0113-KDWPT.4011.576.2026.2.PPK

Interpretacja indywidualna2026-09-21Dyrektor Krajowej Informacji SkarbowejAktualna

Odpłatne zbycie nieruchomości w drodze zamiany.

Interpretacja indywidualna

stanowisko prawidłowe

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe. 

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

22 sierpnia 2026 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Treść wniosku jest następująca:  

Opis zdarzenia przyszłego

Wnioskodawca jest osobą fizyczną mającą miejsce zamieszkania w Polsce i podlega w Polsce nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu. Wszystkie niżej opisane czynności będą dotyczyły majątku prywatnego i nie będą dokonywane w wykonaniu działalności gospodarczej. Do dnia złożenia wniosku żadna z opisanych czynności nie została dokonana, wniosek dotyczy wyłącznie zdarzenia przyszłego. A i A pozostają w związku małżeńskim od … lipca 2011 r. i obowiązuje ich ustawowa wspólność majątkowa małżeńska. A jest wyłącznie uprawniona do spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego nr …, w budynku nr …, przy ul. … w …, o powierzchni użytkowej 39,80 m2, z piwnicą o powierzchni 4,22 m2. Prawo to nabyła do majątku osobistego, na podstawie umowy darowizny z … sierpnia 2000 r., Rep. …, a więc przed zawarciem małżeństwa z A. B i B pozostają w związku małżeńskim i obowiązuje ich ustawowa wspólność majątkowa małżeńska. B jest wyłącznym właścicielem działki A, obręb …, o powierzchni 0,1001 ha, objętej księgą wieczystą nr …, położonej w …., przy ul. …. Na działce znajdują się budynek mieszkalny oraz budynki gospodarcze. Działka A powstała w wyniku późniejszych podziałów geodezyjnych nieruchomości nabytej przez B do majątku osobistego, na podstawie umowy darowizny z … października 1993 r., Rep. ….. Podziały geodezyjne nie wiązały się ze zmianą właściciela ani nabyciem prawa własności od innej osoby. B i B są ponadto, na zasadach wspólności ustawowej, właścicielami działki B, …, o powierzchni 0,0209 ha, objętej księgą wieczystą nr …. Działkę tę nabyli do majątku wspólnego, na podstawie umowy sprzedaży z … maja 2010 r., Rep. ….. Strony planują zawrzeć jeden akt notarialny, obejmujący kilka następujących po sobie czynności. W pierwszej kolejności, A dokona darowizny spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu nr … z jej majątku osobistego do majątku objętego wspólnością ustawową A i A. Następnie, B dokona darowizny działki A, wraz z jej częściami składowymi, z jego majątku osobistego do majątku objętego wspólnością ustawową B i B. Po dokonaniu obu darowizn, zostanie zawarta umowa zamiany. A i A przeniosą na B i B, do ich majątku wspólnego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu nr …. W zamian, B i B przeniosą na A i A, do ich majątku wspólnego, własność działki A oraz działki B wraz z częściami składowymi. Z aktu notarialnego będzie jednoznacznie wynikała kolejność czynności: najpierw darowizny do majątków wspólnych, a następnie zamiana. Pomiędzy tymi czynnościami nie jest planowana przerwa czasowa; zostaną dokonane kolejno podczas tej samej czynności notarialnej. Według obecnych ustaleń, wartość spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu wynosi 260 000 zł. Różnica wartości zamienianych świadczeń ma zostać wyrównana dopłatą 115 000 zł, uiszczoną przez A i A, ze środków należących do ich majątku wspólnego. Ewentualna aktualizacja wartości przed zawarciem aktu nie zmieni istoty planowanej operacji, tj. zamiany opisanych składników z pieniężnym wyrównaniem różnicy wartości. Celem darowizn do majątków wspólnych jest wyłącznie uporządkowanie małżeńskich stosunków majątkowych przed jednorazową zamianą majątku prywatnego. Transakcja nie będzie miała charakteru profesjonalnego, zorganizowanego ani powtarzalnego. Przedmiotem wniosku są skutki opisanych czynności w podatku dochodowym od osób fizycznych, w szczególności ustalenie daty nabycia dla potrzeb art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o PIT i skutków późniejszego zbycia w drodze zamiany. W odniesieniu do prawa, do lokalu istotne jest, że darowizna z 2000 r. była pierwotnym nabyciem prawa przez A i od tego czasu nie doszło do odpłatnego nabycia tego prawa od innego podmiotu. W odniesieniu do działki A istotne jest zachowanie ciągłości własności po stronie B od nabycia w 1993 r.; późniejsze czynności miały charakter geodezyjny i ewidencyjny. Działka B od nabycia w 2010 r. pozostaje składnikiem majątku wspólnego B i B. Planowane darowizny nie będą połączone z żadnymi spłatami ani odpłatnością pomiędzy małżonkami.

Pytanie

Czy planowane włączenie działki A z majątku osobistego Wnioskodawcy do majątku wspólnego Jego i żony, a następnie zbycie w drodze zamiany działek A i B, w tym samym akcie notarialnym, spowoduje po stronie Wnioskodawcy powstanie przychodu z art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o PIT?

Pana stanowisko w sprawie

Zdaniem Wnioskodawcy, planowane włączenie działki A z Jego majątku osobistego do majątku wspólnego Jego i żony, nie będzie stanowiło ponownego nabycia tej nieruchomości w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) ustawy o PIT. Datą nabycia pozostaje … października 1993 r., kiedy Wnioskodawca otrzymał nieruchomość w drodze darowizny. Późniejsze podziały geodezyjne, bez zmiany właściciela, nie wyznaczają nowej daty nabycia. Wspólność ustawowa jest wspólnością łączną i bezudziałową. Przesunięcie składnika z majątku osobistego jednego małżonka do majątku wspólnego, nie rozpoczyna nowego pięcioletniego terminu. Stanowisko to znajduje potwierdzenie, m.in. w wyroku NSA z 12 lutego 2020 r., sygn. akt II FSK 933/18. Działkę B Wnioskodawca nabył natomiast wraz z żoną do majątku wspólnego … maja 2010 r. Nie ma znaczenia, że darowizna działki A i następująca po niej zamiana zostaną dokonane kolejno w jednym akcie notarialnym. Dla działki A pięcioletni termin należy liczyć od końca 1993 r., a dla działki B od końca 2010 r.; oba terminy dawno upłynęły. W konsekwencji, zbycie obu działek w drodze planowanej zamiany nie spowoduje po stronie Wnioskodawcy powstania przychodu z art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o PIT, obowiązku zapłaty 19% podatku ani obowiązku złożenia PIT-39.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z przepisem art. 9 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.):

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) omawianej ustawy, źródłem przychodu jest m.in. odpłatne zbycie, z zastrzeżeniem ust. 2:

a)    nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,

b)    spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,

c)    prawa wieczystego użytkowania gruntów,

̶            jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w lit. a-c - przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie. 

Przytoczony przepis formułuje generalną zasadę, zgodnie z którą nienastępujące w wykonaniu działalności gospodarczej odpłatne zbycie nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości oraz praw określonych w tym przepisie przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, stanowi źródło przychodu podlegające opodatkowaniu podatkiem dochodowym.

Wobec powyższego, w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości oraz praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ww. ustawy, decydujące znaczenie w kwestii opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych uzyskanego z tego tytułu dochodu ma moment i sposób ich nabycia.

Istotne jest zatem ustalenie, kiedy doszło do nabycia (w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych) przez Pana opisywanych nieruchomości, tj. działki A oraz działki B.

Z opisu sprawy wynika, że wraz z żoną pozostaje Pan w związku małżeńskim i obowiązuje pomiędzy małżonkami ustawowa wspólność majątkowa. Jest Pan wyłącznym właścicielem działki A, o powierzchni 0,1001 ha. Na działce znajdują się budynek mieszkalny oraz budynki gospodarcze. Działka A powstała w wyniku późniejszych podziałów geodezyjnych nieruchomości nabytej przez Pana do majątku osobistego, na podstawie umowy darowizny z … października 1993 r. Podziały geodezyjne nie wiązały się ze zmianą właściciela ani nabyciem prawa własności od innej osoby. Ponadto, wraz z żoną jest Pan, na zasadach wspólności ustawowej, właścicielem działki B, o powierzchni 0,0209 ha. Działkę tę nabył Pan wraz z żoną do majątku wspólnego, na podstawie umowy sprzedaży z … maja 2010 r. Strony planują zawrzeć jeden akt notarialny, obejmujący kilka następujących po sobie czynności, m.in. dokona Pan darowizny działki A, wraz z jej częściami składowymi, z jego majątku osobistego do majątku objętego wspólnością ustawową małżeńską. Planowane darowizny nie będą połączone z żadnymi spłatami ani odpłatnością pomiędzy małżonkami.

W myśl art. 155 § 1 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2026 r. poz. 795):

Umowa sprzedaży, zamiany, darowizny, przekazania nieruchomości lub inna umowa zobowiązująca do przeniesienia własności rzeczy co do tożsamości oznaczonej przenosi własność na nabywcę, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej albo że strony inaczej postanowiły.

Zatem, upływ pięcioletniego okresu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, należy liczyć od końca roku kalendarzowego, w którym nabył Pan przedmiotowe nieruchomości, tj. dla działki A nabytej w drodze darowizny od 1993 r., a dla działki B nabytej na podstawie umowy kupna-sprzedaży od 2010 r.

Należy przy tym podkreślić, że przepis art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, nakazuje liczyć bieg określonego w nim pięcioletniego terminu od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie własności nieruchomości, a nie przekształcenie, podział, czy scalenie danej nieruchomości. W wyniku podziału nieruchomości następuje co prawda zmiana powierzchni oraz numerów ewidencyjnych, jednakże wydzielenie działek z nieruchomości gruntowych nie powoduje zmiany ich właściciela, a także na skutek dokonania tej czynności nie następuje przeniesienie prawa własności działek, a więc nie dochodzi do ich nabycia.

W konsekwencji, okoliczność podziału nieruchomości nie powoduje konieczności liczenia na nowo pięcioletniego terminu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Ponadto, planowane wniesienie przez Pana przedmiotowej nieruchomości, tj. działki A do majątku wspólnego Pana i Pana małżonki, poprzez umowę darowizny z Pana majątku osobistego - nie ma wpływu na datę nabycia przez Pana tej nieruchomości na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (pozostaje nią niezmiennie 1993 r.).

Odpłatne zbycie nieruchomości w drodze umowy zamiany

Kwestie związane z zamianą nieruchomości regulują przepisy ustawy Kodeks cywilny.

W myśl art. 155 § 1 Kodeksu cywilnego:

Umowa sprzedaży, zamiany, darowizny, przekazania nieruchomości lub inna umowa zobowiązująca do przeniesienia własności rzeczy co do tożsamości oznaczonej przenosi własność na nabywcę, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej albo że strony inaczej postanowiły.

Zgodnie z art. 603 ustawy Kodeks cywilny:

Przez umowę zamiany każda ze stron zobowiązuje się przenieść na drugą stronę własność rzeczy w zamian za zobowiązanie się do przeniesienia własności innej rzeczy.

Umowa zamiany – forma bezpośredniej wymiany towarów – uregulowana w powyższym przepisie Kodeksu cywilnego stanowi odpłatne zbycie, jest bowiem umową konsensualną, odpłatną i wzajemną, w której świadczenia obu stron mają charakter niepieniężny.

Tym samym „odpłatne zbycie” obejmuje swoim zakresem nie tylko umowę sprzedaży, ale również umowę zamiany. Aby dana czynność miała charakter odpłatnej nie musi jej towarzyszyć świadczenie pieniężne i przepływ gotówkowy. Forma bezpośredniej wymiany towarów, jaką jest uregulowana w powyższym przepisie umowa zamiany, w wyniku której każda ze stron zobowiązuje się przenieść na drugą stronę własność rzeczy w zamian za zobowiązanie się do przeniesienia własności innej rzeczy, również stanowi odpłatne zbycie rzeczy. Ekwiwalentem w tym wypadku jest inna rzecz, a nie wartości pieniężne. Zamiana jest więc umową o podobnym charakterze co sprzedaż.

Świadczy o tym między innymi fakt, że ustawodawca nie reguluje odrębnie tej umowy, a jedynie w art. 604 Kodeksu cywilnego stanowi, że:

Do zamiany stosuje się odpowiednio przepisy o sprzedaży.

Zamiana więc, podobnie jak umowa sprzedaży stanowi formę odpłatnego zbycia. Nie ma przy tym znaczenia czy zamieniane nieruchomości mają taką samą wartość lub powierzchnię, bowiem niezależnie od tego czy przedmiotem zamiany są nieruchomości mające taką samą wartość lub powierzchnię, czy też nie, zamiana stanowi formę odpłatnego zbycia, przez co wywołuje określone skutki podatkowe.

W następstwie umowy zamiany mają miejsce dwie czynności. Z jednej strony dochodzi u każdej ze stron do odpłatnego zbycia nieruchomości, a z drugiej każda ze stron nabywa nową nieruchomość.

Zamiana jest formą nabycia, gdyż właściciel nabywa w drodze umowy rzecz lub prawo majątkowe, do którego prawa własności wcześniej nie miał, bo należało do innej osoby, nawet w sytuacji, kiedy zamiana nieruchomości następuje bez wzajemnych dopłat.

Wobec tego, zamiana nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości stanowi źródło przychodu podlegające opodatkowaniu, jeżeli zamiana ma miejsce przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie. Jeżeli natomiast zamiana nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości następuje po upływie tego okresu, przychód z zamiany nie podlega w ogóle opodatkowaniu podatkiem dochodowym.

Należy przy tym zauważyć, iż opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega jedynie odpłatne zbycie, zaś nabycie jest w tym przypadku podatkowo obojętne.

Z opisu zdarzenia przyszłego wynika, że A i A przeniosą na Pana i Pana żonę, do majątku wspólnego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu nr …. W zamian, wraz z żoną przeniesie Pan na A i A, do ich majątku wspólnego, własność działki A oraz działki B wraz z częściami składowymi. Według obecnych ustaleń, wartość spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu wynosi 260 000 zł. Różnica wartości zamienianych świadczeń ma zostać wyrównana dopłatą 115 000 zł, uiszczoną przez A i A, ze środków należących do ich majątku wspólnego. Ewentualna aktualizacja wartości przed zawarciem aktu nie zmieni istoty planowanej operacji, tj. zamiany opisanych składników z pieniężnym wyrównaniem różnicy wartości.

Biorąc powyższe pod uwagę, planowane przez Pana odpłatne zbycie w drodze zamiany działki A oraz działki B, nie będzie stanowiło dla Pana źródła przychodu określonego w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, bowiem sprzedaż przez Pana w drodze zamiany ww. działek nastąpi po upływie pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło ich nabycie, tj. dla działki A – 1993 r., a dla działki B – 2010 r.

W konsekwencji, nie wystąpi u Pana obowiązek zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych oraz złożenia zeznania podatkowego PIT-39 z tego tytułu.

Wobec powyższego, Pana stanowisko uznałem za prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Wskazać należy, że z uwagi na to, że interpretacje prawa podatkowego wydawane są w indywidualnej sprawie zainteresowanego, co wynika z art. 14b § 1 ustawy Ordynacja podatkowa – niniejsza interpretacja dotyczy wyłącznie Pana. Nie wywołuje skutków prawnych dla innych osób (np. Pana żony).

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Pana i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy  z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

·         Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·         w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·         w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).          

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.    

Rozliczaj podatki zgodnie z przepisami — w programie TaxMachine

Interpretacje pomagają zrozumieć przepisy; TaxMachine pomaga je zastosować w praktyce — prowadzi księgi, liczy podatki i generuje deklaracje, a stawki, druki i przepisy aktualizuje na bieżąco.

  • ✓ Księga przychodów i rozchodów, ryczałt oraz pełna księgowość
  • ✓ Faktury i e-faktury KSeF, JPK_V7 i JPK_KR
  • ✓ PIT, CIT, VAT i inne deklaracje + wysyłka e-Deklaracje z pobraniem UPO
  • ✓ Środki trwałe i amortyzacja, płace i ZUS
  • ✓ Automatyczne aktualizacje stawek, druków i przepisów

Źródło: System Informacji Celno-Skarbowej EUREKA (MF/KIS). Dokument urzędowy — reprodukcja dozwolona (art. 4 ustawy o prawie autorskim).

Interpretacja indywidualna chroni wyłącznie jej adresata i tylko przy zgodności stanu faktycznego z wnioskiem. Cudza interpretacja ma charakter informacyjny.