0114-KDIP1-1.4012.432.2026.2.MM

Interpretacja indywidualna

– stanowisko prawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

9 czerwca 2026 r. wpłynął Państwa wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy ustalenia czy sprzedaż aktywów Spółki stanowić będzie sprzedaż zorganizowanej części przedsiębiorstwa, która nie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT oraz czy Opłata wstępna podlega opodatkowaniu podatkiem VAT.

Uzupełnili go Państwo – w odpowiedzi na wezwanie – pismem z 28 lipca 2026 r.

Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

„A.” Spółka Akcyjna (dalej: Wnioskodawca lub Spółka) jest osobą prawną, będącą polskim rezydentem podatkowym dla celów podatku dochodowego od osób prawnych oraz czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług.

Działalność Spółki skupia się na prowadzeniu sieci lokali gastronomicznych (dalej: Lokale) pod marką B., w których prowadzone są restauracje. Podstawowym produktem oferowanym w punktach jest (...), natomiast w ofercie znajdują się również inne dania, przystawki oraz desery.

Spółka prowadzi działalność jako sieć lokali gastronomicznych - własnych i franczyzowych. Lokale Spółki są zarządzane w systemie rozproszonym - Spółka posiada zespół osób zarządzających oraz doradców czy audytorów, którzy z poziomu centralnego wspierają funkcjonowanie wszystkich Lokali. Nie jest tak, że każdy Lokal posiada osobnych menedżerów, którzy w 100% zarządzają Lokalem od A do Z. Funkcje zarządcze w Lokalu są bardzo ograniczone i sprowadzają się głównie do prostych kwestii bieżących, jak ustalanie grafiku czy zarządzanie reklamacjami. Wszelkie istotne kwestie strategiczne, takie jak kierunek rozwoju sieci, zapadają na poziomie wyższym niż Lokal (w zarządzie Spółki).

Na w pełni funkcjonujący Lokal składają się następujące elementy:

1)  rzeczy ruchome (wyposażenie oraz zapasy), w szczególności:

a. (...),

b.  meble,

c.   wyposażenie kuchni (narzędzia kuchenne, naczynia, etc.),

d.  wyposażenie sali konsumpcyjnej,

e.  nośniki reklamy,

f.    produkty spożywcze,

2)  personel:

a.  zatrudniony na umowę o pracę (w niektórych lokalach - brak),

b.  współpracujący na podstawie umów cywilnoprawnych,

3)  „nakłady”, tj. w szczególności prace remontowo - budowlane poniesione na wykończenie, wyremontowanie lub ulepszenie lokalu (malowanie ścian, panele podłogowe, lady, blaty, trwała zabudowa meblowa etc.; tego rodzaju wydatki na gruncie podatku dochodowego mogą mieć charakter remontowy i mogą być zaliczane do kosztów pośrednich albo ulepszeniowych i podlegać amortyzacji),

4)  skutery - pojazdy wykorzystywane do dostawy zamówień do klientów Spółki (przy czym nie zawsze do danego lokalu przypisany jest konkretny skuter - może być tak, że jeden skuter obsługuje kilka Lokali),

5)  sprzęt elektroniczny/IT - komputery, ekrany, terminale, kasy fiskalne itp.,

6)  umowa najmu - zawarta pomiędzy Spółką a właścicielem lub innym dysponentem lokalu,

7)  inne umowy z dostawcami (energia, gaz, woda, Internet, telefonia komórkowa, sprzątanie, ochrona etc.). Przy czym znaczna część tego rodzaju umów jest zawarta dla całej sieci i nie jest przypisana do konkretnego lokalu.

Powyższy katalog nie jest całkowicie zamknięty - w poszczególnych Lokalach mogą znajdować się dodatkowe elementy wyposażenia. Np. restauracja, która posiada ogródek, może dysponować np. hamakami albo leżakami. Co do zasady jednak, istota takich dodatkowych elementów nie będzie odbiegać od tych wymienionych powyżej, elementy te nie będą mieć też istotnej wartości ani istotnego wpływu na funkcjonowanie Lokalu.

Każdy z Lokali jest oznaczony marką „B.”. Lokale korzystają z tej marki na tej postawie, że prawo do korzystania z niej przysługuje Spółce (franczyzobiorcy muszą w tym celu zawierać umowę franczyzową).

Spółka prowadzi działalność gospodarczą najczęściej w wynajmowanych przez siebie Lokalach, poprzez zatrudnianych przez siebie pracowników i zleceniobiorców, z wykorzystaniem nabytych na własność lub użytkowanych pod innym tytułem prawnym urządzeń. Chociaż każdy Lokal posiada pewną odrębność organizacyjną, ale z uwagi na scentralizowane zarządzanie siecią, zarówno pracownicy/współpracownicy, jak i sprzęt mogą być kierowani do różnych Lokali, w zależności od bieżących potrzeb biznesowych. Na przykład powszechnie zdarza się, że jeden skuter jest używany do obsługi kilku Lokali.

Przyjęcie przez Spółkę takiej formuły zarządzania powoduje, że co do zasady, ani pracownicy/współpracownicy, ani wykorzystywane przez nich narzędzia i wyposażenie Lokali, nie są bezwzględnie związane z jednym konkretnym Lokalem, ale mogą być wykorzystywane w zależności od potrzeb.

Spółka w ramach planowanych działań biznesowych, związanych z rozwojem modelu sprzedaży franczyzowej, zamierza zawrzeć z osobami zainteresowanymi prowadzeniem restauracji na własny rachunek, w dotychczasowej lokalizacji wykorzystywanej przez Spółkę, umowy sprzedaży aktywów składających się na wyposażenie Lokalu i zapas. Umowa taka nie będzie przenosić żadnych innych składników związanych z Lokalem, w szczególności jej zawarcie nie będzie prowadzić do cesji umów, przeniesienia należności i zobowiązań ani przeniesienia zakładu pracy. Może wystąpić sytuacja, w której Spółka zawrze z jedną osobą umowę sprzedaży aktywów dotyczącą więcej niż jednego Lokalu.

Spółka zaznacza, że jej celem jest ustalenie takiego modelu transakcji, który będzie maksymalnie prosty i przejrzysty. Wynika to m.in. z tego, że nowymi franczyzobiorcami mogą być obcokrajowcy, nieposiadający wiedzy na temat prawa polskiego. Jest to również komfortowa forma transakcji dla samej Spółki, ponieważ w tej formule Spółka nie jest zmuszona do zapewnienia, że poszczególne umowy zostaną skutecznie przeniesione na franczyzobiorcę. Pracochłonność takiej transakcji jest więc oczywiście niższa, ale również ryzyko dla Spółki jest niższe, ponieważ franczyzobiorca samodzielnie bierze odpowiedzialność za zapewnienie sobie dostawy poszczególnych świadczeń oraz ich jakość.

W celu rozpoczęcia współpracy franczyzowej z zainteresowanym, pomiędzy Spółką a franczyzobiorcą zawarte zostaną trzy niezależne umowy:

1)  umowa sprzedaży aktywów,

2)  umowa franczyzowa,

3)  umowa podnajmu Lokalu.

Spółka zaznacza, że zawiera też umowy franczyzowe bez zawierania umowy sprzedaży aktywów lub umowy podnajmu - wówczas franczyzobiorca od początku organizuje wszystkie składniki restauracji. Taki przypadek nie jest jednak przedmiotem niniejszego wniosku.

Umową sprzedaży aktywów objęte zostaną przedmioty materialne, stanowiące wyposażenie Lokalu, opisane wyżej. Będą to rzeczy ruchome, stanowiące przede wszystkim wyposażenie i sprzęt, ewentualnie skuter oraz nakłady. Umowa nie będzie obejmowała sprzedaży praw do znaku towarowego ani udzielenia licencji na jego wykorzystanie. Wykorzystanie znaku towarowego będzie elementem odrębnej, niezależnej umowy franczyzowej. W toku późniejszej współpracy może dojść do sytuacji, że franczyzobiorca wypowie umowę franczyzy, natomiast wciąż pozostanie w posiadaniu nabytego w ramach Umowy sprzedaży aktywów wyposażenia.

Umowa podnajmu będzie stanowić „zwykły” podnajem, tzn. będzie dotyczyć wyłącznie wynajmu lokalu rozumianego jako wyodrębniona część obcej nieruchomości. Umowa ta nie będzie przewidywać zapewnienia żadnych dodatkowych świadczeń poza udostępnieniem tej części nieruchomości. Spółka pozostanie stroną stosunku najmu jako najemca Lokalu, w którym franczyzobiorca będzie prowadził działalność gospodarczą. W ramach współpracy z franczyzobiorcą Spółka podnajmie mu lokal. Ma to być dla Spółki najdalej idąca forma zabezpieczenia, aby umowa franczyzowa była realizowana zgodnie z jej postanowieniami - w skrajnych przypadkach naruszania postanowień umowy franczyzowej, Spółka ma możliwość wypowiedzenia umowy podnajmu Lokalu, co zmusi franczyzobiorcę do opuszczenia Lokalu i zaprzestania prowadzenia w nim działalności.

Spółka zaznacza, że zawarcie umowy franczyzowej jest luźno powiązane z umową sprzedaży aktywów i umową podnajmu. Jak już wskazano, Spółka zawiera umowy franczyzy także z franczyzobiorcami, którzy nie nabywają od niej aktywów, ale organizują je sami. Ten aspekt wymaga podkreślenia - zawarcie umowy sprzedaży aktywów nie jest warunkiem podpisania umowy franczyzowej i na odwrót. W przypadku, gdyby Spółka miała na celu zaniechanie działalności Lokalu, to mogłaby sprzedać aktywa dowolnej osobie w celu otwarcia restauracji innej sieci. Z drugiej strony, franczyzobiorca może po prostu zawrzeć umowę franczyzową i zorganizować sobie samodzielnie restaurację w dowolnej lokalizacji od zera. Niemniej przedmiotem niniejszego wniosku jest tylko taka sytuacja, gdzie wszystkie 3 umowy (sprzedaży aktywów, franczyzowa i podnajmu) zawierane są w ramach jednej transakcji.

Z kolei w ramach umowy franczyzowej, franczyzobiorca uzyska uprawnienie - jak już wskazano - do prowadzenia działalności gospodarczej pod znakiem towarowym B., ale także możliwość lub obowiązek korzystania z innych elementów franczyzy, np. przepisów na posiłki czy know-how. Spółka może przy zawarciu umowy franczyzowej pobierać opłatę licencyjną, przy czym ta opłata nie będzie w żaden sposób zależna od tego, czy dany franczyzobiorca zawiera ze Spółką dodatkowo umowę najmu.

Z uwagi na fakt, że w branży gastronomicznej lokalizacja punktu gastronomicznego ma bardzo istotne znaczenie dla obrotów, jakie będzie generował franczyzobiorca, w umowie podnajmu ustalona zostanie opłata wstępna (dalej: Opłata wstępna) za przejęcie Lokalu, której wysokość zostanie określona na podstawie atrakcyjności lokalizacji danego Lokalu (jego szacowanych zysków). Opłata wstępna może otrzymać inną nazwę, na przykład „czynsz inicjalny”.

Z kolei cena sprzedaży aktywów będzie ustalona na podstawie ich wartości rynkowej (tzn. aktywa zostaną wymienione w umowie, jednak bez jednostkowego określania wartości każdej rzeczy; innymi słowy zostanie określona kwota za sumę aktywów, nie zaś za poszczególne elementy). Franczyzobiorca, nabywając przedmiotowe aktywa, będzie posiadał swobodę co do ich przeznaczenia w tym lub innym Lokalu bądź dalszej odsprzedaży.

W ramach umowy sprzedaży aktywów zostanie przeniesiona własność:

1)  rzeczy ruchomych (wyposażenia) i zapasu, w szczególności:

a.  (...),

b.  meble,

c.   wyposażenie kuchni,

d.  wyposażenie sali konsumpcyjnej,

e.  nośników reklamy,

f.    produktów spożywczych (wg stanu na dzień zawarcia umowy sprzedaży),

2)  ewentualnie skutera (o ile jest on przypisany do Lokalu),

3)  sprzętu elektronicznego/IT,

4)  nakładów.

W ramach umowy sprzedaży aktywów, na franczyzobiorcę nie zostaną natomiast przeniesione uprawnienia ani obowiązki wynikające z umowy najmu Lokalu ani żadnych innych umów.

Spółka nie przenosi na franczyzobiorcę żadnych aktywów niematerialnych, takich jak znak towarowy czy licencje do oprogramowania. Jak już wspomniano, Spółka nie przeniesie też na franczyzobiorcę żadnych należności ani zobowiązań. Wszelkie czynności gospodarcze, dokonane przed dniem zawarcia umowy sprzedaży aktywów, będą rozliczone przed jej zawarciem lub po jej zawarciu, ale franczyzobiorca nie przejmie żadnych dostaw w toku ich realizacji i nie zafakturuje żadnych świadczeń wykonanych częściowo przez Spółkę.

W wyniku zawarcia umowy sprzedaży aktywów nie dojdzie do przeniesienia umów o pracę. W szczególności, nie dojdzie do przejścia zakładu pracy na franczyzobiorcę zgodnie z art. 23¹ § 1 ustawy kodeks pracy. Franczyzobiorca nie przejmie też na mocy tej umowy żadnych umów cywilnoprawnych z personelem. W efekcie franczyzobiorca będzie odpowiedzialny za samodzielne zapewnienie personelu dla organizowanej restauracji.

W gestii franczyzobiorcy będzie samodzielne zapewnienie funkcji zarządczej w organizowanej restauracji. Członkowie zarządu Spółki nie wejdą w skład zarządu przedsiębiorstwa franczyzobiorcy ani nie będą nim zarządzać na podstawie innego tytułu prawnego.

Uzupełnienie opisu zdarzenia przyszłego

W odpowiedzi na pytania Organu wskazali Państwo:

1)  Czy ustalona w umowie podnajmu „Opłata wstępna” za przejęcie Lokalu będzie płatna jednorazowo, czy też będzie uiszczana miesięcznie?

Odp. Opłata będzie płatna jednorazowo. Ewentualnie w przyszłości Spółka może wprowadzić opcję rozłożenia tej opłaty na raty (konstrukcja kredytu kupieckiego) za wynagrodzeniem. Nie zmieni to jednak jej jednorazowego charakteru, a co najwyżej warunki płatności.

2)  Czy „Opłata wstępna” będzie rodzajem zadatku na najem, czy jej wartość zmniejszy należność za późniejszy czynsz najmu?

Odp. Nie, opłata w żaden sposób nie może być porównana do zadatku i nie zmniejszy należności za późniejszy czynsz. Będzie to jednorazowa, bezzwrotna opłata. Co najwyżej jej płatność może zostać rozłożona na raty.

3)  Jaki będzie okres trwania umowy podnajmu Lokalu?

Odp. Umowy będą zawierane na czas oznaczony, zgodny z okresem trwania umowy najmu zawieranej przez Spółkę (czyli Spółka ma w zawartej umowie najmu jeszcze np. 7 lat do końca umowy i na tyle też zawrze umowę podnajmu).

4)  Czy zapłata „Opłaty wstępnej" gwarantuje, że umowa podnajmu będzie zawarta na konkretny okres, bez możliwości wcześniejszego wypowiedzenia?

Odp. Zapłata „Opłaty wstępnej” gwarantuje zawarcie umowy na konkretny okres w tym sensie, że umowa podnajmu zawierana jest na pewien czas oznaczony. Zapłata opłaty gwarantuje więc przystąpienie do stosunku najmu na określony okres i wydanie Lokalu.

5)  Czy „Opłata wstępna” będzie gwarantować przyszły najem Lokalu w danej lokalizacji?

Odp. Tak, zapłata Opłaty wstępnej gwarantuje przyszły najem Lokalu w danej lokalizacji. Pisząc bardziej precyzyjnie - jej zapłata jest warunkiem zawarcia umowy najmu Lokalu.

6)  Czy „Opłata wstępna” będzie gwarantować (zabezpieczać) nabywcę podnajmu, że umowa sprzedaży aktywów, umowa franczyzowa i umowa podnajmu będzie zawarta?

Odp. Nie. Opłata ta zdecydowanie nie jest żadnego rodzaju kaucją. Te umowy są od siebie niezależne, mimo ścisłego powiązania ze sobą. Przede wszystkim możliwe jest zawarcie umowy franczyzowej bez zawierania pozostałych umów - jest tak wtedy, gdy franczyzobiorca sam organizuje lokal od zera, zamiast go przejmować.

Oczywiście jednak, w interesie franczyzobiorcy jest zabezpieczenie przed taką sytuacją, gdzie po zawarciu umowy podnajmu nie doszłoby do zawarcia umowy franczyzowej - co spowodowałoby, że przejąłby Lokal bez możliwości prowadzenia w nim restauracji marki B. W praktyce jednak nie ma konieczności umownego ustanawiania takich zabezpieczeń ze względów wskazanych w odpowiedzi na pytanie nr 7.

7)  Czy „Opłata wstępna” będzie zwracana, jeśli nie dojdzie do zawarcia umowy sprzedaży aktywów, umowy franczyzowej i umowy podnajmu?

Odp. Nie, umowa nie będzie gwarantowała prawa do zwrotu Opłaty wstępnej, w razie gdyby umowy nie zostały zawarte. Taka gwarancja jest jednak całkowicie zbędna. Te umowy - jeśli w ogóle występują razem (jak wspomniano we wniosku, nie zawsze tak jest) - podpisywane są jednocześnie. W praktyce zatem franczyzobiorca nie ponosi ryzyka, że zawrze umowę najmu, a nie zostanie z nim zawarta umowa sprzedaży aktywów lub umowa franczyzowa.

8)  Czy w zamian za otrzymaną od franczyzobiorcy „Opłatę wstępną” są Państwo zobowiązani do wykonania jakichkolwiek czynności/świadczeń na rzecz franczyzobiorcy (jeśli tak, to proszę je wskazać)?

Odp. Tak. W zamian za otrzymaną od franczyzobiorcy „Opłatę wstępną” Spółka będzie zobowiązana przystąpić do umowy najmu i udostępnić franczyzobiorcy Lokal do użytkowania. Umowa ponadto wprost wskazuje, że „Opłata wstępna” jest należna „z tytułu przejęcia Lokalu wraz z prawem do prowadzenia w nim restauracji w Systemie B. oraz bazą klientów tej restauracji”. O ile zatem w cywilnoprawnym sensie świadczeniem jest udostępnienie Lokalu (czyli po prostu najem), to w sensie ekonomicznym/biznesowym franczyzobiorca uiszcza Opłatę po to, aby przejąć Lokal generujący określone zyski.

Czyli w sensie prawnym Opłatę wstępną należy uznać za wynagrodzenie z tytułu najmu, dokładnie tak samo jak w przypadku miesięcznych czynszów. Różnica jest tylko taka, że Opłata wstępna płacona jest przy uruchomieniu umowy najmu i warunkuje jej uruchomienie, nie jest zaś powiązana z poszczególnymi okresami użytkowania przedmiotu najmu. Z perspektywy prawnej mechanizm ten jest bardzo podobny czy wręcz identyczny do opłaty wstępnej w umowie leasingu. Różnica jest natomiast w ekonomicznych przyczynach wprowadzenia opłaty. W przypadku umowy leasingu opłata wstępna jest odpowiednikiem wkładu własnego w umowie kredytowej. Natomiast Opłata wstępna jest wprowadzana przez Spółkę, gdyż jest ona wynagrodzeniem Spółki za przekazanie Lokalu, który przynosi określone zyski.

Pytania

1.  Czy w przedstawionym zdarzeniu przyszłym, sprzedaż aktywów Spółki stanowić będzie sprzedaż zorganizowanej części przedsiębiorstwa, która nie podlega opodatkowaniu VAT?

2.  Czy w przedstawionym zdarzeniu przyszłym, Opłata wstępna podlega opodatkowaniu VAT?

Państwa stanowisko w sprawie

Ad 1:

Zdaniem Spółki, sprzedaż aktywów nie stanowi sprzedaży zorganizowanej części przedsiębiorstwa, a tym samym podlega VAT.

Ad 2:

Zdaniem Spółki Opłata wstępna podlega VAT.

Stanowisko wraz z uzasadnieniem w zakresie pytania nr 1:

Zgodnie z art. 2 pkt 27e ustawy o VAT przez zorganizowaną część przedsiębiorstwa (dalej: ZCP) rozumie się organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązania, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, który zarazem mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące te zadania.

W rozumieniu powyższej regulacji prawnej (analogiczna definicja została zawarta w art. 4a pkt 4 ustawy o CIT), aby określony zespół składników majątkowych mógł zostać zakwalifikowany jako ZCP, spełniać powinien następujące warunki:

‒    musi istnieć zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązań,

‒    zespół ten powinien być organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie,

‒    składniki przedsiębiorstwa przeznaczone są do realizacji określonych zadań gospodarczych,

‒    zespół tych składników mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo realizujące wskazane zadania.

Zestaw aktywów będących przedmiotem umowy sprzedaży nie spełnia ww. definicji ZCP. Aktywa te nie stanowią wyodrębnionej organizacyjnie i finansowo części Spółki, nie realizują niezależnie całości lub części bieżącej działalności Wnioskodawcy (usługi gastronomicznej), nie obejmują zaplecza osobowo-materialnego do kompleksowego wykonywania zadań. Same aktywa (trwałe i zapas) nie mogą stanowić niezależnego przedsiębiorstwa, samodzielnie realizującego swoje zadania, ponieważ nie są wystarczające do podjęcia jakiejkolwiek działalności.

Aby takie aktywa mogły być poddane wykorzystaniu, niezbędne jest ich uzupełnienie o kilka bardzo istotnych elementów składających się na przedsiębiorstwo, takie jak m.in. wartości niematerialne i kadra pracownicza. Od strony majątkowej najistotniejszymi składnikami ZCP są odpowiednio ruchomości (np. wyposażenie) i zapasy (towary), a także powiązane z tą działalnością należności i zobowiązania. Od strony aktywów niemajątkowych kluczowym składnikiem ZCP są pracownicy (kadra). Te składniki są kluczowe dla możliwości niezachwianej kontynuacji działalności przez ZCP. Jak wskazano w opisie zdarzenia przyszłego, składników takich, a tym samym możliwości prowadzenia takiej działalności, nie zapewnia opisana transakcja sprzedaży aktywów.

Zagadnieniem związanym z kadrą jest też wykonywanie funkcji zarządczej. Ta nie będzie mogła być kontynuowana, ponieważ w Spółce jest ona pełniona w sposób rozproszony (centralne zarządzanie Spółką, zarządzanie Lokalem częściowo na miejscu, a częściowo z poziomu centralnego), a franczyzobiorca nie przejmie zarządu Spółki.

Innym składnikiem przedsiębiorstwa są też należności i zobowiązania. Spółka zaznaczyła w opisie zdarzenia przyszłego, że żadna umowa - czy to z personelem, czy to z dostawcą jakiejkolwiek usługi - nie zostanie przeniesiona na franczyzobiorcę. Oznacza to, że franczyzobiorca będzie zmuszony do samodzielnego zapewnienia sobie dostaw, np. mediów.

Sama umowa zbycia aktywów nie pozwoli na kontynuację działalności w dotychczasowej formie także dlatego, że Lokal nie będzie mógł w oparciu o tę umowę działać jako restauracja B. W tym celu konieczne jest zawarcie całkowicie osobnej i niezależnej umowy franczyzowej. Bez zawarcia tej umowy, nabywca aktywów mógłby co najwyżej zorganizować sobie na miejscu Lokalu całkowicie inny lokal gastronomiczny (niebędący elementem sieci B.), jednak nabywany zestaw aktywów nie byłby wystarczający nawet do takiego celu. W dalszym ciągu bowiem byłby to wyposażony lokal z zapasami produktów, bez możliwości ich przygotowania i sprzedaży - do tego bowiem potrzebne są know-how, zarząd i personel.

Zbycie ZCP różni się od zbycia aktywa rzeczowego tym, że wraz z aktywami rzeczowymi przenoszone są aktywa i pasywa związane z danym rodzajem działalności, a które nie są niezbędne do przeniesienia samego aktywa rzeczowego, za to są niezbędne do kontynuacji działalności poprzednika.

Dlatego, w ocenie Wnioskodawcy, sprzedaż wyposażenia lokalu przeznaczonego do prowadzenia restauracji nie stanowi sprzedaży ZCP. ZCP stanowiłaby sprzedaż całej działalności restauracyjnej, włącznie z przeniesieniem pracowników, którzy pracują w lokalu, cesją umów na dostawy towaru, mediów itp. oraz należnościami i zobowiązaniami dotyczącymi tej działalności. Dla porządku warto wskazać na następujące orzeczenie:

‒    w wyroku NSA z 24 listopada 2016 r., sygn. I FSK 1316/15: (...) Okoliczność, że zorganizowaną część przedsiębiorstwa tworzy zespół składników majątkowych zdolny do prowadzenia niezależnej (samodzielnej) działalności gospodarczej należy rozumieć w ten sposób, że w kształcie, w jakim zespół ten jest zbywany, może on wykonywać określone zadania gospodarcze. Innymi słowy, realizacja określonych zadań gospodarczych możliwa jest z wykorzystaniem tego określonego zespołu składników majątkowych, nie zaś dopiero w połączeniu z innymi składnikami majątkowymi, czy też dopiero w połączeniu z przedsiębiorstwem nabywcy.

‒    Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, owa „niezależność prowadzenia działalności gospodarczej” powinna być więc rozumiana w ten sposób, że „zespół składników majątkowych” posiada zdolność do prowadzenia takiej działalności w sytuacji, gdy stanowi konglomerat, który sam w sobie, bez uzupełniania go o dodatkowe elementy (po nabyciu i włączeniu do przedsiębiorstwa nabywcy) zdolny jest do prowadzenia działalności. W takiej sytuacji można go uznać za zorganizowaną cześć przedsiębiorstwa.

Kluczowy fragment uzasadnienia ww. wyroku dotyczy tego, że z ZCP mamy do czynienia tylko wtedy, gdy przenoszone aktywa i zobowiązania same w sobie stanowią przedsiębiorstwo i nie wymagają istotnego uzupełnienia, aby mogła mieć miejsce kontynuacja jego działalności.

Jak wynika z opisanego zdarzenia przyszłego, sprzedawane aktywa nie stanowią ZCP. Nie jest to zespół składników majątku, który bez uzupełnienia lub połączenia z przedsiębiorstwem nabywcy, byłby zdolny do samodzielnej realizacji zadań gospodarczych. W celu kontynuacji działalności nabywca będzie zmuszony uzupełnić nabyty zespół aktywa przynajmniej o:

a)  personel,

b)  prawa wynikające z umowy najmu (prawo do Lokalu oraz do znajdujących się w nim nakładów),

c)  możliwość korzystania z mediów oraz innych podstawowych usług jak ochrona czy sprzątanie,

d)  prawo do korzystania z marki i know-how B. (które zostaną przyznane w oparciu o umowę franczyzową),

e)  funkcję zarządczą.

Oczywiście, kluczowy w tym obszarze jest personel. Prowadzenie restauracji bez kilkuosobowego personelu (kucharze, kelnerzy, w przypadku (...) - także dostawcy posiłków) jest całkowicie niemożliwe. Brak automatycznego przeniesienia personelu oznacza w konsekwencji, że franczyzobiorca będzie musiał samodzielnie ten personel zorganizować, aby otworzyć restaurację. W praktyce wymusi to inne okoliczności transakcji. Z jednej strony, franczyzobiorca nie będzie mógł kupić restauracji z dnia na dzień, ponieważ będzie musiał odpowiednio wcześniej zorganizować personel restauracji. Z drugiej zaś, element ten będzie musiał znaleźć odzwierciedlenie w cenie transakcji. Gdyby Spółka sprzedawała ZCP, mogłaby też uwzględnić w cenie transfer personelu, tzn. pobrać wynagrodzenie za to, że uprzednio zrekrutowała i przeszkoliła ten personel. Powstają też inne skutki takiej formuły sprzedaży - nieprzeniesiony personel Spółka będzie mogła przenieść do innych swoich Lokali, franczyzobiorca z kolei też może posiadać inne lokale i wykorzystać ich personel do obsługi organizowanego Lokalu.

Kwestią powiązaną z personelem restauracji jest kwestia zarządcza. Na przykład, w przypadku sprzedaży udziałów w spółce, udziały są nabywane razem z zarządem, co zapewnia ciągłość działania przedsiębiorstwa. Z uwagi na model zarządzania Lokalami, w przypadku opisywanej transakcji ani nie ma technicznej możliwości przejęcia funkcji zarządczej od Spółki.

Zgodnie z art. 6 pkt 1 ustawy o VAT przepisów ustawy nie stosuje się do transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa.

Pojęcie zbycia nie zostało zdefiniowane w ustawach podatkowych, jednak w doktrynie przyjmuje się, że należy je rozumieć szeroko i powinno być utożsamiane z dostawą towarów, o której mowa w art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, tj. obejmuje wszelkie czynności, w ramach których następuje przeniesienia prawa do rozporządzania przedmiotem jak właściciel, takie jak sprzedaż, zamiana, darowizna czy aport.

Podejście to znajduje aprobatę w interpretacjach organów podatkowych, m.in.:

‒    interpretacja indywidualna Dyrektora KIS z 4 marca 2021 r., nr 0111-KDIB3-3.4012.2.2021.2.MAZ: (...) Pojęcie „transakcja zbycia” należy rozumieć w sposób zbliżony do terminu „dostawa towarów”, w ujęciu art. 7 ust. 1 ustawy, tzn. „zbycie” obejmuje wszelkie czynności, w ramach których następuje przeniesienie prawa do rozporządzania przedmiotem jak właściciel, np. sprzedaż, zamianę, darowiznę, przeniesienie własności w formie wkładu niepieniężnego (aportu) itp.

Opisane we wniosku okoliczności wskazują, że przedmiot sprzedaży nie będzie stanowił zorganizowanej części przedsiębiorstwa w rozumieniu ustawy o VAT ze względu na niespełnienie wszystkich przesłanek zawartych w art. 2 pkt 27e ustawy o VAT. Transakcja nie obejmuje żadnych elementów poza zwykłą sprzedażą towarów. Będzie to zatem klasyczna sprzedaż towarów, która nie będzie wyłączona spod przepisów ustawy na podstawie art. 6 pkt 1 ustawy.

Tym samym należy uznać, że zastosowanie znajdą przepisy ogólne ustawy o VAT, a transakcja powinna zostać rozpoznana jako dostawa towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT. Takie rozumienie przepisów znajduje potwierdzenie w wydawanych interpretacjach, np.:

‒    interpretacja indywidualna Dyrektora KIS z 16 sierpnia 2023 r., nr 0112- KDIL3.4012.360.2023.2.MBN: (...) Powyższe okoliczności wskazują, że przedmiot sprzedaży nie będzie stanowił w Pana przedsiębiorstwie zorganizowanej części przedsiębiorstwa w rozumieniu ustawy ze względu na niespełnienie wszystkich przesłanek zawartych w art. 2 pkt 27e ustawy. Zatem, jego sprzedaż nie będzie wyłączona spod przepisów ustawy na podstawie art. 6 pkt 1 ustawy - w związku z czym - będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem VAT.

W konsekwencji - przedstawiona we wniosku sprzedaż aktywów majątkowych będzie podlegała VAT.

Stanowisko wraz z uzasadnieniem w zakresie pytania nr 2:

W myśl art. 8 ust. 1 ustawy o VAT: Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

1)  przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;

2)  zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;

3)  świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Opłata wstępna w umowie podnajmu będzie niewątpliwie stanowić odpłatność za świadczenie usługi najmu. Tego rodzaju płatności są standardową praktyką rynkową, w szczególności w branży leasingowej, gdzie opłata wstępna jest traktowana jako element płatności za świadczenie usługi leasingowej. W przypadku umów leasingu operacyjnego zapłata opłaty wstępnej warunkuje wejście umowy w życie i jest niejako wynagrodzeniem za zgodę leasingodawcy na sfinansowanie korzystania z aktywa.

W przypadku Spółki sytuacja jest podobna - w tym wypadku Opłata wstępna wynika z udzielenia przez Spółkę zgody na „wyzbycie się”, opuszczenie zagospodarowanego Lokalu, posiadającego wyrobioną markę i klientelę. Jest to więc niejako opłata za „odstąpienie” Lokalu. Najczęściej podobne opłaty stanowią odstępne w rozumieniu prawa cywilnego, jednak Spółka nie może pobrać od franczyzobiorcy klasycznego odstępnego, gdyż nie rozwiązuje ona umowy najmu Lokalu za wynagrodzeniem - będzie ona bowiem nadal jego najemcą.

Dlatego też, zdaniem Spółki, Opłatę wstępną należy przypisać wprost do usługi najmu. Podkreślenia wymaga, że Spółka pobierze Opłatę wstępną tylko wtedy, gdy franczyzobiorca zawrze z nią umowę podnajmu. Gdyby franczyzobiorca zdecydowałby się samodzielnie zorganizować restaurację w samodzielnej wybranej lokalizacji, Opłata wstępna oczywiście by nie wystąpiła. 

Opisana kwestia jest na tyle oczywista, że Spółka nie identyfikuje żadnych interpretacji indywidualnych, które by dotyczyły tej kwestii. Niemniej jest faktem powszechnie znanym, że opłaty wstępne w leasingu są zawsze traktowane jako podlegające VAT i dokumentowane fakturami. Spółka nie dostrzega jakiejkolwiek argumentacji przemawiającej za tym, aby wyłączyć opisaną transakcję z opodatkowania.

W świetle powyższego, Spółka wnosi o uznanie jej stanowiska za prawidłowe.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:

Na podstawie art. 2 pkt 6 ustawy:

Jednocześnie przepis art. 6 ustawy wskazuje na wyłączenia określonych czynności spod zakresu przepisów ustawy o podatku od towarów i usług. Są w nim wskazane czynności, które co do zasady należą do grupy czynności podlegających opodatkowaniu, mieszczące się w zakresie odpłatnej dostawy towarów czy też odpłatnego świadczenia usług, z uwagi jednak na stosowne wyłączenie, czynności te nie podlegają opodatkowaniu.

I tak, na mocy art. 6 pkt 1 ustawy:

Ustawodawca w ww. przepisie nie zdefiniował, co należy rozumieć pod pojęciem „transakcji zbycia”. Uwzględniając zakres przedmiotowy ustawy o podatku od towarów i usług pojęcie to należy rozumieć w sposób zbliżony do pojęcia „dostawy towarów” w ujęciu art. 7 ust. 1 ustawy, tzn. „zbycie” obejmuje wszelkie czynności, w ramach których następuje przeniesienie prawa do rozporządzania przedmiotem jak właściciel, np. sprzedaż, zamianę, darowiznę, nieodpłatne przekazanie, przeniesienie własności w formie wkładu niepieniężnego, czyli aportu. Zbycie przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa podlega zasadzie swobody umów, a więc może nastąpić na podstawie każdej czynności rozporządzającej, w tym także w formie umowy sprzedaży lub aportu.

Wyjaśnić jednak należy, że w sytuacji, gdy w wyniku umowy sprzedaży przedmiotem przeniesienia własności jest przedsiębiorstwo lub zorganizowana część przedsiębiorstwa to mamy do czynienia z transakcją zbycia w rozumieniu art. 6 pkt 1 ustawy, który to przepis wyłącza taką czynność z zakresu regulacji ustawy.

Podkreślenia wymaga, że ze względu na szczególny charakter przepisu art. 6 pkt 1 ustawy o podatku VAT, winien on być interpretowany ściśle, co oznacza, że ma zastosowanie wyłącznie w przypadku zbycia (a zatem wszelkich czynności, w ramach których następuje przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel) przedsiębiorstwa (w rozumieniu Kodeksu cywilnego) lub zorganizowanej jego części, zdefiniowanej w art. 2 pkt 27e ustawy.

W myśl art. 2 pkt 27e ustawy:

Podstawowym wymogiem dla uznania, że transakcja dotyczy zorganizowanej części przedsiębiorstwa jest więc to, aby obejmowała ona zespół składników materialnych i niematerialnych (w tym zobowiązań). Kolejnym warunkiem jest wydzielenie tego zespołu w istniejącym przedsiębiorstwie. Wydzielenie to ma zachodzić na trzech płaszczyznach: organizacyjnej, finansowej i funkcjonalnej (przeznaczenie do realizacji określonych zadań gospodarczych). Elementami zespołu składników materialnych i niematerialnych, stanowiących zorganizowaną część przedsiębiorstwa, powinny być w szczególności aktywa trwałe, obrotowe, a także czynnik ludzki, czyli kadra pracownicza.

Wyodrębnienie organizacyjne oznacza, że zorganizowana część przedsiębiorstwa ma swoje miejsce w strukturze organizacyjnej podatnika jako dział, wydział, oddział itp. Przy czym, w doktrynie zwraca się uwagę, że organizacyjne wyodrębnienie powinno być dokonane na bazie statutu, regulaminu lub innego aktu o podobnym charakterze. Organizacyjny aspekt wyodrębnienia oznacza, że składniki tworzące „część przedsiębiorstwa” powinny posiadać cechę zorganizowania. Cecha ta powinna występować w „istniejącym przedsiębiorstwie”, a więc w ramach prowadzonej działalności i dotyczyć określonego zespołu składników tworzących część tego przedsiębiorstwa.

Wyodrębnienie finansowe najpełniej realizowane jest w przypadku zakładu lub oddziału osoby prawnej. Wyodrębnienie finansowe nie oznacza samodzielności finansowej, ale sytuację, w której przez odpowiednią ewidencję zdarzeń gospodarczych możliwe jest przyporządkowanie przychodów i kosztów oraz należności i zobowiązań do zorganizowanej części przedsiębiorstwa.

Natomiast wyodrębnienie funkcjonalne należy rozumieć jako przeznaczenie do realizacji określonych zadań gospodarczych. Zorganizowana część przedsiębiorstwa musi stanowić funkcjonalnie odrębną całość – obejmować elementy niezbędne do samodzielnego prowadzenia działań gospodarczych, którym służy w strukturze przedsiębiorstwa. Aby zatem część mienia przedsiębiorstwa mogła być uznana za jego zorganizowaną część, musi ona – obiektywnie oceniając – posiadać potencjalną zdolność do funkcjonowania jako samodzielny podmiot gospodarczy. Składniki majątkowe materialne i niematerialne wchodzące w skład zorganizowanej części przedsiębiorstwa muszą zatem umożliwić nabywcy podjęcie działalności gospodarczej w ramach odrębnego przedsiębiorstwa.

Ponadto, wymagane jest, aby zorganizowana część przedsiębiorstwa mogła stanowić potencjalnie niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące zadania gospodarcze, których realizacji służy w istniejącym przedsiębiorstwie. Powyższe oznacza, że przez zorganizowaną część przedsiębiorstwa można rozumieć wyłącznie tę część przedsiębiorstwa, która jest przede wszystkim wyodrębniona organizacyjnie, ale także posiada wewnętrzną samodzielność finansową.

W związku z powyższym, w rozumieniu przepisów podatkowych, aby określony zespół składników majątkowych mógł zostać zakwalifikowany jako zorganizowana część przedsiębiorstwa, nie jest wystarczające jakiekolwiek zorganizowanie masy majątkowej, ale musi się ona odznaczać pełną odrębnością niezbędną do samodzielnego funkcjonowania w obrocie gospodarczym.

Zorganizowaną część przedsiębiorstwa tworzą więc składniki, będące we wzajemnych relacjach, takich by można było mówić o nich jako o zespole, a nie o zbiorze przypadkowych elementów, których jedyną cechą wspólną jest własność jednego podmiotu gospodarczego.

Reasumując, na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług mamy do czynienia ze zorganizowaną częścią przedsiębiorstwa, jeżeli spełnione są łącznie następujące przesłanki:

1.    istnieje zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązania;

2.    zespół ten jest organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie;

3.    składniki te przeznaczone są do realizacji określonych zadań gospodarczych;

4.    zespół tych składników mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące ww. zadania gospodarcze.

Brak zaistnienia którejkolwiek z omawianych powyżej przesłanek wyklucza uznanie zespołu składników majątkowych przedsiębiorstwa za jego zorganizowaną część w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy.

Ponadto, przy ocenie czy składniki majątku powinny być uznane za zorganizowaną część przedsiębiorstwa, o której mowa w art. 2 pkt 27e ustawy uwzględnić należy następujące okoliczności:

‒     zamiar kontynuowania przez nabywcę działalności prowadzonej dotychczas przez zbywcę przy pomocy składników majątkowych będących przedmiotem transakcji oraz

‒     faktyczną możliwość kontynuowania tej działalności w oparciu o składniki będące przedmiotem transakcji.

Wskazanej oceny należy dokonać na moment przeprowadzenia transakcji. Tym samym, w przypadku, gdy konieczne dla kontynuowania działalności gospodarczej jest angażowanie przez nabywcę innych składników majątku, które nie są przedmiotem transakcji lub podejmowanie dodatkowych działań, brak jest możliwości stwierdzenia, że w danym przypadku zespół składników majątkowych stanowi zorganizowaną część przedsiębiorstwa.

Zaznaczenia wymaga, że definicja zorganizowanej części przedsiębiorstwa zawarta w przepisie art. 2 pkt 27e ustawy, nie jest definicją samoistną, lecz należy rozpatrywać ją m.in. w kontekście uregulowań art. 6 pkt 1 ustawy, który wyłącza z opodatkowania podatkiem od towarów i usług zbycie składników majątkowych i niemajątkowych uprzednio wyodrębnionych organizacyjnie i finansowo w istniejącym przedsiębiorstwie, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, nie dotyczy natomiast zbycia poszczególnych składników majątkowych przedsiębiorstwa.

Zakres powyższego wyłączenia z zakresu opodatkowania zdefiniował w wyrokach Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej. W wyroku z 27 listopada 2003 r. sprawa C-497/01 Zita-Modes, TSUE stwierdził, że:

Ponadto TSUE zauważył, że przejmującego należy traktować jako następcę zbywającego, przy czym, aby przejmujący mógł zostać uznany za następcę zbywającego, musi on kontynuować działalność prowadzoną przez zbywcę.

Podobnie Trybunał wypowiedział się w wyroku z 10 listopada 2011 r. w sprawie C-444/10 Finanzamt Ludenscheid przeciwko Christel Schriever, wskazując, że:

O tym, czy nastąpiło zbycie zorganizowanej części przedsiębiorstwa decydują każdorazowo okoliczności faktyczne związane z konkretną transakcją. Podatnik obowiązany jest do prawidłowego określenia przedmiotu opodatkowania, co wiąże się z koniecznością prawidłowego zdefiniowania dokonywanej czynności.

Z opisu sprawy wynika, że Wnioskodawca jest czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług. Działalność Spółki skupia się na prowadzeniu sieci lokali gastronomicznych (dalej: Lokale) pod marką B., w których prowadzone są restauracje. Spółka prowadzi działalność jako sieć lokali gastronomicznych - własnych i franczyzowych. Lokale korzystają z marki B. na tej postawie, że prawo do korzystania z niej przysługuje Spółce (franczyzobiorcy muszą w tym celu zawierać umowę franczyzową).

Spółka prowadzi działalność gospodarczą najczęściej w wynajmowanych przez siebie Lokalach, poprzez zatrudnianych przez siebie pracowników i zleceniobiorców, z wykorzystaniem nabytych na własność lub użytkowanych pod innym tytułem prawnym urządzeń. Chociaż każdy Lokal posiada pewną odrębność organizacyjną, ale z uwagi na scentralizowane zarządzanie siecią, zarówno pracownicy/współpracownicy, jak i sprzęt mogą być kierowani do różnych Lokali, w zależności od bieżących potrzeb biznesowych.

Spółka w ramach planowanych działań biznesowych, związanych z rozwojem modelu sprzedaży franczyzowej, zamierza zawrzeć z osobami zainteresowanymi prowadzeniem restauracji na własny rachunek, w dotychczasowej lokalizacji wykorzystywanej przez Spółkę, umowy sprzedaży aktywów składających się na wyposażenie Lokalu i zapas. Umowa taka nie będzie przenosić żadnych innych składników związanych z Lokalem, w szczególności jej zawarcie nie będzie prowadzić do cesji umów, przeniesienia należności i zobowiązań ani przeniesienia zakładu pracy. Może wystąpić sytuacja, w której Spółka zawrze z jedną osobą umowę sprzedaży aktywów dotyczącą więcej niż jednego Lokalu.

W celu rozpoczęcia współpracy franczyzowej z zainteresowanym, pomiędzy Spółką a franczyzobiorcą zawarte zostaną trzy niezależne umowy:

1)  umowa sprzedaży aktywów,

2)  umowa franczyzowa,

3)  umowa podnajmu Lokalu.

W ramach umowy sprzedaży aktywów zostanie przeniesiona własność:

1)  rzeczy ruchomych (wyposażenia) i zapasu, w szczególności:

a.  (...),

b.  meble,

c.   wyposażenie kuchni,

d.  wyposażenie sali konsumpcyjnej,

e.  nośników reklamy,

f.    produktów spożywczych (wg stanu na dzień zawarcia umowy sprzedaży),

2)  ewentualnie skutera (o ile jest on przypisany do Lokalu),

3)  sprzętu elektronicznego/IT,

4)  nakładów.

Państwa wątpliwości w sprawie w pierwszej kolejności dotyczą ustalenia, czy sprzedaż aktywów Spółki stanowić będzie sprzedaż zorganizowanej części przedsiębiorstwa, która nie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT.

Dla uznania, że zbywana część przedsiębiorstwa stanowi zorganizowaną część przedsiębiorstwa istotne znaczenie ma ocena, czy ta zbywana część jest zdolna do prowadzenia niezależnej działalności gospodarczej. Oznacza to, że zespół składników materialnych i niematerialnych pozwala z uwagi na swoje zorganizowanie, infrastrukturę itp., na prowadzenie określonej działalności gospodarczej.

Podkreśla się przy tym, że możliwość stanowienia przez ten zespół składników niezależnego przedsiębiorstwa samodzielnie realizującego zadania gospodarcze, powinna mieć wymiar rzeczywisty, a nie jedynie potencjalny. Oznacza to, że majątek ten powinien stanowić już u Zbywcy zorganizowany zespół składników gotowy realizować określone zadania gospodarcze jako samodzielne przedsiębiorstwo, a po przeniesieniu powinno być możliwe kontynuowanie działalności gospodarczej przez Nabywcę, w oparciu o nabyte składniki.

Biorąc pod uwagę opis sprawy oraz powołane przepisy należy stwierdzić, że planowana transakcja sprzedaż aktywów Spółki nie będzie stanowić zbycia zorganizowanej części przedsiębiorstwa, ze względu na niespełnienie przesłanek zawartych w art. 2 pkt 27e ustawy.

Z okoliczności sprawy wynika, że umową sprzedaży aktywów objęte zostaną przedmioty materialne, stanowiące wyposażenie Lokalu. Będą to rzeczy ruchome, stanowiące przede wszystkim wyposażenie i sprzęt, ewentualnie skuter, oraz nakłady. Umowa nie będzie przenosić żadnych innych składników związanych z Lokalem. Spółka nie przenosi na franczyzobiorcę żadnych aktywów niematerialnych, takich jak znak towarowy czy licencje do oprogramowania. Wykorzystanie znaku towarowego będzie elementem odrębnej, niezależnej umowy franczyzowej. W ramach umowy sprzedaży aktywów, na franczyzobiorcę nie zostaną przeniesione uprawnienia ani obowiązki wynikające z umowy najmu Lokalu ani żadnych innych umów.

Przedmiotem planowanej transakcji, nie będzie zatem zorganizowany zespół składników materialnych i niematerialnych, zdolny do samodzielnej realizacji zadań gospodarczych, lecz wyłącznie pojedyncze składniki Państwa majątku (wyposażenie Lokalu i zapas), przeznaczone do działalności gastronomicznej. Franczyzobiorca, nabywając przedmiotowe aktywa, będzie posiadał swobodę co do ich przeznaczenia w tym lub innym Lokalu bądź dalszej odsprzedaży.

Tym samym należy uznać, że przedmiot transakcji sprzedaży aktywów, stanowiących rzeczy ruchome (wyposażenie) i zapas, nie będzie spełniał kryterium wyodrębnienia organizacyjnego i finansowego oraz funkcjonalnego niezbędnego dla celów zakwalifikowania tej transakcji jako zbycia zorganizowanej części przedsiębiorstwa.

Zgodnie z Państwa wskazaniem, w wyniku zawarcia umowy sprzedaży aktywów nie dojdzie do przeniesienia umów o pracę. W szczególności, nie dojdzie do przejścia zakładu pracy na franczyzobiorcę zgodnie z art. 23¹ § 1 ustawy Kodeks pracy. Franczyzobiorca nie przejmie na mocy tej umowy żadnych umów cywilnoprawnych z personelem.

Co istotne, Spółka nie przeniesie na franczyzobiorcę żadnych należności ani zobowiązań.

Niewątpliwie przedmiot transakcji nie będzie umożliwiał kontynuacji działalności bez konieczności podejmowania dodatkowych działań i angażowania dodatkowych składników. Należy zauważyć, że nabywca będzie zobowiązany do zawarcia odrębnej umowy franczyzowej, aby prowadzić lokal oznaczony marką. Franczyzobiorca będzie odpowiedzialny za samodzielne zapewnienie personelu dla organizowanej restauracji. W gestii franczyzobiorcy będzie również samodzielne zapewnienie funkcji zarządczej w organizowanej restauracji.

Tym samym z okoliczności sprawy nie wynika, żeby aktywa Spółki będące przedmiotem transakcji posiadały zdolność do funkcjonowania jako niezależne przedsiębiorstwo zdolne do samodzielnej realizacji zadań gospodarczych.

Należy w tym miejscu raz jeszcze podkreślić, że brak zaistnienia którejkolwiek z przesłanek zawartych w art. 2 pkt 27e ustawy wyklucza uznanie składników majątkowych przedsiębiorstwa za jego zorganizowaną część w rozumieniu ww. przepisu.

Powyższe potwierdza zatem jednoznacznie, że sprzedaż aktywów Spółki nie może zostać uznana za zorganizowaną część przedsiębiorstwa, o której mowa w art. 2 pkt 27e ustawy, a zatem w analizowanej sprawie nie dojdzie do zastosowania wyłączenia spod zakresu opodatkowania podatkiem VAT przewidzianego w art. 6 pkt 1 ustawy.

W konsekwencji, planowana transakcja sprzedaży aktywów Spółki nie będzie stanowić zbycia zorganizowanej części przedsiębiorstwa, tym samym będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy.

Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 1 uznaję za prawidłowe

Państwa wątpliwości dotyczą również ustalenia, czy uiszczana przez franczyzobiorcę Opłata wstępna stanowi wynagrodzenie za czynność podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT.

Stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy:

Należy jednak wskazać, że nie każda czynność stanowiąca świadczenie usług, w rozumieniu art. 8 ustawy, podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Aby dana czynność była opodatkowana tym podatkiem musi być wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem jest podatnikiem podatku od towarów i usług.

Na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy:

Zgodnie z treścią art. 15 ust. 2 ustawy:

Zauważyć należy, iż pojęcie usługi w prawie polskim zostało zdefiniowane bardzo szeroko. Ponadto, pomocniczo należy przywołać art. 25 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE. L 347 z 11.12.2006 str. 1 ze zm.), zgodnie z którym:

W konsekwencji, pod pojęciem usługi (świadczenia) należy zatem rozumieć każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś), jak i zaniechanie (nieczynienie bądź też tolerowanie, znoszenie określonych stanów rzeczy).

Należy jednak zaznaczyć, że nie każde działanie, powstrzymanie się od działania, czy tolerowanie czynności lub sytuacji może zostać uznane za usługę w rozumieniu przepisów ustawy. Aby tak się stało muszą zostać spełnione łącznie następujące warunki:

‒    w następstwie zobowiązania, w wykonaniu którego usługa jest świadczona, druga strona jest bezpośrednim beneficjentem świadczenia,

‒    świadczonej usłudze odpowiada świadczenie wzajemne ze strony nabywcy (wynagrodzenie).

Dana czynność podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług wówczas, gdy istnieje bezpośredni związek o charakterze przyczynowym pomiędzy świadczoną usługą a otrzymanym świadczeniem wzajemnym, w ten sposób, że zapłacone kwoty stanowią rzeczywiste wynagrodzenie za wyodrębnioną usługę świadczoną w ramach stosunku prawnego lub dochodzi do wymiany świadczeń wzajemnych. Otrzymana zapłata powinna być konsekwencją wykonania świadczenia. Wynagrodzenie musi być należne za wykonanie tego świadczenia.

W kwestii odpłatności za ww. świadczenie wskazać należy, że ustawa o podatku od towarów i usług nie definiuje, co należy rozumieć przez czynność odpłatną. Jednak dla uznania, że dostawa towarów oraz świadczenie usługi podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, bezwzględnym warunkiem jest „odpłatność” za daną czynność, co wynika z przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy.

Zagadnienie odpłatności świadczenia jako przesłanki opodatkowania było przedmiotem licznych rozstrzygnięć Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. W wyroku z 1 kwietnia 1982 r. w sprawie C-89/81 Hong-Kong Trade Development Council, TSUE stwierdził, że wskazane w sprawie czynności podlegają opodatkowaniu jedynie wtedy, gdy zostały wykonane odpłatnie. W innym orzeczeniu, w sprawie C-16/93 pomiędzy R. J. Tolsma a Inspecteur der Omzetbelasting Leeuwarden (Holandia), Trybunał zauważył, że czynność

Analizując dokładniej ten problem Trybunał Sprawiedliwości UE w wyroku z 8 marca 1988 r. w sprawie C-102/86 Apple and Pear Development Council wskazał, że czynność można uznać za dokonaną odpłatnie, gdy istnieje bezpośrednia i jasno zindywidualizowana korzyść po stronie dostawcy towaru lub usługi, a ponadto odpłatność za otrzymane świadczenie (towar lub usługę) pozostaje w bezpośrednim związku z czynnością, która miałaby być opodatkowana tym podatkiem.

Pojęcie „odpłatności” pojawiło się również w orzeczeniu z 5 lutego 1981 r. C-154/80, które zapadło na tle przepisów I Dyrektywy VAT z dnia 11 kwietnia 1967 r. w sprawie harmonizacji przepisów Państw Członkowskich w zakresie podatków obrotowych (67/227/EWEC). Trybunał wyjaśnił, że termin „zapłata” stanowi integralną część przepisów prawa wspólnotowego, które nie odwołuje się do prawa państw członkowskich dla ustalenia jego znaczenia i zakresu. Stąd też wykładnia tego wyrażenia nie może być pozostawiona dyskrecjonalnemu władztwu każdego państwa członkowskiego. Ponadto Trybunał przypomniał, że świadczenie podlega opodatkowaniu jedynie w wypadku, gdy podstawę opodatkowania stanowi świadczenie wzajemne otrzymane przez świadczącego usługę. Musi również istnieć możliwość wyrażenia w pieniądzu wartości tego świadczenia wzajemnego. W końcu – jak wskazał Trybunał - świadczenie wzajemne musi stanowić pewną wartość subiektywną, gdyż podstawą opodatkowania jest świadczenie wzajemne rzeczywiście otrzymane, nie zaś wartość otrzymana według kryteriów obiektywnych.

W tym miejscu należy wskazać, że na podstawie art. 353¹ ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795):

Z opisu sprawy wynika, że w celu rozpoczęcia współpracy franczyzowej z zainteresowanym, pomiędzy Spółką a franczyzobiorcą zawarte zostaną trzy niezależne umowy:

1)  umowa sprzedaży aktywów,

2)  umowa franczyzowa,

3)  umowa podnajmu Lokalu.

Umowa podnajmu będzie stanowić „zwykły” podnajem, tzn. będzie dotyczyć wyłącznie wynajmu lokalu rozumianego jako wyodrębniona część obcej nieruchomości. Umowa ta nie będzie przewidywać zapewnienia żadnych dodatkowych świadczeń poza udostępnieniem tej części nieruchomości. Spółka pozostanie stroną stosunku najmu jako najemca Lokalu, w którym franczyzobiorca będzie prowadził działalność gospodarczą. W ramach współpracy z franczyzobiorcą Spółka podnajmie mu lokal.

Z uwagi na fakt, że w branży gastronomicznej lokalizacja punktu gastronomicznego ma bardzo istotne znaczenie dla obrotów, jakie będzie generował franczyzobiorca, w umowie podnajmu ustalona zostanie opłata wstępna (dalej: Opłata wstępna) za przejęcie Lokalu, której wysokość zostanie określona na podstawie atrakcyjności lokalizacji danego Lokalu (jego szacowanych zysków). Opłata wstępna może otrzymać inną nazwę, na przykład „czynsz inicjalny”.

Opłata wstępna ustalona w umowie podnajmu będzie płatna jednorazowo. Ewentualnie w przyszłości Spółka może wprowadzić opcję rozłożenia tej opłaty na raty (konstrukcja kredytu kupieckiego) za wynagrodzeniem. „Opłata wstępna” nie może być porównana do zadatku i nie zmniejszy należności za późniejszy czynsz. Będzie to bezzwrotna opłata.

Umowy będą zawierane na czas oznaczony, zgodny z okresem trwania umowy najmu zawieranej przez Spółkę. Zapłata Opłaty wstępnej jest warunkiem zawarcia umowy najmu Lokalu.

Państwa wątpliwości dotyczą ustalenia, czy pobierana przez Państwa Opłata wstępna podlega opodatkowaniu podatkiem VAT.

Z przedstawionych okoliczności sprawy wynika, że w odniesieniu do Opłaty wstępnej, którą mają Państwo otrzymać od franczyzobiorcy mamy do czynienia z transakcją ekwiwalentną – świadczenie w zamian za wynagrodzenie. Jak wskazano wyżej, świadczeniem jest każde zachowanie polegające na działaniu, zaniechaniu działania lub znoszeniu (tolerowaniu) określonej sytuacji lub stanu rzeczy. Skoro Opłata wstępna jest należna w związku z zobowiązaniem się Państwa do przystąpienia do umowy najmu i udostępnieniem franczyzobiorcy Lokalu do użytkowania, należy uznać, że w analizowanej sytuacji zapłata Opłaty wstępnej nastąpi w zamian za wykonanie świadczenia.

Zauważyć bowiem należy, że Opłata wstępna stanowić będzie płatność wynikającą wprost z łączącego Państwa i franczyzobiorcę stosunku zobowiązaniowego w ramach zawartej umowy podnajmu. Jak wynika z okoliczności sprawy, w umowie podnajmu ustalona zostanie Opłata wstępna za przejęcie Lokalu, której wysokość zostanie określona na podstawie atrakcyjności lokalizacji danego Lokalu (jego szacowanych zysków). Opłata wstępna płacona jest przy uruchomieniu umowy najmu i warunkuje jej uruchomienie. Zapłata „Opłaty wstępnej” gwarantuje przystąpienie do stosunku najmu na określony okres i wydanie Lokalu (gwarantuje przyszły najem Lokalu w danej lokalizacji).

Mając na uwadze powyższe okoliczności należy stwierdzić, że uiszczana przez franczyzobiorcę kwota pieniężna, określana jako „Opłata wstępna” w związku z przejęciem Lokalu w danej lokalizacji, stanowi w istocie wynagrodzenie za świadczenie usług. Otrzymaną przez Państwa Opłatę wstępną (określoną kwotę pieniężną) od franczyzobiorcy należy traktować jako wynagrodzenie za skonkretyzowane świadczenie usług podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, ponieważ spełniona jest przesłanka istnienia związku pomiędzy pobraniem Opłaty wstępnej, a otrzymaniem świadczenia wzajemnego, co jest warunkiem koniecznym do uznania, że mamy do czynienia z czynnością podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Podsumowując, w okolicznościach sprawy spełnione zostaną wskazane wcześniej warunki do uznania Opłaty wstępnej za usługę podlegającą opodatkowaniu VAT, ponieważ:

1.  będzie istniało świadczenie – w postaci gwarancji przejęcia Lokalu wraz z prawem do prowadzenia w nim restauracji w Systemie B. oraz bazą klientów tej restauracji,

2.  bezpośrednim beneficjentem świadczenia będzie franczyzobiorca, który uzyskuje wyraźne i bezpośrednie korzyści w postaci możliwości przejęcia Lokalu, który przynosi określone zyski,

3.  ww. świadczeniu odpowiadać będzie określona w umowie podnajmu wysokość Opłaty wstępnej, określona na podstawie atrakcyjności lokalizacji danego Lokalu (jego szacowanych zysków).

W analizowanej sprawie Opłata wstępna, którą otrzymają Państwo od franczyzobiorcy stanowi wynagrodzenie za świadczenie, które mieści się w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu wymienionych w art. 5 ust. 1 ustawy jako odpłatne świadczenie usług, o którym mowa w art. 8 ust. 1 ustawy.

Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 2 uznaję za prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Jednocześnie wskazuję, że interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy zdarzenie przyszłe sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywać się będzie z opisem stanu faktycznego podanym przez Państwa w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·     Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosują się Państwo do interpretacji.

·     Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·       w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·       w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.