obecnie prowadzone w ramach jednego podmiotu prawnego, jednak istniejący system księgowy i system raportowania zarządczego pozwalają na identyfikację oraz alokację danych finansowych odpowiednio do każdego segmentu prowadzonej działalności. Po przeprowadzeniu separacji segmentów Z. i Y. możliwe będzie przypisanie bezpośrednich kosztów wynagrodzeń do poszczególnych linii biznesowych, zgodnie z alokacją pracowników do odpowiedniego typu działalności, wraz z uwzględnieniem wewnętrznego systemu kadrowego.
Istniejące zobowiązania zostaną przypisane do Działalności Wydzielanej i przeniesione do Spółki B. w zakresie, w jakim będą możliwe do przypisania do tej działalności i zostaną wskazane w planie Podziału.
Aktualnie nie ma zobowiązań sklasyfikowanych wyłącznie jako dotyczących działalności Z. lub Y., ponieważ działalność ta jest prowadzona w ramach jednej zintegrowanej jednostki prawnej, a ogólne wydatki operacyjne (takie jak koszty najmu powierzchni biurowej, wynagrodzenia pracowników, materiały biurowe, koszty IT itp.) są ponoszone w ramach wspólnych uzgodnień. Po Podziale wspomniane koszty będą rozliczane zgodnie z przypisaniem do Działalności Wydzielanej albo Działalności Niewydzielanej oraz przyjętymi zasadami alokacji kosztów wspólnych.
Koszty związane z Ekosystemem Usługowym będą również przypisane do działalności Z. Koszty te będą ponoszone bezpośrednio przez Spółkę B lub alokowane na jej rzecz w ramach stosownych uzgodnień wewnątrzgrupowych. Systemy księgowe i raportowania zarządczego umożliwią odrębną identyfikację bezpośrednich i alokowanych kosztów IT przypisanych do Działalności Wydzielanej.
Dodatkowo, w ramach finansowego wyodrębnienia, zostały również otwarte dedykowane rachunki bankowe dot. działalności Z. w celu przyjmowania płatności od klientów tego segmentu.
Na dzień złożenia niniejszego wniosku, wspomniane rachunki bankowe nie są jeszcze operacyjnie dostępne dla klientów tego segmentu (służą bowiem wewnętrznym rozliczeniom działalności Y. i Z.), natomiast wraz z Podziałem planowane jest przeniesienie z Spółki A. do Spółki B. wspomnianych rachunków bankowych dot. segmentu Z., tak aby zapewnić Spółce Przejmującej możliwość samodzielnego wykonywania operacji finansowych po Podziale. Tym niemniej, jeśli z przyczyn prawnych lub technologicznych przeniesienie wspomnianych rachunków bankowych w ramach Podziału nie będzie możliwe, wówczas Spółka B otworzy nowy rachunek bankowy, a Spółka A. wraz z Działalnością Wydzielaną przekaże Spółce Przejmującej stosowne środki pieniężne związane z działalnością Z., tak aby na Dzień Podziału Spółka Przejmująca posiadała zasoby finansowe wystarczające do pokrycia jej potrzeb finansowych.
H. Zespół składników majątkowych pozostających w Spółce A. i pozwalających na kontynuację prowadzenia działalności po Podziale
Jak wskazano powyżej, działalność Y. oraz Z. prowadzona jest obecnie w ramach jednej jednostki prawnej, natomiast oba segmenty działalności charakteryzują się znacznym stopniem odrębności. Przed Dniem Podziału zostaną zakończone działania mające na celu pełną separację obu segmentów działalności, tak aby po Podziale działalność Y. mogła samodzielnie funkcjonować jako Działalność Niewydzielana w Spółce A.
Wnioskodawca wskazuje, że planuje się, aby na Dzień Podziału Działalność Niewydzielana pozostająca w Spółce A. obejmowała w szczególności:
1. Departament E. oraz Departament E.,
2. około (...) pracowników dedykowanych do segmentu Y. oraz około (...) pracowników świadczących usługi wsparcia zaplecza administracyjnego,
3. składniki majątkowe wykorzystywane aktualnie do prowadzenia działalności Y., w tym wyposażenie biurowe oraz prawa do korzystania z systemów informatycznych, dane i dokumentację klientów Y.,
4. prawa i obowiązki wynikające z umów z klientami oraz umów z dostawcami związanych z działalnością Y.,
5. należności, zobowiązania oraz pozostałe składniki majątkowe i niemajątkowe związane z działalnością Y., w zakresie wynikającym z ich przypisania do tego segmentu prowadzonej działalności.
Po zakończeniu procesu separacji obu segmentów, działalność Y. będzie posiadała własną strukturę organizacyjną, dedykowaną alokację klientów oraz odrębne linie raportowania.
Pracownicy dedykowani do segmentu Y. w Departamencie E. będą nadzorowani przez dedykowanego członka zarządu Spółki A.
Po Podziale działalność Y. będzie kontynuowała świadczenie usług korporacyjnych oraz usług kadrowo-płacowych na rzecz przypisanych klientów, wykorzystując pozostające w Spółce A zasoby organizacyjne, majątkowe oraz prawa do korzystania z systemów informatycznych. Dane klientów pozostaną przechowywane w środowisku zapewniającym logiczną separację, natomiast - analogicznie jak w przypadku segmentu Z. - serwery, pamięć masowa, monitoring, kopia danych, łączność sieciowa oraz podstawowa infrastruktura Grupy (…) pozostanie zarządzana centralnie w ramach Grupy.
Aktualnie przychody Y. są alokowane w ramach systemu raportowania zarządczego na podstawie przypisania klientów odpowiednich dla tego segmentu działalności. Dla działalności Y. sporządzane są odrębne budżety obejmujące przychody i koszty bezpośrednie, natomiast po zakończeniu separacji operacyjnej możliwe będzie pełne przypisanie bezpośrednich kosztów wynagrodzeń do tej działalności.
Jak zostało wskazane powyżej, należności dotyczące klientów Y. zostaną przypisane do Działalności Niewydzielanej, a należności dotyczące klientów Z., istniejące na Dzień Podziału, zostaną przeniesione jako składnik Działalności Wydzielanej do Spółki B.
Przyszłe należności powstałe po Podziale będą odpowiednio przypisywane do poszczególnych podmiotów (tj. Spółki A lub Spółki B.) zgodnie z właściwością segmentu działalności, którego dotyczą. Jednocześnie, jeśli po Podziale klient segmentu Z. dokona płatności na rachunek bankowy Spółki A (np. korzystając z dotychczasowego numeru rachunku), Spółka A niezwłocznie przekaże otrzymaną płatność do Spółki B.
Dodatkowo, do Dnia Podziału Spółka A. będzie kontynuowała bieżącą działalność gospodarczą, wobec czego skład i struktura aktywów oraz zobowiązań mogą ulegać zmianom.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Wnioskodawca wskazuje, że po przeprowadzeniu Podziału działalność Y. pozostająca w Spółce A będzie dysponowała personelem, klientami, aktywami, prawami oraz procesami umożliwiającymi samodzielne planowanie i prowadzenie działalności gospodarczej. W ocenie Wnioskodawcy pozostający w Spółce A zespół składników materialnych i niematerialnych będzie stanowił funkcjonalnie powiązaną całość zdolną do samodzielnego wykonywania działalności gospodarczej.
Pytanie w zakresie podatku od towarów i usług (oznaczone we wniosku nr 2)
Czy przenoszona w ramach Podziału Działalność Wydzielana będzie stanowiła ZCP w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy o VAT i w związku z tym, przeniesienie Działalności Wydzielanej w ramach Podziału nie będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług (dalej: „VAT”)?
Państwa stanowisko w sprawie
Zdaniem Wnioskodawcy, Działalność Wydzielana, przenoszona w ramach Podziału będzie stanowiła ZCP w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy o VAT i w związku z tym, przeniesienie Działalności Wydzielanej w ramach Podziału nie będzie podlegało opodatkowaniu VAT.
Zgodnie z ustawą o VAT, opodatkowaniu VAT podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Jednocześnie, zgodnie z definicją zawartą w art. 2 pkt 6 ustawy o VAT, towarami są rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.
W myśl art. 6 pkt 1 ustawy o VAT, przepisów tej ustawy nie stosuje się do transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub ZCP. W konsekwencji, transakcja zbycia przedsiębiorstwa lub ZCP nie podlega opodatkowaniu VAT.
Wyrażenie „transakcja zbycia” użyte w art. 6 pkt 1 ustawy o VAT należy rozumieć w sposób zbliżony do terminu „dostawa towarów” w ujęciu art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, tzn. „zbycie” obejmuje wszelkie czynności, w ramach których następuje przeniesienie prawa do rozporządzania przedmiotem jak właściciel (np. sprzedaż, zamianę, darowiznę, przeniesienie własności w formie wkładu niepieniężnego).
Takie stanowisko zostało potwierdzone w licznych interpretacjach indywidualnych. Przykładowo, Dyrektor w interpretacji indywidualnej z 13 sierpnia 2018 r. (sygn. 0114-KDIP4.4012.349.2018.1.AKO) stwierdził, że:
„Użyte przez ustawodawcę w powyższym przepisie pojęcie „transakcji zbycia” należy rozumieć w sposób zbliżony do terminu „dostawy towarów” w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy o VAT. Zatem „zbycie” obejmuje wszelkie czynności, w ramach których następuje przeniesienie prawa do rozporządzania przedmiotem jak właściciel, np. sprzedaż, darowizna, przeniesienie własności w formie wkładu niepieniężnego, czyli aportu. Zbycie przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa podlega zasadzie swobody umów, a więc może nastąpić na podstawie każdej czynności rozporządzającej”.
Przewidziany w art. 529 § 1 pkt 4 KSH podział przez wydzielenie powoduje przeniesienie prawa własności wydzielonej części majątku spółki dzielonej, co oznacza, że na gruncie ustawy o VAT powinien być rozumiany jako transakcja zbycia.
Wnioskodawca wskazuje, że transakcja będzie obejmować przeniesienie dedykowanych składników majątkowych (w tym aktywów, zobowiązań, umów i pracowników) związanych z Działalnością Wydzielaną przez Spółkę Dzieloną na rzecz Spółki Przejmującej w ramach podziału przez wydzielenie, jak opisano powyżej.
Należy zatem stwierdzić, że – zgodnie z art. 6 pkt 1 ustawy o VAT - transakcja polegająca na wydzieleniu składników majątkowych związanych z Działalnością Wydzielaną poprzez przeniesienie ich na Spółkę Przejmującą, nie powinna podlegać opodatkowaniu VAT, jeżeli przenoszone składniki stanowią ZCP.
Stanowisko Wnioskodawcy znajduje potwierdzenie w licznych interpretacjach indywidualnych, m.in.:
1. z 21 marca 2018 r.(sygn. 0112-KDIL1-3.4012.91.2018.1.JN),
2. z 8 marca 2018 r. (sygn.0111-KDIB3-2.4012.836.2017.3.M),
3. z 19 lutego 2018 r. (sygn. 0114-KDIP1-1.4012.39.2018.1.KBR),
4. z 11 grudnia 2017 r. (sygn. 0114-KDIP1-3.4012.413.2017.1.KC),
5. z 14 kwietnia 2017 r. (sygn. 2461-IBPP3.4512.40.2017.2.KG),
6. z 28 marca 2017 r. (sygn. 0113-KDIPT1-1.4012.9.2017.1.AK).
Zgodnie z definicją zawartą w art. 2 pkt 27e ustawy o VAT, ZCP oznacza organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązania, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, który zarazem mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące te zadania.
Powyższa definicja jest tożsama z definicją zawartą w art. 4a pkt 4 ustawy o CIT. ZCP na gruncie ustawy o CIT oraz na gruncie ustawy o VAT należy rozumieć tak samo, a uznanie określonego zespołu składników majątkowych za ZCP na gruncie ustawy o CIT będzie powodowało, że zespół ten stanowić będzie ZCP także na gruncie ustawy o VAT. W związku z tym, jeśli składniki majątkowe związane z Działalnością Wydzielaną przenoszoną w ramach Podziału będą stanowiły ZCP, Podział nie będzie podlegać opodatkowaniu VAT.
Na gruncie powyższych regulacji, w oparciu o doktrynę prawa podatkowego i dotychczasową praktykę organów podatkowych, jak również orzecznictwo sądów administracyjnych, przesłankami uznania danego zespołu składników majątkowych za ZCP są zatem:
1. istnienie powiązanego funkcjonalnie zespołu składników materialnych i niematerialnych (w tym aktywów, zobowiązań, umów) i pracowników przeznaczonego do realizacji określonych zadań gospodarczych,
2. wyodrębnienie organizacyjne zespołu tych składników,
3. wyodrębnienie finansowe zespołu tych składników,
4. wykazanie, że zespół tych składników może stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące zadania gospodarcze.
W celu wykazania, że dane składniki majątkowe stanowią ZCP konieczne jest odniesienie się do każdej z tych przesłanek osobno. Co więcej, należy zauważyć, że organy podatkowe w wydawanych interpretacjach indywidualnych wielokrotnie podkreślały, że ZCP nie jest sumą poszczególnych składników, przy pomocy których można prowadzić działalność, lecz jest to pewien określony zespół tych składników. Tym samym, podstawowym wymogiem dla uznania ZCP jest to, aby stanowił on zespół składników materialnych i niematerialnych (w tym aktywów, zobowiązań, umów) i pracowników.
W ocenie Wnioskodawcy, w opisanym zdarzeniu przyszłym, składniki materialne i niematerialne (w tym aktywa, zobowiązania, umowy i pracownicy) przypisane do Działalności Wydzielanej będą stanowić na Dzień Podziału zespół składników wyodrębnionych funkcjonalnie, organizacyjnie i finansowo w ramach Spółki Dzielonej, który będzie mógł funkcjonować jako samodzielne, autonomicznie działające przedsiębiorstwo, zdolne do samodzielnego wykonywania zadań gospodarczych. Tym samym w momencie Podziału, Działalność Wydzielana będzie stanowiła ZCP w rozumieniu ustawy o VAT.
W szczególności, Wnioskodawca wskazuje na przedstawione wcześniej fakty i argumenty potwierdzające wyodrębnienie organizacyjne, finansowe i funkcjonalne w rozumieniu ustawy o CIT Działalności Wydzielanej, która z Dniem Podziału ma zostać przeniesiona do Spółki B.
W tym miejscu zasadne jest przedstawienie stanowiska Wnioskodawcy w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych (CIT).
Jedną z form reorganizacji przedsiębiorstw jest podział spółek handlowych regulowany przez przepisy KSH. Stosownie do postanowień art. 528 § 1 KSH, spółkę kapitałową można podzielić na dwie albo więcej spółki kapitałowe.
Przepisy prawa handlowego pozwalają m.in. na dokonanie podziału spółki poprzez przeniesienie części majątku spółki dzielonej na istniejącą spółkę lub na spółkę nowo zawiązaną (podział przez wydzielenie), o którym mowa w art. 529 § 1 pkt 4 KSH.
Zgodnie z art. 530 § 2 KSH w przypadku przeniesienia tej części majątku na istniejącą spółkę, wydzielenie następuje w dniu wpisu do rejestru podwyższenia kapitału zakładowego spółki przejmującej (dzień wydzielenia).
Dla dokonania podziału konieczne jest uprzednie sporządzenie tzw. planu podziału. Zgodnie z treścią art. 534 § 1 pkt 7 KSH, jednym z koniecznych elementów planu podziału jest dokładny opis i podział składników majątku (aktywów i pasywów) oraz zezwoleń, koncesji lub ulg przypadających spółkom przejmującym lub spółkom nowo zawiązanym.
W ramach podziału przez wydzielenie spółka dzielona nie przestaje istnieć, a następuje jedynie przeniesienie części jej majątku na inny (istniejący) podmiot. Ponadto, rezultatem podziału przez wydzielenie jest podwyższenie kapitału zakładowego w spółce przejmującej, tj. bez podwyższenia kapitału zakładowego spółki przejmującej nie doszłoby do realizacji podziału przez wydzielenie. Nowoutworzone udziały lub akcje w kapitale zakładowym spółki przejmującej są ex lege przyznawane wspólnikom spółki dzielonej.
Zgodnie z art. 4a pkt 4 ustawy o CIT, zorganizowana część przedsiębiorstwa oznacza „organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązania, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, który zarazem mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące te zadania”.
W oparciu o doktrynę prawa podatkowego i dotychczasową praktykę organów podatkowych, jak również orzecznictwo sądów administracyjnych, przesłankami uznania danego zespołu składników majątkowych za zorganizowaną część przedsiębiorstwa są:
- istnienie zespołu składników materialnych i niematerialnych (w tym zobowiązań) powiązanych funkcjonalnie oraz przeznaczenie tych składników do realizacji określonych zadań gospodarczych;
- wyodrębnienie organizacyjne zespołu tych składników w istniejącym przedsiębiorstwie;
- wyodrębnienie finansowe zespołu tych składników w istniejącym przedsiębiorstwie;
- wykazanie, że zespół tych składników może stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące zadania gospodarcze.
W celu wykazania, że dane składniki majątkowe stanowią zorganizowaną część przedsiębiorstwa konieczne jest odniesienie się do każdej z nich osobno. Należy zauważyć, że organy podatkowe w wydawanych interpretacjach indywidualnych wielokrotnie podkreślały, że zorganizowaną częścią przedsiębiorstwa nie jest suma poszczególnych składników, przy pomocy których można prowadzić odrębną działalność, lecz jest to pewien określony zespół tych składników. Tym samym, podstawowym wymogiem dla uznania zorganizowanej części przedsiębiorstwa jest to, aby stanowił on zespół składników materialnych i niematerialnych (w tym zobowiązań).
Powyższe podejście znajduje potwierdzenie w interpretacjach organów podatkowych wydawanych w indywidualnych sprawach podatników.
Przykładowo, Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z 9 stycznia 2025 r. (sygn. 0111-KDIB3-1.4012.593.2024.3.AB) wskazał, że:
„Zorganizowaną część przedsiębiorstwa tworzą więc składniki, będące we wzajemnych relacjach, takich, by można było mówić o nich jako o zespole, a nie o zbiorze przypadkowych elementów, których jedyną cechą wspólną jest własność jednego podmiotu gospodarczego. Zatem, aby w rozumieniu przepisów podatkowych, określony zespół składników majątkowych mógł zostać uznany za zorganizowaną część przedsiębiorstwa, nie jest wystarczające jakiekolwiek zorganizowanie masy majątkowej, ale musi się ona odznaczać pełną odrębnością niezbędną do samodzielnego funkcjonowania w obrocie gospodarczym. Oznacza to, że zorganizowana część przedsiębiorstwa nie jest sumą poszczególnych składników, przy pomocy których będzie można prowadzić odrębny zakład, lecz zorganizowanym zespołem tych składników, przy czym punktem odniesienia jest tutaj rola, jaką składniki majątkowe odgrywają w funkcjonowaniu przedsiębiorstwa, tj. na ile stanowią w nim wyodrębnioną organizacyjnie i funkcjonalnie całość. Przesłanki takiego wyodrębnienia są spełnione w sytuacji organizacyjnego wyodrębnienia w wewnętrznej strukturze przedsiębiorstwa oraz ewidencjonowania zdarzeń gospodarczych w sposób pozwalający na przyporządkowanie przychodów i kosztów oraz należności i zobowiązań związanych z tą częścią przedsiębiorstwa”.
Zbieżne stanowisko zostało również zaprezentowane przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej m.in. w następujących interpretacjach indywidualnych:
- z 28 kwietnia 2023 r., nr: 0114-KDIP4-3.4012.28.2023.2.MAT,
- z 21 kwietnia 2023 r., nr: 0114-KDIP1-1.4012.152.2023.2.AWY,
- z 22 listopada 2023 r., nr: 0114-KDIP1-1.4012.550.2023.3.MŻ,
- z 11 września 2020 r., nr 0114-KDIP1-1.4012.385.2020.2.EW,
- z 15 lipca 2022 r., nr 0111-KDIB3-2.4012.241.2022.4.ASZ,
- z 11 października 2019 r., nr 0115-KDIT1-2.4012.451.2019.2.RS.
Podobne stanowisko wyrażają również sądy administracyjne, przykładowo:
- Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 22 marca 2018 r. (sygn. akt II FSK 808/16),
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z 9 stycznia 2025 r. (sygn. akt I SA/Łd 624/24),
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z 10 stycznia 2018 r. (sygn. akt I SA/Po 988/17),
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w wyroku z 8 lutego 2017 r. (sygn. akt I SA/Go 6/17),
- Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wyroku z 26 stycznia 2016 r. (sygn. akt I SA/Wr 1823/15).
W ocenie Wnioskodawcy, w przedstawionym stanie faktycznym zespół składników, w tym zobowiązania, związany z Działalnością Wydzielaną oraz zespół składników, w tym zobowiązania, związany z Działalnością Niewydzielaną będą stanowiły na Dzień Podziału zespoły składników materialnych i niematerialnych (w tym zobowiązań) powiązanych funkcjonalnie i wyodrębnionych organizacyjnie i finansowo w ramach Spółki Dzielonej, które będą mogły stanowić niezależne, samodzielnie działające przedsiębiorstwa, zdolne do realizacji zadań gospodarczych przypisywanych przedsiębiorstwu. Tym samym, na Dzień Podziału, Z. oraz Y. będą stanowiły zorganizowane części przedsiębiorstwa Spółki Dzielonej w rozumieniu ustawy o CIT. W opinii Wnioskodawcy świadczą o tym następujące fakty i argumenty:
Wyodrębnienie funkcjonalne
W zakresie wyodrębnienia funkcjonalnego, dla uznania danego zespołu składników za zorganizowaną część przedsiębiorstwa, składniki te powinny pozostawać między sobą w takich wzajemnych interakcjach, by można było traktować je jako zorganizowany, autonomiczny zespół składników powiązanych funkcjonalnie, nie zaś zespół przypadkowych elementów, których jedyną cechą jest własność jednego podmiotu. Dodatkowo, zorganizowana część przedsiębiorstwa obejmująca te składniki powinna stanowić funkcjonalnie odrębną całość, poprzez którą możliwe jest prowadzenie działań gospodarczych, którym służy ona w strukturze przedsiębiorstwa.
Powyższe znajduje potwierdzenie w interpretacjach organów podatkowych wydawanych w indywidualnych sprawach podatników.
Przykładowo, Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z 17 stycznia 2025 r. (sygn. 0114-KDIP2-1.4010.637.2024.3.MR1) wskazał, że:
„Wyodrębnienie funkcjonalne należy rozumieć z kolei jako zdolność zespołu składników materialnych i niematerialnych do samodzielnego funkcjonowania w obrocie gospodarczym. Podkreśla się, że zespół tychże składników powinien być na tyle wyodrębniony, aby mógł on stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące określone zadania gospodarcze. Zorganizowana część przedsiębiorstwa musi zatem stanowić funkcjonalnie odrębną całość - obejmować elementy niezbędne do samodzielnego prowadzenia działań gospodarczych, którym służy w strukturze przedsiębiorstwa. Aby zatem część mienia przedsiębiorstwa mogła być uznana za jego zorganizowaną część, musi ona - obiektywnie oceniając - posiadać potencjalną zdolność do funkcjonowania jako samodzielny podmiot gospodarczy. Zdolność ta oznacza możliwość samodzielnego działania na rynku, w oparciu o wyodrębnione składniki, jako odrębny podmiot prowadzący zadania gospodarcze realizowane w ramach dotychczasowego przedsiębiorstwa”.
Jak wskazano w opisie zdarzenia przyszłego, struktura działalności Spółki A. cechuje się odrębnością funkcji segmentów działalności Z. i Y.
Działalność Wydzielana realizuje określone zadania gospodarcze odrębne od zadań realizowanych w ramach Działalności Niewydzielanej.
Zarówno Działalność Wydzielana, jak i Działalność Niewydzielana dysponują oddzielnymi od siebie, wyodrębnionymi zespołami pracowników oraz zasobami składników materialnych i niematerialnych. Ponieważ obecnie obie działalności są prowadzone w ramach jednego podmiotu prawa, istnieją obszary współdzielonej działalności (np. usługi wsparcia i wsparcie zaplecza administracyjnego), tym niemniej takie zadania wspólne mają charakter pomocniczy. Do Dnia Podziału zostaną przeprowadzone działania umożliwiające zarówno Spółce Dzielonej, jak i Spółce Przejmującej odrębne kontynuowanie działalności po tym dniu.
Usługi świadczone za pośrednictwem E. (przypisanego do Y.) oraz Departamentu F. (przypisanego do Z.) znacząco różnią się od siebie, w związku z czym konieczna jest separacja.
W szczególności Dział E. przypisany do Y. koncentruje się na świadczeniu usług księgowych oraz powiązanych usług wsparcia na rzecz podmiotów operacyjnych i międzynarodowych grup kapitałowych. Usługi świadczone przez ten dział są związane z bieżącą działalnością klientów korporacyjnych i stanowią element szerszej linii biznesowej usług korporacyjnych funkcjonującej w Grupie (…).
Z kolei Dział Księgowości dla Sektora (...) przypisany do Z. jest dedykowany obsłudze klientów działających w sektorach nieruchomości i private equity, w tym zarządzających funduszami oraz klientów wykorzystujących struktury nieruchomościowe lub private equity. Dział ten jest zorganizowany wokół specyficznych potrzeb, oczekiwań i modeli operacyjnych takich klientów oraz stanowi część odrębnej linii biznesowej Z.
Co istotne, rozróżnienie pomiędzy tymi działami wynika z faktu, że są one dedykowane odmiennym segmentom klientów i funkcjonują w ramach odrębnych linii biznesowych Grupy (…). Pomimo że oba działy działają w szeroko rozumianym obszarze usług księgowych, każdy z nich obsługuje odrębny portfel klientów, realizuje odmienną strategię rynkową i model zarządzania relacjami z klientami oraz wspiera realizację różnych celów biznesowych. Oba działy funkcjonują również w oparciu o odrębne procesy operacyjne oraz struktury raportowania dostosowane do potrzeb obsługiwanych przez nie grup klientów.
Tym samym, wyodrębnienie tych działów odzwierciedla rzeczywiste różnice biznesowe występujące w ramach działalności Wnioskodawcy, a nie jedynie formalny podział organizacyjny.
Każdy z działów stanowi odrębną platformę operacyjną obsługującą określoną kategorię klientów za pośrednictwem własnego personelu, przypisanych linii raportowania, relacji z klientami oraz procesów biznesowych.
W konsekwencji wyodrębnienie to umożliwia zarówno Y., jak i Z. niezależną realizację ich celów biznesowych oraz potwierdza, że każda z tych linii biznesowych wykonuje własne funkcje gospodarcze jako wyodrębniona funkcjonalnie całość.
Ponadto jak wskazano powyżej w opisie zdarzenia przyszłego, zarówno w przypadku Z., jak i Y.:
- ich działalność będzie kontynuowana odpowiednio przez Spółkę Przejmującą i Spółkę Dzieloną w znacznym stopniu w oparciu o odrębne zespoły pracowników i zasoby majątkowe, które są (lub będą) do nich przypisane,
- zarówno Z., jak i Y. będą posiadać dostęp do kluczowych systemów IT, aplikacji, danych klientów, dostępów użytkowników oraz funkcjonalności operacyjnej wymaganej do wykonywania ich odpowiednich zadań gospodarczych. Działalność Z. będzie korzystać z Ekosystemu Usługowego, podczas gdy każda z działalności będzie również nadal korzystać ze wspólnych zdolności Grupy, współdzielonej infrastruktury oraz centralnie zarządzanego systemu zarządzania tożsamością i dostępem. W ramach współdzielonego środowiska IT, poszczególne działalności Z. i Y. pozostaną odrębnie identyfikowalne,
- realizują odrębne strategie biznesowe i plany finansowe, które są zgodne z celami biznesowymi ustalonymi w ramach strategicznych linii biznesowych,
- ich działalność jest prowadzona w dużym stopniu niezależnie od siebie.
Fakt, że określone funkcje wsparcia będą świadczone przez Spółkę A. na rzecz Spółki B. na zasadach komercyjnych, nie powinien wpływać na niezależność funkcjonalną Działalności Wydzielanej. Wynika to z roli Spółki A. w ramach Grupy, ponieważ Spółka A. już obecnie świadczy tego rodzaju usługi na rzecz innych podmiotów z Grupy, a niezależność funkcjonalna Działalności Wydzielanej będzie zapewniona poprzez korzystanie przez Spółkę B. z tych funkcji na podstawie umów zawartych na warunkach rynkowych. W tym zakresie model operacyjny w obszarze IT będzie spójny z modelem operacyjnym Grupy dotyczącym innych współdzielonych zdolności, w tym zasobów ludzkich (HR), płac, finansów oraz usług prawnych. W tym kontekście, chociaż Spółka B. będzie otrzymywać pomocnicze usługi wspierające, zachowa odpowiedzialność za zarządzanie i wykonywanie kluczowych działań biznesowych Z. w sposób niezależny.
Jednocześnie wskazane powyżej usługi mają przede wszystkim charakter usług wsparcia zaplecza administracyjnego, takich jak wsparcie w obszarze kadr, finansów, IT, obsługi prawnej i administracyjnej. W związku z tym mają one charakter pomocniczy wobec działalności operacyjnej Działalności Wydzielanej i nie stanowią kluczowych elementów determinujących jej zdolność do samodzielnego wykonywania podstawowych funkcji gospodarczych.
Powyższe podejście znajduje potwierdzenie m.in. w interpretacji indywidualnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 8 marca 2024 r. (sygn. 0114-KDIP2-1.4010.22.2024.2.JF), w której organ uznał za prawidłowe stanowisko podatnika, zgodnie z którym dział przenoszony do innej spółki w ramach podziału przez wydzielenie może stanowić zorganizowaną część przedsiębiorstwa, mimo że po dokonaniu podziału nadal będzie korzystał z usług wsparcia administracyjnego i finansowego świadczonych przez jednostkę centralną pozostającą w spółce dzielonej. Usługi te miały być świadczone na podstawie umów cywilnoprawnych zawartych na warunkach rynkowych.
Podobne stanowisko zostało przedstawione w interpretacji indywidualnej z 19 czerwca 2026 r. (sygn. 0111-KDIB3-3.4012.168.2026.5.AW), w której organ stwierdził, że:
„(…) po przeprowadzeniu Podziału określone funkcje administracyjne - obejmujące w szczególności Księgowość, IT oraz Kontroling - będą świadczone na rzecz Spółki Przejmującej na podstawie umowy o świadczenie usług przejściowych, zawartej na okres około (...) miesięcy na warunkach rynkowych. Zdaniem Organu, wskazana możliwość współpracy po podziale między Spółkami, mająca charakter rynkowy nie będzie wpływa negatywnie na uznanie wydzielanych składników majątkowych za zorganizowaną część przedsiębiorstwa. Jak bowiem Państwo dodali, kluczowe funkcje biznesowe Działalności X pozostają w pełni samodzielne i niezależne operacyjnie”.
Dodatkowo, Wnioskodawca wskazuje, że fakt potencjalnego zawarcia nowych umów na usługi wsparcia zaplecza administracyjnego w związku z Podziałem, nie stanowi przeszkody dla uznania danego zespołu składników za ZCP.
Takie stanowisko zostało potwierdzone w praktyce organów podatkowych, tj. m.in. w interpretacji indywidualnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 14 listopada 2022 r. (sygn. 0114-KDIP1-1.4012.562.2022.2.MŻ), w której organ stwierdził, że:
„Zainteresowany po nabyciu przedmiotu Transakcji będzie miał faktyczną możliwość kontynuowania działalności prowadzonej przez Państwa w zakresie związanym z działem A. bez konieczności angażowania innych składników majątku. Z wniosku nie wynika, aby dla kontynuowania działalności gospodarczej w ramach działu A było konieczne angażowanie przez Zainteresowanego innych składników majątku (niebędących przedmiotem transakcji) oraz podejmowanie dodatkowych działań faktycznych lub prawnych niezbędnych do prowadzenia działalności gospodarczej w oparciu o przejęte składniki. (…) Przy czym na powyższą ocenę nie będzie miał wpływu fakt, że choć intencją Państwa i Zainteresowanego jest przejęcie przez nabywcę wszelkich niezbędnych zgód, praw i obowiązków z umów zawartych z kontrahentami, to może się zdarzyć sytuacja, w której - z uwagi na decyzję kontrahenta - przeniesienie praw i obowiązków wynikających z danej umowy na Spółkę Zainteresowanego okaże się niemożliwe, bo kontrahent nie wyrazi zgody. Jak już wyżej wskazano, przy ocenie, czy zespół składników majątkowych zawiera składniki pozwalające na kontynuowanie działalności gospodarczej, nie w każdym przypadku konieczne jest przeniesienie wszystkich elementów wchodzących w skład standardowych elementów typowych dla transakcji dotyczących zbycia przedsiębiorstwa czy ZCP”.
Według Wnioskodawcy, zespół składników (w tym umów i pracowników) wchodzących w skład Działalności Wydzielanej, i odpowiednio zespół składników (w tym istniejących zobowiązań, umów i pracowników) wchodzących w skład Działalności Niewydzielanej, nie stanowią zbiorów przypadkowych elementów, lecz są zbiorami elementów powiązanych ze sobą w sposób funkcjonalny i celowy, pozostających we wzajemnych i uzupełniających się relacjach. Oba te zespoły składników – każdy odrębnie - stanowią funkcjonalną całość, która jest zdolna do podejmowania samodzielnej działalności gospodarczej w ramach odrębnego przedsiębiorstwa.
W związku z tym, należy uznać, że spełniona jest przesłanka wyodrębnienia funkcjonalnego.
Wyodrębnienie organizacyjne
Ustawa o CIT nie określa, co należy rozumieć przez wyodrębnienie organizacyjne. W doktrynie podkreśla się, że:
„Wyodrębnienie (organizacyjne) może być dokonane w różnoraki sposób: terytorialnie, na podstawie statutu, regulaminu, zarządzenia lub w jeszcze inny sposób. Wyodrębnienie organizacyjne oznacza, że zorganizowana część przedsiębiorstwa ma określone miejsce w strukturze organizacyjnej jako wydział, oddział, biuro, sklep itp.”
(Małecki Paweł, Mazurkiewicz Małgorzata, CIT. Komentarz. Podatki i rachunkowość, wyd. XV, Opublikowano: WKP 2024).
Mając na uwadze powyższe kryteria wyodrębnienia organizacyjnego, w ocenie Wnioskodawcy zarówno Z. jak i Y. na Dzień Podziału spełniają wymogi do uznania ich za zorganizowane części przedsiębiorstwa w ramach Spółki Dzielonej.
W szczególności świadczą o tym wskazane w opisie zdarzenia przyszłego fakty:
- Wnioskodawca posiada strukturę organizacyjną, która wyodrębnia pracowników Spółki A w zależności od segmentu prowadzonej działalności. Zespół pracowników przypisany do segmentu Z. liczy około 150 pracowników, podczas gdy segment Y. liczy około 250 pracowników. Przed Dniem Podziału zarówno Działalność Wydzielana jak i Działalność Niewydzielana są i będą kierowane przez odrębne zespoły kierownicze i będą podlegały odrębnym liniom raportowania oraz nadzoru,
- w związku z Podziałem zostanie dokonane przeniesienie zakładu pracy w rozumieniu art. 231 Kodeksu pracy, tj. pracownicy Spółki przypisani obecnie do Z. od Dnia Podziału będą pracownikami Spółki B. Tym samym Spółka Przejmująca stanie się z mocy prawa stroną w dotychczasowych stosunkach pracy pomiędzy Spółką a pracownikami zaangażowanymi w Z.. Po Dniu Podziału pracownicy, których praca związana była z Działalnością Niewydzielaną będą kontynuowali pracę w Spółce A.
Okoliczność, iż pracownicy będą realizowali te same obowiązki zarówno przed, jak i po Dniu Podziału, świadczy o tym, że jest to wyodrębniona organizacyjnie część przedsiębiorstwa.
Podobnie wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 22 marca 2018 r. (sygn. akt II FSK 808/16), w którym stwierdził:
„Należy bowiem uwzględnić przede wszystkim aspekt ekonomiczny, a nie stosunki prawne wynikające z krajowych regulacji z zakresu prawa pracy. Skoro pracownicy realizowali te same obowiązki zarówno przed zawarciem umowy dzierżawy, jak i w momencie dokonywania aportu, świadczy to o tym, że jest to zorganizowana część przedsiębiorstwa umożliwiająca prowadzenie samodzielnej działalności gospodarczej”.
Dodatkowo, zgodnie z informacjami przedstawionymi w opisywanym zdarzeniu przyszłym, wyodrębnienie organizacyjne zrealizowane jest poprzez możliwość odrębnej alokacji pracowników do odpowiedniego typu działalności, wraz z uwzględnieniem wewnętrznego systemu kadrowego. W szczególności pracownicy przypisani do Działalności Wydzielanej otrzymają dostęp do danych i funkcjonalności wymaganych do realizacji ich obowiązków w ramach Z.
W świetle przedstawionej powyżej argumentacji oraz biorąc pod uwagę opis zdarzenia przyszłego zaprezentowany na wstępie niniejszego wniosku, zdaniem Wnioskodawcy zarówno Działalność Wydzielana, jak i Działalność Niewydzielana – każda z nich odrębnie - będą stanowiły zespoły składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązań, wyodrębnionych organizacyjnie w ramach Spółki Dzielonej. Tym samym, w ocenie Wnioskodawcy, będą spełniały kryterium wyodrębnienia organizacyjnego niezbędnego dla zaistnienia zorganizowanej części przedsiębiorstwa.
Wyodrębnienie finansowe
W ustawie o CIT nie zdefiniowano również pojęcia „wyodrębnienia finansowego zespołu składników w istniejącym przedsiębiorstwie”. W literaturze poświęconej prawu podatkowemu podkreśla się, że:
„zespół ten jest finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie; nie ma wątpliwości, że z takim wyodrębnieniem mamy do czynienia w przypadku zakładu lub oddziału osoby prawnej samodzielnie sporządzającej bilans; jednak wyodrębnienie takie jest również możliwe bez osobnych ksiąg i bilansu, jeśli poprzez ewidencję księgową zdarzeń gospodarczych możliwe jest przyporządkowanie przychodów i kosztów oraz należności i zobowiązań do zorganizowanej części przedsiębiorstwa; zatem wyodrębnienie finansowe w istniejącym przedsiębiorstwie może polegać na istnieniu odrębnych kont księgowych dotyczących działalności wyodrębnionego zespołu składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązań”.
(Dmoch Wojciech, Podatek dochodowy od osób prawnych. Komentarz. Wyd. 11, Warszawa 2025).
Zgodnie z dominującą praktyką organów podatkowych, uznaje się, że niniejsza przesłanka jest spełniona, gdy sposób prowadzenia ewidencji rachunkowej danego podmiotu pozwala na przyporządkowanie przychodów i kosztów oraz aktywów i pasywów do zorganizowanej części przedsiębiorstwa.
Stanowisko takie zaprezentował m.in. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z 11 lutego 2025 r. (sygn. 0112-KDIL2-3.4012.210.2019.10.LS), który stwierdził, że:
„Wyodrębnienie finansowe najpełniej realizowane jest w przypadku zakładu lub oddziału osoby prawnej. Wyodrębnienie finansowe nie oznacza samodzielności finansowej, ale sytuację, w której poprzez odpowiednią ewidencję zdarzeń gospodarczych możliwe jest przyporządkowanie przychodów i kosztów oraz należności i zobowiązań do zorganizowanej części przedsiębiorstwa”.
Tożsame stanowisko zostało zaprezentowane również m.in. w indywidualnych interpretacjach wydanych przez:
- Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 16 grudnia 2024 r. (sygn. 0114-KDIP2-2.4010.567.2024.2.RK),
- Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 21 grudnia 2023 r. (sygn. 0111-KDIB2-1.4010.476.2023.1.KK),
- Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 30 grudnia 2022 r. (sygn. 0111-KDIB3-3.4012.497.2022.4.PJ),
- Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z 10 stycznia 2014 r. (sygn. ILPP2/443-1044/12-4/EN).
Pojęcia „wyodrębnienie finansowe” nie należy jednak utożsamiać z pełną samodzielnością finansową, która ze względów oczywistych nie może być osiągnięta - jako, że jednostki organizacyjne nie mają odrębnej od osoby prawnej podmiotowości prawnej w stosunkach z osobami trzecimi.
W szczególności wyodrębnienie finansowe nie oznacza konieczności prowadzenia odrębnej księgowości dla zorganizowanej części przedsiębiorstwa. Takie stanowisko znajduje również potwierdzenie w interpretacjach organów podatkowych. Przykładowo, w interpretacji indywidualnej wydanej 22 czerwca 2021 r. (sygn. 0111-KDIB1-2.4010.154.2021.2.BD), Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdził, że:
„o wyodrębnieniu finansowym można zatem już mówić w przypadku istnienia samej możliwości wyodrębnienia podstawowych informacji o sytuacji finansowej i majątkowej zorganizowanej części przedsiębiorstwa. Wyodrębnienia finansowego nie należy utożsamiać zatem z pełną samodzielnością finansową”.
Nie ma zatem konieczności prowadzenia odrębnej księgowości dla zorganizowanej części przedsiębiorstwa w celu spełnienia tej przesłanki. Wystarczy, by system księgowy przedsiębiorstwa umożliwiał przypisanie poszczególnych zdarzeń gospodarczych do zorganizowanych części przedsiębiorstwa, których zdarzenia te dotyczą.
W konsekwencji, aprobując stanowisko wyrażone w doktrynie, należy przyjąć, iż „powiązanie wyników danego podmiotu ze zorganizowaną częścią przedsiębiorstwa może być dokonywane (…) na podstawie samej rachunkowości zarządczej” (K. Gil, A. Obońska, A. Wacławczyk, A. Walter (red.), Podatek dochodowy od osób prawnych. Komentarz, Wyd. 3, Warszawa 2019).
W świetle powyższego, w opinii Wnioskodawcy, Z. oraz Y. na Dzień Podziału będą wyodrębnione finansowo w ramach Spółki Dzielonej.
W szczególności świadczą o tym wskazane w opisie zdarzenia przyszłego fakty:
- W ramach wyodrębnienia finansowego otwarto dedykowane rachunki bankowe dot. działalności Z. w celu identyfikacji przepływów pieniężnych związanych z działalnością tego segmentu. W związku z Podziałem planowane jest przeniesienie wskazanych rachunków bankowych związanych z działalnością Z. z Spółki A do Spółki B w celu zapewnienia, że Spółka Przejmująca będzie zdolna do samodzielnego prowadzenia operacji finansowych po dokonaniu Podziału. Jednocześnie, jeżeli z przyczyn prawnych lub technicznych przeniesienie tych rachunków bankowych w ramach Podziału okaże się niemożliwe, Spółka B będzie korzystać z własnych rachunków bankowych, a Spółka A przekaże Spółce Przejmującej, wraz z Działalnością Wydzielaną, środki pieniężne przypisane do działalności Z. Rozwiązanie to zapewni, że od Dnia Podziału Spółka Przejmująca będzie dysponowała środkami finansowymi wystarczającymi do finansowania prowadzonej działalności i realizacji swoich zobowiązań.
- Wnioskodawca prowadzi ewidencję księgową, dzięki której system księgowy i system raportowania zarządczego pozwalają na identyfikację oraz alokację danych finansowych odpowiednio do każdego segmentu klientów i działalności. W konsekwencji, Spółka Dzielona ma możliwość wyodrębnienia przychodów i kosztów, które związane są z Z. i Y., na podstawie ewidencji możliwe jest przypisanie aktywów i pasywów oddzielnie do Z. i Y. Dodatkowo, ponieważ aktualnie działalność prowadzona jest w ramach jednej zintegrowanej jednostki prawnej, mogą również występować kategorie aktywów i pasywów (w tym: zobowiązań, należności, rezerw, rozliczeń międzyokresowych), które dotyczą zarówno Działalności Wydzielanej jak i Działalności Niewydzielanej. Pozycje te mogą zostać przypisane do Wnioskodawcy i nie być alokowane do Działalności Wydzielanej, biorąc pod uwagę powiązania takich pozycji z oboma segmentami prowadzonej działalności. Tym niemniej, Grupa jest zdolna do identyfikacji i alokacji kosztów bezpośrednio do Z. zarówno w odniesieniu do usług współdzielonych, jak i usług wsparcia. Wspomniana zdolność obejmuje identyfikację bezpośrednich i alokowanych kosztów Ekosystemu Usługowego przypisanych do działalności Z.
Jednocześnie należy wskazać, że do uznania przeniesienia zespołu składników materialnych i niematerialnych za transakcję przeniesienia zorganizowanej części przedsiębiorstwa nie jest konieczne przeniesienie wszystkich składników należących do tego przedsiębiorstwa.
Jak wskazuje się w piśmiennictwie i orzecznictwie sądowo-administracyjnym, dla zbycia przedsiębiorstwa wystarczające jest przeniesienie na nabywcę minimum środków pozwalających na kontynuowanie realizowanej uprzednio w tym przedsiębiorstwie działalności gospodarczej (wyrok Najwyższego Sądu Administracyjnego z 25 kwietnia 2018 r. o sygn. akt I FSK 1204/16 czy też z 14 marca 2023 r. o sygn. I FSK 2093/18).
W związku z tym, w ocenie Wnioskodawcy spełniony zostanie wymóg wyodrębnienia finansowego zespołów składników majątkowych w ramach istniejącego przedsiębiorstwa, zarówno w odniesieniu do Działalności Wydzielanej, jak i (odrębnie) dla Działalności Niewydzielanej.
Możliwość funkcjonowania jako odrębne przedsiębiorstwo
Ponadto warunkiem uznania konkretnego zespołu składników materialnych i niematerialnych za zorganizowaną część przedsiębiorstwa jest zdolność do funkcjonowania jako niezależne przedsiębiorstwa zdolne do samodzielnej realizacji zadań gospodarczych.
W opinii Wnioskodawcy, każdy z zespołów składników tworzących odpowiednio Z. i Y., ma możliwość funkcjonowania jako niezależne przedsiębiorstwo zdolne do samodzielnej realizacji zadań gospodarczych.
Jako kryterium potwierdzające zdolności do funkcjonowania jako niezależne przedsiębiorstwo w praktyce wskazuje się możliwość samodzielnego działania na rynku jako odrębny podmiot prowadzący zadania gospodarcze realizowane w obecnym przedsiębiorstwie.
Taką argumentację można znaleźć w licznych interpretacjach prawa podatkowego oraz wyrokach sądów administracyjnych. Przykładowo, Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z 12 lutego 2025 r. (sygn. 0114-KDIP1-1.4012.887.2024.1.EW) stwierdził, że:
„Jednocześnie zorganizowana część przedsiębiorstwa powinna być gospodarczo samodzielna, zanim dojdzie do transakcji zbycia. Zatem wydzielona jednostka jeszcze przed jej zbyciem powinna uzyskać samodzielność gospodarczą i realizować ją w praktyce. Skutki prawne po stronie zbywcy nie powinny bowiem zależeć od zdarzeń przyszłych i niepewnych (samodzielne realizowanie zadań gospodarczych) powstałych już w innym podmiocie (u nabywcy). Mając na uwadze powyższe, wskazać należy, że nie wystarczy zatem zorganizowanie jakiejkolwiek masy majątkowej, ale musi się ona odznaczać pełną odrębnością organizacyjną i finansową, z możliwością samodzielnego funkcjonowania w razie zaistnienia takiej potrzeby w obrocie gospodarczym. W przeciwnym razie nie można bowiem uznać, że dojdzie do powstania zespołu składników, które mogłyby stanowić zorganizowaną część przedsiębiorstwa”.
Wyżej przedstawione stanowisko zostało również zaprezentowane m.in. w interpretacji indywidualnej wydanej przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej 26 listopada 2024 r. (sygn. 0111-KDIB3-1.4012.505.2024.4.KO).
W ocenie Wnioskodawcy, Działalność Wydzielana i odpowiednio Działalność Niewydzielana stanowią - każde z nich oddzielnie - zorganizowane części przedsiębiorstwa Spółki Dzielonej, które samodzielnie mogą realizować określone zadania gospodarcze wykorzystując przypisany zespół składników materialnych i niematerialnych.
Zdaniem Wnioskodawcy, Z. i odpowiednio Y., na Dzień Podziału stanowią - każde z nich odrębnie - organizacyjnie i finansowo wyodrębnione zespoły składników materialnych i niematerialnych, przygotowane do prowadzenia określonej działalności gospodarczej jako niezależne przedsiębiorstwa zdolne samodzielnie realizować zadania i cele gospodarcze. Świadczy o tym również fakt, iż po Dniu Podziału Działalność Z. będzie samodzielnie prowadzić działalność gospodarczą w odrębnym podmiocie prawnym, a Działalność Niewydzielana będzie dalej prowadzona w ramach Spółki Dzielonej.
Mając na uwadze przedstawione powyżej fakty i argumenty, w opinii Wnioskodawcy, Działalność Wydzielana przeniesiona w ramach Podziału będzie stanowiła ZCP w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy o VAT, ponieważ:
1. jest do niej przypisany zespół składników materialnych i niematerialnych,
2. jest do niej przypisany zespół pracowników, posiadający hierarchię, strukturę organizacyjną oraz strukturę nadzoru,
3. jest wyodrębniona funkcjonalnie w istniejącym przedsiębiorstwie Spółki Dzielonej
4. jest wyodrębniona organizacyjnie w istniejącym przedsiębiorstwie Spółki Dzielonej,
5. jest wyodrębniona finansowo w istniejącym przedsiębiorstwie Spółki Dzielonej,
6. jest przeznaczona do prowadzenia oraz realizacji określonych zadań gospodarczych innych, niż Działalność Niewydzielana,
7. ma zdolność do bycia samodzielnym przedsiębiorstwem.
Uwzględniając powyższe fakty i argumenty, Wnioskodawca stoi na stanowisku, że Działalność Wydzielana, która zostanie przeniesiona w ramach Podziału, będzie stanowić ZCP w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy o VAT. W związku z tym, zgodnie z art. 6 pkt 1 ustawy o VAT, przeniesienie Działalności Wydzielanej w ramach Podziału, nie będzie podlegało opodatkowaniu VAT.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.) – zwanej dalej „ustawą”:
Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
Na podstawie art. 2 pkt 6 ustawy:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o towarach - rozumie się przez to rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.
W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:
Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).
Jednocześnie art. 6 ustawy o VAT wskazuje na wyłączenia określonych czynności spod zakresu przepisów ustawy o podatku od towarów i usług. Są w nim wskazane czynności, które co do zasady należą do grupy czynności podlegających opodatkowaniu, mieszczące się w zakresie odpłatnej dostawy towarów czy też odpłatnego świadczenia usług, z uwagi jednak na stosowne wyłączenie, czynności te nie podlegają opodatkowaniu.
Na mocy art. 6 pkt 1 ustawy:
Przepisów ustawy nie stosuje się do transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa.
Ustawodawca w ww. przepisie nie zdefiniował, co należy rozumieć pod pojęciem „transakcji zbycia”. Uwzględniając zakres przedmiotowy ustawy o podatku od towarów i usług pojęcie to należy rozumieć w sposób zbliżony do pojęcia „dostawy towarów” w ujęciu art. 7 ust. 1 ustawy, tzn. „zbycie” obejmuje wszelkie czynności, w ramach których następuje przeniesienie prawa do rozporządzania przedmiotem jak właściciel, np. sprzedaż, zamianę, darowiznę, nieodpłatne przekazanie, przeniesienie własności w formie wkładu niepieniężnego, czyli aportu. Zbycie przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa podlega zasadzie swobody umów, a więc może nastąpić na podstawie każdej czynności rozporządzającej, w tym także w formie umowy sprzedaży lub aportu.
Przepisy regulujące prawną instytucję podziału spółek stanowią treść działu II ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 18 ze zm.), zwanej dalej „Ksh”.
W art. 529 § 1 Ksh wyróżniono sposoby dokonania podziału spółek kapitałowych. Zgodnie z ww. przepisem:
Podział może być dokonany:
1) przez przeniesienie całego majątku spółki dzielonej na inne spółki za udziały albo akcje spółki przejmującej, które obejmują wspólnicy spółki dzielonej (podział przez przejęcie);
2) przez zawiązanie nowych spółek, na które przechodzi cały majątek spółki dzielonej za udziały lub akcje nowych spółek, które obejmują wspólnicy spółki dzielonej (podział przez zawiązanie nowych spółek);
3) przez przeniesienie całego majątku spółki dzielonej na istniejącą i na nowo zawiązaną spółkę albo spółki za udziały lub akcje spółki albo spółek przejmujących i nowo zawiązanych, które obejmują wspólnicy spółki dzielonej (podział przez przejęcie i zawiązanie nowej spółki);
4) przez przeniesienie części majątku spółki dzielonej na istniejącą lub nowo zawiązaną spółkę albo spółki za udziały lub akcje spółki albo spółek przejmujących, nowo zawiązanych lub spółki dzielonej, które obejmują wspólnicy spółki dzielonej (podział przez wydzielenie);
5) przez przeniesienie części majątku spółki dzielonej na istniejącą lub nowo zawiązaną spółkę albo spółki za udziały lub akcje spółki albo spółek przejmujących lub nowo zawiązanych, które obejmuje spółka dzielona (podział przez wyodrębnienie).
Przewidziany w art. 529 § 1 pkt 4 Kodeksu spółek handlowych podział dokonany przez wydzielenie części majątku spółki dzielonej na istniejącą spółkę lub nowo zawiązaną spółkę powoduje przeniesienie prawa własności wydzielonych części majątku. Złożoność procedur związanych z podziałem spółki nie ma przy tym znaczenia. Istotny jest efekt końcowy – przeniesienie własności.
W świetle powyższych regulacji, dokonany na podstawie Kodeksu spółek handlowych podział przez wydzielenie poszczególnych części majątku spółki dzielonej jest, na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług, operacją obejmującą zdarzenia podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Wyjaśnić jednak należy, że w sytuacji, gdy w wyniku podziału spółki przez wyodrębnienie przedmiotem przeniesienia własności jest przedsiębiorstwo lub zorganizowana część przedsiębiorstwa to mamy do czynienia z transakcją zbycia w rozumieniu art. 6 pkt 1 ustawy, który to przepis wyłącza taką czynność z zakresu regulacji ustawy.
Podkreślenia wymaga, że ze względu na szczególny charakter przepisu art. 6 pkt 1 ustawy o podatku VAT, winien on być interpretowany ściśle, co oznacza, że ma zastosowanie wyłącznie w przypadku zbycia (a zatem wszelkich czynności, w ramach których następuje przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel) przedsiębiorstwa (w rozumieniu Kodeksu cywilnego) lub zorganizowanej jego części, zdefiniowanej w art. 2 pkt 27e ustawy.
Wskazany wyżej przepis art. 2 pkt 27e ustawy stanowi:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o zorganizowanej części przedsiębiorstwa - rozumie się przez to organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązania, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, który zarazem mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące te zadania.
Podstawowym wymogiem dla uznania, że transakcja dotyczy zorganizowanej części przedsiębiorstwa jest więc to, aby obejmowała ona zespół składników materialnych i niematerialnych (w tym zobowiązań). Kolejnym warunkiem jest wydzielenie tego zespołu w istniejącym przedsiębiorstwie. Wydzielenie to ma zachodzić na trzech płaszczyznach: organizacyjnej, finansowej i funkcjonalnej (przeznaczenie do realizacji określonych zadań gospodarczych). Elementami zespołu składników materialnych i niematerialnych, stanowiących zorganizowaną część przedsiębiorstwa, powinny być w szczególności aktywa trwałe, obrotowe, a także czynnik ludzki, czyli kadra pracownicza.
Wyodrębnienie organizacyjne oznacza, że zorganizowana część przedsiębiorstwa ma swoje miejsce w strukturze organizacyjnej podatnika jako dział, wydział, oddział itp. Przy czym, w doktrynie zwraca się uwagę, że organizacyjne wyodrębnienie powinno być dokonane na bazie statutu, regulaminu lub innego aktu o podobnym charakterze. Organizacyjny aspekt wyodrębnienia oznacza, że składniki tworzące „część przedsiębiorstwa” powinny posiadać cechę zorganizowania. Cecha ta powinna występować w „istniejącym przedsiębiorstwie”, a więc w ramach prowadzonej działalności i dotyczyć określonego zespołu składników tworzących część tego przedsiębiorstwa.
Wyodrębnienie finansowe najpełniej realizowane jest w przypadku zakładu lub oddziału osoby prawnej. Wyodrębnienie finansowe nie oznacza samodzielności finansowej, ale sytuację, w której przez odpowiednią ewidencję zdarzeń gospodarczych możliwe jest przyporządkowanie przychodów i kosztów oraz należności i zobowiązań do zorganizowanej części przedsiębiorstwa.
Natomiast wyodrębnienie funkcjonalne należy rozumieć jako przeznaczenie do realizacji określonych zadań gospodarczych. Zorganizowana część przedsiębiorstwa musi stanowić funkcjonalnie odrębną całość - obejmować elementy niezbędne do samodzielnego prowadzenia działań gospodarczych, którym służy w strukturze przedsiębiorstwa. Aby zatem część mienia przedsiębiorstwa mogła być uznana za jego zorganizowaną część, musi ona - obiektywnie oceniając - posiadać potencjalną zdolność do funkcjonowania jako samodzielny podmiot gospodarczy. Składniki majątkowe materialne i niematerialne wchodzące w skład zorganizowanej części przedsiębiorstwa muszą zatem umożliwić nabywcy podjęcie działalności gospodarczej w ramach odrębnego przedsiębiorstwa.
Ponadto, wymagane jest, aby zorganizowana część przedsiębiorstwa mogła stanowić potencjalnie niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące zadania gospodarcze, których realizacji służy w istniejącym przedsiębiorstwie. Powyższe oznacza, że przez zorganizowaną część przedsiębiorstwa można rozumieć wyłącznie tę część przedsiębiorstwa, która jest przede wszystkim wyodrębniona organizacyjnie, ale także posiada wewnętrzną samodzielność finansową.
W związku z powyższym, w rozumieniu przepisów podatkowych, aby określony zespół składników majątkowych mógł zostać zakwalifikowany jako zorganizowana część przedsiębiorstwa, nie jest wystarczające jakiekolwiek zorganizowanie masy majątkowej, ale musi się ona odznaczać pełną odrębnością niezbędną do samodzielnego funkcjonowania w obrocie gospodarczym.
Zorganizowaną część przedsiębiorstwa tworzą więc składniki będące we wzajemnych relacjach, takich by można było mówić o nich jako o zespole, a nie o zbiorze przypadkowych elementów, których jedyną cechą wspólną jest własność jednego podmiotu gospodarczego.
Reasumując, na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług mamy do czynienia ze zorganizowaną częścią przedsiębiorstwa, jeżeli spełnione są łącznie następujące przesłanki:
1. istnieje zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązania;
2. zespół ten jest organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie;
3. składniki te przeznaczone są do realizacji określonych zadań gospodarczych;
4. zespół tych składników mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące ww. zadania gospodarcze.
Brak zaistnienia którejkolwiek z omawianych powyżej przesłanek wyklucza uznanie zespołu składników majątkowych przedsiębiorstwa za jego zorganizowaną część w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy.
Ponadto, przy ocenie czy składniki majątku powinny być uznane za zorganizowaną część przedsiębiorstwa, o której mowa w art. 2 pkt 27e ustawy uwzględnić należy następujące okoliczności:
- zamiar kontynuowania przez nabywcę działalności prowadzonej dotychczas przez zbywcę przy pomocy składników majątkowych będących przedmiotem transakcji oraz
- faktyczną możliwość kontynuowania tej działalności w oparciu o składniki będące przedmiotem transakcji.
Wskazanej oceny należy dokonać na moment przeprowadzenia transakcji. Tym samym, w przypadku, gdy konieczne dla kontynuowania działalności gospodarczej jest angażowanie przez nabywcę innych składników majątku, które nie są przedmiotem transakcji lub podejmowanie dodatkowych działań, brak jest możliwości stwierdzenia, że w danym przypadku zespół składników majątkowych stanowi zorganizowaną część przedsiębiorstwa.
Zaznaczenia wymaga, że definicja zorganizowanej części przedsiębiorstwa zawarta w przepisie art. 2 pkt 27e ustawy, nie jest definicją samoistną, lecz należy rozpatrywać ją m.in. w kontekście uregulowań art. 6 pkt 1 ustawy, który wyłącza z opodatkowania podatkiem od towarów i usług zbycie składników majątkowych i niemajątkowych uprzednio wyodrębnionych organizacyjnie i finansowo w istniejącym przedsiębiorstwie, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, nie dotyczy natomiast zbycia poszczególnych składników majątkowych przedsiębiorstwa.
Zakres powyższego wyłączenia z zakresu opodatkowania zdefiniował w wyrokach Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej. W wyroku z 27 listopada 2003 r. sprawa C-497/01 Zita-Modes, TSUE stwierdził, że:
„(…) celem ww. opcji jest uproszczenie rozliczeń związanych z przeniesieniem majątku przedsiębiorstwa lub jego części, bądź wniesieniem ich aportem. W wyroku tym przyjęto, że jeżeli państwo członkowskie wprowadziło do swojego systemu VAT opcję zawartą w pierwszym zdaniu art. 5 ust. 8 Szóstej Dyrektywy uznając, że w przypadku wydania całości majątku nie ma miejsca dostawa towarów w rozumieniu regulacji VAT, to zasada ta ma zastosowanie - nie wyłączając możliwości ograniczenia jej stosowania do okoliczności zawartych w zdaniu drugim tego samego paragrafu - do każdego wydania przedsiębiorstwa lub samodzielnej części przedsiębiorstwa, włączając składniki materialne i niematerialne, które łącznie stanowią przedsiębiorstwo lub część przedsiębiorstwa, mogącego samodzielnie prowadzić działalność gospodarczą. Nabywca musi jednak wyrazić zamiar dalszego prowadzenia nabytego przedsiębiorstwa lub jego części, a nie jego bezpośredniej likwidacji i sprzedaży zapasów. TSUE wskazał, że biorąc pod uwagę cel dyrektywy, pojęcia w niej użyte powinny być interpretowane w sposób jednolity i niezależny (autonomiczny), uwzględniając kontekst i cel regulacji. W wyroku tym, dokonując wykładni funkcjonalnej art. 5 ust. 8 Szóstej Dyrektywy, TSUE uznał, że celem wyłączenia zbycia przedsiębiorstwa z opodatkowania jest zapewnienie neutralności podatkowej takiej czynności, która obciążając stronę istotnym zobowiązaniem podatkowym i tak rodziłaby prawo do odliczenia lub zwrotu podatku naliczonego. Trybunał podkreślił, że przeniesienie, o jakim mowa w art. 19 Dyrektywy 2006/112/WE, dotyczy między innymi części przedsiębiorstwa, a istotne znaczenie ma funkcjonalne powiązanie składników majątkowych umożliwiające realizację określonego zadania gospodarczego.”
Ponadto TSUE zauważył, że przejmującego należy traktować jako następcę zbywającego, przy czym, aby przejmujący mógł zostać uznany za następcę zbywającego, musi on kontynuować działalność prowadzoną przez zbywcę.
Podobnie Trybunał wypowiedział się w wyroku z dnia 10 listopada 2011 r. w sprawie C-444/10 Finanzamt Ludenscheid przeciwko Christel Schriever, wskazując, że:
„(…) regulacja art. 5 (8) VI Dyrektywy Rady (obecnie art. 19 Dyrektywy 112) obejmuje przekazanie przedsiębiorstwa lub jego samodzielnej części, w tym składników materialnych i ewentualnie niematerialnych, łącznie składających się na przedsiębiorstwo lub część przedsiębiorstwa zdolną prowadzić samodzielną działalność gospodarczą, nie obejmuje zaś samego zbycia towarów, jak sprzedaż zapasu produktów. Jak wskazuje Trybunał, stwierdzenie, że nastąpiło przekazanie przedsiębiorstwa lub jego samodzielnej części w rozumieniu art. 19 Dyrektywy 112, wymaga by całość przekazanych składników pozwalała na prowadzenie samodzielnej działalności gospodarczej. Kwestię, czy całość ta musi obejmować określone dobra, zarówno ruchome, jak i nieruchome, należy rozpatrywać z punktu widzenia charakteru prowadzonej działalności gospodarczej.”
O tym, czy nastąpiło zbycie zorganizowanej części przedsiębiorstwa decydują każdorazowo okoliczności faktyczne związane z konkretną transakcją. Podatnik obowiązany jest do prawidłowego określenia przedmiotu opodatkowania, co wiąże się z koniecznością prawidłowego zdefiniowania dokonywanej czynności.
Z przedstawionego opisu sprawy wynika, że Spółka A jest spółką z ograniczoną odpowiedzialnością oraz podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych, podlegającym w Polsce nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu. Spółka A należy do międzynarodowej grupy kapitałowej (...). W ramach działalności Grupy (...) w Polsce, prowadzonej głównie za pośrednictwem Spółki A., funkcjonują obecnie dwa operacyjnie obszary działalności, tj.:
1) segment usług korporacyjnych (ang. (...), dalej: „Y.”), oraz
2) segment usług na rzecz funduszy inwestycyjnych (ang. (...), dalej: „Z.”).
Grupa (...) planuje przeprowadzenie wewnętrznej reorganizacji, której celem jest wyraźne rozdzielenie działalności Y. i Z. Reorganizacja ma na celu dostosowanie struktury organizacyjnej, operacyjnej i finansowej Grupy do funkcjonowania tych dwóch odrębnych linii biznesowych. W ramach planowanej reorganizacji działalność Z. prowadzona obecnie w Spółce A. zostanie przeniesiona do odrębnego podmiotu, tj. Spółki B, natomiast działalność Y. pozostanie w Spółce A. Planowane rozwiązanie ma odzwierciedlać funkcjonujący na poziomie Grupy (...) podział na dwie odrębne linie biznesowe, które obsługują różne grupy klientów oraz świadczą na ich rzecz odmienne rodzaje usług.
Obecnie działalność Y. i Z. jest prowadzona w ramach Spółki A. w modelu współdzielonym. Pomimo tego, że oba segmenty świadczą m.in. usługi księgowe, różnią się zakresem świadczonych usług, strategią rynkową, portfelem klientów, procesami biznesowymi oraz sposobem zarządzania relacjami z klientami. Każdy z segmentów posiada również przypisane do niego procesy operacyjne. Wspólne dla obu segmentów pozostają natomiast wybrane funkcje wsparcia, infrastruktura IT oraz część umów z dostawcami, co wynika z dotychczasowego modelu organizacyjnego Grupy.
Z. obejmuje usługi świadczone na rzecz spółek celowych oraz wsparcie operacyjne podmiotów zarządzających funduszami, w szczególności w obszarze nieruchomości oraz kapitału prywatnego.
Przeniesienie działalności Z. do Spółki B zostanie przeprowadzone w ramach podziału prawnego Spółki A. W wyniku podziału do Spółki B zostanie przeniesiony zespół składników materialnych i niematerialnych związanych z działalnością Z., obejmujący w szczególności odpowiednie aktywa, prawa i obowiązki wynikające z umów zawartych z klientami i pracownikami oraz wybrane zobowiązania. Pozostała część działalności prowadzonej przez Spółkę A., obejmująca działalność Y., pozostanie w Spółce A.
Podział zostanie przeprowadzony na podstawie art. 529 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych, tj. w drodze podziału przez wydzielenie.
Wraz z Podziałem do Spółki B zostanie przeniesiony Departament F., obejmujący obsługę klientów Z. z sektora nieruchomości oraz kapitału prywatnego. W ramach Działalności Wydzielanej do Spółki B. zostanie przeniesionych również ok. 150 pracowników operacyjnych Spółki A przypisanych aktualnie do segmentu Z. Jednocześnie wraz z pracownikami, do Spółki B. zostanie przeniesiony Kierownik Departamentu F.
Projekt separacji organizacyjnej po stronie Z. ma zostać ukończony przed Podziałem. Po jego zakończeniu, docelowy model zakłada, że Spółka B. będzie posiadać zdolność do samodzielnego funkcjonowania w zakresie codziennych usług klienckich, finansów, fakturowania i raportowania, przy jednoczesnym korzystaniu ze wspólnych usług wsparcia Grupy w uzasadnionych przypadkach (w szczególności wsparcie w obszarze wewnętrznych finansów będzie pozyskiwane jako usługa od Spółki A).
Na Dzień Podziału Działalność Wydzielana będzie realizować odrębne dedykowane zadania gospodarcze, tj. obsługę klientów z sektora nieruchomości oraz kapitału prywatnego. Jednocześnie, do Spółki B zostaną przeniesione składniki związane z prowadzeniem działalności Z., w szczególności umowy z klientami Z. oraz dane klientów Z., wyposażenie biurowe oraz prawa dostępu do korzystania z systemów IT i aplikacji wykorzystywanych w działalności Z. Przeniesieniu będą podlegać również umowy z klientami obejmujące usługi właściwe dla Działalności Wydzielanej.
W kontekście wykorzystywanych systemów IT, działalność Z. jest wspierana przez zintegrowany ekosystem usługowy (dalej: „Ekosystem Usługowy”). Ekosystem Usługowy wspiera m.in. księgowość kliencką, przetwarzanie i zatwierdzanie faktur, sprawozdawczość podatkową i statutową, integrację danych, administrację kliencką, fakturowanie i rozliczenia. Zapewnia on również technologię niezbędną dedykowanym pracownikom Z. do wykonywania zadań gospodarczych przypisanych do Działalności Wydzielanej. Przeniesienie praw do korzystania ze wspomnianego Ekosystemu Usługowego nastąpi zgodnie z obowiązującymi ustaleniami umownymi oraz dostępnymi możliwościami technicznymi, na podstawie których zapewniane są wymagane zdolności IT. Ustalenia te mogą ulegać zmianom w ramach zarządzania środowiskiem technologicznym Grupy, natomiast Spółka B. będzie nadal dysponować pełnymi zdolnościami IT niezbędnymi do samodzielnego prowadzenia działalności Z. Ze względu na złożoność prawną i operacyjną rozwiązań dotyczących powyższych systemów, planowane mechanizmy transferu mogą podlegać modyfikacjom. W każdym przypadku jednak Działalność Wydzielana będzie prowadzić działalność Z. samodzielnie od Dnia Podziału.
Funkcje wsparcia zaplecza administracyjnego (ang. back-office function), takie jak zarządzanie zasobami ludzkimi (ang. HR), finanse, IT, wsparcie prawne oraz inne funkcje administracyjne, będą zapewniane na zasadach rynkowych przez odpowiednie podmioty z Grupy (…).
Po Dniu Podziału Spółka B będzie korzystać z usług w zakresie administracji kadrowej, obsługi kadrowo-płacowej, zarządzania cyklem życia pracownika oraz innych usług wspierających wykonywanie funkcji pracodawcy na podstawie dedykowanych umów wewnątrzgrupowych. Rozwiązanie to zapewni ciągłość realizacji obowiązków pracodawcy wobec przejmowanych pracowników oraz nieprzerwane prowadzenie działalności Z. Jednocześnie, po Podziale, w związku z rolą Spółki A w Grupie, niektóre ze wspomnianych usług wsparcia (w szczególności IT, HR oraz finanse) będą świadczone przez Spółkę A. na rzecz Spółki B. Usługi te będą świadczone na podstawie formalnych umów oraz na warunkach rynkowych.
Dodatkowo, niektórzy klienci segmentu Z. korzystają z usług pomocniczych typowych dla branży Y., takich jak obsługa kadrowo-płacowa oraz pełnienie funkcji członków zarządu. Zależnie od rozwoju zapotrzebowania na te usługi, mogą one być nadal świadczone przez A. na rzecz Spółki B. po Podziale oraz rozliczane na zasadach rynkowych. Usługi te obecnie nie stanowią części podstawowej relacji z klientami Z. i stanowią jedynie ich uzupełnienie, w związku z czym będą zlecane niezależnym podwykonawcom albo świadczone przez A. na warunkach rynkowych.
W przedmiotowej sprawie Państwa wątpliwość budzi kwestia, czy przenoszona w ramach Podziału Działalność Wydzielana będzie stanowiła ZCP w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy o VAT i w związku z tym, przeniesienie Działalności Wydzielanej w ramach Podziału nie będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Jak już wyjaśniono, zorganizowaną część przedsiębiorstwa tworzą składniki, będące we wzajemnych relacjach, takich by można było mówić o nich jak o zespole, a nie o zbiorze przypadkowych elementów, których jedyną cechą wspólną jest własność jednego podmiotu gospodarczego. Oznacza to, że zorganizowana część przedsiębiorstwa nie jest sumą poszczególnych składników, przy pomocy których będzie można prowadzić odrębny zakład, lecz zorganizowanym zespołem tych składników, przy czym punktem odniesienia jest tutaj rola, jaką składniki majątkowe odgrywają w funkcjonowaniu przedsiębiorstwa w momencie przekazania określonych składników majątkowych (na ile stanowią w nim w tym momencie, wyodrębnioną organizacyjnie i funkcjonalnie całość).
Dla uznania, że zbywana część przedsiębiorstwa stanowi zorganizowaną część przedsiębiorstwa, istotne znaczenie ma ocena, czy ta zbywana część jest zdolna do prowadzenia niezależnej działalności gospodarczej. Oznacza to, że zespół składników materialnych i niematerialnych pozwala z uwagi na swoje zorganizowanie, infrastrukturę, itp., na prowadzenie określonej działalności gospodarczej. Podkreśla się przy tym, że możliwość stanowienia przez ten zespół składników niezależnego przedsiębiorstwa samodzielnie realizującego zadania gospodarcze, powinna mieć wymiar rzeczywisty, a nie jedynie potencjalny. Oznacza to, że majątek ten powinien stanowić już w Spółce zorganizowany zespół składników gotowy realizować określone zadania gospodarcze jako samodzielne przedsiębiorstwo, a po dokonaniu podziału przez wydzielenie powinno być możliwe kontynuowanie działalności gospodarczej przez Spółkę Przejmującą, w oparciu o nabyte składniki.
Analiza przedstawionego opisu zdarzenia przyszłego prowadzi do wniosku, że przenoszona do Spółki Przejmującej Działalność Wydzielana stanowić będzie na dzień Podziału zorganizowaną część przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy, ponieważ odznaczać się będzie odrębnością organizacyjną, finansową i funkcjonalną z możliwością samodzielnego funkcjonowania w obrocie gospodarczym oraz będzie obejmować zobowiązania.
Jak wynika z opisu sprawy, aktualnie funkcjonujące w Spółce dwa segmenty działalności (tj. Z. i Y.) są operacyjnie współdzielone, natomiast przed dniem, w którym Podział stanie się skuteczny, zostaną sfinalizowane działania mające na celu ich organizacyjne, finansowe oraz funkcjonalne rozdzielenie. Działalność Y. oraz Z. prowadzona jest w sposób charakteryzujący się znacznym stopniem odrębności. Wspomniana odrębność zostanie wzmocniona realizacją planowanych działań mających na celu dalsze odseparowanie obu segmentów działalności, zarówno w zakresie struktury w ramach Grupy, hierarchii i organizacji wewnętrznej, dedykowanych zasobach (w tym oprogramowania IT), procesach oraz docelowych modelach biznesowych. Po rozdzieleniu organizacyjnym, działalność Z. będzie nadal posiadać odrębną linię nadzoru oraz raportowania. Na Dzień Podziału, Działalność Wydzielana będzie realizować odrębne dedykowane zadania gospodarcze, tj. obsługę klientów z sektora nieruchomości oraz kapitału prywatnego. Jednocześnie, do Spółki Przejmującej zostaną przeniesione składniki związane z prowadzeniem działalności Z., w szczególności umowy z klientami Z. oraz dane klientów Z., wyposażenie biurowe oraz prawa dostępu do korzystania z systemów IT i aplikacji wykorzystywanych w działalności Z. Przeniesieniu będą podlegać również umowy z klientami obejmujące usługi właściwe dla Działalności Wydzielanej. Działalność Wydzielana będzie realizowała określone zadania gospodarcze na rzecz dedykowanej kategorii klientów, działających głównie w sektorach nieruchomości oraz private equity. Działalność Wydzielana, jak i Działalność Niewydzielana są ukierunkowane na odmienne segmenty klientów i działają w oparciu o różne modele biznesowe. Tym samym, warunek wyodrębnienia organizacyjnego przenoszonej Działalności Wydzielanej należy uznać za spełniony.
O wyodrębnieniu finansowym Działalności Wydzielanej świadczy fakt, że na Dzień Podziału ewidencja księgowa oraz system raportowania zarządczego będą umożliwiały identyfikację i przypisanie do Działalności Wydzielanej przychodów, kosztów bezpośrednich, należności, zobowiązań oraz danych finansowych potrzebnych do rozliczeń zarządczych i sprawozdawczych. Wyodrębnienie finansowe będzie oparte przede wszystkim na przypisaniu klientów do odpowiedniej linii biznesowej, alokacji przychodów w systemie raportowania zarządczego, odrębnych budżetach, miesięcznych przeglądach wyników finansowych oraz zasadach alokacji kosztów wspólnych i kosztów wynagrodzeń. Dodatkowo, w ramach finansowego wyodrębnienia, zostały również otwarte dedykowane rachunki bankowe dot. działalności Z. w celu przyjmowania płatności od klientów tego segmentu.
Należy również uznać, że spełniony będzie warunek wyodrębnienia funkcjonalnego Działalności Wydzielanej. Działalność Wydzielana będzie stanowiła wyodrębnioną linię biznesową w ramach działalności Wnioskodawcy, zdolną do samodzielnej realizacji przypisanych jej celów gospodarczych oraz zadań ekonomicznych. Zgodnie z państwa wskazaniem, Spółka Przejmująca będzie posiadać odpowiedni personel, klientów, dane, procesy oraz prawa dostępu niezbędne do samodzielnego prowadzenia działalności.
Co istotne w sprawie, istniejące zobowiązania zostaną przypisane do Działalności Wydzielanej i przeniesione do Spółki Przejmującej w zakresie, w jakim będą możliwe do przypisania do tej działalności i zostaną wskazane w planie Podziału.
W ramach Działalności Wydzielanej do Spółki Przejmującej zostanie przeniesionych również ok. 150 pracowników operacyjnych Spółki A. przypisanych aktualnie do segmentu Z. Przejście wspomnianych pracowników nastąpi w trybie art. 23¹ Ustawy Kodeks pracy. Jednocześnie wraz z pracownikami, do Spółki Przejmującej zostanie przeniesiony Kierownik Departamentu F.
Co prawda wskazali Państwo, że po dniu Podziału Spółka Przejmująca będzie korzystać z usług w zakresie administracji kadrowej, obsługi kadrowo-płacowej, zarządzania cyklem życia pracownika oraz innych usług wspierających wykonywanie funkcji pracodawcy na podstawie dedykowanych umów wewnątrzgrupowych. Rozwiązanie to zapewni ciągłość realizacji obowiązków pracodawcy wobec przejmowanych pracowników oraz nieprzerwane prowadzenie działalności Z. Jednocześnie, po Podziale, w związku z rolą Spółki A w Grupie, niektóre ze wspomnianych usług wsparcia (w szczególności IT, HR oraz finanse) będą świadczone przez Spółkę A na rzecz Spółki Przejmującej na podstawie formalnych umów oraz na warunkach rynkowych.
Należy w tym miejscu wskazać, że nie w każdym przypadku konieczne jest przeniesienie wszystkich elementów wchodzących w skład standardowych elementów typowych dla transakcji dotyczących zbycia przedsiębiorstwa czy ZCP, ważne aby nabywca mógł kontynuować działalność gospodarczą w oparciu o składniki materialne i niematerialne będące przedmiotem transakcji – co ma miejsce w opisanym przypadku.
Powyższe nie wpływa jednak na ocenę, że przeniesienie w ramach Podziału Działalności Wydzielanej, należy traktować jako zbycie zorganizowanej części przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy. Jak Państwo wskazali, Spółka Przejmującą będzie posiadać zdolność operacyjną, procesy, dostęp do danych oraz zasoby wspierające niezbędne do samodzielnego prowadzenia działalności w zakresie obsługi klientów, fakturowania i raportowania. Działalność Wydzielana będzie dysponować pełnymi zdolnościami IT niezbędnymi do samodzielnego prowadzenia działalności Z. Działalność Wydzielana będzie prowadzić działalność Z. samodzielnie od Dnia Podziału.
Analiza zaprezentowanego opisu sprawy w kontekście przytoczonych regulacji prawnych oraz orzecznictwa TSUE, prowadzi do wniosku, że zostaną spełnione wszystkie wskazane wcześniej przesłanki do uznania Działalności Wydzielanej za zorganizowaną część przedsiębiorstwa, o której mowa w art. 2 pkt 27e ustawy o VAT.
Zatem, należy zgodzić się z Państwem, że składniki materialne i niematerialne (w tym aktywa, zobowiązania, umowy i pracownicy) przypisane do Działalności Wydzielanej będą stanowić na Dzień Podziału zespół składników wyodrębnionych funkcjonalnie, organizacyjnie i finansowo w ramach Spółki Dzielonej, który będzie mógł funkcjonować jako samodzielne, autonomicznie działające przedsiębiorstwo, zdolne do samodzielnego wykonywania zadań gospodarczych.
W konsekwencji, przenoszona w ramach Podziału, Działalność Wydzielana będzie stanowiła zorganizowaną część przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy o VAT, a tym samym przeniesienie Działalności Wydzielanej do Spółki Przejmującej, stosownie do art. 6 pkt 1 ustawy, nie będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Państwa stanowisko uznaję za prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Interpretacja rozstrzyga wyłącznie w zakresie pytania oznaczonego we wniosku nr 2 dotyczącego podatku od towarów i usług. W zakresie pytania nr 1 dotyczącego podatku dochodowego od osób prawnych zostanie wydane odrębne rozstrzygnięcie.
Informuję ponadto, że interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywiste zdarzenie przyszłe sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywało się będzie z opisem zdarzenia przyszłego podanym przez Państwa w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
- Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.
- Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
- Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
- w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
- w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
Rozliczaj podatki zgodnie z przepisami — w programie TaxMachine
Interpretacje pomagają zrozumieć przepisy; TaxMachine pomaga je zastosować w praktyce — prowadzi księgi, liczy podatki i generuje deklaracje, a stawki, druki i przepisy aktualizuje na bieżąco.
- ✓ Księga przychodów i rozchodów, ryczałt oraz pełna księgowość
- ✓ Faktury i e-faktury KSeF, JPK_V7 i JPK_KR
- ✓ PIT, CIT, VAT i inne deklaracje + wysyłka e-Deklaracje z pobraniem UPO
- ✓ Środki trwałe i amortyzacja, płace i ZUS
- ✓ Automatyczne aktualizacje stawek, druków i przepisów