0113-KDWPT.4011.448.2026.3.ASZ
Skutki podatkowe otrzymania środków z polisy ubezpieczenia na życie z funduszem kapitałowym.
Interpretacja indywidualna – stanowisko nieprawidłowe
Szanowny Panie,
stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest nieprawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
9 lipca 2026 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnił go Pan pismami z 19 sierpnia 2026 r. (data wpływu 25 sierpnia 2026 r.) i 1 września 2026 r. (data wpływu 7 września 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwania. Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego
Otrzymał Pan informację od Ubezpieczyciela „…”, że w związku z wypłatą wartość wykupu po osiągnięciu wieku emerytalnego, przesłano Panu kopię PIT-8C do Pana rozliczenia rocznego indywidualnego, jako załącznik do PIT-37 za rok 2025. Składki w cyklu miesięcznym, waloryzowane co roku, opłacał Pan systematycznie od 2000 r. do 2025 r. Wartość wyliczonego kapitału do wypłaty (wartość wykupu) wyniosła 155.323,66 zł, a koszty obliczono na 137.147,45 zł. Dochód zatem wyliczono na wartość 18.179,21 zł, od czego zastosowano 19 % podatek od dochodów kapitałowych i wyliczono zobowiązanie podatkowe w kwocie 3.454,05 zł, które Pan opłacił. Tymczasem w okresie trwania okresu ubezpieczenia suma wpłaconych składek netto wyniosła 149.317,80 zł, a przy waloryzacji w kwocie minimalnej, zgodnej z umową 3% - 208.159,43 zł. Stosując zaś waloryzację rzeczywistą, określaną corocznie przez Ubezpieczyciela - 258.928,86 zł.
Uzupełnienie opisu stanu faktycznego
W uzupełnieniu wniosku z 19 sierpnia 2026 r. wskazał Pan, że wypłatę wartości wykupu z Pana wniosku z 18 października 2025 r. o rozwiązanie umowy ubezpieczeniowej zawartej w polisie nr … z 7 listopada 2000 r. w …. Towarzystwie Ubezpieczeń Na Życie ….. otrzymał Pan 14 listopada 2025 r. w kwocie 155.323,66 zł. Zgodnie z umową ubezpieczenia Pana obowiązkiem było opłacanie comiesięcznych składek w wysokości ustalanej przez Ubezpieczyciela i corocznie waloryzowanej. Otrzymywał Pan co pół roku informację o wartości Pana indywidualnego rachunku jednostek uczestnictwa. Umowa zakładała obowiązek wpłat składki do czasu przejścia na emeryturę. Typ ubezpieczenia z polisy to Indywidualne Ubezpieczenie na Życie z Funduszem Inwestycyjnym. Podstawy prawnej w umowie wynikającej z ustawy nie określono. Suma wpłat w okresie obowiązywania umowy wyniosła netto 149.317,80 zł.
Pytanie
Czy wobec systematycznego oszczędzania przez niemal 25 lat na emeryturę, słusznie obciążono wartość wykupu podatkiem od dochodów kapitałowych, przy jednoczesnym zdecydowanym zaniżeniu kosztów uzyskania tej kwoty?
W uzupełnieniu wniosku z 19 sierpnia 2026 r. zadał Pan pytanie:
Czy takie świadczenie, tj. wypłata wartości wykupu jednostek uczestnictwa w indywidualnym ubezpieczeniu na życie, realizowana przez 24 lata w formie comiesięcznych składek, ustalanych co do wysokości raz do roku, jest przedmiotem podatku od zysków kapitałowych? Ponadto, do końca 2023 r. podatek od dochodu był odprowadzany także od wartości Pana indywidualnego funduszu. Odrębną sprawą jest ewentualne ustalenie jaki jest koszt uzyskania tej wartości wykupu po 24 latach oszczędzania na emeryturę? Jak odnieść się do przepisu art. 23 ust. 1 pkt 38 ustawy? Przyjmując coroczny wskaźnik waloryzacji, określony przez ubezpieczyciela, realna wartość Pana wpłat do funduszu to 258.928,86 zł.
Pana stanowisko w sprawie
Wnosi Pan o zwolnienie dochodu z wykupu jednostek uczestnictwa w ubezpieczeniu indywidualnym z podatku od dochodów kapitałowych (PIT-8C) i zwrot wpłaconej kwoty z powodu uznania tego dochodu jako wynikającego z długookresowego, składkowego, systematycznego oszczędzania na emeryturę.
W uzupełnieniu wniosku z 19 sierpnia 2026 r. przeformułował Pan swoje stanowisko:
W Pana ocenie, mimo indywidualnego charakteru ubezpieczenia lecz także nie istnienia funduszy typu IKE czy IKZE, najistotniejszą cechą tego ubezpieczenia jest ten sam cel: ochrona życia podczas aktywności zawodowej i dodatkowe oszczędzanie na emeryturę. Nie jest to inwestowanie krótkookresowe, do czego wprowadzono tzw. podatek Belki. Pana polisa, pomimo nazwy „z funduszem inwestycyjnym” ma wszystkie cechy długookresowego oszczędzania na emeryturę, a więc powinna być zwolniona z tzw. podatku Belki.
W uzupełnieniu wniosku z 1 września 2026 r. doprecyzował Pan swoje stanowisko:
Po podsumowaniu wpłat Pana comiesięcznych składek od grudnia 2000 r., waloryzowanych tylko zgodnie z podawanymi co roku przez Ubezpieczyciela procentami zwiększającymi wysokość składek na dany rok, poniesiony przez Pana koszt uzyskania przychodu z tytułu przedmiotowego ubezpieczenia wynosi 258.928,86 zł. Jeżeli wypłata zgromadzonego kapitału ze zlikwidowanych jednostek uczestnictwa wynosiła 155.323,66 zł, to strata z tytułu Pana udziału w indywidualnym ubezpieczeniu życia i dożycia do emerytury wyniosła 103.605,20 zł, pomijając aspekt interpretacji przepisów podatkowych z ustawy o podatku dochodowym osób fizycznych, w tym art. 23 ust. 1 pkt 38, zwalniający dochody od opodatkowania z tytułu długookresowego, systematycznego oszczędzania na przyszłą emeryturę.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
Powyższy przepis wyraża zasadę powszechności opodatkowania, zgodnie z którą standardem prawa podatkowego jest wynikający z ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych ciążący na wszystkich podmiotach obowiązek uiszczania podatku dochodowego, a zwolnienia stanowią wyjątek, istotne odstępstwo od zasady sprawiedliwości podatkowej, to jest powszechności i równości opodatkowania. Tym samym, ustanowione przez ustawodawcę ulgi i zwolnienia nie powinny być w procesie wykładni, ani rozszerzane, ani zawężane.
Jak stanowi art. 11 ust. 1 ww. ustawy:
Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych wyraźnie rozróżnia źródła przychodów oraz sposób opodatkowania dochodów z poszczególnych źródeł.
Stosownie do art. 10 ust. 1 pkt 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Źródłami przychodów są kapitały pieniężne i prawa majątkowe, w tym odpłatne zbycie praw majątkowych innych niż wymienione w pkt 8 lit. a-c.
Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 5 ww. ustawy:
Za przychody z kapitałów pieniężnych uważa się przychody z tytułu udziału w funduszach kapitałowych, z zastrzeżeniem ust. 1c.
W myśl art. 5a pkt 14 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Ilekroć w ustawie jest mowa o funduszach kapitałowych - oznacza to fundusze inwestycyjne oraz fundusze zagraniczne, o których mowa w przepisach o funduszach inwestycyjnych, oraz ubezpieczeniowe fundusze kapitałowe działające na podstawie przepisów o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej, z wyjątkiem funduszy emerytalnych, o których mowa w przepisach o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych.
Stosownie do art. 24 ust. 15 ww. ustawy:
Dochodem z tytułu inwestowania składki ubezpieczeniowej w związku z umową ubezpieczenia zawartą na podstawie przepisów o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej, w przypadku ubezpieczeń związanych z funduszami kapitałowymi, jest różnica między wypłaconą kwotą świadczenia a sumą składek wpłaconych do zakładu ubezpieczeń, które zostały przekazane na fundusz kapitałowy.
Według art. 24 ust. 15a tej ustawy:
Dochodem z tytułu inwestowania składki ubezpieczeniowej w związku z umową ubezpieczenia na życie lub dożycie, zawartą na podstawie odrębnych przepisów, w której świadczenie zakładu ubezpieczeń z tytułu dożycia jest:
1) ustalane na podstawie określonych indeksów lub innych wartości bazowych albo
2) równe składce ubezpieczeniowej powiększonej o określony w umowie ubezpieczenia wskaźnik
- jest różnica między wypłaconą kwotą świadczenia a składką wpłaconą do zakładu ubezpieczeń.
Zgodnie natomiast ze nowelizowanymi przepisami od 1 stycznia 2024 r. opodatkowanie dochodu uzyskanego z umorzenia, odkupienia, wykupienia albo unicestwienia w inny sposób tytułów uczestnictwa w funduszach kapitałowych wynika z art. 30b ust. 1 pkt 5 cytowanej ustawy.
Art. 30b ust. 2 tej ustawy określa, co jest dochodem, o którym mowa w ust. 1, natomiast art. 39 ust. 3 nakłada na wskazane podmioty obowiązek przesłania imiennej informacji o wysokości dochodu, o którym mowa w art. 30b ust. 2.
W myśl art. 30b ust. 1 pkt 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Od dochodów uzyskanych z umorzenia, odkupienia, wykupienia albo unicestwienia w inny sposób tytułów uczestnictwa w funduszach kapitałowych - podatek dochodowy wynosi 19% uzyskanego dochodu.
Jednocześnie ustawodawca wskazał, że zgodnie z art. 30b ust. 2 pkt 7 tej ustawy:
Dochodem, o którym mowa w ust. 1, jest różnica między sumą przychodów uzyskanych z tytułu umorzenia, odkupienia, wykupienia albo unicestwienia w inny sposób tytułów uczestnictwa w funduszach kapitałowych a kosztami uzyskania przychodów, określonymi na podstawie art. 23 ust. 1 pkt 38 - osiągnięta w roku podatkowym
Powyższy artykuł wskazuje na określone kategorie dochodów, w przypadku których podatnik zgodnie z art. 30b ust. 1 pkt 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych dokonuje samodzielnego rozliczenia podatku według stawki 19%.
Stosownie do art. 23 ust. 1 pkt 38 ww. ustawy :
Nie uważa się za koszty uzyskania przychodów wydatków na objęcie lub nabycie udziałów albo wkładów w spółdzielni, udziałów (akcji) oraz papierów wartościowych, a także wydatków na nabycie tytułów uczestnictwa w funduszach kapitałowych; wydatki takie są jednak kosztem uzyskania przychodu z odpłatnego zbycia tych udziałów w spółdzielni, udziałów (akcji) oraz papierów wartościowych, z wykupu przez emitenta obligacji, a także z umorzenia, odkupienia, wykupienia albo unicestwienia w inny sposób tytułów uczestnictwa w funduszach kapitałowych, z zastrzeżeniem ust. 3e, w części niezaliczonej w jakiejkolwiek formie do kosztów uzyskania przychodów;
Przy tym, na podmiocie wypłacającym (np. instytucji finansowej, ubezpieczeniowej) będą ciążyły obowiązki informacyjne. Podmioty te będą zobowiązane przesłać podatnikowi oraz urzędowi skarbowemu, przy pomocy którego naczelnik urzędu skarbowego właściwy według miejsca zamieszkania podatnika wykonuje swoje zadania, a w przypadku nierezydenta urzędowi skarbowemu, przy pomocy którego naczelnik urzędu skarbowego właściwy w sprawach opodatkowania osób zagranicznych wykonuje swoje zadania, imienne informacje o wysokości dochodu ze zbycia tytułów jednostek uczestnictwa w funduszach kapitałowych. Informację tę instytucje mają obowiązek złożyć na formularzu PIT-8C.
Ponieważ zawarł Pan umowę ubezpieczenia na życie związaną z funduszem inwestycyjnym, to w rozpatrywanej sprawie ma zastosowanie art. 24 ust. 15 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zgodnie z tym przepisem, dochodem z tego tytułu będzie różnica między wypłaconą kwotą świadczenia a sumą składek wpłaconych do zakładu ubezpieczeń, które zostały przekazane na fundusz kapitałowy.
Należy mieć na uwadze, że ustawodawca doprecyzował w art. 24 ust. 15 ustawy, że chodzi o składki „przekazane na fundusz kapitałowy”.
Reasumując, na gruncie opisanego przez Pana stanu faktycznego, opodatkowaniu 19% podatkiem dochodowym, na zasadach wynikających z art. 30b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podlega nadwyżka wypłaconej Panu kwoty świadczenia nad sumą wpłaconych składek. Tym samym, dochód podlegający opodatkowaniu powstaje w przypadku gdy wypłacona kwota świadczenia jest większa niż suma wpłaconych składek. Rozliczenia rocznego wypłaconych środków winien Pan dokonać samodzielnie, na podstawie otrzymanej informacji PIT-8C.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pan do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego ..
Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
Rozliczaj podatki zgodnie z przepisami — w programie TaxMachine
Interpretacje pomagają zrozumieć przepisy; TaxMachine pomaga je zastosować w praktyce — prowadzi księgi, liczy podatki i generuje deklaracje, a stawki, druki i przepisy aktualizuje na bieżąco.
- ✓ Księga przychodów i rozchodów, ryczałt oraz pełna księgowość
- ✓ Faktury i e-faktury KSeF, JPK_V7 i JPK_KR
- ✓ PIT, CIT, VAT i inne deklaracje + wysyłka e-Deklaracje z pobraniem UPO
- ✓ Środki trwałe i amortyzacja, płace i ZUS
- ✓ Automatyczne aktualizacje stawek, druków i przepisów