0113-KDWPT.4011.479.2026.2.SK
Możliwość skorzystania z preferencyjnego sposobu rozliczania jako osoba samotnie wychowująca dziecko.
Interpretacja indywidualna
– stanowisko nieprawidłowe
Szanowna Pani,
stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest nieprawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
20 lipca 2026 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełniła go Pani pismem złożonym 19 sierpnia 2026 r. oraz pismem z 19 sierpnia 2026 r. (złożonym 21 sierpnia 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego
Jest Pani matką małoletniego syna. Wraz z ojcem dziecka posiada Pani pełnię władzy rodzicielskiej. Prawomocnym wyrokiem rozwodowym z 2022 r. Sąd ustalił, że miejscem zamieszkania małoletniego jest każdorazowo Pani miejsce zamieszkania. Po rozwodzie nie zawarła Pani nowego związku małżeńskiego. Kontakty ojca z dzieckiem zostały tymczasowo uregulowane postanowieniem Sądu Rejonowego w 2026 r., wydanym w ramach zabezpieczenia. Postanowienie to nie jest prawomocne i dotyczy wyłącznie sposobu wykonywania kontaktów z dzieckiem. Nie została orzeczona opieka naprzemienna, a miejsce zamieszkania dziecka nie uległo zmianie. Na co dzień małoletni stale zamieszkuje z Panią. To Pani zapewnia mu codzienną opiekę oraz organizuje całe jego życie. Każdego dnia przygotowuje Pani syna do szkoły, odprowadza go do szkoły i odbiera po zakończeniu zajęć. Pani zapewnia mu wyżywienie, przygotowuje śniadania, obiady i kolacje, dba o higienę, pierze jego odzież oraz przygotowuje ubrania na każdy dzień. Kupuje Pani odzież, obuwie, przybory szkolne oraz wszystkie inne rzeczy niezbędne do jego codziennego funkcjonowania. Na Pani spoczywa również organizacja procesu edukacji dziecka. Codziennie pomaga Pani synowi w odrabianiu prac domowych, przygotowuje go do sprawdzianów oraz kontroluje wykonywanie obowiązków szkolnych. Regularnie sprawdza Pani dziennik elektroniczny, utrzymuje stały kontakt z wychowawcą i nauczycielami oraz na bieżąco reaguje na wszystkie informacje przekazywane przez szkołę. To Pani zgłasza i usprawiedliwia nieobecności dziecka oraz uczestniczy w zebraniach z wychowawcą, konsultacjach i wydarzeniach organizowanych przez szkołę. Bierze Pani udział w uroczystościach klasowych, spotkaniach świątecznych, imprezach szkolnych oraz innych wydarzeniach wymagających obecności rodzica. Oboje z ojcem dziecka macie Państwo dostęp do dziennika elektronicznego oraz utrzymujecie Państwo kontakt z wychowawcą. Na co dzień jednak to Pani monitoruje informacje przekazywane przez szkołę, zgłasza i usprawiedliwia nieobecności dziecka, pomaga mu w odrabianiu lekcji, przygotowuje go do sprawdzianów oraz uczestniczy w większości zebrań, konsultacji i wydarzeń szkolnych. To Pani zajmuje się bieżącą organizacją edukacji syna i realizacją jego codziennych obowiązków szkolnych. Najczęściej to Pani organizuje opiekę zdrowotną syna. Umawia wizyty lekarskie, dba o terminy badań i uczestniczy w wizytach.
Ojciec zabiera dziecko do lekarza sporadycznie i wyłącznie wtedy, gdy przypada to w czasie wykonywania przez niego kontaktów z dzieckiem. Ojciec dziecka wywiązuje się z obowiązku alimentacyjnego oraz utrzymuje kontakty z synem zgodnie z postanowieniem o zabezpieczeniu. W czasie pobytu dziecka u siebie zapewnia mu opiekę oraz zaspokaja jego bieżące potrzeby. Zdarza się również, że kupuje dziecku odzież, którą zostawia u siebie lub artykuły szkolne. Każdy z rodziców organizuje wypoczynek dziecka w czasie, gdy sprawuje nad nim opiekę. W przypadku dłuższych wyjazdów organizowanych przez ojca przygotowuje Pani dziecku ubrania oraz wszystkie niezbędne rzeczy potrzebne na wyjazd. Pomimo, że postanowienie o zabezpieczeniu zobowiązuje ojca do przygotowania dziecka do szkoły po zakończeniu kontaktów, obowiązek ten nie zawsze jest wykonywany. W praktyce to Pani zapewnia dziecku właściwe przygotowanie do nauki oraz organizuje jego codzienne obowiązki szkolne. W sytuacjach, gdy ojciec odwołuje zaplanowane kontakty lub z innych przyczyn nie może ich zrealizować, dziecko pozostaje pod Pani opieką. Nie dochodzi wówczas do wyrównania czasu opieki ani do sprawowania opieki w sposób naprzemienny. Nadal wykonuje Pani wszystkie obowiązki związane z opieką, wychowaniem i organizacją życia dziecka. W praktyce to Pani zapewnia dziecku stałe miejsce zamieszkania oraz ciągłość opieki. To Pani organizuje jego codzienne życie, dba o jego rozwój, edukację, zdrowie i zaspokajanie bieżących potrzeb. Codzienne obowiązki związane z wychowaniem dziecka wykonuje Pani samodzielnie. Ojciec dziecka posiada pełnię władzy rodzicielskiej, realizuje kontakty z dzieckiem oraz uczestniczy w jego życiu w zakresie wynikającym z wykonywania kontaktów i przysługującej mu władzy rodzicielskiej, jednak nie sprawuje codziennej opieki nad dzieckiem, ponieważ dziecko stale zamieszkuje z Panią, a ciężar organizacji jego codziennego życia i wychowania spoczywa na Pani.
W związku z powyższym zwraca się Pani o ocenę, czy w przedstawionym stanie faktycznym spełnia Pani warunki do skorzystania z preferencyjnego sposobu opodatkowania przewidzianego dla osoby samotnie wychowującej dziecko.
Uzupełnienie stanu faktycznego
19 sierpnia 2026 r. r. udzieliła Pani odpowiedzi na pytania zawarte w wezwaniu:
1) Jakiego okresu w zakresie stanu faktycznego dotyczy złożony przez Panią wniosek – tj. w rozliczeniu rocznym, za który rok (lata podatkowe) zamierza Pani skorzystać z odliczenia jako osoba samotnie wychowująca dziecko?
Odpowiedź: Wniosek dotyczy roku podatkowego 2026.
Pani pytanie dotyczy możliwości skorzystania przy rozliczeniu podatku dochodowego za 2026 r. z preferencyjnego sposobu opodatkowania przewidzianego dla osoby samotnie wychowującej małoletnie dziecko.
Przedstawiony stan faktyczny obejmuje sytuację rodzinną i sposób wykonywania władzy rodzicielskiej oraz faktycznej pieczy nad dzieckiem w roku 2026, w szczególności przy uwzględnieniu postanowienia Sądu Rejonowego w 2026 r. Postanowienie z 2026 r. zostało wydane w przedmiocie zabezpieczenia na czas trwania postępowania i jest nieprawomocne. Nie jest ono prawomocnym orzeczeniem kończącym postępowanie ani prawomocnym orzeczeniem ustanawiającym opiekę naprzemienną.
Przedmiotem Pani wniosku jest ocena prawa do preferencyjnego rozliczenia podatkowego przy uwzględnieniu faktycznego sposobu wykonywania pieczy i wychowywania dziecka przez oboje rodziców.
2) Kiedy uprawomocniło się orzeczenie sądu o Pani rozwodzie (proszę wskazać dokładną datę)?
Odpowiedź: Wyrokiem Sądu Okręgowego z dnia … lipca 2022 r. orzeczono rozwód Pani małżeństwa. Wyrok ten uprawomocnił się w dniu …lipca 2022 r. W prawomocnym wyroku rozwodowym władza rodzicielska nad małoletnim synem została pozostawiona obojgu rodzicom, natomiast miejscem zamieszkania małoletniego ustalono każdoczesne miejsce zamieszkania matki. Miejsce zamieszkania dziecka nie zostało następnie zmienione.
3) Datę urodzenia syna.
Odpowiedź: Pani syn urodził się 2018 r. W roku podatkowym 2026 jest małoletni.
4) Czy każdemu z rodziców (tj. Pani i Pani byłemu mężowi) zostało ustalone świadczenie wychowawcze (tj. 500 +, 800+) zgodnie z art. 5 ust. 2a ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2024 r. poz. 421)? Jeśli nie, to proszę wskazać komu z Państwa zostało udzielone owe świadczenie.
Odpowiedź: Świadczenie wychowawcze 800+ na małoletniego syna pobiera Pani, jako jego matka. Ponadto to Pani pobiera świadczenie 300+ związane z rozpoczęciem roku szkolnego. Ojciec dziecka nie pobiera tych świadczeń na syna.
Nie występuje zatem sytuacja, w której świadczenie wychowawcze na dziecko zostało ustalone obojgu rodzicom w związku z opieką naprzemienną.
5) Czy – w okresie, którego dotyczy wniosek:
a) podlegała i podlega Pani na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu, tj. czy Pani miejsce zamieszkania dla celów podatkowych (tzw. rezydencję podatkową) miała/ma Pani w Polsce?
b) uzyskiwała/uzyskuje Pani dochody opodatkowane według skali podatkowej (np. z tytułu umowy o pracę, umowy zlecenia itp.)?
c) prowadziła/prowadzi Pani działalność gospodarczą? Jeśli tak – należy wskazać formę opodatkowania tej działalności.
d) w stosunku do Pani lub Pani małoletniego syna miały zastosowanie przepisy:
‒ art. 30c (opodatkowanie dochodów z działalności gospodarczej, działów specjalnych produkcji rolnej podatkiem liniowym) lub ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym (z wyjątkiem przepisów dotyczących najmu prywatnego) – w zakresie osiągniętych w roku podatkowym przychodów, poniesionych kosztów uzyskania przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do zwiększania lub pomniejszenia podstawy opodatkowania albo przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do dokonywania innych doliczeń lub odliczeń?
‒ z ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych?
e) Jeżeli w okresie, którego dotyczy wniosek w stosunku do Pani lub Pani dziecka miały zastosowanie przepisy art. 30c lub ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, to czy:
- w okresie, którego dotyczy wniosek osiągnęła Pani/Pani dziecko przychody, ponosiła Pani/Pani dziecko koszty uzyskania przychodów,
- była Pani obowiązana lub korzystała/było Pani dziecko obowiązane lub korzystało z uprawnienia na podstawie ww. przepisów do zwiększania lub pomniejszenia podstawy opodatkowania albo przychodów,
- była Pani obowiązana lub korzystała/było Pani dziecko obowiązane lub korzystało z uprawnienia na podstawie ww. przepisów do dokonywania innych doliczeń lub odliczeń?
Odpowiedź:
a) Podlega Pani na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu. Pani miejsce zamieszkania dla celów podatkowych znajduje się w Polsce.
b) Uzyskuje Pani dochody z tytułu umowy o pracę, opodatkowane według skali podatkowej.
c) Nie prowadzi Pani działalności gospodarczej.
d) W stosunku do Pani ani do Pani małoletniego syna nie mają zastosowania przepisy dotyczące podatku tonażowego ani aktywizacji przemysłu okrętowego. Nie korzysta Pani również z form opodatkowania, które wyłączałyby możliwość zastosowania przedmiotowej preferencji.
6) Proszę wyjaśnić, czy w okresie którego dotyczy wniosek, ojciec dziecka:
a) wykonywał względem syna władzę rodzicielską?
b) partycypował w wydatkach związanych z jego potrzebami?
c) zamieszkiwał w tej samej miejscowości co Pani z dzieckiem?
d) interesował się dzieckiem, jego zdrowiem, samopoczuciem itd.?
e) uczestniczył w podejmowaniu decyzji dotyczących dziecka, np. związanych ze zdrowiem, szczepieniami, szkołą, dodatkowymi zajęciami, zainteresowaniami itd.?
f) łożył na utrzymanie dziecka, tzn. czy przekazywał pieniądze lub też czy kupował ubrania, zabawki lub też finansował inne niezbędne wydatki, np. prywatne wizyty lekarskie, szczepienia, leki czy też inne wydatki, np. wyjazdy, wycieczki, zajęcia dodatkowe, pozalekcyjne?
g) w jakim zakresie wykonywanie władzy rodzicielskiej względem syna odbywało się przez Panią, a w jakim przez jego ojca? W jakim zakresie każdy z rodziców troszczył się o dziecko zapewniając mu rozwój fizyczny i intelektualny, dostarczał niezbędnych dóbr materialnych, sprawował nad nią pieczę? Należy konkretnie i jednoznacznie wskazać jakie czynności i przez jaki okres były wykonywane, składały się na wykonywanie władzy rodzicielskiej i wychowywanie syna przez Panią, a jakie przez ojca syna w przedmiotowym okresie.
Odpowiedź:
a) Tak.
Ojciec dziecka posiada władzę rodzicielską nad małoletnim synem i ją wykonuje. Ojciec uczestniczy w życiu syna, realizuje kontakty, podczas swoich kontaktów sprawuje nad nim bezpośrednią opiekę oraz uczestniczy w podejmowaniu decyzji dotyczących dziecka w zakresie wynikającym z przysługującej mu władzy rodzicielskiej.
Nie kwestionuje Pani tych okoliczności.
Jednocześnie wykonywanie przez ojca władzy rodzicielskiej nie oznacza, że rodzice wspólnie i równorzędnie sprawują codzienną pieczę nad dzieckiem.
b) Tak.
Na podstawie prawomocnego wyroku rozwodowego ojciec dziecka jest zobowiązany do uiszczania na rzecz małoletniego syna alimentów w wysokości 800 zł miesięcznie. Alimenty zostały ustalone w 2022 r. Od tego czasu sytuacja dziecka oraz zakres jego potrzeb uległy zmianie, w szczególności Antoni rozpoczął naukę w szkole, a tym samym pojawiły się dodatkowe koszty związane z jego edukacją i funkcjonowaniem szkolnym. W związku z tym, aby nie występować o formalne podwyższenie alimentów, rodzice uzgodnili między sobą, że ojciec będzie dodatkowo uczestniczył w określonych wydatkach dotyczących syna.
W ramach tego ustalenia ojciec pokrywa 50% kosztów:
- prywatnych wizyt dentystycznych syna;
- składek klasowych;
- obiadów szkolnych;
- wycieczek szkolnych.
Ponadto zdarza się, że ojciec okazjonalnie kupuje synowi buty, kurtkę lub inne elementy odzieży. Nie kwestionuje Pani zatem, że ojciec uczestniczy finansowo w utrzymaniu syna. Jednocześnie bieżące koszty codziennego funkcjonowania dziecka, w tym koszty związane z jego odzieżą, wyposażeniem, szkołą, wyprawką szkolną, codziennymi potrzebami oraz organizacją jego życia, ponosi przede wszystkim Pani.
c) Tak.
Ojciec dziecka zamieszkuje w tej samej miejscowości co Pani i dziecko. Nie oznacza to jednak wspólnego zamieszkiwania dziecka z obojgiem rodziców. Miejscem zamieszkania syna, zgodnie z prawomocnym wyrokiem rozwodowym, jest Pani miejsce zamieszkania.
d) Tak.
Ojciec interesuje się synem, jego zdrowiem, samopoczuciem i funkcjonowaniem. Podczas kontaktów sprawuje nad nim bezpośrednią opiekę, spędza z nim czas i organizuje jego pobyt. Nie twierdzi Pani, że ojciec jest nieobecny w życiu dziecka.
e) Tak.
Ojciec posiada władzę rodzicielską i uczestniczy w podejmowaniu decyzji dotyczących syna w zakresie wynikającym z tej władzy. Jednocześnie bieżąca organizacja życia dziecka, jego szkoły, odbiorów i zaprowadzania do szkoły, obowiązków, zdrowia, zajęć dodatkowych oraz codziennych potrzeb pozostaje przede wszystkim po Pani stronie.
f) Tak.
Ojciec realizuje obowiązek alimentacyjny w wysokości 800 zł miesięcznie, wynikający z prawomocnego wyroku rozwodowego. Ponadto, ze względu na zwiększenie się potrzeb dziecka od czasu ustalenia alimentów w 2022 r., rodzice uzgodnili, że ojciec dodatkowo pokrywa 50% kosztów prywatnych wizyt dentystycznych, składek klasowych, obiadów szkolnych oraz wycieczek szkolnych. Ojciec okazjonalnie kupuje również synowi buty, kurtkę lub inne potrzebne rzeczy. Nie kwestionuje Pani zatem, że ojciec uczestniczy finansowo w utrzymaniu dziecka. Jednocześnie jego udział finansowy nie oznacza, że wspólnie z Panią sprawuje codzienną pieczę nad dzieckiem.
g) Władza rodzicielska nad małoletnim Antonim przysługuje obojgu rodzicom i oboje rodzice ją wykonują. Jednak faktyczny zakres codziennego wychowywania dziecka i sprawowania nad nim stałej pieczy jest zasadniczo po Pani stronie.
W Pani sytuacji należy wyraźnie odróżnić wykonywanie przez ojca władzy rodzicielskiej, utrzymywanie kontaktów z dzieckiem i sprawowanie przez niego opieki podczas tych kontaktów; od stałego, codziennego wychowywania dziecka, organizowania jego życia, edukacji, zdrowia oraz zaspokajania jego bieżących potrzeb.
Codzienna piecza sprawowana przez Panią. Syn ma ustalone miejsce zamieszkania przy Pani i stale z Panią mieszka. To Pani zapewnia mu ciągłość codziennego funkcjonowania.
W szczególności:
- dokumenty dziecka na stałe są u Pani, przekazuje je Pani ojcu jeżeli zachodzi taka konieczność;
- zapewnia mu Pani stałe miejsce zamieszkania;
- zapewnia Pani codzienne wyżywienie;
- przygotowuje Pani posiłki;
- dba o ubrania, obuwie i rzeczy osobiste;
- kupuje odzież i obuwie;
- kupuje rzeczy potrzebne do codziennego funkcjonowania;
- kupuje przybory szkolne i materiały potrzebne do nauki;
- samodzielnie kupuje Pani i przygotowuje wyprawkę szkolną syna;
- organizuje jego codzienne funkcjonowanie związane ze szkołą;
- monitoruje obowiązki szkolne;
- pomaga w nauce;
- kontroluje wykonywanie prac domowych;
- utrzymuje kontakt ze szkołą i nauczycielami;
- organizuje zajęcia dodatkowe i pozaszkolne;
- zajmuje się sprawami dotyczącymi zdrowia;
- organizuje wizyty lekarskie i stomatologiczne;
- dba o realizację zaleceń dotyczących zdrowia;
- organizuje jego czas wolny;
- zapewnia mu Pani codzienne wsparcie emocjonalne i wychowawcze;
- zapewnia Pani opiekę w okresach, w których ojciec nie realizuje kontaktów;
- reaguje na bieżące potrzeby i problemy dziecka;
- ponosi Pani bieżące koszty związane z jego codziennym funkcjonowaniem.
Przygotowywanie syna do pobytów u ojca
Istotnym elementem faktycznego sposobu sprawowania przez Panią pieczy jest również przygotowywanie syna do pobytów u ojca, w tym do dłuższych pobytów podczas ferii i wakacji. Przed kontaktem przygotowuje i pakuje Pani dziecku m.in.:
- rzeczy potrzebne do nauki;
- leki jeżeli zachodzi taka konieczność,
- rzeczy odpowiednie do pogody jeżeli zachodzi taka konieczność;
- rzeczy odpowiednie do planowanych aktywności ;
- inne przedmioty potrzebne dziecku podczas pobytu.
W przypadku dłuższych pobytów również to Pani przygotowuje dziecko organizacyjnie do wyjazdu.
Ojciec podczas pobytu dziecka u siebie zapewnia mu warunki do funkcjonowania w swoim miejscu zamieszkania.
Korespondencja SMS potwierdzająca sposób organizacji pobytów.
Na potwierdzenie opisanego sposobu organizowania pobytów posiada Pani korespondencję SMS z ojcem dziecka.
W korespondencji dotyczącej dłuższego pobytu wakacyjnego 2026r. ojciec zwrócił się do Pani z prośbą:
„Na pobyt proszę żebyś spakowała…”
i wymienił konkretne rzeczy, które ma Pani przygotować synowi, w tym odzież, obuwie, nakrycie głowy, leki oraz dokumenty potrzebne dziecku.
Również w wiadomości z dnia 1 lutego 2026 r., dotyczącej pobytu dziecka podczas ferii, ojciec zwrócił się do Pani z prośbą:
„proszę żebyś spakowała synowi do torby…”
i wskazał konkretne rzeczy potrzebne dziecku, m.in. kurtkę, termos, polary, spodnie, koszulki, skarpety oraz ewentualnie spodnie narciarskie.
Korespondencję tę wskazuje Pani jako przykład faktycznego sposobu podziału obowiązków związanych z przygotowywaniem dziecka do pobytów u ojca. Nie przedstawia Pani tych wiadomości jako dowodu na brak zainteresowania dzieckiem przez ojca. Ojciec organizuje swój pobyt z synem i sprawuje nad nim opiekę. Wiadomości pokazują natomiast, że przygotowanie dziecka do pobytu, skompletowanie jego rzeczy i zabezpieczenie jego bieżących potrzeb przed wyjazdem pozostaje po Pani stronie.
Ferie i wakacje
W czasie ferii i wakacji, gdy Pani syn przebywa u ojca przez dłuższy okres, ojciec sprawuje nad nim bezpośrednią opiekę. Jednocześnie to Pani przygotowuje dziecko do tego pobytu, kompletuje jego rzeczy i zapewnia mu wyposażenie potrzebne podczas wyjazdu. W szczególności przygotowuje Pani ubrania, obuwie, rzeczy osobiste, rzeczy potrzebne do nauki, leki oraz inne przedmioty odpowiadające potrzebom dziecka i charakterowi pobytu.
Udział ojca
Ojciec:
- wykonuje władzę rodzicielską;
- uczestniczy w podejmowaniu decyzji dotyczących dziecka;
- interesuje się synem;
- utrzymuje z nim kontakty;
- sprawuje bezpośrednią opiekę podczas kontaktów;
- spędza z synem czas;
- organizuje mu czas podczas swoich kontaktów;
- zapewnia mu warunki do funkcjonowania podczas pobytu u siebie;
- uczestniczy finansowo w utrzymaniu dziecka;
- realizuje obowiązek alimentacyjny;
- ponosi uzgodnioną część określonych dodatkowych kosztów dziecka.
Nie kwestionuje Pani żadnej z tych okoliczności.
Brak wspólnego wykonywania codziennej pieczy
Pomimo powyższego nie funkcjonuje Pani z ojcem dziecka jako rodzice, którzy wspólnie i równorzędnie organizują codzienne życie dziecka.
Syn ma jedno stałe miejsce zamieszkania – przy Pani.
Po zakończeniu kontaktów z ojcem wraca do Pani miejsca zamieszkania i pozostaje pod Pani codzienną pieczą. Jeżeli ojciec nie może zrealizować wyznaczanego kontaktu dziecko pozostaje pod Pani opieką, Pani organizuje mu ten czas.
To Pani zapewnia ciągłość jego: edukacji; obowiązków szkolnych; opieki zdrowotnej; zajęć dodatkowych; wyposażenia; codziennego utrzymania; organizacji życia; potrzeb emocjonalnych i wychowawczych.
Ojciec sprawuje bezpośrednią opiekę podczas swoich kontaktów, jednak nie przejmuje wspólnie z Panią stałej, codziennej organizacji życia dziecka.
Nie została ustanowiona opieka naprzemienna.
Nie ma również takiego faktycznego podziału, w którym oboje rodzice w sposób równorzędny i naprzemienny organizują edukację, leczenie, obowiązki szkolne, zakupy, wyposażenie i codzienne funkcjonowanie dziecka.
Brak współpracy i komunikacji pomiędzy rodzicami
Istotną okolicznością dotyczącą faktycznego sposobu wykonywania pieczy nad dzieckiem jest również brak współpracy i bieżącej komunikacji pomiędzy rodzicami. Ojciec dziecka odmawia z Panią współpracy i bezpośredniej komunikacji w sprawach dotyczących syna. Pomiędzy Panią i ojcem dziecka występuje poważny i utrwalony konflikt dotyczący wykonywania władzy rodzicielskiej, komunikacji oraz organizacji opieki nad synem. W praktyce nie funkcjonują Państwo jako rodzice, którzy wspólnie i na bieżąco uzgadniają oraz organizują codzienne sprawy dziecka. Pomimo tego, że oboje posiadacie Państwo władzę rodzicielską, nie istnieje pomiędzy Państwem wspólny model codziennego wykonywania pieczy nad synem. W związku z sytuacją dotyczącą wykonywania władzy rodzicielskiej nad małoletnim został ustanowiony nadzór kuratora sądowego nad wykonywaniem władzy rodzicielskiej. Okoliczności tej nie wskazuje Pani jako oceny osoby ojca ani jako twierdzenia, że nie uczestniczy on w życiu dziecka. Wskazuje ją Pani jako element rzeczywistego sposobu funkcjonowania naszej rodziny oraz wykonywania władzy rodzicielskiej. Brak współpracy i komunikacji powoduje w praktyce, że bieżący ciężar organizowania życia syna, jego edukacji, zdrowia, zajęć dodatkowych, wyposażenia oraz zaspokajania codziennych potrzeb spoczywa przede wszystkim na Pani.
Podsumowanie
Podkreśla Pani, że nie utożsamia samotnego wychowywania dziecka z brakiem jakiegokolwiek udziału drugiego rodzica w jego życiu.
Ojciec dziecka jest obecny w jego życiu, wykonuje władzę rodzicielską, realizuje kontakty, sprawuje opiekę podczas tych kontaktów i uczestniczy w utrzymaniu dziecka.
Jednak faktyczna, codzienna i stała piecza nad synem oraz zasadnicza organizacja jego życia, edukacji, zdrowia, potrzeb materialnych i wychowania pozostają po Pani stronie.
Ojciec ma własny czas z synem i podczas tego czasu sprawuje nad nim opiekę, jednak nie jest to równoznaczne ze wspólnym i równorzędnym wykonywaniem przez oboje rodziców codziennej pieczy i wychowywania dziecka. Właśnie dlatego uważa Pani, że spełnia Pani przesłankę faktycznego samotnego wychowywania syna.
7) Jeżeli przedmiotem wniosku jest okres przed wydaniem postanowienia Sądu Rejonowego z 2026 r. wydanym w ramach zabezpieczenia, to należy wyjaśnić:
a) jak wyglądały kontakty ojca z synem przed wydaniem ww. postanowienia (należy to dokładnie opisać)?
b) czy w stosunku do małoletniego syna sprawowała Pani z byłym mężem opiekę naprzemienną nad tym dzieckiem ustaloną w ramach np. porozumienia między rodzicami? Jeśli tak, proszę to szczegółowo opisać (jakie było to porozumienie, dokładne ustalenia w nim zawarte, etc.).
Odpowiedź:
a) Nie. Wniosek nie dotyczy okresu przed wydaniem postanowienia z dnia 31 marca 2026 r. Przedmiotem Pani pytania jest rok podatkowy 2026, przy uwzględnieniu aktualnego stanu faktycznego, w szczególności sytuacji wynikającej z nieprawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego z 2026 r., wydanego w ramach zabezpieczenia na czas trwania postępowania. Postanowienie to reguluje kontakty ojca z dzieckiem. Nie jest prawomocnym orzeczeniem kończącym postępowanie. Nie ustanawia opieki naprzemiennej ani nie zmienia miejsca zamieszkania dziecka ustalonego prawomocnym wyrokiem rozwodowym. Przed wydaniem tego postanowienia kontakty ojca z synem były uregulowane ugodą zawartą przed Sądem Rejonowym w 2025 r.
b) Nie. Przed wydaniem postanowienia z 2026 r. nie istniało między rodzicami porozumienie ani prawomocne orzeczenie ustanawiające opiekę naprzemienną nad dzieckiem. Dziecko miało miejsce zamieszkania przy matce. Kontakty ojca z dzieckiem były uregulowane w ramach określonego harmonogramu kontaktów, a nie jako naprzemienne miejsca zamieszkania dziecka u obojga rodziców.
8) Czy jest Pani matką lub opiekunem prawnym innych dzieci, oprócz syna, o którym mowa we wniosku i względem nich wykonywała Pani władzę rodzicielską w okresie, którego dotyczy wniosek? Jeśli tak, proszę wskazać ich daty urodzenia oraz czy w okresie, którego dotyczy wniosek, wychowywała je Pani wspólnie z drugim rodzicem lub opiekunem prawnym – w tym również w ramach opieki naprzemiennej, w ramach której Pani i ojcu dzieci zostało ustalone świadczenie wychowawcze zgodnie z przepisami ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci?
Odpowiedź: Nie jest Pani matką ani opiekunem prawnym innych małoletnich dzieci, których dotyczyłby niniejszy wniosek.
Pytanie (ostatecznie postawione w uzupełnieniu wniosku z 19 sierpnia 2026 r.)
Czy w roku podatkowym 2026, w przedstawionym stanie faktycznym, jako osoba rozwiedziona, której małoletni syn ma prawomocnie ustalone miejsce zamieszkania przy matce, przy jednoczesnym wykonywaniu przez ojca władzy rodzicielskiej, realizowaniu przez niego kontaktów z dzieckiem na podstawie nieprawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego z 2026 r., wydanego w ramach zabezpieczenia na czas trwania postępowania, przy braku ustanowionej opieki naprzemiennej, przy pobieraniu przeze Panią świadczenia wychowawczego 800+ oraz przy faktycznym sprawowaniu przez Panią codziennej, stałej pieczy i zasadniczej organizacji życia, wychowania, edukacji i potrzeb małoletniego dziecka, przysługuje Pani prawo do preferencyjnego sposobu opodatkowania jako osobie samotnie wychowującej małoletnie dziecko na podstawie art. 6 ust. 4c i nast. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?
Pani stanowisko w sprawie
Pani zdaniem w przedstawionym stanie faktycznym przysługuje Pani prawo do skorzystania z preferencyjnego sposobu opodatkowania jako osoba samotnie wychowująca dziecko. Pomimo że oboje z ojcem dziecka posiada Pani pełnię władzy rodzicielskiej, a ojciec utrzymuje kontakty z dzieckiem zgodnie z postanowieniem o zabezpieczeniu oraz wywiązuje się z obowiązku alimentacyjnego, nie została orzeczona opieka naprzemienna. Miejscem zamieszkania dziecka, zgodnie z prawomocnym wyrokiem rozwodowym, jest Pani miejsce zamieszkania. To Pani na co dzień sprawuję stałą opiekę nad dzieckiem oraz wykonuje główny ciężar obowiązków związanych z jego wychowaniem. Zapewnia Pani dziecku codzienną opiekę, organizuje jego edukację, przygotowuje je do szkoły, odprowadza i odbiera ze szkoły, pomaga w nauce, organizuje większość wizyt lekarskich oraz zaspokaja jego bieżące potrzeby. W sytuacjach, gdy ojciec nie realizuje kontaktów, dziecko pozostaje pod Pani opieką. W Pani ocenie wykonywanie przez ojca władzy rodzicielskiej, realizowanie kontaktów z dzieckiem oraz wywiązywanie się z obowiązku alimentacyjnego nie zmienia faktu, że to Pani na co dzień samotnie wychowuję dziecko i ponosi główny ciężar jego wychowania. W związku z powyższym uważa Pani, że spełnia warunki do skorzystania z preferencyjnego sposobu opodatkowania jako osoba samotnie wychowująca dziecko.
Ponadto, w uzupełnieniu wniosku z 19 sierpnia 2026 r. wskazała Pani, że w Pani ocenie w przedstawionym stanie faktycznym spełnia Pani warunki do skorzystania z preferencyjnego sposobu opodatkowania jako osoba samotnie wychowująca małoletnie dziecko za rok podatkowy 2026.
Jest Pani osobą rozwiedzioną, a wyrok rozwodowy uprawomocnił się w lipcu 2022 r.
Pani syn jest małoletni i ma prawomocnie ustalone miejsce zamieszkania przy Pani.
Ojciec dziecka wykonuje władzę rodzicielską, realizuje kontakty z synem, sprawuje nad nim bezpośrednią opiekę podczas kontaktów oraz uczestniczy w jego utrzymaniu.
Nie kwestionuje Pani żadnej z tych okoliczności.
Jednocześnie w Pani ocenie nie oznaczają one, że dziecko jest wychowywane wspólnie przez Panią i ojca w rozumieniu art. 6 ust. 4f ustawy o PIT.
Nie kwestionuje Pani jego udziału w życiu dziecka. Jednak faktyczny sposób wykonywania pieczy nad dzieckiem jest taki, że to Pani sprawuje codzienną, stałą pieczę nad synem i organizuje zasadniczą część jego życia. To Pani zapewnia mu miejsce zamieszkania, codzienne utrzymanie, edukację, wyprawkę szkolną, organizację obowiązków szkolnych, opiekę zdrowotną, zajęcia dodatkowe oraz bieżące potrzeby. To Pani przygotowuje dziecko do pobytów u ojca, w tym pakuje Pani rzeczy na ferie i wakacje. Ojciec natomiast sprawuje bezpośrednią opiekę w czasie swoich kontaktów i zapewnia dziecku warunki do funkcjonowania podczas tych pobytów.
W Pani ocenie taki sposób funkcjonowania rodziny oznacza, że ojciec uczestniczy w życiu i wychowaniu dziecka, ale nie wychowuje go wspólnie z Panią poprzez wspólne, równorzędne wykonywanie codziennej pieczy.
Samo wykonywanie przez ojca władzy rodzicielskiej, kontakty z dzieckiem, płacenie alimentów oraz ponoszenie części dodatkowych kosztów nie oznaczają automatycznie, że zachodzi wspólne wychowywanie dziecka.
Wnosi Pani zatem o potwierdzenie, że w roku podatkowym 2026 przysługuje Pani prawo do preferencyjnego rozliczenia podatku jako osobie samotnie wychowującej małoletnie dziecko.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 6 ust. 4c ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.):
Od dochodów jednego rodzica lub opiekuna prawnego, podlegającego obowiązkowi podatkowemu, o którym mowa w art. 3 ust. 1, będącego panną, kawalerem, wdową, wdowcem, rozwódką, rozwodnikiem, osobą, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów, lub osobą, której małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności, jeżeli ten rodzic lub opiekun w roku podatkowym samotnie wychowuje dzieci:
1) małoletnie,
2) pełnoletnie, które zgodnie z odrębnymi przepisami otrzymywały zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną,
3) pełnoletnie do ukończenia 25. roku życia, uczące się w szkołach, o których mowa w przepisach regulujących system oświatowy lub szkolnictwo wyższe, obowiązujących w Rzeczypospolitej Polskiej oraz w innym państwie
- podatek może być określony zgodnie z ust. 4d na wniosek wyrażony w rocznym zeznaniu podatkowym.
Stosownie do art. 6 ust. 4d ww. ustawy:
W przypadku, o którym mowa w ust. 4c, podatek jest określany w podwójnej wysokości podatku obliczonego od połowy dochodów osoby samotnie wychowującej dzieci, z uwzględnieniem art. 7, przy czym do sumy tych dochodów nie wlicza się dochodów (przychodów) opodatkowanych w sposób zryczałtowany na zasadach określonych w niniejszej ustawie.
Art. 6 ust. 4e cytowanej ustawy stanowi, że:
Przepisu ust. 4c pkt 3 nie stosuje się, jeżeli dziecko, o którym mowa w tym przepisie, uzyskało w roku podatkowym:
1) dochody, z wyjątkiem renty rodzinnej, podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27 lub art. 30b lub
2) przychody, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 148 i 152
- w łącznej wysokości przekraczającej dwunastokrotność kwoty renty socjalnej określonej w ustawie z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej (Dz. U. z 2026 r. poz. 377), w wysokości obowiązującej w grudniu roku podatkowego.
Na podstawie art. 6 ust. 4f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 4d, nie ma zastosowania do osoby, która wychowuje wspólnie z drugim rodzicem albo opiekunem prawnym co najmniej jedno dziecko, w tym również gdy dziecko jest pod opieką naprzemienną, w związku z którą obydwojgu rodzicom zostało ustalone świadczenie wychowawcze zgodnie z art. 5 ust. 2a ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2024 r. poz. 1576; z 2025 r. poz. 619 i 1301 oraz z 2026 r. poz. 203).
W myśl art. 6 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 2 i 4d, nie ma zastosowania, w przypadku gdy chociażby jeden z małżonków, osoba samotnie wychowująca dziecko lub jej dziecko:
1) stosuje przepisy:
a) art. 30c lub
b) ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, z wyjątkiem art. 6 ust. 1a tej ustawy
- w zakresie osiągniętych w roku podatkowym przychodów, poniesionych kosztów uzyskania przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do zwiększania lub pomniejszenia podstawy opodatkowania albo przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do dokonywania innych doliczeń lub odliczeń;
2) podlega opodatkowaniu na zasadach wynikających z ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.
Z powyższego wynika, że ustawodawca uzależnił prawo do skorzystania z preferencyjnych zasad obliczania podatku dochodowego dla osób samotnie wychowujących dzieci od spełnienia łącznie następujących warunków:
· posiadania przez rodzica lub opiekuna prawnego statusu osoby samotnie wychowującej dziecko (dzieci);
· wychowywania przez rodzica lub opiekuna prawnego samotnie w roku podatkowym dziecka (dzieci);
· nieuzyskiwania przez rodzica lub opiekuna prawnego i dziecko (dzieci) przychodów/dochodów, do których zastosowanie mają przepisy art. 30c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, z wyjątkiem najmu prywatnego – w zakresie osiągniętych w roku podatkowym przychodów, poniesionych kosztów uzyskania przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do zwiększania lub pomniejszenia podstawy opodatkowania albo przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do dokonywania innych doliczeń lub odliczeń;
· niepodlegania przez rodzica lub opiekuna prawnego i dziecko (dzieci) opodatkowaniu na zasadach wynikających z ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.
Z cytowanych przepisów wynika, że możliwość zastosowania preferencyjnego opodatkowania obwarowana jest szeregiem warunków wyraźnie w nich wskazanych. Przy czym przepisy te należy interpretować ściśle, co oznacza, że nie można dokonywać wykładni rozszerzającej ani też zawężającej.
Brzmienie art. 6 ust. 4 i ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych precyzuje pojęcie „osoby samotnie wychowującej dzieci” w taki sposób, aby nie budziło wątpliwości, iż prawo do preferencyjnego opodatkowania dochodów nie przysługuje wszystkim osobom stanu wolnego posiadającym dzieci własne lub przysposobione (o których mowa w tym przepisie), a wyłącznie jednemu z rodziców/opiekunów prawnych, tj. temu, który samotnie wychowuje dziecko/dzieci.
Ustawodawca używając w art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych sformułowania „Od dochodów jednego rodzica lub opiekuna prawnego” przywrócił od 1 stycznia 2022 r. do treści przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych uszczegółowienie, że „jeden rodzic lub opiekun prawny” może skorzystać z preferencyjnego rozliczenia. W związku z tym, w sytuacji, w której oboje rodzice uczestniczą w procesie wychowania dziecka, żadnemu z nich nie będzie przysługiwała ta preferencja.
Należy jednak wskazać, że przepis art. 6 ust. 4c w związku z art. 6 ust. 4f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie może być odczytywany w ten sposób, że każda osoba mająca dzieci i znajdująca się w stanie wolnym, określonym w tym przepisie, jest osobą samotnie wychowującą dziecko.
Z istoty pojęcia „osoby samotnie wychowującej dziecko” wynika, że jest to osoba, która w określonej sytuacji, w określonym czasie zupełnie sama (bez udziału drugiej osoby) zajmuje się wychowywaniem dziecka, stale troszczy się o jego byt materialny i rozwój emocjonalny. Jak wynika z powyższego, ustawodawca uzależnił prawo do skorzystania z preferencyjnych zasad rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych od spełnienia m.in. warunku samotnego wychowywania w roku podatkowym dzieci (dziecka) wymienionych w art. 6 ust. 4c ww. ustawy. Przepis ten enumeratywnie wymienia osoby, którym przysługuje status osób samotnie wychowujących dzieci, odwołując się zarówno do statusu cywilnoprawnego osoby wychowującej dzieci i (panna, kawaler, wdowa, wdowiec, rozwódka, rozwodnik lub osoba będąca w separacji), jak również do tego, że osoba ta musi faktycznie wychowywać dzieci samotnie, tj. bez wsparcia drugiego z rodziców. Jest to więc taka osoba, która stale troszczy się o byt materialny i rozwój emocjonalny dziecka, bez udziału (wsparcia) drugiej osoby.
Natomiast, kiedy każdy rodzic jest zaangażowany w proces wychowawczy dziecka oznacza to, że w roku podatkowym dziecko wychowywane jest wspólnie przez oboje rodziców, a nie samotnie przez któregokolwiek z nich.
Przy wychowywaniu dziecka należy wziąć pod uwagę całokształt działań i czynności wykonywanych przez każdego z rodziców, w tym także tych o charakterze niewymiernym jak kształtowanie osobowości, światopoglądu, systemu wartości, postaw emocjonalnych. W sytuacji, gdy każdy z rodziców aktywnie w wychowywaniu dziecka – co przejawia się między innymi dzieleniem się wszelkimi obowiązkami związanymi z procesem wychowawczym dziecka, niezależnie od tego u kogo, pod czyją w danym momencie roku podatkowego opieką dziecko przebywa – nie można mówić o samotnym wychowywaniu dziecka przez któregokolwiek z rodziców.
Przyjęcie odmiennej wykładni stałoby w sprzeczności z uzasadnieniem wprowadzenia tej ulgi, z którego jednoznacznie wynika, że ustawodawca kierował ją tylko do osób, które samotnie troszczą się o codzienne zaspokojenie potrzeb dzieci, posiadając ściśle określony status cywilny.
Ustawodawca w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych nie zawarł definicji pojęcia „wychowywać”, należy odwołać się zatem do jego definicji słownikowych. „Wychowywać” w słownikowym rozumieniu oznacza: zapewniając byt doprowadzić do osiągnięcia pełnego rozwoju psychicznego i fizycznego. Wychowywanie polega na stałym troszczeniu się o byt materialny dziecka oraz o jego rozwój emocjonalny. Wychowanie dziecka można określić jako kształtowanie osobowości dziecka poprzez kształtowanie jego samodzielności, obowiązkowości, rozwijanie predyspozycji intelektualnych i umiejętności praktycznych, kształtowanie światopoglądu, systemu wartości oraz postaw emocjonalnych.
W orzecznictwie i doktrynie wskazuje się, że wychowanie dziecka można określić jako kształtowanie osobowości dziecka poprzez kształtowanie jego samodzielności, obowiązkowości, rozwijanie predyspozycji intelektualnych i umiejętności praktycznych, kształtowanie światopoglądu oraz systemu wartości oraz postaw emocjonalnych (por. wyrok NSA z dnia 31 maja 2011 r., sygn. akt II FSK 30/10). Warunek „samotnego wychowywania dzieci” wynika wprost z art. 6 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Ustawodawca nie dookreślił jednak, jak należy definiować pojęcie „samotnego wychowywania”.
Zgodnie z internetowym Słownikiem Języka Polskiego PWN, „samotny” to: (1) „żyjący sam, bez rodziny, przyjaciół”, (2) „znajdujący się w określonej sytuacji, w określonym czasie zupełnie sam”, (3) „spędzany, odbywany w pojedynkę, bez towarzystwa”, (4) „znajdujący się na odludziu”. Z kolei, „wychować — wychowywać” to: (1) „zapewnić dziecku opiekę i doprowadzić je do samodzielności”, (2) „przygotować kogoś do pracy w jakiejś dziedzinie”.
Samotne wychowywanie oznacza wychowywanie dziecka (dzieci) bez faktycznego udziału drugiego rodzica.
Zatem prawo do omawianej preferencji podatkowej przysługuje jedynie temu z rodziców, czy opiekunów prawnych, który będąc osobą stanu wolnego (za wyjątkiem ściśle w ustawie określonym) faktycznie w roku podatkowym samotnie dziecko wychowuje, czyli sprawuje nad nim samodzielnie ciągłą opiekę, bez udziału drugiego rodzica w procesie wychowawczym. Jednocześnie przepisy powyższej ustawy nie uzależniają prawa podatnika do preferencyjnego opodatkowania jego dochodów od tego, czy przez cały rok był osobą samotnie wychowującą dziecko. Wystarczające jest zatem, aby taki stan zaistniał w ciągu roku, a nie trwał przez cały rok.
Dokonując oceny możliwości skorzystania z preferencyjnego rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych w sposób przewidziany dla osoby samotnie wychowującej dziecko, należy podkreślić, że wszelkie ulgi i zwolnienia podatkowe są odstępstwem od zasady powszechności opodatkowania, wynikającej z art. 84 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78 poz. 483 ze zm.), stanowiącego, że:
Każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków, określonych w ustawie.
Oznacza to, że wszelkie odstępstwa od tej zasady, muszą bezwzględnie wynikać z przepisów prawa i być interpretowane ściśle z jego literą. Stąd też, korzystanie z każdej preferencji podatkowej, w tym ulgi przewidzianej w art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, uzależnione jest od spełnienia wszystkich przesłanek wymaganych do jej zastosowania.
Jako osobę samotnie wychowującą dziecko, o której mowa w art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, co do zasady rozumie się rodzica, który faktycznie w pojedynkę w pełni lub w przeważającej mierze wychowuje dziecko bez udziału drugiego rodzica w procesie wychowawczym, stale, na co dzień troszcząc się nie tylko o byt materialny, ale także rozwój emocjonalny dziecka, tj. wykonuje wszystkie obowiązki, dzięki którym dziecko będzie wychowywane w sposób zapewniający jego prawidłowy rozwój.
Z opisu sprawy wynika, że Pani wniosek dotyczy możliwości skorzystania przy rozliczeniu podatku dochodowego za 2026 r. z preferencyjnego sposobu opodatkowania przewidzianego dla osoby samotnie wychowującej małoletnie dziecko. Jest Pani matką małoletniego syna. W prawomocnym wyroku rozwodowym z 2022 r. władza rodzicielska nad małoletnim synem została pozostawiona obojgu rodzicom, natomiast miejscem zamieszkania małoletniego ustalono każdoczesne miejsce zamieszkania matki. Miejsce zamieszkania dziecka nie zostało następnie zmienione. Po rozwodzie nie zawarła Pani nowego związku małżeńskiego. Świadczenie wychowawcze 800+ na małoletniego syna pobiera Pani, jako jego matka. Ponadto to Pani pobiera świadczenie 300+ związane z rozpoczęciem roku szkolnego. Ojciec dziecka nie pobiera tych świadczeń na syna.
Kontakty ojca z dzieckiem zostały tymczasowo uregulowane postanowieniem Sądu Rejonowego z 2026 r., wydanym w ramach zabezpieczenia. Postanowienie to nie jest prawomocne i dotyczy wyłącznie sposobu wykonywania kontaktów z dzieckiem. Nie została orzeczona opieka naprzemienna, a miejsce zamieszkania dziecka nie uległo zmianie. Na co dzień małoletni stale zamieszkuje z Panią. To Pani zapewnia mu codzienną opiekę oraz organizuje całe jego życie. Każdego dnia przygotowuje Pani syna do szkoły, odprowadza go do szkoły i odbiera po zakończeniu zajęć. Pani zapewnia mu wyżywienie, przygotowuje śniadania, obiady i kolacje, dba o higienę, pierze jego odzież oraz przygotowuje ubrania na każdy dzień. Kupuje Pani odzież, obuwie, przybory szkolne oraz wszystkie inne rzeczy niezbędne do jego codziennego funkcjonowania. Na Pani spoczywa również organizacja procesu edukacji dziecka. Codziennie pomaga Pani synowi w odrabianiu prac domowych, przygotowuje go do sprawdzianów oraz kontroluje wykonywanie obowiązków szkolnych. Regularnie sprawdza Pani dziennik elektroniczny, utrzymuje stały kontakt z wychowawcą i nauczycielami oraz na bieżąco reaguje na wszystkie informacje przekazywane przez szkołę. To Pani zgłasza i usprawiedliwia nieobecności dziecka oraz uczestniczy w zebraniach z wychowawcą, konsultacjach i wydarzeniach organizowanych przez szkołę. Bierze Pani udział w uroczystościach klasowych, spotkaniach świątecznych, imprezach szkolnych oraz innych wydarzeniach wymagających obecności rodzica. Oboje z ojcem dziecka macie Państwo dostęp do dziennika elektronicznego oraz utrzymujecie Państwo kontakt z wychowawcą. Na co dzień jednak to Pani monitoruje informacje przekazywane przez szkołę, zgłasza i usprawiedliwia nieobecności dziecka, pomaga mu w odrabianiu lekcji, przygotowuje go do sprawdzianów oraz uczestniczy w większości zebrań, konsultacji i wydarzeń szkolnych. To Pani zajmuje się bieżącą organizacją edukacji syna i realizacją jego codziennych obowiązków szkolnych. Najczęściej to Pani organizuje opiekę zdrowotną syna. Umawia wizyty lekarskie, dba o terminy badań i uczestniczy w wizytach.
Ojciec zabiera dziecko do lekarza sporadycznie i wyłącznie wtedy, gdy przypada to w czasie wykonywania przez niego kontaktów z dzieckiem. Ojciec dziecka wywiązuje się z obowiązku alimentacyjnego oraz utrzymuje kontakty z synem zgodnie z postanowieniem o zabezpieczeniu. W czasie pobytu dziecka u siebie zapewnia mu opiekę oraz zaspokaja jego bieżące potrzeby. Zdarza się również, że kupuje dziecku odzież, którą zostawia u siebie lub artykuły szkolne. Każdy z rodziców organizuje wypoczynek dziecka w czasie, gdy sprawuje nad nim opiekę. W przypadku dłuższych wyjazdów organizowanych przez ojca przygotowuje Pani dziecku ubrania oraz wszystkie niezbędne rzeczy potrzebne na wyjazd. Pomimo, że postanowienie o zabezpieczeniu zobowiązuje ojca do przygotowania dziecka do szkoły po zakończeniu kontaktów, obowiązek ten nie zawsze jest wykonywany. W praktyce to Pani zapewnia dziecku właściwe przygotowanie do nauki oraz organizuje jego codzienne obowiązki szkolne. W sytuacjach, gdy ojciec odwołuje zaplanowane kontakty lub z innych przyczyn nie może ich zrealizować, dziecko pozostaje pod Pani opieką. Nie dochodzi wówczas do wyrównania czasu opieki ani do sprawowania opieki w sposób naprzemienny. Nadal wykonuje Pani wszystkie obowiązki związane z opieką, wychowaniem i organizacją życia dziecka. W praktyce to Pani zapewnia dziecku stałe miejsce zamieszkania oraz ciągłość opieki. To Pani organizuje jego codzienne życie, dba o jego rozwój, edukację, zdrowie i zaspokajanie bieżących potrzeb. Codzienne obowiązki związane z wychowaniem dziecka wykonuje Pani samodzielnie. Ojciec dziecka posiada pełnię władzy rodzicielskiej, realizuje kontakty z dzieckiem oraz uczestniczy w jego życiu w zakresie wynikającym z wykonywania kontaktów i przysługującej mu władzy rodzicielskiej, jednak nie sprawuje codziennej opieki nad dzieckiem, ponieważ dziecko stale zamieszkuje z Panią, a ciężar organizacji jego codziennego życia i wychowania spoczywa na Pani. Przed kontaktem syna z ojcem przygotowuje i pakuje Pani dziecku m.in.: rzeczy potrzebne do nauki; leki jeżeli zachodzi taka konieczność, rzeczy odpowiednie do pogody jeżeli zachodzi taka konieczność; rzeczy odpowiednie do planowanych aktywności ; inne przedmioty potrzebne dziecku podczas pobytu. W przypadku dłuższych pobytów również to Pani przygotowuje dziecko organizacyjnie do wyjazdu.
Ojciec dziecka posiada władzę rodzicielską nad małoletnim synem i ją wykonuje. Ojciec uczestniczy w życiu syna, realizuje kontakty, podczas swoich kontaktów sprawuje nad nim bezpośrednią opiekę oraz uczestniczy w podejmowaniu decyzji dotyczących dziecka w zakresie wynikającym z przysługującej mu władzy rodzicielskiej. Na podstawie prawomocnego wyroku rozwodowego ojciec dziecka jest zobowiązany do uiszczania na rzecz małoletniego syna alimentów w wysokości 800 zł miesięcznie. Alimenty zostały ustalone w 2022 r. Od tego czasu sytuacja dziecka oraz zakres jego potrzeb uległy zmianie, w szczególności syn rozpoczął naukę w szkole, a tym samym pojawiły się dodatkowe koszty związane z jego edukacją i funkcjonowaniem szkolnym. W związku z tym, aby nie występować o formalne podwyższenie alimentów, rodzice uzgodnili między sobą, że ojciec będzie dodatkowo uczestniczył w określonych wydatkach dotyczących syna. W ramach tego ustalenia ojciec pokrywa 50% kosztów: prywatnych wizyt dentystycznych syna; składek klasowych; obiadów szkolnych; wycieczek szkolnych. Ponadto zdarza się, że ojciec okazjonalnie kupuje synowi buty, kurtkę lub inne elementy odzieży. Ojciec dziecka zamieszkuje w tej samej miejscowości co Pani i dziecko. Ojciec interesuje się synem, jego zdrowiem, samopoczuciem i funkcjonowaniem. Podczas kontaktów sprawuje nad nim bezpośrednią opiekę, spędza z nim czas i organizuje jego pobyt. Ojciec posiada władzę rodzicielską i uczestniczy w podejmowaniu decyzji dotyczących syna w zakresie wynikającym z tej władzy. Ojciec podczas pobytu dziecka u siebie zapewnia mu warunki do funkcjonowania w swoim miejscu zamieszkania. Ojciec organizuje swój pobyt z synem i sprawuje nad nim opiekę. W czasie ferii i wakacji, gdy Antoni przebywa u ojca przez dłuższy okres, ojciec sprawuje nad nim bezpośrednią opiekę. Jednocześnie to Pani przygotowuje dziecko do tego pobytu, kompletuje jego rzeczy i zapewnia mu wyposażenie potrzebne podczas wyjazdu. W szczególności przygotowuje Pani ubrania, obuwie, rzeczy osobiste, rzeczy potrzebne do nauki, leki oraz inne przedmioty odpowiadające potrzebom dziecka i charakterowi pobytu. Po zakończeniu kontaktów z ojcem wraca do Pani miejsca zamieszkania i pozostaje pod Pani codzienną pieczą. Jeżeli ojciec nie może zrealizować wyznaczanego kontaktu dziecko pozostaje pod Pani opieką, Pani organizuje mu ten czas. To Pani zapewnia ciągłość jego: edukacji; obowiązków szkolnych; opieki zdrowotnej; zajęć dodatkowych; wyposażenia; codziennego utrzymania; organizacji życia; potrzeb emocjonalnych i wychowawczych. Ojciec sprawuje bezpośrednią opiekę podczas swoich kontaktów, jednak nie przejmuje wspólnie z Panią stałej, codziennej organizacji życia dziecka. Nie ma również faktycznego podziału, w którym oboje rodzice w sposób równorzędny i naprzemienny organizują edukację, leczenie, obowiązki szkolne, zakupy, wyposażenie i codzienne funkcjonowanie dziecka.
Wobec powyższego bezsprzecznym pozostaje fakt, że w 2026 r. nie wychowywała Pani małoletniego syna samotnie, tzn. bez udziału drugiego z rodziców. Okoliczność, że dwie osoby wychowują/ponoszą wydatki względem tego samego dziecka wyklucza możliwość uznania, że którakolwiek z tych osób wychowuje je samotnie. W przedstawionym stanie faktycznym Pani małoletnie dziecko jest wychowywane przez oboje rodziców, jak również oboje rodzice ponoszą wydatki z nim związane, tylko każde w czasie, gdy dziecko przebywa z nim.
Jak wskazała Pani w opisie stanu faktycznego i w jego uzupełnieniu, podczas pobytu dziecka u ojca zapewnia on mu warunki do funkcjonowania w swoim miejscu zamieszkania, organizuje swój pobyt z synem i sprawuje nad nim bezpośrednią opiekę. Ponadto, ojciec Pani małoletniego syna czynnie uczestniczy w jego życiu, interesuje się i opiekuje się nim, partycypuje w kosztach jego utrzymania, zatem nie wychowuje Pani dziecka samotnie, tzn. bez udziału drugiego rodzica.
W przedstawionej sprawie stwierdzić należy, że każdy rodzic jest zaangażowany w proces wychowawczy dziecka, co oznacza, że dziecko wychowywane jest wspólnie przez oboje rodziców, a nie samotnie przez któregokolwiek z nich. Kontakty z dzieckiem są faktycznie realizowane przez Panią oraz przez jego ojca. Jak wskazała Pani w uzupełnieniu wniosku, ojciec dziecka:
- partycypował w wydatkach związanych z potrzebami syna: realizuje obowiązek alimentacyjny w wysokości 800 zł miesięcznie, wynikający z prawomocnego wyroku rozwodowego. Ponadto, ze względu na zwiększenie się potrzeb dziecka od czasu ustalenia alimentów w 2022 r., rodzice uzgodnili, że ojciec dodatkowo pokrywa 50% kosztów prywatnych wizyt dentystycznych, składek klasowych, obiadów szkolnych oraz wycieczek szkolnych.;
- okazjonalnie kupuje również synowi buty, kurtkę, artykuły szkolne lub inne potrzebne rzeczy;
- posiada władzę rodzicielską nad małoletnim synem i ją wykonuje; uczestniczy w życiu syna, realizuje kontakty, podczas swoich kontaktów sprawuje nad nim bezpośrednią opiekę oraz uczestniczy w podejmowaniu decyzji dotyczących dziecka w zakresie wynikającym z przysługującej mu władzy rodzicielskiej;
- interesuje się synem, jego zdrowiem, samopoczuciem i funkcjonowaniem. Podczas kontaktów sprawuje nad nim bezpośrednią opiekę, spędza z nim czas i organizuje jego pobyt.;
- tak jak Pani, posiada dostęp do dziennika elektronicznego oraz utrzymuje kontakt z wychowawcą syna.;
- podczas pobytu dziecka u siebie zapewnia mu warunki do funkcjonowania w swoim miejscu zamieszkania.;
- organizuje swój pobyt z synem i sprawuje nad nim bezpośrednią opiekę.
W przedstawionym stanie faktycznym należy zatem stwierdzić, że nie jest Pani zdana tylko na siebie podczas wychowania małoletniego syna, gdyż jego ojciec uczestniczy w tym procesie.
Nie sposób uznać, że w przedstawionym przez Panią opisie sprawy – w tak zorganizowanym trybie wykonywania władzy rodzicielskiej i opieki przez obojga rodziców – zachodzą dwa odrębne procesy wychowawcze, tj. osobny samotny proces przeprowadza Pani w swoim czasie, gdy dziecko zamieszkuje i przebywa z Panią, a zupełnie inny proces wychowawczy zachodzi podczas, gdy dziecko przebywa z ojcem. Wychowania dziecka nie da się „podzielić”, bowiem jest to ciągły i długotrwały rozwój, na który w tym przypadku składa się wspólna praca obojga rodziców dziecka. Dlatego też okoliczność, że wychowaniem dziecka zajmuje się zarówno Pani, jak i jego ojciec wyklucza możliwość uznania Pani za osobę samotnie wychowującą dziecko.
Samodzielna opieka nad dziećmi nie jest równoznaczna z samotną opieką. Fakt, że każdy z rodziców zajmuje się dziećmi w ustalonym czasie, czyli samodzielnie i w tym czasie drugi rodzic nie uczestniczy w wychowaniu tych dzieci, nie oznacza że mamy do czynienia z samotnym wychowaniem dzieci.
W rodzinach pełnych, złożonych z małżonków z dziećmi również zdarzają się sytuacje, w których rodzice nie wychowują dzieci równocześnie. Nie zawsze bowiem opiekują się dziećmi w tym samym miejscu i czasie. Podczas sprawowania opieki przez rodziców może zachodzić taka sytuacja, że w którymś momencie dnia, tygodnia, miesiąca (a w szczególnych sytuacjach nawet w określonych dniach, tygodniach, miesiącach), dziećmi zajmuje się tylko matka, innym razem tylko ojciec, jednakże w takiej sytuacji nie ma mowy o samotnym wychowywaniu dzieci przez któregokolwiek z rodziców.
Przyjęcie odmiennej wykładni stałoby w sprzeczności z uzasadnieniem wprowadzenia tej preferencji podatkowej, z którego jednoznacznie wynika, że ustawodawca kierował ją tylko do osób, które samotnie troszczą się o codzienne zaspokojenie potrzeb dzieci, posiadając ściśle określony status cywilny.
W rezultacie, w przedmiotowej sprawie nie można przyjąć, że któregokolwiek z rodziców można uznać za osobę samotnie wychowującą dziecko w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a w konsekwencji, że któremukolwiek z rodziców przysługuje prawo preferencyjnego rozliczenia jako osoba samotnie wychowująca dziecko. Preferencja ta uzależniona jest bowiem nie tylko od stanu cywilnego, ale przede wszystkim od faktycznego samotnego wychowywania dziecka.
Przenosząc powyższe uregulowania na grunt opisanej sprawy, nie kwestionując Pani zaangażowania w proces wychowawczy Pani małoletniego syna, nie można uznać, że w Pani przypadku spełnione zostały wszystkie warunki wymagane dla rozliczenia się za 2026 r. jako osoba samotnie wychowująca dziecko. W tym konkretnym przypadku, współdziałanie Pani w wychowywaniu małoletniego dziecka, poprzez opiekę nad nim przez oboje rodziców, nie oznacza, że proces wychowawczy dziecka prowadzony jest tylko i wyłącznie przez Panią. Fakt, że w przedstawionej sytuacji każdy z rodziców zajmuje się dzieckiem w ustalonym czasie, czyli samodzielne i w tym czasie drugi rodzic nie uczestniczy w jego wychowaniu, nie oznacza, że mamy do czynienia z samotnym wychowaniem dziecka. Należy podkreślić, że samodzielna opieka nad małoletnim dzieckiem nie jest równoznaczna z samotną opieką.
Dla zastosowania rozliczenia w sposób przewidziany dla osoby samotnie wychowującej dzieci istotny jest m.in. warunek, że w trakcie roku podatkowego rzeczywiście samotnie, tj. bez wsparcia drugiego z rodziców, wychowuje się dzieci, który wobec sytuacji przedstawionej we wniosku nie został spełniony.
Mając na uwadze powyższe stwierdzam, że nie spełnia Pani warunków określonych w art. 6 ust. 4c w związku z art. 6 ust. 4d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zatem nie przysługuje Pani prawo do skorzystania z preferencyjnego rozliczenia jako osoba samotnie wychowująca dziecko w zeznaniu podatkowym za 2026 r.
Wobec powyższego Pani stanowisko uznałem za nieprawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
Organ podkreśla, że procedura wydawania indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego nie podlega regułom przewidzianym dla postępowania podatkowego, czy kontrolnego. Przedmiotem interpretacji wydanej na podstawie art. 14b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.) jest sam przepis prawa. Organ wydający interpretacje opiera się wyłącznie na opisie stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku – nie prowadzi postępowania dowodowego. Postępowanie w sprawie wydania interpretacji indywidualnej ma na celu wyjaśnienie wątpliwości co do sposobu zastosowania przepisów prawa podatkowego materialnego do określonego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Nie analizujemy załączników (dokumentów) podłączonych do wniosku.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa. Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pani do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
Rozliczaj podatki zgodnie z przepisami — w programie TaxMachine
Interpretacje pomagają zrozumieć przepisy; TaxMachine pomaga je zastosować w praktyce — prowadzi księgi, liczy podatki i generuje deklaracje, a stawki, druki i przepisy aktualizuje na bieżąco.
- ✓ Księga przychodów i rozchodów, ryczałt oraz pełna księgowość
- ✓ Faktury i e-faktury KSeF, JPK_V7 i JPK_KR
- ✓ PIT, CIT, VAT i inne deklaracje + wysyłka e-Deklaracje z pobraniem UPO
- ✓ Środki trwałe i amortyzacja, płace i ZUS
- ✓ Automatyczne aktualizacje stawek, druków i przepisów