0113-KDWPT.4011.481.2026.2.ASZ
Opodatkowanie dochodów preferencyjną stawką podatku.
Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe
Szanowny Panie,
stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
22 lipca 2026 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnił go Pan pismem z 1 września 2026 r. – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego
Informacje ogólne o Wnioskodawcy, JDG, Zleceniodawcy i Umowie
Wnioskodawca jest polskim rezydentem podatkowym. Od 7 stycznia 2026 r. prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą wpisaną do CEiDG w zakresie programowania (kod PKD 62.10.B Pozostała działalność w zakresie programowania). Dochody z działalności gospodarczej w bieżącym roku podatkowym opodatkowane są zgodnie z art. 30c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, tj. podatkiem liniowym. Wnioskodawca jest czynnym podatnikiem VAT.
Wnioskodawca nie posiada statusu centrum badawczo-rozwojowego określonego w ustawie z dnia 30 maja 2008 r. o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej.
W ramach prowadzonej działalności gospodarczej Wnioskodawca świadczy usługi dla spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą …. (dalej określanej także jako Zleceniodawca). Zleceniodawca jest podmiotem, który tworzy i rozwija w oparciu o nowe technologie platformę logistyczną oraz zintegrowane z nią aplikacje webowe i mobilne. Platforma jest udostępniana klientom Zleceniodawcy, którzy należą do szeroko rozumianego sektora usług transportowych i logistycznych. Platforma umożliwia …..
W ramach współpracy ze Zleceniodawcą, Wnioskodawca zawarł w formie pisemnej Umowę, na podstawie której tworzy i rozwija niżej opisane Oprogramowanie oraz przenosi na Zleceniodawcę autorskie prawa majątkowe do tworzonego Oprogramowania. W szczególności usługi wykonywane przez Wnioskodawcę na podstawie zawartej Umowy polegają na:
a. projektowaniu i trenowaniu modeli ….,
b. współpracy z inżynierami ….,
c. ewaluacji działania wdrożonych modeli, ich monitorowaniu oraz optymalizacji w celu utrzymania najwyższej dokładności prognoz,
d. przygotowywaniu i eksploracji dużych ….,
e. analizie eksploracyjnej ….
Zgodnie z zawartą Umową Wnioskodawca ponosi odpowiedzialność za szkody powstałe u osób trzecich będące następstwem niewykonania lub niewłaściwego wykonania przez niego Umowy.
Efekty prac Wnioskodawcy, zarówno w przypadku tworzenia, jak i rozwijania Oprogramowania, stanowią odrębne programy komputerowe albo twórcze elementy programu komputerowego podlegające ochronie na podstawie art. 74 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz. U. z 2025.24 t. j. z dnia 2025.01.09).
Opis Oprogramowania
Oprogramowanie wytworzone lub rozwinięte od początku prowadzenia działalności przez Wnioskodawcę:
1) Model …..
2) Model …..
3) Model …..
4) Analiza powodów odrzuceń, będąca etapem tworzenia Modelu …..
5) Analiza cykliczności przewoźników będąca etapem tworzenia Modelu …...
Wyżej opisane Oprogramowanie jest programem komputerowym w szerokim znaczeniu, przez co należy rozumieć w szczególności zestaw instrukcji przeznaczonych do wykonywania bezpośrednio lub pośrednio w komputerze czynności w celu osiągnięcia określonego rezultatu wraz z tworzoną do niego dokumentacją, a także poszczególne elementy lub nawet krótkie fragmenty (urywki) programu, jeśli tylko będą spełniać wymogi do traktowania ich jak utworu oraz stanowić będą elementy programu jako takiego, a więc instrukcje działania dla komputera lub ich zestawy.
Wnioskodawca może w przyszłości uczestniczyć w nowych projektach w celu przygotowania innego rodzaju Oprogramowania, jednakże zasady jego tworzenia oraz sposób przekazania autorskich praw majątkowych do nich będą odbywać się na opisanych we wniosku zasadach.
Wnioskodawca wykonywał również inne czynności, np. przeprowadzał analizy różnych zagadnień oraz warsztaty. Praca w tym wypadku polegała na przygotowaniu szczegółowej analizy na temat rozwiązań modeli rekomendacji z ….. Celem researchu było przeprowadzenie warsztatów oraz burzy mózgów na temat potencjalnego wykorzystania tych metod na platformie. W wyniku pracy nie powstało oprogramowanie, ani inne kwalifikowane IP, zatem Wnioskodawca nie planuje objąć dochodów uzyskanych z tego tytułu stawką 5%. Prace te nie są objęte zapytaniem w ramach niniejszego wniosku.
Charakterystyka świadczonych usług
W zakresie świadczonych usług Wnioskodawca wykonuje prace właściwe nad Oprogramowaniem (programowanie) poprzez tworzenie i rozwijanie kodów źródłowych oraz tworzenie i rozwijanie dokumentacji dotyczącej Oprogramowania.
Głównym celem Wnioskodawcy jest opracowanie, przetestowanie i pomoc przy wdrażaniu nowych lub istotnie ulepszonych metod …...
Cele szczegółowe prac obejmują:
· Opracowanie i walidację modeli ….., w celu uzyskania wyższej dokładności, stabilności i użyteczności predykcji niż w dotychczas stosowanych rozwiązaniach.
· Poszukiwanie optymalnych architektur modeli, metod treningu, doboru hiperparametrów, metod walidacji oraz sposobów łączenia różnych klas modeli, tak aby zwiększyć skuteczność prognozowania, rekomendowania lub klasyfikacji w warunkach dużej zmienności danych wejściowych.
· Opracowanie nowych lub ulepszonych metod przygotowania danych, eksploracji danych oraz inżynierii cech, w szczególności cech istotnych dla modelowania dopasowania między przewoźnikiem a frachtem, sezonowości, trendów, zachowań użytkowników, popytu, anomalii oraz innych czynników wpływających na wyniki predykcji.
· Zbadanie, które zmienne, transformacje danych, cechy historyczne, cechy behawioralne, cechy czasowe oraz cechy kontekstowe mają istotny wpływ na jakość działania modeli oraz mogą zostać wykorzystane do budowy nowych zastosowań analitycznych.
· Opracowanie i przetestowanie mechanizmów trenowania, ewaluacji i porównywania modeli w sposób pozwalający na wybór najlepszych rozwiązań pod względem jakości predykcji, odporności na zmienność danych, skalowalności, stabilności oraz możliwości późniejszego wykorzystania produkcyjnego.
· Optymalizacja wdrożonych modeli w celu utrzymania lub poprawy jakości prognoz w zmieniających się warunkach biznesowych, technologicznych i danych, w szczególności poprzez testowanie alternatywnych algorytmów, zmianę zestawu cech, dostrajanie parametrów, modyfikację procesu treningu oraz analizę błędów modelu.
· Zwiększenie zasobów wiedzy organizacji w zakresie tego, jakie metody …., modelowania szeregów czasowych i systemów rekomendacyjnych są najbardziej efektywne dla analizowanych przypadków użycia, danych i celów biznesowych.
· Stworzenie prototypów, eksperymentalnych wersji modeli, narzędzi analitycznych lub komponentów pipeline’u …, które po pozytywnej walidacji mogą zostać wykorzystane do budowy nowych albo istotnie ulepszonych funkcjonalności systemów informatycznych.
Podejmowane przez Wnioskodawcę działania mają charakter działań twórczych, są oryginalne oraz są pozbawione wad prawnych, w tym nie są obciążone żadnymi prawami i roszczeniami osób trzecich. Zgodnie z zawartą Umową taki charakter działań jest wymagany przez Zleceniodawcę. Wykonywane usługi obejmują twórczy, autorski tj. opracowany każdorazowo przez Wnioskodawcę proces dochodzenia do nowego lub ulepszonego rozwiązania, a nie samo rutynowe utrzymanie modelu, zwykłe odświeżanie danych, standardowe wdrożenie na środowisko produkcyjne albo powtarzalne raportowanie.
Wnioskodawca wykonuje usługi w sposób systematyczny. Prace są prowadzone według uporządkowanego procesu: identyfikacja problemu, hipoteza, eksperyment, walidacja, dokumentacja wyników, wdrożenie albo odrzucenie rozwiązania. Systematyczny charakter prac polega w szczególności na tym, że Wnioskodawca nie wykonuje jedynie incydentalnych lub rutynowych czynności programistycznych, lecz realizuje powtarzalny i metodyczny proces rozwoju modeli ….. Proces ten obejmuje kolejne etapy: analizę dostępnych danych, eksplorację zależności w danych, projektowanie cech, wybór architektury modelu, trening modelu, walidację wyników, porównanie alternatywnych podejść, optymalizację parametrów, testowanie stabilności oraz ocenę możliwości wdrożenia rozwiązania w środowisku produkcyjnym. Wnioskodawca analizuje, czy zmiana danych wejściowych, zachowań użytkowników, sezonowości lub warunków rynkowych wpływa na skuteczność modelu, a następnie testuje nowe zestawy cech, parametry, architektury lub metody treningu. Dzięki temu wiedza uzyskana z eksploatacji modeli produkcyjnych jest ponownie wykorzystywana do ich rozwoju i tworzenia ulepszonych zastosowań. Wykonywane przez Wnioskodawcę usługi prowadzą do zwiększenia zasobów wiedzy, ponieważ w toku prac Wnioskodawca ustala, które metody uczenia …. oraz modele analityczne najlepiej sprawdzają się w odniesieniu do konkretnych danych, problemów predykcyjnych i celów biznesowych. W wyniku prowadzonych eksperymentów powstaje wiedza dotycząca skuteczności poszczególnych algorytmów, wpływu określonych cech na jakość prognoz, ograniczeń dostępnych danych, przyczyn błędów predykcji, stabilności modeli oraz sposobów poprawy ich działania. Zwiększanie zasobów wiedzy następuje również poprzez analizę dużych i złożonych zbiorów danych, identyfikację ukrytych zależności, trendów, sezonowości, anomalii oraz czynników wpływających na dynamikę cen. Wnioskodawca, prowadząc eksplorację danych i inżynierię cech, tworzy nową wiedzę o tym, jakie zmienne, transformacje, agregacje, dane historyczne, dane behawioralne lub dane kontekstowe mają istotne znaczenie dla skuteczności modeli predykcyjnych, rekomendacyjnych lub analitycznych. Wnioskodawca wykorzystuje również zasoby wiedzy do tworzenia nowych zastosowań. Polega to na tym, że wyniki przeprowadzonych analiz, eksperymentów i testów są następnie stosowane do budowy nowych lub istotnie ulepszonych modeli, narzędzi analitycznych, pipeline’ów …., mechanizmów rekomendacyjnych, systemów predykcyjnych, rozwiązań opartych na ….lub mechanizmów monitorowania jakości modeli. Wiedza uzyskana w toku prac nie ma wyłącznie charakteru teoretycznego, lecz jest wykorzystywana do tworzenia praktycznych rozwiązań, które mogą zostać zastosowane w systemach informatycznych przedsiębiorstwa.
Poniżej Wnioskodawca przedstawia wyniki prowadzonych przez niego prac według poszczególnych obszarów:
· Modele … - nowy lub ulepszony model predykcyjny, rekomendacyjny, klasyfikacyjny albo model szeregów czasowych,
· …. - zestaw nowych cech poprawiających jakość prognozowania lub rekomendacji,
· ….. - metodyka porównywania modeli, eksperymentów i walidacji jakości predykcji,
· Optymalizacja - poprawa metryk jakości, np. …..
Współpraca z inżynierami …. jest ściśle związana z tworzeniem Oprogramowania służy opracowaniu, przetestowaniu i walidacji sposobów wdrażania modeli w środowisku produkcyjnym, zarówno online, jak i offline. W tym zakresie prace obejmują badanie sposobów zapewnienia skalowalności, stabilności, powtarzalności treningu, automatyzacji procesu wdrożeniowego, monitorowania jakości modeli oraz zapewnienia ich niezawodności w warunkach rzeczywistego użycia. Rezultatem tak prowadzonego procesu jest nie tylko stworzenie konkretnego modelu lub komponentu systemu, ale również zgromadzenie wiedzy o tym, jakie rozwiązania technologiczne, metody analityczne, parametry, cechy, architektury i procesy wdrożeniowe są najbardziej efektywne dla określonych problemów. Wiedza ta może być następnie wykorzystywana przy projektowaniu kolejnych modeli, nowych funkcjonalności, nowych zastosowań ….. oraz dalszych usprawnień systemów informatycznych.
Do osiągnięcia ww. rezultatów nie wystarczą określone techniczne umiejętności programistycznych, nie są to prace których rezultaty da się z góry określić i przewidzieć, nie mają one charakteru powtarzalnego.
Przeniesienie praw autorskich
Wnioskodawca tworzy Oprogramowanie, które stanowi utwór w rozumieniu ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych . W momencie tworzenia Oprogramowania, Wnioskodawca posiada całość praw autorskich majątkowych i osobowych. Następnie prawa autorskie majątkowe są w całości przenoszone na Zleceniodawcę. Zgodnie z treścią Umowy każdorazowo z chwilą przekazania utworu Zleceniodawcy w formie elektronicznej (np. zapisania na dysku Zleceniodawcy) lub pisemnej (np. w formie wydruku), w całości bądź w części, w postaci gotowej bądź nieukończonej, Wnioskodawca przenosi na Zleceniodawcę autorskie prawa majątkowe wraz z wyłącznym zezwoleniem na wykonywanie wszelkich praw zależnych. W odniesieniu do utworów, które mają charakter bazy danych lub programu komputerowego, w tym kodu źródłowego do bazy danych lub programu komputerowego, przeniesienie praw i udzielenie zezwolenia jest nieograniczone czasowo i terytorialnie, a Wnioskodawca upoważnia Zleceniodawcę do ich wykorzystywania na następujących polach eksploatacji:
i. trwałego lub czasowego zwielokrotnienia programu komputerowego lub baz danych oraz ich kodu źródłowego w całości lub w części jakimikolwiek środkami i w jakiejkolwiek formie;
ii. wprowadzanie, wyświetlanie, stosowanie, przekazywanie i przechowywanie programu komputerowego lub bazy danych i ich kodu źródłowego w dowolnym celu, w tym w celu zwielokrotnienia;
iii. tłumaczenia, przystosowywania, zmiany układu lub jakichkolwiek innych zmian w bazie danych lub programie komputerowym i ich kodów źródłowych, z zachowaniem praw osoby, która tych zmian dokonała;
iv. dowolnego korzystania, rozporządzania i rozpowszechniania, w tym sprzedaży, przenoszenia praw, wyświetlania, użyczenia, licencjonowania lub najmu bazy danych lub programu komputerowego lub ich kopii, w tym ich kodu źródłowego.
Przeniesienie praw autorskich następuje z momentem wytworzenia Oprogramowania przez Wnioskodawcę oraz przekazania go do właściwego repozytorium.
Wynagrodzenie
Za ww. usługi oraz przeniesienie autorskich praw majątkowych do wytworzonego Oprogramowania wraz z zezwoleniem na wykonywanie praw zależnych Wnioskodawcy przysługuje wynagrodzenie określone według stawki godzinowej, które podlega ostatecznemu rozliczeniu w okresach miesięcznych.
Co miesiąc Wnioskodawca wystawia Zleceniodawcy fakturę VAT za wykonane usługi programistyczne polegające na tworzeniu i rozwoju modeli uczenia maszynowego wraz przeniesieniem autorskich praw majątkowych. Na fakturze nie wyodrębnia się wynagrodzenia z tytułu przeniesienia praw autorskich, gdyż nie jest to wymagane ani w umowie ani w praktyce gospodarczej Zleceniodawcy. Dodatkowo, na fakturze, wskazywana jest nazwa Oprogramowania (projektu) do którego przenoszone są prawa autorskie.
Koszty prowadzonej działalności gospodarczej
Wnioskodawca ponosi następujące koszty w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą:
· opłaty za najem lokalu w którym prowadzona jest działalność gospodarcza Wnioskodawcy; opłaty ponoszone są co miesiąc na podstawie zawartej umowy najmu;
· opłaty za prąd ponoszone co miesiąc na podstawie otrzymanych faktur;
· sprzęt IT – faktura za zakupiony zasilacz do komputera;
· usługi doradcze – faktura za usługę doradztwa podatkowego w związku ze złożeniem wniosku o interpretację w zakresie IP BOX;
· koszty obowiązkowych składek na własne ubezpieczenie społeczne przedsiębiorcy.
Wnioskodawca faktycznie ponosi i opłaca z własnych środków obowiązkowe składki na własne ubezpieczenia społeczne przedsiębiorcy, obejmujące składki emerytalne, rentowe, wypadkowe oraz chorobowe. Składki społeczne są związane z osobistym wykonywaniem przez Wnioskodawcę działalności gospodarczej, w ramach której Wnioskodawca tworzy, rozwija i ulepsza Oprogramowanie. Składki społeczne przedsiębiorcy są ujmowane w podatkowej księdze przychodów i rozchodów i zaliczane do kosztów uzyskania przychodów w działalności gospodarczej. Jeżeli w danym okresie rozliczeniowym Wnioskodawca wykonuje prace dotyczące więcej niż jednego Oprogramowania, koszty składek społecznych są przypisywane do poszczególnych projektów (tj. Oprogramowania) według proporcji wynikającej z odrębnej ewidencji w oparciu o klucz przychodowy.
Odrębna ewidencja
Od momentu założenia działalność gospodarczej prowadzona jest odrębna ewidencja rachunkowa na potrzeby IP-BOX. Wnioskodawca prowadzi odrębną od podatkowej księgi przychodów i rozchodów ewidencję zapewniającą wyodrębnienie poszczególnych kwalifikowanych praw własności intelektualnej oraz ustalenie przychodu, kosztów uzyskania przychodów i dochodu (straty) przypadających na każde kwalifikowane prawo własności intelektualnej.
W szczególności Wnioskodawca prowadzi odrębną ewidencję, w której uwzględnia informacje o:
1) zbywanym w danym okresie prawie własności intelektualnej, tj. określonym Oprogramowaniu;
2) przychodach, kosztach uzyskania przychodów i dochodzie (straty), przypadających na każde kwalifikowane prawo własności intelektualnej w danym okresie,
3) kosztach, o których mowa w art. 30ca ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, przypadających na każde kwalifikowane prawo własności intelektualnej, celem obliczenia wskaźnika nexus.
Wnioskodawca zamierza skorzystać z ulgi IP Box w odniesieniu do wynagrodzenia obejmującego przeniesienie autorskich praw majątkowych do tworzonego lub rozwijanego przez Wnioskodawcę Oprogramowania zarówno w rozliczeniu za rok 2026, jak również w latach przyszłych, o ile warunki i charakter świadczonych usług nie ulegną zmianie.
Wnioskodawca wskazuje, że preferencją IP Box zamierza objąć wyłącznie tę część dochodu, która przypada na odpłatne przeniesienie autorskich praw majątkowych do Oprogramowania stanowiącego kwalifikowane prawo własności intelektualnej. Wnioskodawca nie zamierza obejmować preferencją dochodu przypadającego na czynności o charakterze wyłącznie rutynowym, organizacyjnym, administracyjnym, utrzymaniowym, komunikacyjnym lub pomocniczym, jeżeli czynności te nie prowadzą do wytworzenia, rozwinięcia albo ulepszenia Oprogramowania stanowiącego program komputerowy podlegający ochronie prawnej.
W przypadku rozwijania istniejącego oprogramowania Zleceniodawcy Wnioskodawca tworzy nowe, twórcze i indywidualne elementy, moduły, funkcjonalności, modele, skrypty, pipeline’y, komponenty lub dokumentację techniczną, które stanowią odrębne programy komputerowe albo twórcze elementy programu komputerowego podlegające ochronie na podstawie art. 74 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Autorskie prawa majątkowe do tych efektów powstają pierwotnie po stronie Wnioskodawcy, a następnie są odpłatnie przenoszone na Zleceniodawcę zgodnie z postanowieniami Umowy.
Wnioskodawca prowadzi ewidencję pozwalającą na przyporządkowanie przychodów, kosztów uzyskania przychodów oraz dochodu albo straty do poszczególnych kwalifikowanych praw własności intelektualnej. Ewidencja pozwala również na ustalenie, jaka część wynagrodzenia otrzymywanego w danym okresie rozliczeniowym dotyczy przeniesienia praw autorskich do konkretnego Oprogramowania, a jaka część dotyczy ewentualnych czynności nietwórczych lub pomocniczych.
Uzupełnienie stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego
1 września 2026 r. udzielił Pan odpowiedzi na pytania zawarte w wezwaniu:
1) Jakie konkretne narzędzia, nowe koncepcje, rozwiązania niewystępujące w praktyce gospodarczej zastosuje Pan, co spowoduje, że wytworzone, rozwinięte „oprogramowanie” w znacznym stopniu będzie różni się od rozwiązań już funkcjonujących; na czym będzie polegała oryginalność Pana oprogramowania; jakie usprawnienia będą odróżniały wytworzone/rozwinięte przez Pana oprogramowanie od już istniejących?
Odpowiedź: Oryginalność tworzonego przez Wnioskodawcę Oprogramowania nie polega na stworzeniu nowych, nieznanych wcześniej na rynku algorytmów uczenia maszynowego, lecz na opracowaniu przez Wnioskodawcę nowych w jego praktyce gospodarczej sposobów zastosowania, połączenia, konfiguracji i dostosowania dostępnych metod informatycznych i matematycznych do konkretnych problemów występujących na platformie logistycznej Zleceniodawcy. W odniesieniu do poszczególnych projektów dotyczyło to m.in.:
- Modelu …. – opracowania sposobu przewidywania ….;
- Modelu …. – opracowania sposobu prognozowania prawdopodobieństwa zawarcia transakcji pomiędzy przewoźnikiem a frachtem na podstawie historycznych interakcji użytkowników; rozwiązanie rozwijano od regresji logistycznej do modeli …. oraz metod ….;
- Modelu …. – opracowania autorskiego sposobu rankingowania potencjalnie interesujących frachtów przy wykorzystaniu optymalizacji wielokryterialnej, frontu …i metody … oraz przygotowania prototypu pozwalającego symulować działanie rozwiązania;
- analizy powodów odrzuceń – opracowanie kodu i metod pozwalających badać automatycznie zaklasyfikowane powody odrzucenia transakcji na podstawie komunikacji użytkowników;
- analizy cykliczności przewoźników – opracowania sposobu oceny przewidywalności i cykliczności zachowań przewoźników oraz ich segmentacji na podstawie danych z platformy.
W każdym przypadku rozwiązanie wymaga samodzielnego doboru danych, cech, sposobu ich przetwarzania, architektury lub rodzaju modelu, parametrów, metod treningu, sposobu walidacji oraz kryteriów oceny rozwiązania. Rezultat nie jest z góry znany, lecz ustalany w drodze kolejnych eksperymentów, testowania hipotez i porównywania alternatywnych rozwiązań.
2) W czym będzie przejawiać się twórczy charakter działalności opisanej we wniosku w odniesieniu do „oprogramowania”, którego dotyczy wniosek? Należy wyjaśnić jakie konkretne działania podejmie Pan w celu opracowania nowego „oprogramowania” lub ulepszenia/rozwijania istniejącego, a w szczególności:
a) Jakie konkretne działania zmierzające do ulepszenia/rozwijania (jakiego „oprogramowania”?) zostaną podjęte w celu realizacji projektu, w ramach którego będzie Pan tworzył, rozwijał i modyfikował program komputerowy?
Odpowiedź: W ramach poszczególnych projektów Wnioskodawca wykonuje w szczególności następujące działania: identyfikuje problem wymagający rozwiązania, analizuje dostępne dane, formułuje hipotezy dotyczące możliwego sposobu rozwiązania problemu, prowadzi eksplorację danych, projektuje i dobiera cechy, dobiera architekturę i klasę modelu, tworzy kod źródłowy, trenuje model, przeprowadza jego walidację, porównuje alternatywne podejścia, optymalizuje parametry i zestawy cech, testuje stabilność rozwiązania oraz ocenia możliwość zastosowania go w środowisku produkcyjnym.
W przypadku rozwijania istniejącego Oprogramowania działania polegają m.in. na opracowaniu nowych modeli, algorytmów, skryptów, pipeline'ów, funkcjonalności lub komponentów, które nie stanowią wyłącznie poprawiania błędów lub rutynowego utrzymania dotychczasowego rozwiązania.
b) W oparciu o jakie technologie informatyczne zostanie wytworzony przez Pana program komputerowy, czego będzie dotyczyło tworzenie, rozwijanie i modyfikowanie przez Pana „oprogramowania”; jakie konkretnie narzędzia, nowe koncepcje, rozwiązania niewystępujące w Pana praktyce gospodarczej Pan zastosuje?
Odpowiedź: Oprogramowanie jest tworzone przy wykorzystaniu: (...) rozwiązania chmurowe itd. Technologie te służą m.in. do przygotowywania i eksploracji danych, implementacji algorytmów, trenowania modeli, tworzenia pipeline'ów, przeprowadzania eksperymentów, walidacji wyników i przygotowania rozwiązań do wdrożenia.
c) Co spowoduje, że wytworzone nowe oprogramowanie lub usprawnione w znacznym stopniu będzie różnić się od rozwiązań już funkcjonujących u Pana, na czym będzie polegać oryginalność tego „oprogramowania”?
Odpowiedź: Różnica nie wynika wyłącznie z użycia określonej biblioteki lub gotowego algorytmu. Polega na opracowaniu przez Wnioskodawcę nowego sposobu rozwiązania określonego problemu poprzez autorski dobór i przygotowanie danych, zaprojektowanie cech, wybór i konfigurację modeli, stworzenie kodu, dobór kryteriów walidacji oraz eksperymentalne porównanie różnych rozwiązań. W praktyce gospodarczej Wnioskodawcy przed rozpoczęciem danego projektu nie funkcjonowało gotowe rozwiązanie realizujące w taki sam sposób jego cel. Ostateczny sposób realizacji funkcjonalności nie jest Wnioskodawcy przekazywany przez Zleceniodawcę w postaci kompletnej instrukcji technicznej.
5) W związku ze wskazaniem we wniosku, że:
Wnioskodawca wykonuje usługi w sposób systematyczny.
proszę wyjaśnić:
a) Jakie cele na wstępie Pan sobie postawił w celu wytworzenia nowego, ulepszonego i rozwiniętego „oprogramowania” oraz źródeł finansowania zaplanowanych prac oraz
Odpowiedź: Przed rozpoczęciem poszczególnych prac Wnioskodawca określa problem do rozwiązania i cel projektowy, np. zwiększenie trafności dopasowania frachtu do przewoźnika, przewidywanie ……, opracowanie sposobu segmentacji przewoźników, automatyczną klasyfikację określonych zdarzeń lub poprawę określonych metryk modelu. Cele są następnie realizowane przez zaplanowany proces obejmujący analizę problemu, przygotowanie danych, sformułowanie hipotez, stworzenie rozwiązania, eksperymenty, walidację i ocenę możliwości zastosowania rozwiązania. Odnośnie źródeł finansowania zaplanowanych prac co do zasady prace finansuje Wnioskodawca z własnych środków/bieżących przychodów JDG. Zleceniodawca finansuje dostęp do infrastruktury chmurowej ..., środowiska bazodanowego ... oraz dostęp do narzędzi sztucznej inteligencji takich jak ....
b) Jakie konkretnie cele zostały osiągnięte w poszczególnych latach, w ramach jakich zasobów ludzkich, rzeczowych i finansowych nastąpiło opracowanie konkretnego rozwiązania praktycznego problemu lub innowacyjnego rozwiązania?
Odpowiedź: W 2026 r. efektem prac były w szczególności rozwiązania opisane we wniosku: Model …, Model …, Model …. wraz z … kod … oraz kod i rozwiązanie powstałe przy …. Opisane we wniosku prace Wnioskodawca wykonuje osobiście. Nie zatrudnia pracowników ani podwykonawców wykonujących za niego opisane prace. W ramach projektu współpracuje natomiast z pracownikami i współpracownikami Zleceniodawcy, m.in. inżynierami …, przy integracji i wdrażaniu opracowanych przez niego rozwiązań.
c) Jakie harmonogramy w związku z tym zostały/zostaną opracowane w poszczególnych latach, a które z nich zostały faktycznie zrealizowane w stosunku do jakiego „oprogramowania”?
Odpowiedź:
· Oprogramowanie: model ….
data rozpoczęcia: 19.01.2026 r.
planowane etapy: analiza problemu, wybór odpowiedniej metody, analiza zbioru danych, przygotowanie danych pod model, stworzenie odpowiednich zmiennych do modelu, wytrenowanie modelu, optymalizacja hiperparametrów, ewaluacja rozwiązania, przygotowanie dokumentacji technicznej, przekazanie rozwiązania do wdrożenia
wykonane etapy: wszystkie powyższe
aktualny status: rozwiązanie zostało przekazane do wdrożenia
· Oprogramowanie: model ….
data rozpoczęcia: 02.02.2026 r.
zbiór danych został dostarczony przez Zlecającego
planowane etapy: analiza problemu, analiza przygotowanego zbioru danych, wybór metody deduplikacji sesji użytkownika, wytrenowanie trzech modeli -> modelu opartego o regresję liniową (baseline porównawczy) oraz modelu opartego o metody boostingowe i modelu wykorzystujący metody …, porównanie wyników modeli i wybranie odpowiedniego rozwiązania, optymalizacja hiperparametrów, ewaluacja rozwiązania, przygotowanie modelu rerankingu w oparciu o założenia biznesowe
aktualny status: model ostatecznie nie został wdrożony produkcyjnie, bo został zastąpiony kolejnym modelem - …
· Oprogramowanie: model ….
data rozpoczęcia: 28.04.2026 r.
planowane etapy: analiza problemu, przygotowanie planu wstępnego rozwiązania i zaprezentowania go interesariuszom w postaci dokumentu technicznego, przygotowanie zbioru danych, przygotowanie zmiennych do modelu, normalizacja zmiennych, implementacja algorytmu frontu ….
aktualny status: wszystkie powyższe etapy zostały zrealizowane
· Oprogramowanie: analiza ….
data rozpoczęcia: 11.06.2026 r.
planowane etapy: analiza problemu, zrozumienie i przygotowanie zbioru danych, analiza i wybór odpowiednich metod do analizy, przygotowanie interaktywnego dashboardu wizualizującego powody odrzuceń w podziale na różne segmenty, analiza wyników w celu lepszego zrozumienia zachowania behawioralnego przewoźników na platformie w celu lepszego modelowania ich zachowania poprzez modele ….
aktualny status: wszystkie powyższe etapy zostały zrealizowane
· Oprogramowanie: analiza ….
data rozpoczęcia: 30.03.2026 r.
planowane etapy: analiza problemu, przygotowanie zbioru danych, analiza potencjalnych rozwiązań opartych o metody statystyczne i metody uczenia maszynowego, wybranie odpowiednich rozwiązań, przeliczenie zmiennych i przygotowanie raportu z wynikami i wnioskami, przygotowanie tabeli z opisanymi zmiennymi która może być wykorzystana przy tworzeniu kolejnych modeli uczenia maszynowego
aktualny status: wszystkie powyższe etapy zostały zrealizowane
6) Czy Pana działalność, w ramach której będzie tworzył Pan oprogramowanie podejmowana będzie w sposób uporządkowany, zaplanowany, metodyczny, według pewnego systemu, na podstawie przygotowanego harmonogramu prac z przyjęciem określonych celów do osiągnięcia?
Odpowiedź: Tak. Działalność jest podejmowana w sposób uporządkowany, zaplanowany i metodyczny. Dla poszczególnych projektów określany jest problem i cel prac, a następnie realizowane są kolejne etapy obejmujące analizę danych, postawienie hipotezy, przygotowanie rozwiązania, eksperymenty, implementację, walidację, porównanie alternatywnych wariantów, dokumentowanie wyników oraz decyzję o wdrożeniu albo odrzuceniu rozwiązania.
7) W odniesieniu do Pana działalności, w ramach której będzie Pan tworzył, rozwijał/ulepszał „Oprogramowanie” proszę wyjaśnić:
a) Jakimi zasobami wiedzy dysponował Pan przed rozpoczęciem realizacji poszczególnego Oprogramowania?
Odpowiedź: Przed rozpoczęciem realizacji poszczególnych projektów Oprogramowania Wnioskodawca dysponował przede wszystkim wiedzą teoretyczną i praktycznymi umiejętnościami nabytymi w toku ukończonych studiów około informatycznych, oraz w poprzedniej pracy. Zasób wiedzy Wnioskodawcy obejmował podstawy i metody programowania, wiedzę informatyczną i matematyczną niezbędną do analizy danych i rozwiązywania problemów programistycznych, wiedzę statystyczną oraz znajomość algorytmów uczenia maszynowego i uczenia głębokiego. Wiedza ta stanowiła punkt wyjścia do realizacji projektów opisanych we wniosku. Nie obejmowała natomiast gotowych rozwiązań konkretnych problemów z jakimi Wnioskodawca zetknął się w toku pracy nad Oprogramowaniem. W toku realizacji poszczególnych projektów Wnioskodawca wykorzystywał posiadaną wiedzę akademicką, oraz doświadczenie z poprzedniej pracy, a jednocześnie ją rozwijał poprzez analizę rzeczywistych zbiorów danych, formułowanie i testowanie hipotez, dobór i porównywanie metod uczenia maszynowego, projektowanie cech, trenowanie i walidację modeli oraz analizowanie wyników eksperymentów. W rezultacie zasób wiedzy Wnioskodawcy był sukcesywnie poszerzany o wiedzę dotyczącą zastosowania określonych metod, algorytmów i modeli do konkretnych problemów występujących w działalności Zleceniodawcy.
b) Jaki rodzaj wiedzy i umiejętności będzie wykorzystywał i rozwijał Pan w ramach tej działalności? Przy użyciu jakich „innowacyjnych technologii” będą powstawać poszczególne rozwiązania, jakie nowe zastosowania i usprawnienia będą odróżniać tworzone, rozwinięte/ulepszone Oprogramowanie od już istniejących?
Odpowiedź: W ramach prac Wnioskodawca wykorzystuje i rozwija wiedzę dotyczącą uczenia …., modelowania szeregów czasowych, systemów rekomendacyjnych, optymalizacji, przetwarzania danych, inżynierii cech oraz metod treningu i walidacji modeli. Rozwój wiedzy polega m.in. na ustalaniu, które algorytmy, zestawy cech, hiperparametry i metody treningu są skuteczne dla konkretnych danych i problemów występujących na platformie.
c) Jaki będzie sposób wykorzystania oraz selekcji tej wiedzy pod względem przydatności do realizacji każdego nowego, rozwiniętego/ulepszonego Oprogramowania? (jaka wiedza zostanie wykorzystana?)
Odpowiedź: Wiedza jest selekcjonowana w zależności od problemu, dostępnych danych oraz wymagań danego rozwiązania. Wnioskodawca formułuje alternatywne hipotezy, dobiera potencjalnie odpowiednie algorytmy i cechy, implementuje warianty rozwiązań, a następnie porównuje je przy zastosowaniu odpowiednich metryk, takich jak m.in. MAE, RMSE, MAPE, precision/recall, AUC, NDCG, latency lub throughput, w zależności od charakteru projektu.
d) Jakie produkty, usługi procesy oferował Pan dotychczas w swojej działalności?
Odpowiedź: Od rozpoczęcia działalności gospodarczej Wnioskodawca świadczy usługi związane przede wszystkim z tworzeniem i rozwijaniem modeli … i kodu źródłowego. Wykonuje również określone analizy i warsztaty, jednak jeżeli efektem takich czynności nie jest Oprogramowanie lub inne kwalifikowane IP, dochody z tych czynności nie są i nie będą obejmowane preferencją IP Box.
e) Na jakich rozwiązaniach wiedzowych, technicznych, technologicznych czy programistycznych oparte będą te produkty, usługi, procesy?
Odpowiedź: Wnioskodawca stosuje następujące rozwiązania: …, modele boostingowe, rekomendacyjne, szeregi czasowe, …., analiza danych, …. itd.
f) Co Pan planował?
Odpowiedź: Wnioskodawca planował rozwiązanie konkretnych problemów biznesowych i technicznych platformy poprzez opracowanie nowych lub istotnie ulepszonych modeli, metod przetwarzania danych, cech, algorytmów, pipeline'ów i innych komponentów programistycznych.
g) W jaki sposób realizował Pan zaplanowane przedsięwzięcie?
Odpowiedź: Odesłanie do odpowiedzi na pytania 2a, 5c i 6.
h) Co będzie efektem działań, tj. jakie nowe zastosowanie powstanie przy realizacji opisanych projektów?
Odpowiedź: Efektem są lub będą nowe albo istotnie ulepszone modele predykcyjne, klasyfikacyjne i rekomendacyjne, nowe zestawy cech, sposoby przetwarzania danych, algorytmy, skrypty, pipeline'y oraz inne komponenty programistyczne. Wiedza uzyskana w toku eksperymentów jest wykorzystywana do tworzenia praktycznych nowych zastosowań w systemach informatycznych Zleceniodawcy.
8) W odniesieniu do „dokumentacji technicznej”, o której mowa we wniosku, należy wyjaśnić:
a) Co zawiera „dokumentacja techniczna”, czy są to np. szczegółowe specyfikacje określające architekturę systemu informatycznego, specyfikacje programu komputerowego, specyfikację interfejsów, specyfikacje struktury danych, specyfikacje algorytmów?
Odpowiedź: Dokumentacja techniczna objęta wnioskiem zawierać w szczególności opis architektury konkretnego rozwiązania, sposobu przepływu i przetwarzania danych, cech wykorzystywanych przez model, logiki algorytmów, parametrów i sposobu treningu modeli, zasad walidacji, hiperparametrów, interfejsów oraz sposobu integracji i wdrożenia konkretnego komponentu Oprogramowania.
b) Czy rezultatem „dokumentacji technicznej” są instrukcje przeznaczone do komputera, które pozwalałyby przekształcić je do postaci kodu źródłowego?
Odpowiedź: W zakresie, w jakim dokumentacja objęta jest wnioskiem jako element programu komputerowego, jest ona na tyle szczegółowa, że opisuje sposób realizacji rozwiązania w sposób pozwalający na jego implementację w postaci kodu źródłowego.
c) Czy rezultatem „dokumentacji technicznej” są instrukcje komend adresowanych do komputera, czy też zbiór zleceń dla informatyków realizujących kolejne etapy projektu?
Odpowiedź: Dokumentacja nie stanowi jedynie zbioru zleceń dla innych informatyków. Opisuje techniczne rozwiązanie, jego logikę, algorytmy, struktury danych lub sposób działania. Instrukcje wykonywane bezpośrednio przez komputer przyjmują natomiast przede wszystkim postać tworzonego przez Wnioskodawcę kodu źródłowego.
d) Czy „dokumentacja techniczna”, obejmuje przygotowawcze prace projektowe prowadzące do rozwoju programu komputerowego, których charakter jest taki, że program komputerowy może korzystać z nich na późniejszym etapie?
Odpowiedź: Tak. W odpowiednim zakresie dokumentacja obejmuje również przygotowawcze prace projektowe bezpośrednio prowadzące do stworzenia albo rozwinięcia konkretnego programu komputerowego.
e) Czy tworzona „dokumentacja techniczna” ma charakter ogólny, czy jest tworzona pod konkretny program komputerowy i czy wykazuje z nim ścisły związek (jaki)?
Odpowiedź: Dokumentacja nie ma charakteru ogólnego. Jest przygotowywana dla konkretnego Oprogramowania lub jego konkretnego komponentu i opisuje rozwiązania, które są następnie implementowane lub wykorzystywane w tym Oprogramowaniu. Wnioskodawca nie traktuje jako kwalifikowanego IP ogólnej dokumentacji, prezentacji, materiałów warsztatowych ani dokumentacji organizacyjnej, które nie spełniają powyższych kryteriów.
9) Czy oprogramowanie stanowi własność intelektualną wymienioną w art. 30ca ust. 2 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, tj. autorskie prawa do programu komputerowego?
Odpowiedź: Tak. Oprogramowanie objęte wnioskiem stanowi program komputerowy albo chroniony twórczy element programu komputerowego podlegający ochronie na podstawie art. 74 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, a autorskie prawa majątkowe do tego Oprogramowania powstają pierwotnie po stronie Wnioskodawcy.
10) Czy w przypadku, gdy będzie Pan rozwijał/modyfikował „oprogramowanie” Pana działania będą zmierzały do poprawy użyteczności albo funkcjonalności tego oprogramowania?
Odpowiedź: Tak. W przypadku rozwijania istniejącego Oprogramowania działania Wnioskodawcy zmierzają do stworzenia nowych funkcjonalności albo istotnego ulepszenia działania Oprogramowania, w szczególności poprawy jakości predykcji, klasyfikacji lub rekomendacji, stabilności, skalowalności, dokładności albo efektywności działania.
11) Czy uczestniczy Pan we własnych czy też cudzych pracach polegających na tworzeniu i rozwijaniu oprogramowania?
Odpowiedź: Wnioskodawca uczestniczy we własnych pracach polegających na tworzeniu i rozwijaniu Oprogramowania. Prace te mogą być wykonywane w ramach szerszego projektu informatycznego należącego do Zleceniodawcy, jednak efektem własnych prac Wnioskodawcy są tworzone przez niego elementy, moduły, modele, skrypty, pipeline'y lub inne komponenty, do których prawa autorskie powstają pierwotnie po stronie Wnioskodawcy i następnie są przenoszone na Zleceniodawcę.
12) Na czym polega innowacyjność programów komputerowych tworzonych i rozwijanych przez Pana?
Odpowiedź: Innowacyjne w praktyce Wnioskodawcy jest konkretne rozwiązanie problemu: sposób zastosowania algorytmów, dobór danych, cech, architektury, parametrów i procesu walidacji.
13) Czy efekty Pana prac, które nazywa Pan „programami komputerowymi” zawsze są/będą utworami w rozumieniu przepisów o prawie autorskim i prawach pokrewnych, tj.:
a) zawsze odznaczały się/odznaczają się rzeczywiście oryginalnym, twórczym charakterem, zawsze są kreacją nowej, nieistniejącej wcześniej wartości niematerialnej;
b) nie były/nie są efektem pracy, która wymaga do osiągnięcia rezultatu jedynie określonych umiejętności programistycznych i której rezultaty da się z góry określić i przewidzieć jako mające charakter powtarzalny;
c) nie były/nie są jedynie „techniczną”, a „twórczą” realizacją szczegółowych projektów zlecanych przez kontrahenta?
Odpowiedź: Tak. Efekty prac określane we wniosku jako programy komputerowe:
a) zawsze mają oryginalny i twórczy charakter oraz stanowią nową wartość niematerialną;
b) nie są efektami pracy o charakterze wyłącznie mechanicznym lub powtarzalnym, której rezultat można z góry jednoznacznie przewidzieć;
c) nie stanowią jedynie technicznej realizacji szczegółowych instrukcji Zleceniodawcy. Wnioskodawca samodzielnie dobiera sposób rozwiązania problemu, architekturę, algorytmy, cechy, sposób implementacji, parametry i metody walidacji.
14) Czy w sytuacji, gdy w efekcie prac prowadzonych przez Pana będzie powstawać część oprogramowania, która dopiero w połączeniu z innymi częściami – wytworzonymi przez inne osoby – stanowi kwalifikowane prawo własności intelektualnej podlegające ochronie na podstawie art. 74 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, to ww. osoby (współtwórcy, w tym Pan) przenoszą razem (łącznie) na rzecz kontrahenta (jako współwłaściciele) na podstawie odrębnej, wspólnie zawartej umowy prawo do stworzonego przez nich (w tym Pana) łącznie programu komputerowego podlegającego ochronie na podstawie art. 74 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych i Pan z tego tytułu otrzymuje wynagrodzenie?
Odpowiedź: Nie. Opisana sytuacja nie występuje. Wnioskodawca nie przenosi wraz z innymi współtwórcami, jako współwłaściciel jednego wspólnego prawa, autorskich praw do wspólnie stworzonego programu na podstawie wspólnie zawieranej umowy. Jeżeli efekty prac Wnioskodawcy są następnie łączone z elementami tworzonymi przez inne osoby, efekty prac Wnioskodawcy objęte niniejszym wnioskiem same stanowią program komputerowy albo twórczą i chronioną formę wyrażenia programu komputerowego. Autorskie prawa majątkowe do własnego wkładu Wnioskodawcy powstają pierwotnie po jego stronie i są przez niego samodzielnie przenoszone na Zleceniodawcę.
15) Czy wykonując usługi, opisane we wniosku, będzie ponosił Pan ryzyko gospodarcze związane z prowadzoną działalnością?
Odpowiedź: Tak. Wnioskodawca ponosi ryzyko gospodarcze związane z prowadzoną działalnością. Prowadzi działalność na własny rachunek, ponosi jej koszty i ponosi odpowiedzialność za należyte wykonanie swoich zobowiązań, w tym odpowiedzialność za szkody wobec osób trzecich na zasadach określonych w Umowie.
16) Czy nabywał Pan wyniki prac badawczo-rozwojowych od innych podmiotów?
Odpowiedź: Nie. Wnioskodawca nie nabywał i nie nabywa wyników prac badawczo-rozwojowych od innych podmiotów. Prace opisane we wniosku prowadzi bezpośrednio sam.
17) Czy nowy, ulepszony charakter produktów będzie wynikiem działalności obejmującej wprowadzanie rutynowych i okresowych zmian do tych produktów?
Odpowiedź: Nie. Nowy lub ulepszony charakter Oprogramowania objętego wnioskiem nie jest wynikiem wyłącznie rutynowych ani okresowych zmian. Czynności polegające jedynie na zwykłym utrzymaniu, odświeżaniu danych, standardowym wdrożeniu, powtarzalnym raportowaniu lub innych czynnościach nietwórczych nie są traktowane jako działalność B+R objęta wnioskiem i dochód z nich nie jest obejmowany preferencją IP Box.
18) Czy usługi świadczone przez Pana dla kontrahenta, zgodnie z zawartą umową, będą wykonywane pod kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez zlecającego te czynności?
Odpowiedź: Usługi nie są wykonywane pod kierownictwem Zleceniodawcy ani w miejscu i czasie przez niego wyznaczonym. Zleceniodawca określa potrzeby biznesowe i oczekiwany rezultat, natomiast Wnioskodawca samodzielnie organizuje sposób wykonywania swoich prac oraz podejmuje decyzje techniczne dotyczące sposobu realizacji powierzonych mu zadań.
19) Jakie „okresy rozliczeniowe” będzie przewidywać umowa z kontrahentami? Czy:
a) będą to stałe okresy czasowe (np. okresy miesięczne), czy
b) zakończenie okresu rozliczeniowego będzie miało miejsce po spełnieniu określonych warunków przewidzianych w umowie (np. po zakończeniu przez Pana określonych prac albo etapu prac) – jeśli tak, prosimy wskazać spełnienie jakich warunków lub zaistnienie jakich okoliczności wyznacza koniec okresu rozliczeniowego?
Odpowiedź: Umowa przewiduje stałe, miesięczne okresy rozliczeniowe. Wynagrodzenie obliczane jest według stawki godzinowej i podlega ostatecznemu rozliczeniu za poszczególne miesiące. Zakończenie okresu rozliczeniowego nie jest uzależnione od zakończenia konkretnego projektu lub jego etapu.
20) Czy sposób „przeniesienia” każdego z majątkowych praw autorskich do „programów komputerowych” następuje/nastąpi zgodnie z wymogami przewidzianymi w przepisach ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, w szczególności z zachowaniem art. 41 oraz art. 53 ww. ustawy?
Odpowiedź: Tak. Przeniesienie autorskich praw majątkowych następuje na podstawie Umowy zawartej w formie pisemnej. Umowa określa pola eksploatacji, na których prawa są przenoszone, a przeniesienie następuje każdorazowo w odniesieniu do wytworzonego i przekazanego Zleceniodawcy utworu zgodnie z postanowieniami Umowy.
21) Z jakiego tytułu określonego w art. 30ca ust. 7 pkt 1-4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych będzie osiągał Pan dochód, który zamierza opodatkować preferencyjną stawką podatkową tj.:
a) z opłat lub należności wynikających z umowy licencyjnej, która dotyczy kwalifikowanego prawa własności intelektualnej;
b) ze sprzedaży kwalifikowanego prawa własności intelektualnej;
c) z kwalifikowanego prawa własności intelektualnej uwzględnionego w cenie sprzedaży produktu lub usługi;
d) z odszkodowania za naruszenie praw wynikających z kwalifikowanego prawa własności intelektualnej, jeżeli zostało uzyskane w postępowaniu spornym, w tym postępowaniu sądowym albo arbitrażu.
Odpowiedź: lit. b – dochód ze sprzedaży kwalifikowanego prawa własności intelektualnej. Wnioskodawca odpłatnie przenosi na Zleceniodawcę całość autorskich praw majątkowych do wytworzonego Oprogramowania.
22) Czy i w jaki sposób będzie obliczał Pan tzw. wskaźnik nexus (art. 30ca ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych)?
Odpowiedź: Tak. Wnioskodawca oblicza i będzie obliczał odrębny wskaźnik nexus dla każdego kwalifikowanego prawa własności intelektualnej zgodnie z art. 30ca ust. 4 ustawy o PIT, według wzoru:
(a + b) × 1,3 / (a + b + c + d)
gdzie:
a – faktycznie poniesione koszty bezpośrednio prowadzonej przez Wnioskodawcę działalności B+R związanej z konkretnym kwalifikowanym IP,
b – koszty nabycia wyników prac B+R od podmiotów niepowiązanych,
c – koszty nabycia wyników prac B+R od podmiotów powiązanych,
d – koszty nabycia kwalifikowanego IP.
Wnioskodawca wyodrębnia koszty przypadające na poszczególne kwalifikowane IP (lit. a) w prowadzonej odrębnej ewidencji. Jeżeli określony koszt dotyczy więcej niż jednego kwalifikowanego IP (np. koszty obowiązkowych składek na własne ubezpieczeń społecznych przedsiębiorcy, sprzęt IT - zasilacz do komputera) Wnioskodawca stosuje opisany we wniosku klucz alokacji. Jeżeli Wnioskodawca nie nabywa wyników prac B+R ani kwalifikowanych praw IP, wartości b, c i d wynoszą zero. Jeżeli obliczony wskaźnik jest wyższy niż 1, zgodnie z art. 30ca ust. 6 przyjmuje się wartość 1.
Pytania
1. Czy w opisanym stanie faktycznym podejmowana przez Wnioskodawcę działalność polegająca na tworzeniu Oprogramowania stanowi działalność badawczo-rozwojową w rozumieniu art. 30ca ust. 2 w zw. z art. 5a pkt 38-40 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?
2. Czy w opisanym stanie faktycznym możliwe jest zastosowanie stawki opodatkowania 5% do kwalifikowanego dochodu osiągniętego z kwalifikowanych praw własności intelektualnej?
3. Czy w opisanym stanie faktycznym możliwe jest ujęcie w kalkulacji wskaźnika nexus kosztów ubezpieczeń społecznych przedsiębiorcy?
Pana stanowisko w sprawie
Ad. 1.
W ocenie Wnioskodawcy w opisanym stanie faktycznym działalność polegająca na tworzeniu Oprogramowania stanowi działalność badawczo-rozwojową w rozumieniu art. 30ca ust. 2 w zw. z art. 5a pkt 38-40 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 226 z późn. zm.). W związku z tym, że przepisy dotyczące IP Box odnoszą się do działalności badawczo-rozwojowej, należy przytoczyć definicje mające znaczenie w niniejszej sprawie, które wynikają z ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Zgodnie z art. 5a pkt 38 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych: Ilekroć w ustawie jest mowa o działalności badawczo-rozwojowej oznacza to działalność twórczą obejmującą badania naukowe lub prace rozwojowe, podejmowaną w sposób systematyczny w celu zwiększenia zasobów wiedzy oraz wykorzystania zasobów wiedzy do tworzenia nowych zastosowań.
Art. 5a pkt 40 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wskazuje, że: ilekroć w ustawie jest mowa o pracach rozwojowych - oznacza to prace rozwojowe w rozumieniu art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce.
Zgodnie art. 4 ust. 3 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce: Prace rozwojowe są działalnością obejmującą nabywanie, łączenie, kształtowanie i wykorzystywanie dostępnej aktualnie wiedzy i umiejętności, w tym w zakresie narzędzi informatycznych lub oprogramowania, do planowania produkcji oraz projektowania i tworzenia zmienionych, ulepszonych lub nowych produktów, procesów lub usług, z wyłączeniem działalności obejmującej rutynowe i okresowe zmiany wprowadzane do nich, nawet jeżeli takie zmiany mają charakter ulepszeń.
W ocenie Wnioskodawcy, usługi przez niego świadczone wypełniają znamiona działalności badawczo-rozwojowej, w szczególności stanowią prace rozwojowe. Wnioskodawca wykonuje działalność polegającą na tworzeniu i rozwijaniu Oprogramowania. Wnioskodawca świadczy usługi w sposób systematyczny, prace mają charakter twórczy, wykonywane są w celu zwiększenia zasobów wiedzy oraz wykorzystania zasobów wiedzy do tworzenia nowych zastosowań. Z ustawowej definicji zawartej w regulacjach ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wynika, że działalność badawczo-rozwojowa musi mieć charakter twórczy. Jak podaje słownik języka polskiego PWN, działalność twórcza to zespół działań podejmowanych w kierunku tworzenia (działalność - zespół działań podejmowanych w jakimś celu), powstania czegoś (twórczy - mający na celu tworzenie, tworzyć - powodować powstanie czegoś). W doktrynie prawa autorskiego podkreśla się natomiast, że cecha twórczości związana jest przede wszystkim z rezultatem działalności człowieka o charakterze kreacyjnym i jest spełniona wówczas, gdy istnieje nowy wytwór intelektu. Działalność twórcza oznacza, że „ustawodawca za przedmiot prawa autorskiego uznaje tylko rezultat (przejaw) takiego działania, który choćby w minimalnym stopniu odróżnia się od innych rezultatów takiego samego działania, a zatem, że posiada cechę nowości, której stopień nie ma znaczenia”. Zatem twórczość działalności badawczo-rozwojowej może przejawiać się opracowywaniem nowych koncepcji, narzędzi, rozwiązań niewystępujących dotychczas w praktyce gospodarczej podatnika lub na tyle innowacyjnych, że w znacznym stopniu odróżniają się od rozwiązań już funkcjonujących u podatnika. W ocenie Wnioskodawcy tworzone Oprogramowanie zawsze odznacza się rzeczywiście oryginalnym, twórczym charakterem, jest kreacją nowej, nieistniejącej wartości niematerialnej. Nie są efektem pracy, która wymaga do osiągnięcia rezultatu jedynie określonych umiejętności programistycznych i której rezultaty da się z góry określić i przewidzieć jako mające charakter powtarzalny. Nie są jedynie techniczną lecz twórczą realizacją podejmowanych działań. Kolejnym kryterium działalności badawczo-rozwojowej jest prowadzenie tej działalności w sposób systematyczny. Zgodnie ze słownikiem języka polskiego PWN, słowo systematyczny oznacza (i) robiący coś regularnie i starannie, (ii) o procesach: zachodzący stale od dłuższego czasu, (iii) o działaniach: prowadzony w sposób uporządkowany, według pewnego systemu; też: o efektach takich działań; planowy, metodyczny. W związku z tym, że w definicji działalności badawczo-rozwojowej słowo „systematyczny” występuje w sformułowaniu „podejmowaną (działalność) w sposób systematyczny”, a więc odnosi się do „działalności”, czyli zespołu działań podejmowanych w jakimś celu, najbardziej właściwą definicją systematyczności w omawianym zakresie jest definicja obejmująca prowadzenie działalności w sposób uporządkowany, według pewnego systemu. Zatem słowo systematycznie odnosi się również do działalności prowadzonej w sposób metodyczny, zaplanowany i uporządkowany. W ocenie Wnioskodawcy ten warunek jest również spełniony, gdyż wykonywane przez niego prace są prowadzone według uporządkowanego procesu: identyfikacja problemu, hipoteza, eksperyment, walidacja, dokumentacja wyników, wdrożenie albo odrzucenie rozwiązania. Jednocześnie efekt podejmowanych działań nie jest z góry pewny, a wiedza powstaje przez iteracyjne testowanie modeli, danych, cech i parametrów. Trzecie kryterium działalności badawczo-rozwojowej dotyczy rezultatu prowadzenia tej działalności, tj. zwiększenia zasobów wiedzy oraz wykorzystania zasobów wiedzy do tworzenia nowych zastosowań. W toku podejmowanych przez Wnioskodawcę prac ustala się, które metody …, modele …, modele …, rozwiązania … oraz modele … najlepiej sprawdzają się w odniesieniu do konkretnych danych, problemów predykcyjnych i celów biznesowych. W wyniku prowadzonych eksperymentów powstaje wiedza dotycząca skuteczności poszczególnych algorytmów, wpływu określonych cech na jakość prognoz, ograniczeń dostępnych danych, przyczyn błędów predykcji, stabilności modeli oraz sposobów poprawy ich działania. Jednocześnie w wyniku analizy dużych i złożonych zbiorów danych, identyfikacji ukrytych zależności, trendów, sezonowości, anomalii oraz czynników wpływających na dynamikę cen dochodzi do zwiększania zasobów wiedzy. Wnioskodawca, prowadząc eksplorację danych i inżynierię cech, tworzy nową wiedzę o tym, jakie zmienne, transformacje, agregacje, dane historyczne, dane behawioralne lub dane kontekstowe mają istotne znaczenie dla skuteczności modeli predykcyjnych, rekomendacyjnych lub analitycznych. Wykorzystanie zasobów wiedzy do tworzenia nowych zastosowań polega natomiast na tym, że wyniki przeprowadzonych badań są następnie stosowane do budowy nowych lub istotnie ulepszonych modeli, narzędzi analitycznych, pipeline’ów …, mechanizmów rekomendacyjnych, systemów predykcyjnych, rozwiązań opartych na … lub mechanizmów monitorowania jakości modeli. Wiedza uzyskana w toku prac nie ma wyłącznie charakteru teoretycznego, lecz jest wykorzystywana do tworzenia praktycznych rozwiązań, które mogą zostać zastosowane w systemach informatycznych przedsiębiorstwa. Z zakresu działalności badawczo-rozwojowej wyłączono jednak działalność obejmującą rutynowe i okresowe zmiany wprowadzane do nich, nawet jeżeli takie zmiany mają charakter ulepszeń. Wnioskodawca tworzy jednak każdorazowo nowe rozwiązania, tj. Oprogramowanie, a także ulepsza je w toku prowadzonych badań B+R oraz na podstawie wyników z prac B+R, aby osiągnięte rozwiązanie było najbardziej atrakcyjne dla jego odbiorców. Zatem, powyższe pozwala uznać, że opisana działalność w zakresie tworzenia Oprogramowania stanowi działalność badawczo-rozwojową w rozumieniu art. 5a pkt 38 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Ad. 2
Zdaniem Wnioskodawcy, w opisanym stanie faktycznym możliwe jest zastosowanie stawki opodatkowania 5% do kwalifikowanego dochodu osiągniętego z kwalifikowanych praw własności intelektualnej, tj. z autorskich praw majątkowych do Oprogramowania wytwarzanego, rozwijanego lub ulepszanego przez Wnioskodawcę w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Wnioskodawca prowadzi pozarolniczą działalność gospodarczą w zakresie programowania i w ramach tej działalności wykonuje prace polegające na tworzeniu oraz rozwijaniu Oprogramowania, w szczególności modeli uczenia maszynowego, modeli rekomendacyjnych, modeli analitycznych, komponentów pipeline’ów …, narzędzi analitycznych oraz dokumentacji technicznej. Prace te mają charakter twórczy, indywidualny i nie sprowadzają się do czynności rutynowych ani okresowych. Ich rezultaty nie są z góry w pełni przewidywalne, lecz wymagają projektowania, testowania, walidacji, porównywania alternatywnych rozwiązań oraz optymalizacji przy użyciu aktualnej wiedzy z zakresu programowania, uczenia maszynowego, sztucznej inteligencji i analizy danych. W ocenie Wnioskodawcy opisane prace spełniają definicję działalności badawczo-rozwojowej, ponieważ są podejmowane w sposób systematyczny, według uporządkowanego procesu obejmującego identyfikację problemu, opracowanie hipotez, przygotowanie danych, projektowanie cech, wybór architektury modelu, trening, walidację, optymalizację, dokumentację wyników oraz wdrożenie albo odrzucenie danego rozwiązania. Celem tych prac jest zwiększanie zasobów wiedzy oraz wykorzystanie tej wiedzy do tworzenia nowych albo istotnie ulepszonych zastosowań w systemach informatycznych Zleceniodawcy. Efekty prac Wnioskodawcy stanowią Oprogramowanie będące programem komputerowym w rozumieniu przepisów o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Oprogramowanie to, obejmujące w szczególności kod źródłowy, modele, komponenty techniczne, dashboardy, pipeline’y … oraz dokumentację, podlega ochronie prawnej jako autorskie prawo do programu komputerowego. Tym samym stanowi kwalifikowane prawo własności intelektualnej, o którym mowa w art. 30ca ust. 2 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, o ile zostało wytworzone, rozwinięte lub ulepszone przez Wnioskodawcę w ramach opisanej działalności badawczo-rozwojowej. Wnioskodawca posiada autorskie prawa majątkowe do tworzonego lub ulepszanego przez siebie Oprogramowania, a następnie, na podstawie pisemnej Umowy, przenosi je odpłatnie na Zleceniodawcę na wskazanych w Umowie polach eksploatacji. Przeniesienie praw następuje w związku z wykonaniem usług programistycznych i przekazaniem Oprogramowania, w szczególności do właściwego repozytorium. Wynagrodzenie otrzymywane przez Wnioskodawcę obejmuje zatem również wynagrodzenie za przeniesienie autorskich praw majątkowych do Oprogramowania. Okoliczność, że wynagrodzenie to nie jest wyodrębnione jako osobna pozycja na fakturze, nie pozbawia Wnioskodawcy prawa do preferencji, jeżeli na podstawie prowadzonej ewidencji możliwe jest ustalenie przychodów, kosztów i dochodu przypadających na dane kwalifikowane prawo własności intelektualnej. Wnioskodawca prowadzi odrębną ewidencję na potrzeby IP Box od początku prowadzenia działalności gospodarczej. Ewidencja ta pozwala na wyodrębnienie poszczególnych kwalifikowanych praw własności intelektualnej, ustalenie przychodów, kosztów uzyskania przychodów oraz dochodu albo straty przypadających na każde kwalifikowane IP, jak również na obliczenie kwalifikowanego dochodu z uwzględnieniem wskaźnika nexus. W konsekwencji, zdaniem Wnioskodawcy, tak ustalony dochód stanowi kwalifikowany dochód z kwalifikowanego prawa własności intelektualnej, o którym mowa w art. 30ca ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Wnioskodawca jest zatem uprawniony do zastosowania 5% stawki podatku do kwalifikowanego dochodu osiągniętego z tego tytułu, zarówno za rok 2026, jak i za lata następne, pod warunkiem że opisany stan faktyczny, charakter wykonywanych prac, sposób przenoszenia praw autorskich oraz sposób prowadzenia ewidencji nie ulegną zmianie.
Ad. 3
Zdaniem Wnioskodawcy, w opisanym stanie faktycznym możliwe jest ujęcie w kalkulacji wskaźnika nexus kosztów obowiązkowych składek na własne ubezpieczenia społeczne przedsiębiorcy, w zakresie, w jakim składki te pozostają funkcjonalnie związane z prowadzoną bezpośrednio przez Wnioskodawcę działalnością badawczo-rozwojową dotyczącą kwalifikowanych praw własności intelektualnej.
Zgodnie z art. 30ca ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wysokość kwalifikowanego dochodu z kwalifikowanego prawa własności intelektualnej ustala się jako iloczyn dochodu z kwalifikowanego prawa własności intelektualnej osiągniętego w roku podatkowym oraz wskaźnika nexus. W ramach litery „a” tego wskaźnika uwzględnia się koszty faktycznie poniesione przez podatnika na prowadzoną bezpośrednio przez niego działalność badawczo-rozwojową związaną z kwalifikowanym prawem własności intelektualnej.
Wnioskodawca prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą, w ramach której samodzielnie wykonuje prace polegające na tworzeniu, rozwijaniu i ulepszaniu Oprogramowania. Prace te, jak wskazano w opisie stanu faktycznego, mają charakter twórczy, systematyczny i prowadzą do powstania autorskich praw do programów komputerowych, które stanowią kwalifikowane prawa własności intelektualnej. Wnioskodawca nie zatrudnia pracowników do prowadzenia tych prac, lecz wykonuje je osobiście, z wykorzystaniem własnej wiedzy, doświadczenia, czasu pracy i zasobów. Składki na ubezpieczenia społeczne przedsiębiorcy są wydatkiem obowiązkowym, bezpośrednio związanym z prowadzeniem jednoosobowej działalności gospodarczej przez Wnioskodawcę. Bez prowadzenia tej działalności Wnioskodawca nie byłby zobowiązany do ponoszenia tych składek w związku z wykonywaniem usług na rzecz Zleceniodawcy. Jednocześnie działalność gospodarcza Wnioskodawcy polega przede wszystkim na prowadzeniu opisanych prac badawczo-rozwojowych związanych z tworzeniem Oprogramowania. Składki społeczne są więc kosztem umożliwiającym Wnioskodawcy osobiste prowadzenie działalności, w ramach której wytwarza, rozwija i ulepsza kwalifikowane prawa własności intelektualnej. W ocenie Wnioskodawcy składki na ubezpieczenia społeczne nie są kosztami, o których mowa w art. 30ca ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, tj. nie stanowią odsetek, opłat finansowych ani kosztów związanych z nieruchomościami. Nie mają one charakteru kosztów pasywnych ani kosztów niezwiązanych z prowadzoną działalnością badawczo-rozwojową. Przeciwnie, są one immanentnie związane z osobistym wykonywaniem przez Wnioskodawcę działalności gospodarczej, w ramach której powstaje Oprogramowanie objęte ochroną jako program komputerowy. Wnioskodawca stoi zatem na stanowisku, że koszty obowiązkowych składek na własne ubezpieczenia społeczne mogą zostać uwzględnione w kalkulacji wskaźnika nexus jako koszty faktycznie poniesione na prowadzoną bezpośrednio przez Wnioskodawcę działalność badawczo-rozwojową związaną z kwalifikowanym prawem własności intelektualnej. Koszty te powinny zostać ujęte w literze „a” wskaźnika nexus, o której mowa w art. 30ca ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Jednocześnie, jeżeli w danym okresie rozliczeniowym Wnioskodawca wykonywałby również czynności niezwiązane z działalnością badawczo-rozwojową lub niezwiązane z wytworzeniem, rozwinięciem albo ulepszeniem kwalifikowanego prawa własności intelektualnej, składki społeczne powinny zostać przypisane do działalności badawczo-rozwojowej w odpowiedniej proporcji, wynikającej z prowadzonej przez Wnioskodawcę ewidencji. Wnioskodawca prowadzi bowiem odrębną ewidencję pozwalającą na przyporządkowanie przychodów, kosztów i dochodu do poszczególnych kwalifikowanych praw własności intelektualnej. W konsekwencji, zdaniem Wnioskodawcy, w opisanym stanie faktycznym możliwe jest ujęcie kosztów obowiązkowych składek na własne ubezpieczenia społeczne przedsiębiorcy w kalkulacji wskaźnika nexus, w zakresie, w jakim koszty te są faktycznie poniesione i przypadają na prowadzoną bezpośrednio przez Wnioskodawcę działalność badawczo-rozwojową związaną z konkretnym kwalifikowanym prawem własności intelektualnej.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.):
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
W myśl art. 5a pkt 6 tejże ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Ilekroć w ustawie jest mowa o działalności gospodarczej albo pozarolniczej działalności gospodarczej – oznacza to działalność zarobkową:
a) wytwórczą, budowlaną, handlową, usługową,
b) polegającą na poszukiwaniu, rozpoznawaniu i wydobywaniu kopalin ze złóż,
c) polegającą na wykorzystywaniu rzeczy oraz wartości niematerialnych i prawnych
- prowadzoną we własnym imieniu bez względu na jej rezultat, w sposób zorganizowany i ciągły, z której uzyskane przychody nie są zaliczane do innych przychodów ze źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1, 2 i 4-9.
Stosownie natomiast do treści art. 5b ust. 1 ww. ustawy:
Za pozarolniczą działalność gospodarczą nie uznaje się czynności, jeżeli łącznie spełnione są następujące warunki:
1) odpowiedzialność wobec osób trzecich za rezultat tych czynności oraz ich wykonywanie, z wyłączeniem odpowiedzialności za popełnienie czynów niedozwolonych, ponosi zlecający wykonanie tych czynności;
2) są one wykonywane pod kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonych przez zlecającego te czynności;
3) wykonujący te czynności nie ponosi ryzyka gospodarczego związanego z prowadzoną działalnością.
W związku z tym, że przepisy dotyczące IP Box odnoszą się do działalności badawczo-rozwojowej, należy także przytoczyć definicje, które wynikają w tym zakresie z ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t. j. Dz. U. z 2024 poz. 1571 ze zm.).
Zgodnie z art. 5a pkt 38 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Ilekroć w ustawie jest mowa o działalności badawczo-rozwojowej - oznacza to działalność twórczą obejmującą badania naukowe lub prace rozwojowe, podejmowaną w sposób systematyczny w celu zwiększenia zasobów wiedzy oraz wykorzystania zasobów wiedzy do tworzenia nowych zastosowań.
W myśl art. 5a pkt 39 ww. ustawy :
Ilekroć w ustawie jest mowa o badaniach naukowych oznacza to:
a) badania podstawowe w rozumieniu art. 4 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2024 r. poz. 1571, 1871, 1897),
b) badania aplikacyjne w rozumieniu art. 4 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce.
Z kolei w definicji prac rozwojowych zawartej w art. 5a pkt 40 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wskazano, że:
Ilekroć w ustawie jest mowa o pracach rozwojowych - oznacza to prace rozwojowe w rozumieniu art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce.
Na podstawie art. 4 ust. 2 tej ostatniej ustawy :
Badania naukowe są działalnością obejmującą:
1) badania podstawowe rozumiane jako prace empiryczne lub teoretyczne mające przede wszystkim na celu zdobywanie nowej wiedzy o podstawach zjawisk i obserwowalnych faktów bez nastawienia na bezpośrednie zastosowanie komercyjne;
2) badania aplikacyjne rozumiane jako prace mające na celu zdobycie nowej wiedzy oraz umiejętności, nastawione na opracowywanie nowych produktów, procesów lub usług lub wprowadzanie do nich znaczących ulepszeń.
Natomiast zgodnie art. 4 ust. 3 ww. ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce:
Prace rozwojowe są działalnością obejmującą nabywanie, łączenie, kształtowanie i wykorzystywanie dostępnej aktualnie wiedzy i umiejętności, w tym w zakresie narzędzi informatycznych lub oprogramowania, do planowania produkcji oraz projektowania i tworzenia zmienionych, ulepszonych lub nowych produktów, procesów lub usług, z wyłączeniem działalności obejmującej rutynowe i okresowe zmiany wprowadzane do nich, nawet jeżeli takie zmiany mają charakter ulepszeń.
Z opisu sprawy wynika, że w ramach prowadzonej działalności gospodarczej świadczy Pan usługi dla spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą ….. Zleceniodawca jest podmiotem, który tworzy i rozwija w oparciu o nowe technologie …. Platforma jest udostępniana klientom Zleceniodawcy, którzy należą do szeroko rozumianego sektora usług transportowych i logistycznych. Platforma umożliwia wyszukiwanie ładunków przez wybór wiarygodnego partnera, znalezienie bezpiecznego miejsca parkingowego dla pojazdów ciężarowych, aż po monitoring zleceń i komunikację w czasie rzeczywistym. Oprogramowanie wytworzone lub rozwinięte od początku prowadzenia działalności przez Pana:
· Model ….
· Model ….
· Model ….
· Analiza ….
· Analiza ….
Na wstępie trzeba podkreślić, że z pracami badawczo-rozwojowymi mamy do czynienia wówczas, gdy wykorzystuje się dostępną wiedzę z dziedziny nauki, technologii oraz innej wiedzy i umiejętności do tworzenia nowych lub ulepszenia istniejących produktów/usług. Wobec powyższego ocena czy prowadzone przez Pana prace programistyczne stanowią działalność badawczo-rozwojową dokonana zostanie w kontekście wskazanych przez Pana efektów tych prac (programów opisanych we wniosku).
Z ustawowej definicji zawartej w regulacjach ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wynika, że działalność badawczo-rozwojowa musi mieć charakter twórczy. Jak podaje słownik języka polskiego PWN, działalność twórcza to zespół działań podejmowanych w kierunku tworzenia (działalność – zespół działań podejmowanych w jakimś celu), powstania czegoś (twórczy – mający na celu tworzenie, tworzyć – powodować powstanie czegoś). W doktrynie prawa autorskiego podkreśla się natomiast, że cecha twórczości związana jest przede wszystkim z rezultatem działalności człowieka o charakterze kreacyjnym i jest spełniona wówczas, gdy istnieje nowy wytwór intelektu. Działalność twórcza oznacza, że „ustawodawca za przedmiot prawa autorskiego uznaje tylko rezultat (przejaw) takiego działania, który choćby w minimalnym stopniu odróżnia się od innych rezultatów takiego samego działania, a zatem, że posiada cechę nowości, której stopień nie ma znaczenia”. Zatem twórczość działalności badawczo-rozwojowej może przejawiać się opracowywaniem nowych koncepcji, narzędzi, rozwiązań niewystępujących dotychczas w praktyce gospodarczej podatnika lub na tyle innowacyjnych, że w znacznym stopniu odróżniają się od rozwiązań już funkcjonujących u podatnika.
W opisie sprawy wskazał Pan, że podejmowane przez Pana działania mają charakter działań twórczych, są oryginalne oraz są pozbawione wad prawnych, w tym nie są obciążone żadnymi prawami i roszczeniami osób trzecich. Zgodnie z zawartą Umową taki charakter działań jest wymagany przez Zleceniodawcę. Wykonywane usługi obejmują twórczy, autorski tj. opracowany każdorazowo przez Pana proces dochodzenia do nowego lub ulepszonego rozwiązania, a nie samo rutynowe utrzymanie modelu, zwykłe odświeżanie danych, standardowe wdrożenie na środowisko produkcyjne albo powtarzalne raportowanie.
Dodatkowo wskazał Pan, że oryginalność tworzonego przez Pana Oprogramowania nie polega na stworzeniu nowych, nieznanych wcześniej na rynku algorytmów uczenia maszynowego, lecz na opracowaniu przez Pana nowych w Pana praktyce gospodarczej sposobów zastosowania, połączenia, konfiguracji i dostosowania dostępnych metod informatycznych i matematycznych do konkretnych problemów występujących na platformie logistycznej Zleceniodawcy. W odniesieniu do poszczególnych projektów dotyczyło to m.in.:
- Modelu …. – opracowania sposobu przewidywania … transakcji na podstawie innych cech frachtu i przygotowania modelu opartego na drzewie decyzyjnym;
- Modelu … – opracowania sposobu prognozowania prawdopodobieństwa zawarcia transakcji pomiędzy przewoźnikiem a frachtem na podstawie historycznych interakcji użytkowników; rozwiązanie rozwijano od regresji logistycznej do modeli … oraz metod ….;
- Modelu … – opracowania autorskiego sposobu rankingowania potencjalnie interesujących frachtów przy wykorzystaniu optymalizacji wielokryterialnej, frontu … i metody … oraz przygotowania prototypu pozwalającego symulować działanie rozwiązania;
- analizy … – opracowanie kodu i metod pozwalających badać automatycznie zaklasyfikowane powody odrzucenia transakcji na podstawie komunikacji użytkowników;
- analizy … – opracowania sposobu oceny przewidywalności i cykliczności zachowań przewoźników oraz ich segmentacji na podstawie danych z platformy.
W każdym przypadku rozwiązanie wymaga samodzielnego doboru danych, cech, sposobu ich przetwarzania, architektury lub rodzaju modelu, parametrów, metod treningu, sposobu walidacji oraz kryteriów oceny rozwiązania. Rezultat nie jest z góry znany, lecz ustalany w drodze kolejnych eksperymentów, testowania hipotez i porównywania alternatywnych rozwiązań. Efekty prac określane jako programy komputerowe: zawsze mają oryginalny i twórczy charakter oraz stanowią nową wartość niematerialną, nie są efektami pracy o charakterze wyłącznie mechanicznym lub powtarzalnym, której rezultat można z góry jednoznacznie przewidzieć, nie stanowią jedynie technicznej realizacji szczegółowych instrukcji Zleceniodawcy. Samodzielnie dobiera Pan sposób rozwiązania problemu, architekturę, algorytmy, cechy, sposób implementacji, parametry i metody walidacji.
Zatem, prowadzona przez Pana działalność w zakresie tworzenia wymienionych programów komputerowym ma twórczy charakter.
Kolejnym kryterium działalności badawczo-rozwojowej jest prowadzenie tej działalności w sposób systematyczny. Zgodnie ze słownikiem języka polskiego PWN, słowo systematyczny oznacza (i) robiący coś regularnie i starannie, (ii) o procesach: zachodzący stale od dłuższego czasu, (iii) o działaniach: prowadzony w sposób uporządkowany, według pewnego systemu; też: o efektach takich działań; planowy, metodyczny. W związku z tym, że w definicji działalności badawczo-rozwojowej słowo „systematyczny” występuje w sformułowaniu „podejmowaną (działalność) w sposób systematyczny”, a więc odnosi się do „działalności”, czyli zespołu działań podejmowanych w jakimś celu, najbardziej właściwą definicją systematyczności w omawianym zakresie jest definicja obejmująca prowadzenie działalności w sposób uporządkowany, według pewnego systemu. Zatem słowo systematycznie odnosi się również do działalności prowadzonej w sposób metodyczny, zaplanowany i uporządkowany. To oznacza, że działalność badawczo-rozwojowa jest prowadzona systematycznie niezależnie od tego, czy podatnik stale prowadzi prace badawczo-rozwojowe, czy tylko od czasu do czasu, a nawet incydentalnie, co wynika z charakteru prowadzonej przez niego działalności oraz potrzeb rynku, klientów, sytuacji mikro i makroekonomicznej. Z powyższego wynika, że spełnienie kryterium „systematyczności” danej działalności nie jest uzależnione od ciągłości tej działalności, w tym od określonego czasu przez jaki działalność taka ma być prowadzona ani też od istnienia planu co do prowadzenia przez podatnika podobnej działalności w przyszłości. Wystarczające jest, aby podatnik zaplanował i przeprowadził chociażby jeden projekt badawczo-rozwojowy, przyjmując dla niego określone cele do osiągnięcia, harmonogram i zasoby. Taka działalność może być uznana za działalność systematyczną, tj. prowadzoną w sposób wiedza metodyczny, zaplanowany i uporządkowany.
Wyjaśnił Pan, że wykonuje Pan usługi w sposób systematyczny. Prace są prowadzone według uporządkowanego procesu: identyfikacja problemu, hipoteza, eksperyment, walidacja, dokumentacja wyników, wdrożenie albo odrzucenie rozwiązania. Systematyczny charakter prac polega w szczególności na tym, że nie wykonuje Pan jedynie incydentalnych lub rutynowych czynności programistycznych, lecz realizuje powtarzalny i metodyczny proces rozwoju modeli …. Proces ten obejmuje kolejne etapy: analizę dostępnych danych, eksplorację zależności w danych, projektowanie cech, wybór architektury modelu, trening modelu, walidację wyników, porównanie alternatywnych podejść, optymalizację parametrów, testowanie stabilności oraz ocenę możliwości wdrożenia rozwiązania w środowisku produkcyjnym. Analizuje Pan, czy zmiana danych wejściowych, zachowań użytkowników, sezonowości lub warunków rynkowych wpływa na skuteczność modelu, a następnie testuje nowe zestawy cech, parametry, architektury lub metody treningu.
Zatem kolejne kryterium definicji działalności badawczo-rozwojowej w odniesieniu do wskazanych przez Pana programów komputerowych jest spełnione.
Powyżej omówione dwa kryteria działalności badawczo-rozwojowej dotyczą charakteru i organizacji prowadzenia tej działalności, podczas gdy ostatnie, trzecie kryterium, dotyczy rezultatu prowadzenia tej działalności, tj. zwiększenia zasobów wiedzy oraz wykorzystania zasobów wiedzy do tworzenia nowych zastosowań. W konsekwencji – głównym zadaniem dla zarządzającego projektem badawczo-rozwojowym jest zlokalizowanie i zidentyfikowanie zasobów wiedzy przed rozpoczęciem działań projektowych; zasobów w ujęciu funkcjonalnym i celowościowym, czyli podlegającym zwiększeniu oraz możliwym i właściwym do wykorzystania zwiększonej wiedzy do nowych zastosowań. Lokalizacja i identyfikacja wiedzy obejmuje szereg działań, w tym określenie stanu wiedzy, miejsca, sposobu jej wykorzystania oraz selekcji pod względem przydatności do realizacji celu projektu.
Z opisu sprawy wynika, że wykonywane przez Pana usługi prowadzą do zwiększenia zasobów wiedzy, ponieważ w toku prac ustala Pan, które metody uczenia maszynowego, modele …., modele …, rozwiązania …. oraz modele .. najlepiej sprawdzają się w odniesieniu do konkretnych danych, problemów predykcyjnych i celów biznesowych. W wyniku prowadzonych eksperymentów powstaje wiedza dotycząca skuteczności poszczególnych algorytmów, wpływu określonych cech na jakość prognoz, ograniczeń dostępnych danych, przyczyn błędów predykcji, stabilności modeli oraz sposobów poprawy ich działania. Zwiększanie zasobów wiedzy następuje również poprzez analizę dużych i złożonych zbiorów danych, identyfikację ukrytych zależności, trendów, sezonowości, anomalii oraz czynników wpływających na dynamikę cen. Prowadząc eksplorację danych i inżynierię cech, tworzy Pan nową wiedzę o tym, jakie zmienne, transformacje, agregacje, dane historyczne, dane behawioralne lub dane kontekstowe mają istotne znaczenie dla skuteczności modeli predykcyjnych, rekomendacyjnych lub analitycznych. Wykorzystuje Pan również zasoby wiedzy do tworzenia nowych zastosowań. Polega to na tym, że wyniki przeprowadzonych analiz, eksperymentów i testów są następnie stosowane do budowy nowych lub istotnie ulepszonych modeli, narzędzi analitycznych, pipeline’ów …., mechanizmów rekomendacyjnych, systemów predykcyjnych, rozwiązań opartych na ….lub mechanizmów monitorowania jakości modeli. Wiedza uzyskana w toku prac nie ma wyłącznie charakteru teoretycznego, lecz jest wykorzystywana do tworzenia praktycznych rozwiązań, które mogą zostać zastosowane w systemach informatycznych przedsiębiorstwa. Oprogramowanie jest tworzone przy wykorzystaniu: (...), rozwiązania chmurowe itd. Technologie te służą m.in. do przygotowywania i eksploracji danych, implementacji algorytmów, trenowania modeli, tworzenia pipeline'ów, przeprowadzania eksperymentów, walidacji wyników i przygotowania rozwiązań do wdrożenia. Ponadto, dodał Pan, że w ramach prac wykorzystuje i rozwija Pan wiedzę dotyczącą uczenia maszynowego, …, modelowania …., optymalizacji, przetwarzania danych, inżynierii cech oraz metod treningu i walidacji modeli. Rozwój wiedzy polega m.in. na ustalaniu, które algorytmy, zestawy cech, hiperparametry i metody treningu są skuteczne dla konkretnych danych i problemów występujących na platformie. Wiedza jest selekcjonowana w zależności od problemu, dostępnych danych oraz wymagań danego rozwiązania. Formułuje Pan alternatywne hipotezy, dobiera potencjalnie odpowiednie algorytmy i cechy, implementuje warianty rozwiązań, a następnie porównuje je przy zastosowaniu odpowiednich metryk, takich jak m.in. …., w zależności od charakteru projektu. Stosuje Pan następujące rozwiązania: ML/AI, modele boostingowe, rekomendacyjne, szeregi czasowe, feature engineering, analiza danych, ... itd.
Zatem powyższe pozwala uznać, że wykorzystuje Pan istniejące zasoby wiedzy w celu tworzenia nowych zastosowań.
Kluczowe jest zawarte w definicji działalności badawczo-rozwojowej rozróżnienie, które wskazuje, że taka działalność obejmuje dwa rodzaje aktywności, tj.:
- badania podstawowe i badania aplikacyjne zdefiniowane w art. 4 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz
- prace rozwojowe, o których mowa w art. 4 ust. 3 tej ustawy.
Należy zwrócić uwagę na wyłączenie zawarte w art. 4 ust. 3 tej ustawy, mogące odnosić się do wielu przejawów aktywności podatnika. Zastrzeżenie zostało wprowadzone w celu wyeliminowania z zakresu działalności badawczo-rozwojowej tych przejawów aktywności podatnika, które mimo ulepszenia istniejących procesów lub usług, z uwagi na swoją cykliczność (okresowość) oraz brak innowacyjnego charakteru (rutynowość), nie mogą stanowić prac rozwojowych.
Pojęcie działalności badawczo-rozwojowej obejmuje również prace rozwojowe w rozumieniu Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce.
Prace rozwojowe polegają na nabywaniu, łączeniu, kształtowaniu i wykorzystywaniu dostępnej aktualnie wiedzy i umiejętności – przy czym użyty przez ustawodawcę spójnik „i” wskazuje, że aby uznać działania za prace rozwojowe konieczne jest zaistnienie wszystkich tych czynności, tj.:
· nabycia dostępnej aktualnie wiedzy i umiejętności;
· łączenia dostępnej aktualnie wiedzy i umiejętności;
· kształtowania dostępnej aktualnie wiedzy i umiejętności;
· wykorzystania dostępnej aktualnie wiedzy i umiejętności.
Prace rozwojowe bazują zatem na dostępnej wiedzy – w zależności od celów, jakie przyjęto dla prowadzenia prac, będzie to wiedza z określonej dziedziny lub dziedzin. Prace te obejmują kolejno:
· nabycie wiedzy i umiejętności, czyli pozyskanie wiedzy/umiejętności, zapoznanie się z wiedzą, zrozumienie jej;
· łączenie wiedzy i umiejętności, czyli znalezienie takich zależności pomiędzy wiedzą z różnych zakresów, dziedzin lub wiedzy wynikającej z różnych badań naukowych oraz pomiędzy umiejętnościami, które są istotne z punktu widzenia postawionych celów badan rozwojowych;
· kształtowanie wiedzy i umiejętności, czyli takie „ułożenie” efektów nabywania i łączenia wiedzy i umiejętności lub takie sformułowanie wniosków płynących z tych procesów, aby można je było wykorzystać dla realizacji postawionych celów prac rozwojowych;
· wykorzystanie wiedzy i umiejętności, czyli ich użycie, posłużenie się nimi dla osiągnięcia celów prac rozwojowych.
Co istotne, całość ww. czynności służy:
· planowaniu produkcji oraz
· projektowaniu i tworzeniu zmienionych, ulepszonych lub nowych produktów, procesów lub usług.
Chodzi przy tym o konkretne produkty, konkretne procesy lub konkretne usługi albo konkretne rodzaje produktów, procesów lub usług. Podmiot prowadzący prace rozwojowe organizuje je z uwzględnieniem specyfiki konkretnych produktów, procesów lub usług – od niej zależą potrzeby prowadzenia prac rozwojowych i ich zakres.
Jednocześnie ustawodawca wyłączył z definicji prac rozwojowych działalność obejmującą rutynowe i okresowe zmiany wprowadzane do produktów, procesów lub usług, nawet jeżeli takie zmiany mają charakter ulepszeń. O tym, jakie zmiany do produktów, procesów lub usług mają charakter rutynowy (wykonywany często i niemal automatycznie) i okresowy (powtarzający się, występujący co pewien czas) będzie każdorazowo decydował charakter konkretnych produktów, procesów bądź usług.
Jak sam Pan wskazuje we wniosku, na podstawie pisemnej umowy, tworzy i rozwija Pan Oprogramowanie oraz przenosi na Zleceniodawcę autorskie prawa majątkowe do tworzonego Oprogramowania. W zakresie świadczonych usług wykonuje Pan prace właściwe nad Oprogramowaniem (programowanie) poprzez tworzenie i rozwijanie kodów źródłowych oraz tworzenie i rozwijanie dokumentacji dotyczącej Oprogramowania. Działalność jest podejmowana w sposób uporządkowany, zaplanowany i metodyczny. Podejmowane przez Pana działania mają charakter działań twórczych, są oryginalne oraz są pozbawione wad prawnych, w tym nie są obciążone żadnymi prawami i roszczeniami osób trzecich. Wykonywane usługi obejmują twórczy, autorski tj. opracowany każdorazowo przez Pana proces dochodzenia do nowego lub ulepszonego rozwiązania, a nie samo rutynowe utrzymanie modelu, zwykłe odświeżanie danych, standardowe wdrożenie na środowisko produkcyjne albo powtarzalne raportowanie. Wykonuje Pan usługi w sposób systematyczny. Prace są prowadzone według uporządkowanego procesu: identyfikacja problemu, hipoteza, eksperyment, walidacja, dokumentacja wyników, wdrożenie albo odrzucenie rozwiązania. Systematyczny charakter prac polega w szczególności na tym, że nie wykonuje Pan jedynie incydentalnych lub rutynowych czynności programistycznych, lecz realizuje powtarzalny i metodyczny proces rozwoju modeli ….. Wykonywane przez Pana usługi prowadzą do zwiększenia zasobów wiedzy, ponieważ w toku prac ustala Pan, które metody uczenia maszynowego, modele …, modele … oraz modele ….najlepiej sprawdzają się w odniesieniu do konkretnych danych, problemów predykcyjnych i celów biznesowych. Zwiększanie zasobów wiedzy następuje również poprzez analizę dużych i złożonych zbiorów danych, identyfikację ukrytych zależności, trendów, sezonowości, anomalii oraz czynników wpływających na dynamikę cen. Wykorzystuje Pan również zasoby wiedzy do tworzenia nowych zastosowań. Do osiągnięcia rezultatów nie wystarczą określone techniczne umiejętności programistycznych, nie są to prace których rezultaty da się z góry określić i przewidzieć, nie mają one charakteru powtarzalnego. Za usługi oraz przeniesienie autorskich praw majątkowych do wytworzonego Oprogramowania wraz z zezwoleniem na wykonywanie praw zależnych Wnioskodawcy przysługuje wynagrodzenie określone według stawki godzinowej, które podlega ostatecznemu rozliczeniu w okresach miesięcznych. Efekty Pana prac, zarówno w przypadku tworzenia, jak i rozwijania Oprogramowania, stanowią odrębne programy komputerowe albo twórcze elementy programu komputerowego podlegające ochronie na podstawie art. 74 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Oprogramowanie jest tworzone przy wykorzystaniu:(...), rozwiązania chmurowe itd. Efekty prac określane jako programy komputerowe zawsze mają oryginalny i twórczy charakter oraz stanowią nową wartość niematerialną, nie są efektami pracy o charakterze wyłącznie mechanicznym lub powtarzalnym, której rezultat można z góry jednoznacznie przewidzieć, nie stanowią jedynie technicznej realizacji szczegółowych instrukcji Zleceniodawcy. Samodzielnie dobiera Pan sposób rozwiązania problemu, architekturę, algorytmy, cechy, sposób implementacji, parametry i metody walidacji.
Zatem, powyższe pozwala uznać, że opisana działalność w zakresie tworzenia wymienionych programów spełnia warunki do uznania jej za prace rozwojowe.
W konsekwencji, mając na uwadze przedstawiony we wniosku opis sprawy, działalność polegająca na tworzeniu programów komputerowych spełnia definicję działalności badawczo-rozwojowej w rozumieniu art. 5a pkt 38 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Należy przy tym podkreślić, że działalnością badawczo-rozwojową nie jest całość usług świadczonych przez Pana ani też całość prowadzonej przez Pana działalności programistycznej, ale wyłącznie te działania, które ściśle dotyczą tworzenia innowacyjnych rozwiązań służących stworzeniu nowego produktu - takich jak te, które zostały wymienione we wniosku i jego uzupełnieniu i w warunkach działalności wynikające z wniosku i jego uzupełnienia.
Przedsiębiorcy osiągający dochody generowane przez prawa własności intelektualnej od 1 stycznia 2019 r. mogą korzystać z preferencyjnej stawki w podatku dochodowym.
Zgodnie z art. 30ca ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Podatek od osiągniętego przez podatnika w ramach pozarolniczej działalności gospodarczej kwalifikowanego dochodu z kwalifikowanych praw własności intelektualnej wynosi 5% podstawy opodatkowania.
W myśl art. 30ca ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Kwalifikowanymi prawami własności intelektualnej są:
1) patent,
2) prawo ochronne na wzór użytkowy,
3) prawo z rejestracji wzoru przemysłowego,
4) prawo z rejestracji topografii układu scalonego,
5) dodatkowe prawo ochronne dla patentu na produkt leczniczy lub produkt ochrony roślin,
6) prawo z rejestracji produktu leczniczego i produktu leczniczego weterynaryjnego dopuszczonych do obrotu,
7) wyłączne prawo, o którym mowa w ustawie z dnia 26 czerwca 2003 r. o ochronie prawnej odmian roślin (Dz. U. z 2021 r. poz. 213),
8) autorskie prawo do programu komputerowego
– podlegające ochronie prawnej na podstawie przepisów odrębnych ustaw lub ratyfikowanych umów międzynarodowych, których stroną jest Rzeczpospolita Polska, oraz innych umów międzynarodowych, których stroną jest Unia Europejska, których przedmiot ochrony został wytworzony, rozwinięty lub ulepszony przez podatnika w ramach prowadzonej przez niego działalności badawczo-rozwojowej.
Należy także wskazać, że oprogramowanie – definiowane, jako ogół informacji w postaci zestawu instrukcji, zaimplementowanych interfejsów i zintegrowanych danych przeznaczonych dla komputera do realizacji wyznaczonych celów – podlega ochronie jak utwór literacki z art. 1 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 24, dalej: „ustawa o PAIPP”).
Zgodnie z art. 74 ust. 2 ustawy o PAIPP:
Ochrona przyznana programowi komputerowemu obejmuje wszystkie formy jego wyrażenia. Idee i zasady będące podstawą jakiegokolwiek elementu programu komputerowego, w tym podstawą łączy, nie podlegają ochronie.
Stąd oprogramowanie może być uznane za kwalifikowane IP, w świetle art. 30ca ust. 2 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jeśli jego wytworzenie, rozszerzenie lub ulepszenie jest wynikiem prac badawczo-rozwojowych.
Stosownie do art. 30ca ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Podstawę opodatkowania stanowi suma kwalifikowanych dochodów z kwalifikowanych praw własności intelektualnej osiągniętych w roku podatkowym.
Należy przyjąć, że dochody z kwalifikowanego IP mogą być opodatkowane na preferencyjnych zasadach w takim zakresie, w jakim kwalifikowane IP wytwarza dochody w efekcie prac badawczo-rozwojowych prowadzonych przez podatnika. Innymi słowy, skorzystanie z preferencji IP Box jest możliwe w sytuacji występowania związku między dochodem kwalifikującym się do preferencji a kosztami faktycznie poniesionymi w celu jego uzyskania.
Stosownie natomiast do art. 30ca ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Wysokość kwalifikowanego dochodu z kwalifikowanego prawa własności intelektualnej ustala się jako iloczyn dochodu z kwalifikowanego prawa własności intelektualnej osiągniętego w roku podatkowym i wskaźnika obliczonego według wzoru:
(a+b) x 1,3 / (a+b+c+d)
w którym poszczególne litery oznaczają koszty faktycznie poniesione przez podatnika na:
a - prowadzoną bezpośrednio przez podatnika działalność badawczo-rozwojową związaną z kwalifikowanym prawem własności intelektualnej,
b - nabycie wyników prac badawczo-rozwojowych związanych z kwalifikowanym prawem własności intelektualnej, innych niż wymienione w lit. d, od podmiotu niepowiązanego w rozumieniu art. 23m ust. 1 pkt 3,
c - nabycie wyników prac badawczo-rozwojowych związanych z kwalifikowanym prawem własności intelektualnej, innych niż wymienione w lit. d, od podmiotu powiązanego w rozumieniu art. 23m ust. 1 pkt 4,
d - nabycie przez podatnika kwalifikowanego prawa własności intelektualnej.
Stosownie do art. 30ca ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych :
Do kosztów, o których mowa w ust. 4, nie zalicza się kosztów, które nie są bezpośrednio związane z kwalifikowanym prawem własności intelektualnej, w szczególności odsetek, opłat finansowych oraz kosztów związanych z nieruchomościami.
Zgodnie natomiast z art. 30ca ust. 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Dochodem (stratą) z kwalifikowanego prawa własności intelektualnej jest obliczony zgodnie z art. 9 ust. 2 dochód (strata) z pozarolniczej działalności gospodarczej w zakresie, w jakim został osiągnięty:
1) z opłat lub należności wynikających z umowy licencyjnej, która dotyczy kwalifikowanego prawa własności intelektualnej;
2) ze sprzedaży kwalifikowanego prawa własności intelektualnej;
3) z kwalifikowanego prawa własności intelektualnej uwzględnionego w cenie sprzedaży produktu lub usługi;
4) z odszkodowania za naruszenie praw wynikających z kwalifikowanego prawa własności intelektualnej, jeżeli zostało uzyskane w postępowaniu spornym, w tym postępowaniu sądowym albo arbitrażu.
W myśl art. 30ca ust. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Podatnicy korzystający z opodatkowania zgodnie z ust. 1 są obowiązani do wykazania dochodu (straty) z kwalifikowanego prawa własności intelektualnej w zeznaniu za rok podatkowy, w którym osiągnięto ten dochód (poniesiono stratę).
Zatem, podatnik, który osiągnął w ciągu roku dochód z kwalifikowanego IP i decyduje, że wobec tego dochodu będzie stosował 5% stawkę podatku, jest zobowiązany do wykazania tego dochodu w zeznaniu rocznym składanym za rok, w którym ten dochód został osiągnięty. Podatnik ma prawo stosować 5% stawkę podatkową do dochodu z tego konkretnego kwalifikowanego IP w okresie, w którym kwalifikowane IP posiada ochronę prawną.
Ponadto należy wskazać, że podatnik, który chce skorzystać z ww. preferencji jest zobowiązany prowadzić szczegółową ewidencję rachunkową w sposób umożliwiający obliczenie podstawy opodatkowania, w tym powiązanie ponoszonych kosztów prac badawczo-rozwojowych z osiąganymi dochodami z kwalifikowanych praw własności intelektualnej powstałymi w wyniku przeprowadzenia tych prac.
Zgodnie bowiem z art. 30cb ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Podatnicy podlegający opodatkowaniu na podstawie art. 30ca są obowiązani:
1) wyodrębnić każde kwalifikowane prawo własności intelektualnej w prowadzonych księgach rachunkowych;
2) prowadzić księgi rachunkowe w sposób zapewniający ustalenie przychodów, kosztów uzyskania przychodów i dochodu (straty), przypadających na każde kwalifikowane prawo własności intelektualnej;
3) wyodrębnić koszty, o których mowa w art. 30ca ust. 4, przypadające na każde kwalifikowane prawo własności intelektualnej, w sposób zapewniający określenie kwalifikowanego dochodu;
4) dokonywać zapisów w prowadzonych księgach rachunkowych w sposób zapewniający ustalenie łącznego dochodu z kwalifikowanych praw własności intelektualnej – w przypadku gdy podatnik wykorzystuje więcej niż jedno kwalifikowane prawo własności intelektualnej, a w prowadzonych księgach rachunkowych nie jest możliwe spełnienie warunków, o których mowa w pkt 2 i 3;
5) dokonywać zapisów w prowadzonych księgach rachunkowych w sposób zapewniający ustalenie dochodu z kwalifikowanych praw własności intelektualnej w odniesieniu do tego produktu lub tej usługi albo do tych produktów lub tych usług – w przypadku gdy podatnik wykorzystuje jedno kwalifikowane prawo własności intelektualnej lub większą liczbę tych praw w produkcie lub usłudze albo w produktach lub usługach, a w prowadzonych księgach rachunkowych nie jest możliwe spełnienie warunków, o których mowa w pkt 2-4.
Stosownie do art. 30cb ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Podatnicy prowadzący podatkową księgę przychodów i rozchodów wykazują informacje, o których mowa w ust. 1, w odrębnej ewidencji.
Zgodnie z art. 30cb ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych :
W przypadku gdy na podstawie ksiąg rachunkowych lub ewidencji, o której mowa w ust. 2, nie jest możliwe ustalenie dochodu (straty) z kwalifikowanych praw własności intelektualnej, podatnik jest obowiązany do zapłaty podatku zgodnie z art. 27 lub art. 30c.
Należy podkreślić, że stosowanie tej ulgi (niższej stawki podatku do kwalifikowanych dochodów) będzie prawem, a nie obowiązkiem podatnika. Jest to o tyle istotne, gdyż z korzystaniem z ulgi wiążą się dodatkowe obowiązki po stronie podatników, w szczególności obowiązek prowadzenia ewidencji pozwalającej na monitorowanie i śledzenie efektów prac badawczo-rozwojowych.
Odnosząc powyższe przepisy podatkowe do przedstawionego opisu sprawy, należy wskazać, że:
- tworzy Pan wymienione w opisie programy komputerowe w ramach prowadzonej działalności badawczo-rozwojowej, spełniającej definicje wskazane w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych;
- wytwarzane przez Pana oprogramowanie, jak również jego nowe funkcjonalności, które mają na celu ulepszenie (rozwinięcie) danego oprogramowania (osobny przedmiot obrotu), stanowią utwór w rozumieniu ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych i podlegają ochronie na podstawie art. 74 tej ustawy;
- oprogramowanie, które Pan wytwarza stanowi kwalifikowane prawo, o którym mowa w art. 30ca ust. 2 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych;
- dokonuje Pan przeniesienia (sprzedaży) autorskiego prawa do programu komputerowego osiąga więc Pan dochód ze sprzedaży kwalifikowanego prawa własności intelektualnej;
- od 7 stycznia 2026 r. prowadzi Pan odrębną od podatkowej księgi przychodów i rozchodów szczegółową ewidencję, o której mowa w art. 30cb ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Tym samym może Pan, na podstawie art. 30ca ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zastosować stawkę opodatkowania 5% do dochodu osiągniętego z kwalifikowanych praw własności intelektualnej, w zeznaniu rocznym za 2026 rok oraz za lata przyszłe, jeżeli nie zmieni się stan faktyczny i nie ulegną zmianie przepisy prawa podatkowego w tym zakresie.
Należy przede wszystkim podkreślić, że wysokość dochodu z kwalifikowanego IP ustala się jako iloczyn:
- dochodu z kwalifikowanego IP osiągniętego w roku podatkowym i
- wskaźnika nexus obliczonego według specjalnego wzoru określonego w art. 30ca ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Zatem dla potrzeb obliczenia podstawy opodatkowania podlegającej preferencyjnemu opodatkowaniu stawką 5% podatnik jest zobowiązany do wyliczenia dwóch podstawowych wartości:
- dochodu z kwalifikowanego IP osiągniętego w roku podatkowym oraz
- wskaźnika, którym zostanie przemnożony powyższy dochód.
Z objaśnień podatkowych z 15 lipca 2019 r. wynika bowiem, że „Obliczając wysokość dochodu z kwalifikowanego IP, który w dalszej kolejności zostanie przemnożony przez wskaźnik nexus w celu obliczenia końcowego dochodu podlegającego 5% stawce podatku, niezbędne jest określenie związanych z kwalifikowanym IP przychodów oraz kosztów. Konieczne jest więc wskazanie przez podatnika przychodów osiąganych z danego kwalifikowanego IP oraz alokowanie do tych przychodów funkcjonalnie związanych z nimi kosztów, które w sposób bezpośredni i pośredni przyczyniły się do powstania tego przychodu. Zatem, dochodem z kwalifikowanego IP jest nadwyżka sumy przychodów osiągnięta z tego kwalifikowanego IP nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przychodów przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą z kwalifikowanego IP”.
Przechodząc do Pana wątpliwości dotyczących uznania ponoszonych przez Pana wydatków za koszty konieczne do wyliczenia wskaźnika, o którym mowa w art. 30ca ust. 4 w zw. z art. 30ca ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, należy zauważyć, że istotne jest to, aby ze wskaźnika nexus wykluczyć koszty, które nie są lub ze swej natury nie mogą być, bezpośrednio związane z wytworzeniem, rozwinięciem lub ulepszeniem konkretnych kwalifikowanych praw własności intelektualnej.
Ustalając wskaźnik nexus, należy pamiętać, aby istniał związek między:
- wydatkami poniesionymi przez podatnika w związku z wytworzeniem kwalifikowanego prawa własności intelektualnej,
- kwalifikowanym prawem własności intelektualnej oraz
- dochodami uzyskiwanymi z kwalifikowanych praw własności intelektualnej.
Ta szczególna metoda ujmowania kosztów we wskaźniku ma zastosowanie jedynie dla celu, jakim jest kalkulacja tego wskaźnika.
Należy również pamiętać, że wskaźnik nexus jest obliczany oddzielnie dla dochodów z poszczególnych kwalifikowanych praw własności intelektualnej. W związku z tym powinien Pan również ustalić odrębnie koszty faktycznie poniesione na działalność badawczo-rozwojową związaną z danym prawem.
Należy zatem przyjąć, że jeżeli podatnik poniósł rzeczywiście wydatki, które kwalifikują się jako koszty prowadzonej przez niego działalności badawczo-rozwojowej, to wydatki związane z wytworzeniem w ramach tej działalności kwalifikowanego IP należy uznać za koszty faktycznie poniesione przez podatnika na prowadzoną bezpośrednio przez niego działalność badawczo-rozwojową związaną z kwalifikowanym prawem własności intelektualnej, z zastrzeżeniem art. 30ca ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Zatem wydatki, które Pan poniósł/będzie Pan ponosił na składki ubezpieczenia społecznego, przy zachowaniu właściwej proporcji, należy uznać za koszty, o których mowa w literze „a” wzoru do obliczenia wskaźnika nexus, o których mowa w art. 30ca ust. 4 w zw. z art. 30ca ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, na potrzeby wyliczenia kwalifikowanego dochodu z kwalifikowanego prawa własności intelektualnej.
Dodatkowe informacje
Podkreślamy, że procedura wydawania indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego nie podlega regułom przewidzianym dla postępowania podatkowego, czy kontrolnego. Należy wskazać, że przy wydawaniu niniejszej interpretacji dokonaliśmy wyłącznie analizy okoliczności podanych we wniosku. Rolą postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów podatkowych nie jest bowiem ustalanie, czy przedstawiony we wniosku stan faktyczny/zdarzenie przyszłe są zgodne ze stanem rzeczywistym. Ustalenie stanu rzeczywistego stanowi domenę ewentualnego postępowania podatkowego. To na podatniku ciąży obowiązek udowodnienia w toku tego postępowania okoliczności faktycznych, z których wywodzi on dla siebie korzystne skutki prawne. Jeżeli zatem, przedstawiony we wniosku stan faktyczny/zdarzenie przyszłe będą się różnić od stanu/zdarzenia występującego w rzeczywistości, wówczas wydana interpretacja nie będzie chroniła Pana w zakresie przedstawionego stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego.
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy:
· stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia oraz
· zdarzenia przyszłego, które Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
Rozliczaj podatki zgodnie z przepisami — w programie TaxMachine
Interpretacje pomagają zrozumieć przepisy; TaxMachine pomaga je zastosować w praktyce — prowadzi księgi, liczy podatki i generuje deklaracje, a stawki, druki i przepisy aktualizuje na bieżąco.
- ✓ Księga przychodów i rozchodów, ryczałt oraz pełna księgowość
- ✓ Faktury i e-faktury KSeF, JPK_V7 i JPK_KR
- ✓ PIT, CIT, VAT i inne deklaracje + wysyłka e-Deklaracje z pobraniem UPO
- ✓ Środki trwałe i amortyzacja, płace i ZUS
- ✓ Automatyczne aktualizacje stawek, druków i przepisów