0114-KDIP1-1.4012.504.2026.4.ESZ

Interpretacja indywidualna2026-09-28Dyrektor Krajowej Informacji SkarbowejAktualna

Uznanie przeniesienia składników materialnych i niematerialnych związanych z Działalnością Nieruchomościową za czynność wyłączoną z opodatkowania podatkiem VAT.

czynności-czynności niepodlegające opodatkowaniu przedsiębiorstwa-zorganizowana część przedsiębiorstwa spółki-podział spółki przez wydzielenie

Interpretacja indywidualna

– stanowisko prawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług w zakresie uznania, że przeniesienie zespołu składników materialnych i niematerialnych związanych z Działalnością Nieruchomościową na Spółkę Przejmującą w ramach planowanego podziału przez wydzielenie będzie stanowić czynność wyłączoną z opodatkowania podatkiem VAT na podstawie art. 6 pkt 1 ustawy jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

10 lipca 2026 r. wpłynął Państwa wniosek z 9 lipca 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie:

uznania, że przeniesienie zespołu składników materialnych i niematerialnych związanych z Działalnością Nieruchomościową na Spółkę Przejmującą w ramach planowanego podziału przez wydzielenie będzie stanowić czynność wyłączoną z opodatkowania podatkiem VAT na podstawie art. 6 pkt 1 ustawy,
obowiązku dokonania ewentualnych korekt podatku naliczonego w związku z przejęciem ZCP przez spółkę przejmującą.

Uzupełnili go Państwo pismem z 28 sierpnia 2026 r. (wpływ 28 sierpnia 2026 r.) złożonym w odpowiedzi na wezwanie.

Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

Wnioskodawca – A sp. z o.o. z siedzibą w (…) (KRS: (…), NIP: (…), REGON: (…)) – jest spółką z ograniczoną odpowiedzialnością zarejestrowaną w Rejestrze Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego, prowadzonym przez Sąd Rejonowy dla (…). Spółka została zarejestrowana 30 kwietnia 2009 r. Kapitał zakładowy Spółki wynosi 50 000,00 zł i dzieli się na 500 udziałów o wartości nominalnej 100,00 zł każdy. Wnioskodawca jest zarejestrowanym czynnym podatnikiem VAT oraz podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych podlegającym w Polsce nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu.

Wspólnikami Spółki są:

A.A. (PESEL: (…)) – posiadający 250 udziałów o łącznej wartości nominalnej 25 000,00 zł, co stanowi 50% kapitału zakładowego Spółki. A.A. pełni jednocześnie funkcję Prezesa Zarządu Spółki;

A. Fundacja Rodzinna w organizacji (REGON: (…)) – posiadająca 250 udziałów o łącznej wartości nominalnej 25 000,00 zł, co stanowi 50% kapitału zakładowego Spółki (dalej: „Fundacja”).

Zarząd Spółki składa się z Prezesa Zarządu – A.A. oraz Wiceprezesa Zarządu – B.B.

Przeważającym przedmiotem działalności Spółki jest działalność agencji reklamowych (PKD 73.11.Z). Spółka prowadzi również działalność w zakresie m.in.: pośrednictwa w sprzedaży czasu i miejsca na cele reklamowe, działalności usługowej związanej z przygotowywaniem do druku, produkcji filmów i nagrań wideo, działalności fotograficznej, a także realizacji projektów budowlanych związanych ze wznoszeniem budynków (PKD 41.10).

W ramach prowadzonej działalności Spółka prowadzi dwa wyodrębnione obszary działalności gospodarczej:

Działalność Marketingowa (Agencja Reklamowa)

Działalność Marketingowa stanowi przeważającą i zasadniczą działalność Spółki. Obejmuje ona świadczenie kompleksowych usług z zakresu reklamy, marketingu, produkcji filmów i materiałów wideo, fotografii, projektowania graficznego oraz pokrewnych usług kreatywnych. Działalność ta jest prowadzona w jednostce wewnętrznej Spółki, która zostanie wyodrębniona przed planowanym podziałem (dalej: „Działalność Marketingowa”).

Działalność Nieruchomościowa (Kamienica i budynek mieszkalny)

Drugim obszarem działalności Spółki jest działalność związana z nieruchomościami, obejmująca w szczególności sprzedaż, wynajem i zarządzanie nieruchomościami położonymi w (…) (dalej: „Działalność Nieruchomościowa”). Na nieruchomość tę składa się:

nieruchomość gruntowa – działka nr (…), położona przy ul. (…), dla której Sąd Rejonowy dla (…) prowadzi księgę wieczystą nr (…);
budynek kamienicy przy ul. (…) – część mieszkalno-usługowa,

wykorzystywana do najmu komercyjnego na rzecz podmiotów trzecich (m.in. najem lokalu użytkowego na rzecz podmiotu świadczącego usługi gastronomiczne, tj. (…)) oraz stanowiąca miejsce prowadzenia działalności Spółki;

budynek mieszkalny przy ul. (…) – obecnie w budowie, z planowanym terminem oddania do użytkowania w lipcu 2026 r., przeznaczony do sprzedaży lokali mieszkalnych.

Podział przez wydzielenie

Wnioskodawca planuje przeprowadzić podział w formie podziału przez wydzielenie (dalej: „Podział”) w rozumieniu art. 529 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 18 ze zm., dalej: „k.s.h.”). W wyniku Podziału składniki majątkowe przeznaczone do prowadzenia Działalności Nieruchomościowej, wskazane i opisane szczegółowo poniżej, zostaną przeniesione do nowopowstałej sp. z o.o. (dalej: „Spółka Przejmująca”, „SPV”). W wyniku przeprowadzenia Podziału udziały w SPV obejmą aktualni wspólnicy Spółki Dzielonej, tj. A.A. oraz Fundacja.

Po przeprowadzeniu Podziału w Spółce Dzielonej pozostanie Działalność Marketingowa (agencja reklamowa), natomiast przedmiotem wydzielenia będzie Działalność Nieruchomościowa, która zostanie przeniesiona do Spółki Przejmującej.

Powodem, dla którego Spółka planuje przeprowadzić wyżej opisaną restrukturyzację, jest decyzja biznesowa podjęta przez Spółkę dotycząca chęci rozdzielenia Działalności Marketingowej oraz Działalności Nieruchomościowej do odrębnych podmiotów. Reorganizacja spowodowana jest różnorodnością prowadzonych działalności, odmiennymi profilami ryzyka, różnymi potrzebami kapitałowymi i będzie miała na celu poprawienie efektywności zarządzania każdą z działalności, a w konsekwencji osiągnięcie lepszych wyników finansowych.

Składniki majątkowe i niemajątkowe Działalności Nieruchomościowej (przenoszone do Spółki Przejmującej).

W ramach Podziału na Spółkę Przejmującą zostaną przeniesione następujące składniki materialne i niematerialne związane z Działalnością Nieruchomościową:

1. nieruchomość gruntowa – działka nr (…) przy ul. (…) (KW (…)),

2. budynek kamienicy przy ul. (…) – część mieszkalno-usługowa,

3. budynek mieszkalny przy ul. (…),

4. ogrodzenie, parking oraz infrastruktura towarzysząca przy ul. (…0,

5. wyposażenie nieruchomości, w tym grzejniki, lodówki do zabudowy i inne elementy instalacji (zgodnie z ewidencją środków trwałych Spółki – środki trwałe przypisane do Działalności Nieruchomościowej),

6. prawa wynikające ze służebności gruntowej ustanowionej na nieruchomości (KW (…), Dział I-Sp),

7. zobowiązania kredytowe – kredyt inwestycyjny nr (…) oraz kredyt inwestycyjny nr (…) (….), zabezpieczone hipoteką umowną na nieruchomości przy ul. (…),

8. prawa i obowiązki wynikające z umowy najmu z (…) oraz B Sp. Jawna oraz innych umów najmu dotyczących kamienicy,

9. prawa i obowiązki wynikające z umów z dostawcami mediów, usług serwisowych, ubezpieczenia nieruchomości, zarządcy nieruchomości – dotyczące zarówno kamienicy jak i budynku mieszkalnego,

10. należności z tytułu najmu kamienicy (zaległe czynsze, kaucje) oraz należności związane z budynkiem mieszkalnym,

11. domeny internetowe, strony www i aktywa marketingowe związane z budynkiem mieszkalnym,

12. decyzje administracyjne, w tym pozwolenia na budowę i pozwolenie na użytkowanie budynku mieszkalnego,

13. rachunek bankowy wyodrębniony dla działalności nieruchomościowej wraz ze środkami pieniężnymi,

14. lokaty i depozyty terminowe przypisane do Działalności Nieruchomościowej,

15. kaucje wpłacone przez najemców,

16. zleceniobiorcy zarządzający nieruchomościami (kamienica i budynek mieszkalny) – prawa i obowiązki wynikające z umów zleceń zawartych z osobami fizycznymi zajmującymi się działalnością w zakresie zarządzania nieruchomościami.

Składniki majątkowe i niemajątkowe Działalności Marketingowej (pozostające w Spółce Dzielonej).

W Spółce Dzielonej po przeprowadzeniu Podziału pozostaną następujące składniki materialne i niematerialne związane z Działalnością Marketingową:

1. serwery i infrastruktura IT (macierz dyskowa, serwer (....), serwer (...) i inne),

2. sprzęt komputerowy – m. in. komputery stacjonarne (...), laptopy (...), monitory (...), tablety graficzne (...), iPady, drukarki i inne urządzenia peryferyjne (zgodnie z ewidencją środków trwałych Spółki – środki trwałe przypisane do Działalności Marketingowej),

3. oprogramowanie licencjonowane (pakiety kreatywne, narzędzia marketingowe),

4. wyposażenie biurowe (meble, telefony, pozostałe wyposażenie),

5. sprzęt fotograficzny i video (studio, kamery, oświetlenie),

6. znaki towarowe, logo (…), domeny internetowe i strony www agencji,

7. portfolio prac, baza klientów agencji, know-how i procedury wewnętrzne,

8. prawa i obowiązki wynikające z umów z klientami agencji (kontrakty reklamowe i produkcyjne),

9. prawa i obowiązki wynikające z umów z dostawcami i podwykonawcami agencji,

10. prawa i obowiązki wynikające z umów o pracę z pracownikami agencji oraz umów zlecenia/B2B ze współpracownikami agencji,

11. należności handlowe od klientów agencji i zobowiązania handlowe agencji,

12. linie kredytowe i limity w rachunku (kredyt obrotowy),

13. pożyczki udzielone wspólnikom lub podmiotom powiązanym,

14. rachunek bankowy główny agencji reklamowej wraz ze środkami pieniężnymi niezbędnymi do bieżącej działalności.

Wyodrębnienie organizacyjne Działalności Nieruchomościowej oraz Działalności Marketingowej.

Działalność Nieruchomościowa oraz Działalność Marketingowa zostaną wyodrębnione w strukturze organizacyjnej Spółki przed planowanym podziałem. Wyodrębnienie organizacyjne obu działalności zostanie potwierdzone w drodze uchwały Zarządu Spółki podjętej przed dniem przeprowadzenia Podziału (dalej: „Uchwała”), która określi strukturę organizacyjną obu działalności, listę pracowników oraz współpracowników przypisanych do każdej z nich, listę wyposażenia oraz zestawienie umów przyporządkowanych do poszczególnych działalności. Działalność Nieruchomościowa i Działalność Marketingowa posiadają jasno określone zakresy kompetencji i zadań, odrębne od siebie, oraz przypisane zasoby umożliwiające realizację tych zadań.

Wyodrębnienie finansowe Działalności Nieruchomościowej oraz Działalności Marketingowej.

W ewidencji księgowej Spółki przed planowanym podziałem dojdzie do wyodrębnienia należności, zobowiązań, przychodów i kosztów Działalności Nieruchomościowej i Działalności Marketingowej. W konsekwencji możliwa będzie identyfikacja księgowa zdarzeń takich jak przychody, koszty, należności i zobowiązania związanych z funkcjonowaniem każdej z działalności. Prowadzona ewidencja środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych pozwoli na identyfikację środków trwałych przypisanych do każdej z działalności. System księgowy i plan kont umożliwi sporządzenie odrębnego bilansu oraz rachunku zysków i strat dla Działalności Nieruchomościowej oraz Działalności Marketingowej.

Wyodrębnienie funkcjonalne Działalności Nieruchomościowej oraz Działalności Marketingowej.

Działalność Nieruchomościowa obejmuje wynajem i zarządzanie nieruchomościami – kamienicą (najem komercyjny) oraz działalność polegająca na sprzedaży lokali mieszkalnych. Na dzień Podziału Działalność Nieruchomościowa będzie obejmowała zespół składników umożliwiający samodzielne prowadzenie działalności w zakresie najmu i zarządzania kamienicą oraz sprzedaży lokali mieszkalnych w budynku mieszkalnym, w tym kamienicę generującą przychody z najmu oraz budynek mieszkalny przygotowany operacyjnie do sprzedaży lokali mieszkalnych, przy czym na dzień Podziału będzie wydane pozwolenie na użytkowanie budynku mieszkalnego i budynek mieszkalny będzie gotowy do sprzedaży. Działalność Nieruchomościowa będzie mogła samodzielnie funkcjonować na rynku jako niezależne przedsiębiorstwo realizujące zadania gospodarcze.

Działalność Marketingowa obejmuje świadczenie kompleksowych usług reklamowych, marketingowych, produkcji filmów i materiałów wideo, fotografii i projektowania graficznego. Po przeprowadzeniu Podziału Spółka Dzielona będzie w stanie kontynuować działalność gospodarczą w tym zakresie bez uszczerbku, dysponując wszystkimi niezbędnymi składnikami materialnymi i niematerialnymi, pracownikami, współpracownikami, umowami z klientami i podwykonawcami.

Spółka Przejmująca będzie kontynuować działalność Spółki Dzielonej w zakresie Działalności Nieruchomościowej. Z kolei Spółka Dzielona będzie kontynuować działalność w zakresie Działalności Marketingowej.

Informacje dodatkowe.

Wartość emisyjna udziałów Spółki Przejmującej przydzielonych wspólnikom w ramach Podziału będzie równa wartości rynkowej składników Działalności Nieruchomościowej przenoszonych do Spółki Przejmującej. Spółka Przejmująca przypisze wartości składników nabytych w ramach Podziału do działalności prowadzonej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Spółka Przejmująca ustali wartość początkową środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych dla celów podatkowych w wysokości wartości początkowej określonej w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych Spółki Dzielonej, zgodnie z art. 16g ust. 9 ustawy o CIT.

Spółka zaznacza, że przedmiotem wniosku nie jest kwestia zastosowania do planowanego Podziału przepisów art. 12 ust. 13 i ust. 14 ustawy o CIT. Wnioskodawca wnosi o przyjęcie jako elementu zdarzenia przyszłego objętego wnioskiem, że planowany Podział opisany we wniosku zostanie przeprowadzony z uzasadnionych przyczyn ekonomicznych, a tym samym, że nie znajdą do Wnioskodawcy zastosowania przepisy art. 12 ust. 13 i ust. 14 ustawy o CIT. Wnioskodawca zaznacza ponadto, że odrębne wnioski dotyczące skutków podatkowych planowanego Podziału złożą wspólnicy Spółki Dzielonej oraz Spółka Przejmująca.

Zdaniem Wnioskodawcy, przeniesienie zespołu składników materialnych i niematerialnych związanych z Działalnością Nieruchomościową na Spółkę Przejmującą w ramach planowanego Podziału przez wydzielenie będzie stanowić czynność wyłączoną z opodatkowania podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 6 pkt 1 ustawy o VAT oraz Spółka Przejmująca, jako następca prawny Spółki Dzielonej w zakresie przejętej zorganizowanej części przedsiębiorstwa (Działalność Nieruchomościowa), będzie zobowiązana – zgodnie z art. 91 ust. 9 ustawy o VAT – do dokonania ewentualnych korekt podatku naliczonego, o których mowa w art. 91 ust. 1–8 ustawy o VAT, w odniesieniu do składników majątkowych wchodzących w skład otrzymanego zespołu składników majątkowych stanowiących zorganizowaną część przedsiębiorstwa.

Uzupełnienie opisu zdarzenia przyszłego

Spółka Przejmująca w oparciu o nabyty zespół składników majątkowych związanych z Działalnością Nieruchomościową będzie miała faktyczną możliwość prowadzenia działalności gospodarczej bez angażowania dodatkowych składników majątkowych lub podejmowania dodatkowych działań faktycznych i prawnych.

Pytanie w zakresie podatku od towarów i usług ostatecznie sformułowane w uzupełnieniu

Czy przeniesienie zespołu składników materialnych i niematerialnych związanych z Działalnością Nieruchomościową na Spółkę Przejmującą w ramach planowanego Podziału przez wydzielenie będzie stanowić czynność wyłączoną z opodatkowania podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 6 pkt 1 ustawy o VAT oraz czy Spółka Przejmująca, jako następca prawny Spółki Dzielonej w zakresie przejętej zorganizowanej części przedsiębiorstwa (Działalność Nieruchomościowa), będzie zobowiązana – zgodnie z art. 91 ust. 9 ustawy o VAT – do dokonania ewentualnych korekt podatku naliczonego, o których mowa w art. 91 ust. 1–8 ustawy o VAT, w odniesieniu do składników majątkowych wchodzących w skład otrzymanego zespołu składników majątkowych stanowiących zorganizowaną część przedsiębiorstwa?

Państwa stanowisko w zakresie podatku od towarów i usług ostatecznie sformułowane w uzupełnieniu

Zgodnie z art. 6 pkt 1 ustawy o VAT, przepisów ustawy nie stosuje się do transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa. Pojęcie „transakcji zbycia" należy rozumieć w sposób zbliżony do pojęcia „dostawy towarów” w ujęciu art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, tj. obejmuje ono wszelkie czynności, w ramach których następuje przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, w tym również przeniesienie własności składników majątkowych w ramach podziału przez wydzielenie.

Jak wskazano w uzasadnieniu stanowiska Wnioskodawcy zawartym we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, zespół składników materialnych i niematerialnych związanych z Działalnością Nieruchomościową stanowi zorganizowaną część przedsiębiorstwa zarówno w rozumieniu art. 4a pkt 4 ustawy o CIT, jak i w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy o VAT. Definicje zawarte w obu tych przepisach są tożsame. Działalność Nieruchomościowa spełnia wszystkie przesłanki uznania za zorganizowaną część przedsiębiorstwa (dalej: „ZCP”), tj.:

i. stanowi zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązań – w skład Działalności Nieruchomościowej wchodzą nieruchomości (działka gruntowa, budynek kamienicy, budynek mieszkalny), wyposażenie, prawa z umów najmu, umów z dostawcami mediów i usług, zobowiązania kredytowe, środki na wyodrębnionym rachunku bankowym, lokaty, kaucje najemców oraz decyzje administracyjne,

ii. jest wyodrębniona organizacyjnie w istniejącym przedsiębiorstwie – Działalność Nieruchomościowa zostanie wyodrębniona w strukturze organizacyjnej Spółki na podstawie Uchwały Zarządu, z przypisanymi zasobami ludzkimi (zleceniobiorcami), składnikami majątkowymi i umowami,

iii. jest wyodrębniona finansowo – w ewidencji księgowej Spółki dojdzie do wyodrębnienia należności, zobowiązań, przychodów i kosztów Działalności Nieruchomościowej, co umożliwi sporządzenie odrębnego bilansu oraz rachunku zysków i strat,

iv. jest wyodrębniona funkcjonalnie i mogłaby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące zadania gospodarcze – Działalność Nieruchomościowa obejmuje kompletny zespół składników umożliwiający samodzielne prowadzenie działalności w zakresie najmu i zarządzania kamienicą oraz sprzedaży lokali mieszkalnych.

Przeniesienie tak wyodrębnionego zespołu składników majątkowych w ramach podziału przez wydzielenie stanowi transakcję zbycia zorganizowanej części przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 6 pkt 1 ustawy o VAT. W konsekwencji, czynność ta będzie wyłączona z opodatkowania podatkiem od towarów i usług.

Stanowisko Wnioskodawcy znajduje potwierdzenie w utrwalonej linii interpretacyjnej organów podatkowych, przykładowo w interpretacji Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 7 stycznia 2026 r., sygn. 0113-KDIPT1-2.4012.993.2025.1.KT.

Ponadto, zdaniem Wnioskodawcy, Spółka Przejmująca, jako następca prawny Spółki Dzielonej w zakresie przejętej zorganizowanej części przedsiębiorstwa, będzie zobowiązana – zgodnie z art. 91 ust. 9 ustawy o VAT – do dokonania ewentualnych korekt podatku naliczonego, o których mowa w art. 91 ust. 1–8 ustawy o VAT, w odniesieniu do składników majątkowych wchodzących w skład otrzymanego zespołu składników majątkowych stanowiących zorganizowaną część przedsiębiorstwa.

Zgodnie z art. 91 ust. 9 ustawy o VAT, w przypadku transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa korekta określona w art. 91 ust. 1–8 jest dokonywana przez nabywcę przedsiębiorstwa lub nabywcę zorganizowanej części przedsiębiorstwa. Przepis ten expressis verbis przenosi obowiązek kontynuowania korekt podatku naliczonego na podmiot, który nabywa ZCP w drodze transakcji zbycia.

W analizowanym zdarzeniu przyszłym Spółka Przejmująca nabędzie zespół składników majątkowych stanowiących zorganizowaną część przedsiębiorstwa (Działalność Nieruchomościową) w wyniku podziału przez wydzielenie w rozumieniu art. 529 § 1 pkt 4 Kodeksu spółek handlowych. Podział przez wydzielenie stanowi formę „transakcji zbycia" w rozumieniu art. 6 pkt 1 ustawy o VAT – jak wskazano w stanowisku ad. Pytanie 2, obejmuje on wszelkie czynności prowadzące do przeniesienia prawa do rozporządzania składnikami majątkowymi.

W konsekwencji, Spółka Przejmująca jako nabywca zorganizowanej części przedsiębiorstwa będzie zobowiązana do kontynuowania ewentualnych korekt podatku naliczonego, o których mowa w art. 91 ust. 1–8 ustawy o VAT, w odniesieniu do składników majątkowych wchodzących w skład nabytego zespołu składników stanowiących Działalność Nieruchomościową. Obowiązek ten obejmuje w szczególności korekty podatku naliczonego od towarów i usług, które w Spółce Dzielonej objęte były okresem korekty, o którym mowa w art. 91 ust. 2 ustawy o VAT.

Stanowisko Wnioskodawcy jest zgodne z utrwaloną praktyką interpretacyjną organów podatkowych, które konsekwentnie potwierdzają, że w przypadku podziału przez wydzielenie, w ramach którego przenoszona jest ZCP, obowiązek dokonywania korekt podatku naliczonego przechodzi na spółkę przejmującą na podstawie art. 91 ust. 9 ustawy o VAT.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku w zakresie uznania, że przeniesienie zespołu składników materialnych i niematerialnych związanych z Działalnością Nieruchomościową na Spółkę Przejmującą w ramach planowanego podziału przez wydzielenie będzie stanowić czynność wyłączoną z opodatkowania podatkiem VAT na podstawie art. 6 pkt 1 ustawy jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”.

Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”, podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:

Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel.

Stosownie do art. 2 pkt 6 ustawy:

Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o towarach – rozumie się przez to rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.

Przepisy regulujące prawną instytucję podziału spółek stanowią treść tytułu IV działu II ustawy z 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 18 ze zm.).

Zgodnie z art. 529 § 1 Kodeksu spółek handlowych wyróżniono sposoby dokonania podziału spółek kapitałowych. Zgodnie z ww. przepisem:

Podział może być dokonany:

1) przez przeniesienie całego majątku spółki dzielonej na inne spółki za udziały albo akcje spółki przejmującej, które obejmują wspólnicy spółki dzielonej (podział przez przejęcie);

2) przez zawiązanie nowych spółek, na które przechodzi cały majątek spółki dzielonej za udziały lub akcje nowych spółek, które obejmują wspólnicy spółki dzielonej (podział przez zawiązanie nowych spółek);

3) przez przeniesienie całego majątku spółki dzielonej na istniejącą i na nowo zawiązaną spółkę albo spółki za udziały lub akcje spółki albo spółek przejmujących i nowo zawiązanych, które obejmują wspólnicy spółki dzielonej (podział przez przejęcie i zawiązanie nowej spółki);

4) przez przeniesienie części majątku spółki dzielonej na istniejącą lub nowo zawiązaną spółkę albo spółki za udziały lub akcje spółki albo spółek przejmujących, nowo zawiązanych lub spółki dzielonej, które obejmują wspólnicy spółki dzielonej (podział przez wydzielenie);

5) przez przeniesienie części majątku spółki dzielonej na istniejącą lub nowo zawiązaną spółkę albo spółki za udziały lub akcje spółki albo spółek przejmujących lub nowo zawiązanych, które obejmuje spółka dzielona (podział przez wyodrębnienie).

Zatem należy stwierdzić, że przewidziany w art. 529 § 1 pkt 4 Kodeksu spółek handlowych podział dokonany przez przeniesienie części majątku spółki dzielonej na istniejącą spółkę lub spółkę nowo zawiązaną (podział przez wydzielenie), powoduje przeniesienie prawa własności wydzielonej części majątku. Złożoność procedur związanych z podziałem spółki nie ma przy tym znaczenia. Istotny jest efekt końcowy - przeniesienie własności.

W świetle powyższych regulacji dokonany, na podstawie Kodeksu spółek handlowych, podział przez wydzielenie i przeniesienie na istniejącą spółkę części majątku spółki dzielonej jest, na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług, operacją obejmującą zdarzenia podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Wyjaśnić jednak tutaj należy, że w sytuacji, gdy w wyniku podziału spółki przez wydzielenie przedmiotem przeniesienia własności jest przedsiębiorstwo lub zorganizowana część przedsiębiorstwa, to mamy do czynienia z transakcją zbycia w rozumieniu art. 6 pkt 1 ustawy o VAT, który to przepis wyłącza taką czynność z zakresu regulacji ustawy.

Zgodnie bowiem z art. 6 pkt 1 ustawy:

Przepisów ustawy nie stosuje się do transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa.

Ustawodawca w ww. przepisie nie zdefiniował, co należy rozumieć pod pojęciem „transakcji zbycia”. Uwzględniając zakres przedmiotowy ustawy o podatku od towarów i usług pojęcie to należy rozumieć w sposób zbliżony do pojęcia „dostawy towarów” w ujęciu art. 7 ust. 1 ustawy, tzn. „zbycie” obejmuje wszelkie czynności, w ramach których następuje przeniesienie prawa do rozporządzania przedmiotem jak właściciel, np. sprzedaż, zamianę, darowiznę, nieodpłatne przekazanie, przeniesienie własności w formie wkładu niepieniężnego, czyli aportu, podziału przez wydzielenie. Zbycie przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa podlega zasadzie swobody umów, a więc może nastąpić na podstawie każdej czynności rozporządzającej, w tym także w formie umowy sprzedaży lub przeniesienia w trybie podziału przez wydzielenie.

Podkreślenia wymaga, że ze względu na szczególny charakter przepisu art. 6 pkt 1 ustawy o podatku VAT, winien on być interpretowany ściśle, co oznacza, że ma zastosowanie wyłącznie w przypadku zbycia (a zatem wszelkich czynności, w ramach których następuje przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel) przedsiębiorstwa (w rozumieniu Kodeksu cywilnego) lub zorganizowanej jego części, zdefiniowanej w art. 2 pkt 27e ustawy.

W myśl art. 2 pkt 27e ustawy:

Przez zorganizowaną część przedsiębiorstwa – rozumie się organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązania, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, który zarazem mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące te zadania.

Podstawowym wymogiem wynikającym z powyższego przepisu jest więc to, aby zorganizowana część przedsiębiorstwa stanowiła zespół składników materialnych i niematerialnych (w tym zobowiązań). Kolejnym warunkiem jest wydzielenie tego zespołu w istniejącym przedsiębiorstwie. Wydzielenie to ma zachodzić na trzech płaszczyznach: organizacyjnej, finansowej i funkcjonalnej (przeznaczenie do realizacji określonych zadań gospodarczych). Elementami zespołu składników materialnych i niematerialnych, stanowiących zorganizowaną część przedsiębiorstwa, powinny być w szczególności aktywa trwałe, obrotowe, a także czynnik ludzki, czyli kadra pracownicza.

Wyodrębnienie organizacyjne oznacza, że zorganizowana część przedsiębiorstwa ma swoje miejsce w strukturze organizacyjnej podatnika jako dział, wydział, oddział itp. Przy czym, w doktrynie zwraca się uwagę, że organizacyjne wyodrębnienie powinno być dokonane na bazie statutu, regulaminu lub innego aktu o podobnym charakterze. Organizacyjny aspekt wyodrębnienia oznacza, że składniki tworzące „część przedsiębiorstwa” powinny posiadać cechę zorganizowania. Cecha ta powinna występować w „istniejącym przedsiębiorstwie”, a więc w ramach prowadzonej działalności i dotyczyć określonego zespołu składników tworzących część tego przedsiębiorstwa.

Wyodrębnienie finansowe najpełniej realizowane jest w przypadku zakładu lub oddziału osoby prawnej. Wyodrębnienie finansowe nie oznacza samodzielności finansowej, ale sytuację, w której przez odpowiednią ewidencję zdarzeń gospodarczych możliwe jest przyporządkowanie przychodów i kosztów oraz należności i zobowiązań do zorganizowanej części przedsiębiorstwa.

Natomiast wyodrębnienie funkcjonalne należy rozumieć jako przeznaczenie do realizacji określonych zadań gospodarczych. Zorganizowana część przedsiębiorstwa musi stanowić funkcjonalnie odrębną całość – obejmować elementy niezbędne do samodzielnego prowadzenia działań gospodarczych, którym służy w strukturze przedsiębiorstwa. Aby zatem część mienia przedsiębiorstwa mogła być uznana za jego zorganizowaną część, musi ona – obiektywnie oceniając – posiadać potencjalną zdolność do funkcjonowania jako samodzielny podmiot gospodarczy. Składniki majątkowe materialne i niematerialne wchodzące w skład zorganizowanej części przedsiębiorstwa muszą umożliwić Nabywcy podjęcie działalności gospodarczej w ramach odrębnego przedsiębiorstwa.

Ponadto wymagane jest, aby zorganizowana część przedsiębiorstwa mogła stanowić potencjalnie niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące zadania gospodarcze, których realizacji służy w istniejącym przedsiębiorstwie. Powyższe oznacza, że przez zorganizowaną część przedsiębiorstwa można rozumieć wyłącznie tę część przedsiębiorstwa, która jest przede wszystkim wyodrębniona organizacyjnie, ale także posiada wewnętrzną samodzielność finansową.

Zatem, aby w rozumieniu przepisów podatkowych, określony zespół składników majątkowych mógł zostać zakwalifikowany jako zorganizowana część przedsiębiorstwa, nie jest wystarczające jakiekolwiek zorganizowanie masy majątkowej, ale musi się ona odznaczać pełną odrębnością niezbędną do samodzielnego funkcjonowania w obrocie gospodarczym.

Zorganizowaną część przedsiębiorstwa tworzą więc składniki, będące we wzajemnych relacjach, takich, by można było mówić o nich jako o zespole, a nie o zbiorze przypadkowych elementów, których jedyną cechą wspólną jest własność jednego podmiotu gospodarczego.

Reasumując, na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług mamy do czynienia ze zorganizowaną częścią przedsiębiorstwa, jeżeli spełnione są łącznie następujące przesłanki:

1) istnieje zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązania;

2) zespół ten jest organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie;

3) składniki te przeznaczone są do realizacji określonych zadań gospodarczych;

4) zespół tych składników mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące ww. zadania gospodarcze.

Brak zaistnienia którejkolwiek z omawianych powyżej przesłanek wyklucza uznanie zespołu składników majątkowych przedsiębiorstwa za jego zorganizowaną część w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy.

Ponadto, przy ocenie czy składniki majątku powinny być uznane za zorganizowaną część przedsiębiorstwa, o której mowa w art. 2 pkt 27e ustawy uwzględnić należy następujące okoliczności:

zamiar kontynuowania przez nabywcę działalności prowadzonej dotychczas przez zbywcę przy pomocy składników majątkowych będących przedmiotem transakcji oraz
faktyczną możliwość kontynuowania tej działalności w oparciu o składniki będące przedmiotem transakcji.

Wskazanej oceny należy dokonać na moment przeprowadzenia transakcji. Tym samym, w przypadku, gdy konieczne dla kontynuowania działalności gospodarczej jest angażowanie przez nabywcę innych składników majątku, które nie są przedmiotem transakcji lub podejmowanie dodatkowych działań, brak jest możliwości stwierdzenia, że w danym przypadku zespół składników majątkowych stanowi przedsiębiorstwo lub zorganizowaną część przedsiębiorstwa.

Ustalenie, czy przenoszony na nabywcę zespół składników umożliwia kontynuację działalności prowadzonej przez zbywcę wymaga oceny, czy zawiera on składniki pozwalające na kontynuowanie działalności gospodarczej realizowanej uprzednio przez zbywcę bez konieczności:

angażowania przez nabywcę innych składników majątku, które nie są przedmiotem transakcji lub
podejmowania dodatkowych działań faktycznych lub prawnych (np. zawarcia umów) niezbędnych do prowadzenia działalności gospodarczej w oparciu o przejęte składniki.

Zaznaczenia wymaga, że definicja zorganizowanej części przedsiębiorstwa zawarta w przepisie art. 2 pkt 27e ustawy, nie jest definicją samoistną, lecz należy rozpatrywać ją m.in. w kontekście uregulowań art. 6 pkt 1 ustawy, który wyłącza z opodatkowania podatkiem od towarów i usług zbycie składników majątkowych i niemajątkowych uprzednio wyodrębnionych organizacyjnie i finansowo w istniejącym przedsiębiorstwie, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, nie dotyczy natomiast zbycia poszczególnych składników majątkowych przedsiębiorstwa.

Zakres powyższego wyłączenia z zakresu opodatkowania zdefiniował w wyrokach Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej. W wyroku z 27 listopada 2003 r. w sprawie Zita-Modes C-497/01, TSUE stwierdził, że:

„celem ww. opcji jest uproszczenie rozliczeń związanych z przeniesieniem majątku przedsiębiorstwa lub jego części, bądź wniesieniem ich aportem. W wyroku tym przyjęto, że jeżeli państwo członkowskie wprowadziło do swojego systemu VAT opcję zawartą w pierwszym zdaniu art. 5 ust. 8 Szóstej Dyrektywy uznając, że w przypadku wydania całości majątku nie ma miejsca dostawa towarów w rozumieniu regulacji VAT, to zasada ta ma zastosowanie – nie wyłączając możliwości ograniczenia jej stosowania do okoliczności zawartych w zdaniu drugim tego samego paragrafu – do każdego wydania przedsiębiorstwa lub samodzielnej części przedsiębiorstwa, włączając składniki materialne i niematerialne, które łącznie stanowią przedsiębiorstwo lub część przedsiębiorstwa, mogącego samodzielnie prowadzić działalność gospodarczą. Nabywca musi jednak wyrazić zamiar dalszego prowadzenia nabytego przedsiębiorstwa lub jego części, a nie jego bezpośredniej likwidacji i sprzedaży zapasów. TSUE wskazał, że biorąc pod uwagę cel dyrektywy, pojęcia w niej użyte powinny być interpretowane w sposób jednolity i niezależny (autonomiczny), uwzględniając kontekst i cel regulacji. W wyroku tym, dokonując wykładni funkcjonalnej art. 5 ust. 8 Szóstej Dyrektywy, TSUE uznał, że celem wyłączenia zbycia przedsiębiorstwa z opodatkowania jest zapewnienie neutralności podatkowej takiej czynności, która obciążając stronę istotnym zobowiązaniem podatkowym i tak rodziłaby prawo do odliczenia lub zwrotu podatku naliczonego. Trybunał podkreślił, że przeniesienie, o jakim mowa w art. 19 Dyrektywy 2006/112/WE, dotyczy między innymi części przedsiębiorstwa, a istotne znaczenie ma funkcjonalne powiązanie składników majątkowych umożliwiające realizację określonego zadania gospodarczego”.

Ponadto TSUE zauważył, że:

„przejmującego należy traktować jako następcę zbywającego, przy czym, aby przejmujący mógł zostać uznany za następcę zbywającego, musi on kontynuować działalność prowadzoną przez zbywcę”.

Jak wskazał Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z 10 listopada 2011 r. w sprawie C-444/10 Schriever „przekazanie całości lub części aktywów” należy interpretować w taki sposób, że:

„obejmuje ono przekazanie przedsiębiorstwa lub jego samodzielnej części, w tym składników materialnych i ewentualnie niematerialnych, łącznie składających się na przedsiębiorstwo lub część przedsiębiorstwa zdolną prowadzić samodzielną działalność gospodarczą”.

Podobne stanowisko prezentowane jest w orzecznictwie sądów administracyjnych (wyroki NSA: z 25 czerwca 2013 r. sygn. akt I FSK 955/12 oraz z 21 listopada 2016 r. sygn. akt I FSK 1316). Zgodnie natomiast z orzecznictwem TSUE (wyrok TSUE z 10 listopada 2011 r. w sprawie C-444/10 Christel Schriever, pkt 26) ocena, jakie dobra – ruchome lub nieruchome – są niezbędne do utworzenia przedsiębiorstwa lub ZCP, musi być dokonywana:

„(…) z punktu widzenia charakteru prowadzonej działalności gospodarczej”.

O tym, czy nastąpiło zbycie przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa decydują każdorazowo okoliczności faktyczne związane z konkretną transakcją. Podatnik obowiązany jest do prawidłowego określenia przedmiotu opodatkowania, co wiąże się z koniecznością prawidłowego zdefiniowania dokonywanej czynności.

Z przedstawionego opisu sprawy wynika, że są Państwo zarejestrowanym, czynnym podatnikiem VAT. Przeważającym przedmiotem Państwa działalności jest działalność agencji reklamowych (PKD 73.11.Z). Ponadto, prowadza Państwo również działalność w zakresie m.in.: pośrednictwa w sprzedaży czasu i miejsca na cele reklamowe, działalności usługowej związanej z przygotowywaniem do druku, produkcji filmów i nagrań wideo, działalności fotograficznej, a także realizacji projektów budowlanych związanych ze wznoszeniem budynków (PKD 41.10).

Zatem w ramach prowadzonej przez Państwa działalności można wyodrębnić dwa obszary działalności gospodarczej:

1. Działalność Marketingowa (Agencja Reklamowa)

2. Działalność Nieruchomościowa (Kamienica i budynek mieszkalny).