0113-KDWPT.4011.523.2026.3.ASZ

Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

3 sierpnia 2026 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnił go Pan pismem z 3 września 2026 r. (data wpływu 9 września 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwanie oraz pismem z 6 października 2026 r. Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

W 1991 r. był Pan stypendystą Fundacji ….. W trakcie pobytu w Niemczech zainteresował się Pan tzw. „małą sztuką” (miedzioryty, staloryty i litografie). Zaciekawił Pan środowisko antykwaryczne, ponieważ Polak, mówiący po niemiecku, naukowiec – to była dla nich w tamtych czasach zaskoczenie. Kupując pojedyncze sztuki do tworzonej kolekcji oczywiście czynił Pan to okazjonalnie – w tamtych czasach 10 DM to była Pana pensja w Polsce. Wtedy jeden z antykwariuszy pouczył Pana, by kupował Pan „pakiety grafik” – w nich znajdzie się zawsze jakiś rarytas. Sława o „….” który interesuje się grafikami rozeszła się i wkrótce zaczął Pan otrzymywać oferty z wielu krajów. Pana kolekcja rosła, ale rosła też ilość pobocznych nabytków, które traktował Pan „do opracowania” (Pana zbieranie miało podłoże naukowe). Szybko zauważył Pan jednak, że Pana dzieci/rodzina „nie mają serca” do tej części Pana działalności i wiedział Pan, że coś z kolekcją musi zrobić. Nie mniej zdobył Pan zaufanie i wiarygodność wśród antykwariuszy, taką, że jeden z nich „za grosze” zaoferował Panu ..... Został Pan wychowany prospołecznie, więc zamiast zrobić majątek na tych grafikach, ofiarował Pan je Muzeum ….. – zachwycił Pana tamtejszy młody zespół, a muzeum zasługiwało na „eksportowy towar wystawienniczy”. Wcześniej, szukając ilustracji do Pana książki kupił Pan grafikę …., polskiego artysty-architekta emigranta w Anglii. Kiedy zamieścił Pan w sieci pytanie – kto to? – rozpętała się prawdziwa burza, pokazująca, jak wielkiego artystę „ustrzeliłem”. W Polsce zupełnie nieznanego(!). Wtedy zgłosił się do Pana likwidator pracowni artysty w Liverpool, który za .... funtów zaoferował Panu „resztki z pracowni” (szkice, projekty itd. – w sumie grosze za ponad ....dzieł). Nie namyślał się Pan, a koledzy z Danii i Niemiec udzielili Panu pożyczki, jaką spłacał Pan latami głosząc darmowe wykłady. Wtedy doszedł Pan do wniosku, że z Pana „spuchniętą” kolekcją trzeba coś zrobić, również, żeby spłacać (normalnie) ten dług. Tak trafił Pan na .... Całą kolekcję …. przekazał Pan w darze wspomnianemu wyżej muzeum (ma teraz największy w świecie poza Brazylią i Kanadą zbiór dzieł naszego artysty). Uprzedzając fakty, Pana zasadniczą część kolekcji, dotyczącą antyku – również przekazał Pan do zbiorów ….. w …. (w tym ...., wart wiele pieniędzy).

Główną motywacją dla sprzedaży niepotrzebnych grafik w sieci, był jednak postępujący brak pieniędzy na badania naukowe i wykopaliska. Wybrał Pan sieć, ponieważ nie miał czasu i ochoty na szukanie fizycznych nabywców. Z uzyskanych środków finansował Pan też kosztowne opracowania graficzne i kartograficzne Pana publikacji, analizy specjalistyczne; ale również wspomagał Pan działalność naukową studentów. Kupował Pan książki, dla siebie i dla biblioteki (w bibliotece opisywano jej – …..). Takich pieniędzy nie mógł Panu zapewnić statutowy budżet Pana uczelni; a ponieważ zajmuje się Pan problematyką naukową z pogranicza nurtu wrażliwości historycznej i emocjonalnej – na granty nie mógł Pan liczyć. Tylko w minionych trzech latach na ten cel wydał Pan ponad 50 tyś. zł (dla dużej części ma Pan faktury). Dzięki tak zainwestowanym pieniądzom odniósł Pan sukces – o Pana badaniach pisano w mediach na wszystkich kontynentach w 89 krajach. Sukcesu by nie było, imię …. nie niosłoby się przez świat, gdyby nie miał Pan pieniędzy na badania. Pana wyjazdy na kwerendy w kraju i za granicą w absolutnej większości pokrywał Pan z własnej kieszeni. Organizując, na przykład, w tym roku  …. musiał Pan odbyć kilka wyjazdów…. – Pana instytut tylko dwa razy zwrócił Panu za podróż samochodem (bez noclegów). Chwała sukcesów oczywiście pozostaje po stronie Instytutu i nauki polskiej; ale to Pan płaci za tę chwałę. Z zakresu anegdotycznych przedsięwzięć przytoczył Pan jedno z ostatnich. Był Pan głównym organizatorem …. poświęconej ….. Potrzebował Pan identyfikatorów dla uczestników. Kiedy zobaczył Pan ścieżkę ich załatwienia przez macierzystą uczelnię (z przetargiem i całym zapleczem biurokracji) – poszedł Pan do sklepu i kupił. To nie jest wyjątek. Reasumując – gdyby nie środki ze sprzedaży Pana (gorszej części) kolekcji, nie mógłby Pan realizować projektów naukowych, planów badawczych i przedsięwzięć organizacyjnych. Pomija Pan fakt, że jako osoba rozpoznawalna naukowo będąc na konferencjach zagranicznych nie ma Pan ochoty stawać w roli „żebraka” i liczyć na łaskę kolegów, kiedy oni po obradach idą dalej dyskutować. Przy tej okazji załatwia się przecież dostępy do archiwów, zbiorów muzealnych itd. Był Pan, dzięki ..., przygotowany na takie okoliczności. Pana ostatnia książka wygrała konkurs „…..” …., co zagwarantowało część pieniędzy na jej druk. Ale oczywiście ponad ..... na przygotowanie do druku musiał Pan „znaleźć” – dzięki Bogu zaoszczędził Pan na ...

Z uwagi na to, że w gruncie rzeczy większość uzyskanych środków (dowiedział się Pan, że gdyby miał Pan firmę, to mógłby od „zysku” odjąć prowizje płacone ... i koszty wysyłki do kupujących grafiki) spożytkował Pan na działalność naukową, która pracowała na pozycje …. i na jego wizerunek; a najcenniejsze części zgromadzonej kolekcji przekazał Pan do muzeum - czy może liczyć Pan na zwolnienie z powinności odprowadzenia podatku? Chce Pan nadmienić, że kupował Pan za te pieniądze książki, które ofiarowywał …. (mają w inwentarzach adnotację - ….); gromadził Pan też pamiątki związane z miastem, w którym się urodził - ….., woj. … - one trafią do tamtejszego ….. Całą swoją bibliotekę (ponad .... tomów) zapisał Pan …..

Uzupełnienie opisu stanu faktycznego

Pismem z 3 września 2026 r. udzielił Pan odpowiedzi na pytania zawarte w wezwaniu:

1)  Czy prowadzi Pan pozarolniczą działalność gospodarczą? Jeśli tak – jaki jest zakres i przedmiot Pana działalności gospodarczej?

Odpowiedź: Nie prowadzi Pan działalności pozarolniczej gospodarczej. Jest Pan pracownikiem naukowym Uniwersytetu ....; Pana etat finansowany jest z budżetu Państwa.

2)  Czy był Pan jedynym właścicielem kolekcji, o których mowa we wniosku?

Odpowiedź: Był Pan jedynym właścicielem kolekcji, o której mowa we wniosku.

3)  Czy na moment sprzedaży każdego przedmiotu z kolekcji upłynęło pół roku, licząc od końca miesiąca, w którym nabył Pan każdy z przedmiotów do kolekcji?

Odpowiedź: Z całą pewnością upłynęło pół roku od końca miesiąca, w którym nabył Pan przedmiot do kolekcji. Absolutną większość z nich nabywał Pan bowiem w latach 90-tych i na początku XXI wieku.

4)  Czy posiada Pan dokumenty potwierdzające nabycie przez Pana każdego z przedmiotów kolekcji (należy wskazać jakie)?

Odpowiedź: Nie posiada Pan żadnych dokumentów. Zakupy odbywały się spontanicznie; zazwyczaj z polecenia - tak jak dzisiaj kupuje się przedmioty na targach staroci. Zupełnie o to Pan nie dbał (o takie dokumenty); ciesząc się po prostu „sukcesem” zdobycia ważnego elementu kolekcji. Większość nabywał Pan też na zasadzie tzw. „…” - np. „karton, w którym pewnie Pan coś znajdzie dla siebie” (tj. kilkadziesiąt grafik); taka swoista wyprzedaż „garażowa”. Przecież długo nie myślał Pan, że będzie się jej pozbywał.

5)  W jaki sposób zorganizowana była sprzedaż, tj. prosimy, żeby Pan wskazał:

a)  W jaki sposób pozyskał Pan nabywców?

Odpowiedź: Tylko i wyłącznie poprzez wystawienie przedmiotu na ... Nie miał Pan i nie ma czasu na kontakty interpersonalne.

b)  Czy podejmował Pan działania marketingowe?

Odpowiedź: Nawet przez myśl Panu to nie przeszło. Przecież dysponował Pan zaledwie przedmiotami tzw. „sztuki drobnej”, które mają wąskie grono odbiorców.

c)  Czy korzystał Pan z usług wspierających kupno lub sprzedaż (jakich)?

Odpowiedź: Nawet Pan nie wie jakie by one mogły być. Po prostu korzystając z gotowego formularza wystawienia .. i zgodnie z jego konstrukcją oferował Pan przedmiot nabywcy (opis, fotografia, proponowana cena, koszt wysyłki).

6)  Czy sprzedaż przedmiotów kolekcjonerskich nastąpiła w ramach jednej transakcji, czy wielu transakcji?

Odpowiedź: Dla każdego miedziorytu, stalorytu, litografii konstruował Pan osobną ofertę: tytuł grafiki, charakterystyka, data powstania, cena wywoławcza (zazwyczaj minimalna, z rzadka przekraczająca 10 zł). Wystawiał Pan zwykle 30 sztuk dziennie; potem, z upływem „kończenia się kolekcji” zmniejszał Pan ilość.

7)  Czy sprzedaż przez Pana przedmiotów z Pana kolekcji następowała:

-       w celach zarobkowych – tj. w celu zapewnienia określonego dochodu, a nie wyłącznie w celu zaspokojenia Pana własnych potrzeb,

Odpowiedź: Główny powód sprzedaży POZOSTAŁOŚCI KOLEKCJI (najwartościowsze jej elementy podarował Pan muzeum) to był lęk o losy tej „śmieciowej” jej części (mniej atrakcyjnej kolekcjonersko i niespójnej tematycznie); ale również ważnym powodem/motywacją było odkrycie źródła finansowania dla Pana badań naukowych, działalności naukowej; działalności popularyzatorskiej; wspierania działalności naukowej studentów, młodych pracowników nauki itd. To zasadniczy cel tej decyzji.

-       w sposób ciągły – tj. z zamiarem powtarzania tej czynności w celu osiągnięcia efektu w postaci zarobku,

Odpowiedź: Tak, wystawiał Pan elementy kolekcji regularnie by osiągnąć cel finansowy dla potrzeb finansowania nauki - na przykład: koszt tłumaczenia książki, jaką aktualnie ma Pan w druku, na język niemiecki to nieco ponad 37000 zł; oznaczało to, że musiał Pan wystawić 3700 grafik przy założeniu, że cena wywoławcza 10 zł będzie dla nabywcy atrakcyjna, a to oznacza, przy założeniu, że każda wystawiona grafika znajdzie nabywcę sumę osiągnie Pan w ciągu 120 dni nie uwzględniając prowizji płaconej ... i kosztów wysyłki, które w całości obciążyły Pana konto jako zysk (a to w kosztach - dodatkowe dni). Należy pamiętać, że skuteczność sprzedaży to około 40%; czyli na zapłacenie tłumaczenia musi Pan wystawiać przez około 150 dni; są też nieuczciwi nabywcy, którzy licytują a nie wykupują grafiki - ... uznaje ten fakt za sprzedaż skuteczną. Jeżeli miał Pan szczęście i grafiki licytowano, to oczywiście czas gromadzenia funduszy się skracał.

-       w sposób zorganizowany – tj. w ramach uporządkowanych, celowych czynności?

Odpowiedź: Jeżeli dobrze rozumie Pan pytanie, to opisany wyżej rytm sprzedaży (prób sprzedaży) oznacza sposób zorganizowany - generował czas każdego wieczoru dla wystawiania (1 godzina); rano odpowiadał Pan na zapytania i przygotowywał wysyłki zakupionych (ok. 1 godzina).

8)  Czy w odniesieniu do Pana działań polegających na sprzedaży przedmiotowych rzeczy na portalach aukcyjnych (...), spełnione będą następujące przesłanki:

-       będzie ponosił Pan odpowiedzialność wobec osób trzecich za sprzedane rzeczy,

Odpowiedź: O tym decyduje regulamin ... Wystawiając grafikę deklarował Pan pełną odpowiedzialność za wszystkie informacje z nią powiązane; w razie „niezadowolenia klienta” (niestety, spora część nabywców sądzi, że kupując grafikę za 8 zł kupuje przysłowiowego Matejkę i dziwi się wielkości grafiki) oczywiście zwracał Pan pieniądze (to około 10% transakcji - niestety).

-       czynności te będą wykonywane pod kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonych przez zlecającego te czynności,

Odpowiedź: Nie rozumie Pan sformułowania – powtórzy Pan - w 100% podporządkowywał się Pan regulaminowi ...

-       będzie ponosił Pan ryzyko gospodarcze związane z ww. działaniami?

Odpowiedź: Ryzyko opisał Pan wyżej; powtórzy Pan „w razie „niezadowolenia g klienta” (niestety, spora część nabywców sądzi, że kupując grafikę za 8 zł kupuje przysłowiowego Matejkę i dziwi się wielkości grafiki) oczywiście zwracał Pan pieniądze (to około 10% transakcji - niestety)” - to było Pana ryzyko; konsekwencja była taka, że ... odnotowywało sprzedaż, a Pan nie miałem z tego nic.

9)  Czy wykorzystywał Pan przedmioty z kolekcji dla celów prowadzenia działalności gospodarczej?

Odpowiedź: W żadnym wypadku.

10)  Czy wykorzystywał Pan ww. przedmioty wyłącznie dla swoich celów osobistych?

Odpowiedź: Przedmioty służyły pracy naukowej (wykorzystał Pan je w wielu publikacjach); i „cieszyły oko”; przyznał Pan, że małżonka zrobiła sobie też za te pieniądze zęby.

11)  Czy oprócz przedmiotów kolekcjonerskich, o których mowa we wniosku, nabywał Pan w przeszłości także inne rzeczy albo prawa w celu ich późniejszej odsprzedaży? Jeśli tak proszę, żeby Pan podał jakie to były rzeczy lub prawa, w jakiej ilości oraz jaka była skala tych działań?

Odpowiedź: Nigdy tego Pan nie robił. Nawet jak kupował Pan książki, za granicą, drogie, to darował Pan je …. (przecież pieniądze na zakup książek generował Pan ze sprzedaży grafik).

12)  Czy zamierza Pan w przyszłości nabywać inne rzeczy albo prawa w celu ich późniejszej sprzedaży? Jeśli tak – proszę, żeby Pan podał jakie to będą rzeczy lub prawa, w jakiej ilości oraz jaka będzie skala tych działań?

Odpowiedź: Ma Pan 73 lata; z tego powodu pozbył się Pan najwartościowszej części kolekcji ofiarowując ją muzeum; z tego też powodu wyprzedawał Pan jej mało znaczące elementy. Ostatni zakup jaki Pan zrobił miał miejsce (o ile Pan pamięta) jakieś 7-8 lat temu i był zrobiony z myślą o Muzeum ….. Nie zamierza Pan nic więcej kupować, tym bardziej w celu odsprzedania.

Pytanie (ostatecznie przedstawione w uzupełnieniu wniosku)

Prosi Pan o zwolnienie z powinności odprowadzenia podatku od sprzedaży elementów Pana kolekcji na portalu ..., tj. czy istnieją podstawy prawne, które pozwolą na zwolnienie Pana z podatku od sprzedaży na ...

Pana stanowisko w sprawie

Tak więc Pan myśli (myślał Pan do dnia otrzymania wezwania do zapłaty), że nie skrzywdził Pan Skarbu Państwa, dając mu więcej niż wymagałyby tego ogólne zasady; przysparzając kulturze polskiej dóbr, jakie utraciła w wyniku wojny. W tym tak unikatowych jak spuścizna po ….; czy wyspecjalizowana kolekcja motywów antycznych w grafice. Sprzedawane przez Pana małe grafiki kupowali luminarze polskich historyków sztuki; dostarczały ilustracji do publikacji itd.

W uzupełnieniu wniosku z 3 września 2026 r. dodał Pan, że:

Uważa Pan, że przekazując jej najcenniejszą, najwartościowszą część …. wzbogacił Pan Skarb Państwa - muzeum nie ma funduszy na zakup takiej kolekcji. Wydając uzyskane pieniądze na cele związane z nauką i promocją Pana dyscypliny - nie uszczuplił Pan budżetu Państwa; budował Pan natomiast wartość dodaną, jaka wpływa na pozytywny wizerunek polskiej archeologii.

Sporządził Pan ocenę sprzedaży na ... na podstawie wpłat na konto ...., z rozliczeniem kosztów tej sprzedaży na portalu, + sumami wydanymi na wspieranie nauki, jakie potrafi Pan udowodnić. Wie Pan już, od niedawna, że ponieważ nie prowadzi Pan działalności gospodarczej, to dla Urzędu Skarbowego liczy się suma z rubryki pierwszej, ta jaką przelewano na Pana konto ... Jednak z tej sumy musiał Pan odprowadzać prowizje od sprzedaży dla ...; mieszczą się w niej również koszty wysyłki (czyli pieniądze wpłacane przez kupującego na wysyłkę) które ... też obarcza prowizją.

Rok 2023

Wpłaty z ...	100028,12
Prowizje ...	-21024,40
wysyłka	-10011,62
Potwierdzone wspieranie nauki MINIMUM	-17591,00
zysk	51401,10

Rok 2024

Wpłaty z ...	95009,90
Prowizje ...	-17194,19
wysyłka	-9650,38
Potwierdzone wspieranie nauki MINIMUM	-19059,00
zysk	49106,33

Sumy z rubryki „zysk” służyły obsłudze zleceń realizowanych w późniejszych czasach: np. usługi kartograficzne dla Pana badań naukowych kosztowały Pana kilkadziesiąt tysięcy złotych - dla dużej części ma Pan faktury.

Uwaga do rubryki czwartej:

Realny koszt inwestycji w naukę jest za każdym razem o 70% większy:

-       większość noclegów w hotelach w trakcie kwerend opłacał Pan przez .... więc są one ukryte w kosztach obsługi karty kredytowej; to samo dotyczy podróży samochodem i koleją – może Pan zrekonstruować te koszty, ale nie ma Pan dokumentów;

-       nie potrafi Pan udokumentować drobnych usług technicznych i badawczych, za które płacił Pan gotówką - w sumie składały się na pokaźne sumy. Na przykład - pracując w … mógł Pan oczywiście zamówić potrzebne skany dokumentów przez Pana uniwersytet; tyle, że on nie ma na to pieniędzy (to była suma rzędu 890 EU), że o biurokracji Pan nie wspomni. Znalazł Pan więc stażystę w tym archiwum, który na Pana zasadach i na Pana sprzęcie przeskanował potrzebne dokumenty po 2 EU za sztukę, czyli za 50%, miał Pan na to własne pieniądze. Na podstawie tych dokumentów powstały publikacje, które liczą się do dorobku ….;

-       nie potrafi Pan udokumentować wyjazdów na inspekcje wykopaliskowe, spotkania z ludnością itd., gdzie zawsze, przynajmniej koszty przejazdu, pokrywał Pan z własnych pieniędzy. Na przykład – leci Pan aktualnie na kongres do … – bilet musiał Pan kupić z własnych pieniędzy; za dwa tygodnie jedzie Pan promować Pana książkę (książka jest naukowa i nie podlega sprzedaży) - koszt przejazdu i noclegi płaci Pan z własnych pieniędzy; za tydzień jedzie Pan konsultować projekt  …. – jedzie Pan tam, ponieważ Pana to interesuje i Pana tam potrzebują – płaci Pan za przejazd z własnej kieszeni. Kiedy budowano …. (inwestycja za .... złotych - ....) nie wziął Pan ani grosza za liczne konsultacje; był Pan „na gwizdek” jeżdżąc tam za własne pieniądze; za dziesiątki godzin przygotowań materiałów dla aranżacji tej instytucji nie wziął Pan grosza – ceni Pan sobie pro publico bono i jest Pan dumny z tego, że działa na tej zasadzie. Ale też miał Pan, dzięki ..., za co tam jeździć;

-       nie potrafi Pan udokumentować kosztów obsługi naukowych gości zagranicznych, których podejmował Pan/podejmował Instytut. Ale na kongresie …. zapłacił Pan za noclegi archeolożce z Ukrainy i archeolożce z Brandenburga – ma Pan na to dokumenty;

-       sprzęt na jakim Pan pracuje w instytucie i w domu kupił Pan za własne pieniądze: skanery, laptop urządzenia wspomagające i magazynujące dane do Pana badań. Uważa Pan, że pieniądze z budżetu powinny być do dyspozycji młodych naukowców, tych na dorobku.

Miesięcznie na Pana konto wpływa suma około..... zł (ostatnia wpłata - .... PLN). Tak wycenia się pracę naukowca, który zdobył autorytet międzynarodowy. Pana małżonka nie pracuje. Gdyby nie ... i Pana kolekcja, nie byłby Pan w stanie osiągnąć pozycji naukowej jaką się legitymuje; a Pana Instytut w ewaluacji nauki byłby marnym przeciętniakiem. Nauka wymaga pieniędzy, a je umiał Pan zdobyć.

W uzupełnieniu wniosku z 6 października 2026 r. dodał Pan, że wszystkie elementy kolekcji jakie sprzedawał Pan na portalu ... były w Pana posiadaniu wiele dłużej niż sześć miesięcy.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pan we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.):

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych rozróżnia źródła przychodów oraz sposób opodatkowania dochodów z poszczególnych źródeł.

Stosownie do art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Z kolei, jak stanowi art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy:

Zgodnie z art. 5a pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Użyte w ww. przepisie pojęcie pozarolniczej działalności gospodarczej opiera się na trzech przesłankach:

·      zarobkowym celu działalności,

·      wykonywaniu działalności w sposób zorganizowany i ciągły,

·      prowadzeniu działalności we własnym imieniu i na własny lub cudzy rachunek.

Działalność jest wtedy zarobkowa, gdy jest zdolna do potencjalnego generowania zysku, a jej przeznaczeniem jest zapewnienie określonego dochodu. Działalność musi być tak prowadzona i ukierunkowana, aby była w stanie zyski faktycznie osiągnąć. Jednakże, brak zysku z podjętych działań noszących znamiona działalności gospodarczej nie oznacza, że działalność taka nie była faktycznie prowadzona. Prowadzenie działalności gospodarczej zawsze wiąże się z ryzykiem nieosiągnięcia dochodów. Zarobkowego charakteru nie mają działania, których wyłącznym celem jest zaspokojenie własnych potrzeb osoby podejmującej określone czynności.

Przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wymagają również, aby czynności wykonywane były w sposób zorganizowany i ciągły, przy czym możliwe jest osiąganie dochodów z tego rodzaju działalności bez spełnienia niektórych formalnych elementów organizacji (np. rejestracji urzędowej), gdyż prowadzenie działalności gospodarczej jest kategorią obiektywną, niezależnie od tego, jak działalność tę ocenia sam prowadzący ją podmiot i jak ją nazywa oraz, czy dopełnia ciążących na nim obowiązków z działalnością tą związanych. Za takim rozumieniem pojęcia „zorganizowany” przemawia również definicja słownikowa. Zgodnie z Nowym Słownikiem Poprawnej Polszczyzny Wydawnictwo Naukowe PWN pod redakcją Andrzeja Markowskiego Warszawa 2000, organizować to „przygotowywać, zakładać jakieś przedsięwzięcie”, bądź w znaczeniu drugim „nadawać czemuś reguły, wprowadzać porządek” (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 7 maja 2008 r., sygn. akt I SA/Op 18/08).

Co do kryterium ciągłości w wykonywaniu działalności gospodarczej, to jego wprowadzenie przez ustawodawcę miało na celu wyeliminowanie z pojęcia działalności gospodarczej przedsięwzięć o charakterze incydentalnym i sporadycznym. Ciągłość w wykonywaniu działalności gospodarczej oznacza względnie stały zamiar jej wykonywania. Nie wyklucza on jednak możliwości prowadzenia działalności gospodarczej tylko sezonowo lub do czasu osiągnięcia postawionego przez dany podmiot celu i to bez względu na okres, w którym cel ten miałby być realizowany. Do zachowania ciągłości wystarczające jest, aby z całokształtu okoliczności sprawy wynikał zamiar powtarzania określonego zespołu konkretnych działań w celu osiągnięcia efektu w postaci zarobku.

Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 3 czerwca 2015 r., sygn. akt I SA/Po 919/14: „Dla przyjęcia, że działalność ma charakter ciągły, nie jest niezbędne, by powtarzane były konkretne czynności; możliwe, że dana czynność (np. sprzedaż) będzie dokonana jednorazowo, natomiast wraz z poprzedzającymi ją czynnościami przygotowawczymi będzie tworzyła ciąg działań, który uznać należy za działalność gospodarczą w rozumieniu art. 5a ust. 6 u.p.d.f.”.

Natomiast, przez powtarzalność rozumie się cały szereg wielokrotnie powtarzanych czynności podejmowanych w konkretnym celu. Taki zespół wielokrotnie powtarzanych czynności (nie zaś czynności sporadyczne, oderwane od siebie, niepowiązane ze sobą) w dziedzinie wytwórczej, usługowej lub handlowej podejmowanych w celach zarobkowych i na własny rachunek, można uznać za prowadzenie działalności gospodarczej.

Ponadto należy wskazać, że w myśl art. 5b ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, za pozarolniczą działalność gospodarczą nie uznaje się czynności, jeżeli łącznie spełnione są następujące warunki:

1)  odpowiedzialność wobec osób trzecich za rezultat tych czynności oraz ich wykonywanie, z wyłączeniem odpowiedzialności za popełnienie czynów niedozwolonych, ponosi zlecający wykonanie tych czynności;

2)  są one wykonywane pod kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonych przez zlecającego te czynności;

3)  wykonujący te czynności nie ponosi ryzyka gospodarczego związanego z prowadzoną działalnością.

W związku z powyższym, istotne jest również dla aktywności zarobkowej podatnika – mieszczącej się w zakresie zdefiniowanym w art. 5a pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych – nieistnienie przeszkód określonych w art. 5b ust. 1 ww. ustawy. Aby dana aktywność nie została uznana za działalność gospodarczą, konieczne jest łączne spełnienie tych przesłanek.

Wobec powyższego, w celu zakwalifikowania – na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych – działań podjętych przez Pana do właściwego źródła przychodu należy ocenić zamiar, okoliczności i cel działań związanych z odpłatnym zbyciem składników majątku osobistego, o których mowa we wniosku (tj. grafik), bowiem sprzedaż, nawet wielokrotna, przedmiotów z majątku prywatnego osoby fizycznej, które nie są związane z działalnością gospodarczą oraz nie były nabyte w celu ich odsprzedaży, nie stanowi działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Z informacji zawartych we wniosku wynika, że w 1991 r. był Pan stypendystą Fundacji …. W trakcie pobytu w Niemczech zainteresował się Pan tzw. „małą sztuką” (miedzioryty, staloryty i litografie). Kupując pojedyncze sztuki do tworzonej kolekcji oczywiście czynił Pan to okazjonalnie. Wtedy jeden z antykwariuszy pouczył Pana, by kupował Pan „pakiety grafik” – w nich znajdzie się zawsze jakiś rarytas. Pana kolekcja rosła, ale rosła też ilość pobocznych nabytków, które traktował Pan „do opracowania” (Pana zbieranie miało podłoże naukowe). Nie mniej zdobył Pan zaufanie i wiarygodność wśród antykwariuszy, taką, że jeden z nich „za grosze” zaoferował Panu ..... Zamiast zrobić majątek na tych grafikach, ofiarował Pan je …. Likwidator pracowni artysty w Liverpool, za ... funtów zaoferował Panu „resztki z pracowni” (szkice, projekty itd. – w sumie grosze za ponad ....dzieł). Doszedł Pan do wniosku, że z Pana „spuchniętą” kolekcją trzeba coś zrobić, również, żeby spłacać (normalnie) dług. Tak trafił Pan na ... Główną motywacją dla sprzedaży niepotrzebnych grafik w sieci, był jednak postępujący brak pieniędzy na badania naukowe i wykopaliska. Wybrał Pan sieć, ponieważ nie miał czasu i ochoty na szukanie fizycznych nabywców. Z uzyskanych środków finansował Pan też kosztowne opracowania graficzne i kartograficzne Pana publikacji, analizy specjalistyczne; ale również wspomagał Pan działalność naukową studentów. Kupował Pan książki, dla siebie i dla biblioteki. Reasumując – gdyby nie środki ze sprzedaży Pana (gorszej części) kolekcji, nie mógłby Pan realizować projektów naukowych, planów badawczych i przedsięwzięć organizacyjnych.

Ponadto, w uzupełnieniu wniosku wyjaśnił Pan, że nie prowadzi Pan pozarolniczej działalności gospodarczej. Był Pan jedynym właścicielem kolekcji, o której mowa we wniosku. Z całą pewnością upłynęło pół roku od końca miesiąca, w którym nabył Pan przedmiot do kolekcji. Absolutną większość z nich nabywał Pan bowiem w latach 90-tych i na początku XXI wieku. Główny powód sprzedaży POZOSTAŁOŚCI KOLEKCJI (najwartościowsze jej elementy podarował Pan muzeum) to był lęk o losy tej „śmieciowej” jej części (mniej atrakcyjnej kolekcjonersko i niespójnej tematycznie), ale również ważnym powodem/motywacją było odkrycie źródła finansowania dla Pana badań naukowych, działalności naukowej, działalności popularyzatorskiej, wspierania działalności naukowej studentów, młodych pracowników nauki itd. To zasadniczy cel tej decyzji.

Z przedstawionych we wniosku okoliczności nie wynika, aby przychody ze sprzedaży kolekcji grafik można było zakwalifikować jako uzyskiwane ze źródła pozarolnicza działalność gospodarcza, określonego w art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Pana zachowanie w stosunku do sprzedaży przedmiotowych rzeczy, które kupował (gromadził) Pan w celach kolekcjonerskich, na potrzeby stworzenia prywatnej kolekcji, wskazuje bowiem na czynności mieszczące się w zwykłym zarządzie własnym majątkiem, tzn. mające na celu prawidłowe racjonalne gospodarowanie tym majątkiem. Nie były/nie są to działania o charakterze inwestycyjnym, ukierunkowane na osiągnięcie zysku, które są typowe dla podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą.

Tym samym, w wyniku sprzedaży wymienionych we wniosku własnych, używanych składników majątku, które Pan kupował w celach kolekcjonerskich na potrzeby stworzenia prywatnej kolekcji, tj. grafik, nie powstanie przychód, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, tj. z pozarolniczej działalności gospodarczej.

Zatem, skutki podatkowe sprzedaży opisanej we wniosku kolekcji grafik, należy rozpatrywać w kontekście źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. d) ww. ustawy.

W myśl art. 24 ust. 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Z powołanych wyżej przepisów wynika, że gdy sprzedaż rzeczy nie następuje w wykonywaniu działalności gospodarczej i jest dokonywana przed upływem pół roku, licząc od końca miesiąca, w którym nastąpiło nabycie, wówczas stanowi źródło przychodu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. d) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Z kolei, przychód uzyskany ze sprzedaży rzeczy po terminie określonym w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. d) ww. ustawy, nie generuje przychodu (dochodu) podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, gdyż sprzedaż rzeczy po upływie pół roku, licząc od końca miesiąca, w którym nastąpiło ich nabycie, nie stanowi źródła przychodu.

Zatem stwierdzić należy, że skoro – jak Pan wskazał – wszystkie ww. rzeczy (tj. grafiki), były kupowane w celach kolekcjonerskich, na potrzeby stworzenia prywatnej kolekcji grafik i w posiadaniu każdej z tych rzeczy był Pan powyżej pół roku (większość z nich nabył Pan w latach 90-tych i na początku XXI wieku.), licząc od końca miesiąca, w którym je Pan nabył, to ich sprzedaż nie stanowi źródła przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. d) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Tym samym uzyskany z tego tytułu przychód w ogóle nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Należy wskazać, że procedura wydawania indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego nie podlega regułom przewidzianym dla postępowania podatkowego, czy kontrolnego. Organ wydający interpretacje opiera się wyłącznie na opisie stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku – nie prowadzi postępowania dowodowego. Postępowanie w sprawie wydania interpretacji indywidualnej ma na celu wyjaśnienie wątpliwości co do sposobu zastosowania przepisów prawa podatkowego materialnego do określonego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Przedmiotem interpretacji wydanej na podstawie art. 14b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.) jest sam przepis prawa. Rolą postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów podatkowych nie jest ustalanie stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego), stanowi to bowiem domenę ewentualnego postępowania podatkowego. To na podatniku ciąży obowiązek udowodnienia w toku tego postępowania okoliczności faktycznych, z których wywodzi on dla siebie korzystne skutki prawne. Organ nie prowadzi postępowania dowodowego, ograniczając się do analizy okoliczności podanych we wniosku. W stosunku do tych okoliczności wyraża swoje stanowisko, które zawsze musi być jednak ustosunkowaniem się do poglądu (stanowiska) prezentowanego w danej sprawie przez wnioskodawcę. Jeżeli zatem, przedstawiony we wniosku stan faktyczny będzie różnił się od występującego w rzeczywistości, wówczas wydana interpretacja nie będzie Pana chroniła w zakresie dotyczącym rzeczywiście zaistniałego stanu faktycznego.

Końcowo dodać należy, że przedmiotowy wniosek dotyczy jednego stanu faktycznego. Zatem, opłata od złożonego wniosku wynosi 40 zł. Natomiast 3 sierpnia 2026 r. dokonano opłaty w kwocie 80 zł w związku z tym kwota 40 zł stanowi nadpłatę i zostanie zwrócona na rachunek bankowy, z którego dokonał Pan opłaty za wniosek, w terminie określonym w art. 14f § 2a ustawy Ordynacja podatkowa.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pan do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.