0113-KDWPT.4011.436.2026.2.KSM

Interpretacja indywidualna
– stanowisko prawidłowe

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

6 lipca 2026 r. wpłynął Pani wniosek z 1 lipca 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełniła go Pani pismem z 17 sierpnia 2026 r. (data wpływu 25 sierpnia 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

X (PESEL ……………)- osoba fizyczna nieprowadząca działalności gospodarczej zamieszkała przy ul. ……………… (dalej: „Wnioskodawca” lub „Kredytobiorca”) zawarła w dniu 23 września 2005 r. Umowę kredytu …………. z ……………. z siedzibą w …………… (obecnie: ………….. z siedzibą w ……………) dalej: „Bank”, który został udzielony we frankach szwajcarskich. Kredyt został zaciągnięty w celu refinansowania kredytu budowlano-hipotecznego w……………. na zakup spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego.

Kwota udzielonego kredytu – 32 420,00 CHF, co na moment zawarcia Umowy stanowiło równowartość kwoty 81 458,49 PLN.

Kredyt został zabezpieczony hipoteką zwykłą w kwocie 32 420,00 CHF oraz hipoteką kaucyjną do kwoty 16 210,00 CHF.

Kredyt w całości został przeznaczony na spłatę kredytu w innym Banku, tj. ………….. który został zaciągnięty na cele związane z budową przez ……….. przy ul. ……….. i zakupem Nieruchomości (przy ul. ……………).

Kredytobiorcą jest osoba fizyczna nieprowadząca działalności gospodarczej, a Nieruchomość, której zakup był refinansowany wskazaną umową kredytową zawsze była wykorzystywana wyłącznie dla zaspokajania celów mieszkaniowych.

Kredyt został spłacony w całości, co zostało odnotowane w systemie informatycznym Banku w dniu 6 października 2025 r.

W związku z tym, w opisanym stanie faktycznym, żadna część zobowiązania Kredytobiorcy nie została umorzona. Wypłacona Kredytobiorcy kwota 62 600,00 zł tytułem „częściowego zwrotu rat kapitałowo-odsetkowych” (tj. kwoty nadpłaconej ponad kapitał kwoty) nie stanowi również odsetek. Oraz dodatkowo zwrot częściowo poniesionych kosztów procesu (w tym zastępstwa procesowego) w kwocie 5 900 zł. W sumie w wyniku ugody Bank wypłacił: 68 500 zł

SPÓR SĄDOWY ORAZ UGODA:

Z uwagi na zawarty w umowie niedozwolony charakter postanowień umowy - klauzule abuzywne (art. 385¹ Kodeksu cywilnego), jak również niezgodność umowy z zasadami współżycia społecznego Kredytobiorca w dniu 29 grudnia 2025 r. złożył pozew o zapłatę w związku z nieważnością Umowy nr ……… o kredyt hipoteczny dla osób fizycznych waloryzowany kursem CHF zawartej dnia 23 września 2005 r. Sprawa toczyła się przed Sądem Okręgowym w …………. Wydział Cywilny, pod sygnaturą akt: …………..

Kredytobiorca mając między innymi na uwadze długotrwałość toczących się postępowań sądowych podjął z Bankiem negocjacje mające na celu wypracowanie warunków ugody. Bank podjął rozmowy zainicjowane przez Kredytobiorcę dopiero po złożeniu przez Kredytobiorcę pozwu i zawiśnięciu sprawy przed Sądem.

Strony na mocy Ugody Pozasądowej (…………) z dnia 29 maja 2026 r. do Umowy kredytu nr ………….. (dalej „Ugoda Pozasądowa” lub „Ugoda”) zawartej poza Sądem ustaliły, że:

• W dniu 6 października 2025 r. Kredytobiorca dokonał całkowitej spłaty kredytu udzielonego na podstawie Umowy kredytu,
• Bank zobowiązał się do częściowego zwrotu rat kapitałowo-odsetkowych na rzecz Kredytobiorcy w kwocie 62 600 zł,
• Bank zobowiązał się dokonać również na rzecz Kredytobiorcy zapłaty łącznie kwoty 5 900,00 zł tytułem zwrotu kosztów procesu w Postępowaniu z powództwa Kredytobiorcy, a na ww. kwotę składają się: 500,00 zł z tytułu opłaty od pozwu oraz 5 400,00 zł z tytułu zastępstwa procesowego.

Postanowienia Ugody wyczerpały wzajemne roszczenia Stron z tytułu omawianej umowy kredytu z dnia 23 września 2005 r.

Finalnie, w związku z zobowiązaniem Banku do zwrotu na rzecz Kredytobiorcy tzw. „nadpłaty” w stosunku do kapitału (choć kwota zwrócona Kredytobiorcy jest niższa od kwoty stanowiącej różnicę między kwotą spłaconą a wysokością kapitału kredytu udostępnionego Kredytobiorcy), Strony zrzekły się względem siebie wzajemnych roszczeń z tytułu Umowy kredytu.

Dowód: Ugoda Pozasądowa z dnia 29 maja 2026 r.

W wyniku zawartej Ugody pozasądowej postępowanie zostało Postanowieniem z dnia 8 czerwca 2026 r. umorzone (zakończone).

Nadto pracownicy …………… zapewniali wielokrotnie Kredytobiorcę przed podpisaniem Ugody i w trakcie jej podpisania, zarówno osobiście jak i telefonicznie, że z tytułu podpisania Ugody i otrzymanych środków Kredytobiorca nie będzie musiał zapłacić żadnych podatków.

Niestety w Ugodzie Pozasądowej nie ma wprost postanowienia mówiącego o braku powstania obowiązków podatkowych po stronie Kredytobiorcy z tytułu zawarcia Ugody Pozasądowej, stąd nie chcąc uchybić w żadnej mierze potencjalnym obowiązkom publicznoprawnym/fiskalnym/ podatkowym z daleko idącej ostrożności Kredytobiorca wystąpił z wnioskiem o wydanie interpretacji podatkowej.

PODSUMOWANIE:

1.    Kredytobiorcy udzielono kredytu w kwocie: 32 420,00 CHF.

2.    Zgodnie z pismem Banku (w okresie od 23 września 2005 r. do 6 października 2025 r.) z dnia 30 października 2025 r. w trakcie realizacji Umowy spłacono: 7 367,56 CHF (co zaliczono na poczet spłaty odsetek umownych), 0,13 CHF (co zaliczono na poczet spłaty odsetek karnych), 32 420,00 CHF (co zaliczono na poczet spłaty kapitału).

3.    Wedle otrzymanego zaświadczenia z Banku, w okresie od dnia 4 kwietnia 2006 r. do dnia 6 października 2025 r. Kredytobiorca na rzecz Banku wpłacił łącznie kwotę 38 616,97 CHF, co na datę zawarcia Ugody Pozasądowej, tj. 29 maja 2026 r. zgodnie z kursem NBP stanowiło równowartość w PLN kwoty 179 186,60.

4.    W wyniku Ugody Kredytobiorcy zwrócono:

a)      zwrócone środki w (niepełnej wysokości nadpłaconego kapitału) w wysokości: 62 600,00 PLN;

b)      zwrot niepełnych kosztów procesu w tym kosztów zastępstwa procesowego w wysokości 5 400,00 PLN.

Reasumując Kredytobiorca:

a)      miał wypłacone z Banku z tytułu kredytu: 32 420,00 CHF (na datę zawarcia Umowy kredytu: 81 458,49 PLN);

b)      spłacił 38 616,97 CHF (na datę zawarcia Ugody Pozasądowej, tj. 29 maja 2026 r. równowartość kwoty 179 186,60 PLN);

c)      w wyniku Ugody, zwrócono Kredytobiorcy łączną kwotę 62 600,00 PLN;

d)      zwrócono mu niepełne koszty procesu, w tym zastępstwa procesowego w wysokości 5 900,00 zł;

e)      kredytobiorca poniósł całkowite koszty procesu (w tym wynagrodzenie pełnomocników w kwocie): 35 445,86 zł,

tj. z tytułu kredytu spłacono ponad dwukrotnie wyższą kwotę, aniżeli wysokość udzielonego kredytu, a nadto, Kredytobiorca poniósł już większe koszty procesu niż zastępstwa procesowego.

f)     Bank nie wypłacił Kredytobiorcy żadnych odsetek.

Uzupełnienie stanu faktycznego

25 sierpnia 2026 r. udzieliła Pani odpowiedzi na pytania zawarte w wezwaniu:

1)   Co stanowi kwotę zwrotu , którą bank dokona na Pani rzecz w wysokości 62 600 zł? Czy jest to kwota zwrotu rat kapitałowo-odsetkowych oraz innych kosztów poniesionych w związku z umową kredytową – jakim tytułem bank je wypłaci, z czego wynikają te wypłaty, jaki będą miały charakter – w szczególności, czy jest to:

Odpowiedź: Bank wypłacił na rzecz Wnioskodawczyni i na Jej rachunek bankowy kwotę w wysokości 62 600,00 zł w dniu 1 czerwca 2026 r. Jako tytuł przelewu wskazano „……………”. Zgodnie z §2 ust. 1 Ugody: „Bank zobowiązuje się do częściowego zwrotu rat kapitałowo-odsetkowych na rzecz Kredytobiorcy w kwocie 62 600,00 zł”. Tak więc, kwota wypłacona przez Bank na rzecz Wnioskodawczyni stanowi zwrot kwot, które Wnioskodawczyni uprzednio zapłaciła do Banku z tytułu umowy kredytu z dnia 23 września 2005 r. numer ……………...
Zgodnie z ustnymi ustaleniami z Bankiem na moment zawierania Ugody przyjęto, że kwota zwrotu rat kapitałowo-odsetkowych wynika z nadpłaconych przez Wnioskodawczynię kwot ponad kapitał udzielonego przez Bank kredytu. Czyli kwotę zwrotu 62 600,00 zł stanowią nienależnie pobrane świadczenia przez Bank. Przy czym ugoda pozasądowa wprost nie posługuje się ww. sformułowaniem.

a)    zwrot środków, które zostały wpłacone do banku tytułem spłaty rat kredytowo-odsetkowych, a które w wyniku ponownego przeliczenia zobowiązań kredytowych według kursów waluty przyjętych w ugodzie zostały uznane za nadpłatę kredytu albo

Odpowiedź: Stanowią częściowy zwrot środków, które wcześniej zostały wpłacone do Banku tytułem spłaty rat kredytowo - odsetkowych. Przy czym nie doszło do przeliczenia zobowiązania kredytowego, w tym w szczególności nie doszło do przeliczenia zobowiązań kredytowych wedle kursu walut przyjętych w ugodzie.

b)    zwrot środków wpłaconych wcześniej do banku, które zostały w ugodzie uznane za nienależne bankowi z innych powodów (jakich)?

Odpowiedź: Tak wypłacone Wnioskodawczyni środki w wysokości 62 600 zł stanowią zwrot środków wpłaconych przez Wnioskodawczynię wcześniej do banku. Przy czym ugoda pozasądowa wprost nie posługuje się ww. sformułowaniem.

2)    Czy zwrot środków pieniężnych w kwocie 62 600 zł będzie:

a)    odszkodowaniem ze strony banku (jeśli tak, za jakie szkody)?

b)    wynagrodzeniem za zaniechanie dochodzenia przez Pani roszczeń wobec banku na drodze sądowej lub odstąpienie od takich roszczeń?

c)    zadośćuczynieniem ze strony banku na Pani rzecz (jeśli tak, z tytułu jakich krzywd)?

d)    świadczeniem z tytułu kredytu mieszkaniowego związanym z powstaniem przychodu z tytułu zastosowania ujemnego oprocentowania?

Odpowiedź: Zwrot środków pieniężnych w kwocie 62 600,00 zł nie stanowi żadnego z wymienionych w pkt II ust. 2 tytułów ppkt a)-d), w tym w szczególności nie stanowi: odszkodowania, wynagrodzenia, zadośćuczynienia świadczenia w wyniku zastosowanego ujemnego oprocentowania. Ugoda pozasądowa nie posługuje się żadnym z ww. sformułowań - nadto ani jej sens ani zamiar Stron nie był inny niż częściowy zwrot wcześniej wpłaconych przez Wnioskodawczynię środków, do Banku tytułem spłaty rat kredytowo odsetkowych.

Pytania (ostatecznie sformułowane w uzupełnieniu wniosku)

1.    Czy na Wnioskodawczyni (Kredytobiorcy) ciąży obowiązek uiszczenia podatku, w tym w szczególności podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu otrzymanych od Banku środków z tytułu zawarcia ugody pozasądowej, odpowiednio w kwocie:

• 62 600,00 zł jako częściowy zwrot rat kapitałowo-odsetkowych;
• 5 900, 00 zł jako częściowy zwrot poniesionych przez Wnioskodawczynię kosztów procesu (w tym kosztów zastępstwa procesowego)?

Czy Wnioskodawczyni powinna jakąś część otrzymanych środków przeznaczyć na należność publiczno-prawną?

2.    Czy istnieje jakakolwiek podstawa opodatkowania z tytułu zawarcia przez Wnioskodawczynię ugody pozasądowej w związku z otrzymanymi przez Wnioskodawczynię na tej podstawie kwotami pieniężnymi (częściowy zwrot rat kapitałowo-odsetkowych + częściowy zwrot kosztów procesu), tj. kwot:

• 62 600,00 zł jako częściowy zwrot rat kapitałowo-odsetkowych;
• 5 900, 00 zł jako częściowy zwrot poniesionych przez Wnioskodawczynię kosztów procesu (w tym kosztów zastępstwa procesowego)?

3.    Czy w związku z otrzymanymi z Banku kwotami Wnioskodawczyni powinna ujawnić je jako przychód/dochód w swoim rozliczeniu rocznym PIT-37 lub innych? Czy ewentualnie powinna złożyć jakąś inną/jaką deklarację do Urzędu Skarbowego odzwierciedlającą otrzymane przez Wnioskodawczynię środki pieniężne? Mając na uwadze, że Wnioskodawczyni dostała częściowy zwrot wcześniej nienależnie pobranych środków przez Bank tytułem rat kredytowo odsetkowych. Przy czym ugoda wprost nie posługuje się takim pojęciem, ale wynika to pośrednio z jej treści.

Pani stanowisko w sprawie (ostatecznie sformułowane w uzupełnieniu wniosku)

Wnioskodawczyni uważa, że z tytułu zawarcia ugody pozasądowej i wykonania Ugody z …………… nie powstał żaden obowiązek podatkowy. Uważa też, że z tytułu zawarcia Ugody Pozasądowej i wykonania Ugody z ………….. nie istnieje podstawa do opodatkowania, ponieważ w istocie nie osiągnęła żadnego przychodu podatkowego brak podstawy opodatkowania. Przyjmując, że nie istnieje podstawa do opodatkowania, ponieważ nie ma przychodu podatkowego, toteż w ocenie Wnioskodawczyni nie ciąży na Niej obowiązek zgłoszeniowy/deklaracyjny co do otrzymanych z ………….. kwot. Tak samo, nie ma obowiązku ujawnienia otrzymanych na podstawie Ugody Pozasądowej kwot w rozliczeniu rocznym PIT-37. Ze względu na to, że Bank nie umorzył Wnioskodawczyni w żadnej części zobowiązania (kredyt był spłacony w momencie zawierania Ugody Pozasądowej w całości), toteż nie mają w sytuacji Wnioskodawczyni zastosowania przepisy Rozporządzenia Finansów w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (Dz. U. z 2022 r. poz. 592, t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 102). Niemniej, zaniechanie poboru podatku oraz ujawnienia otrzymanych przez Bank środków jako podstawy opodatkowania wynika w ocenie Wnioskodawczyni z tego, że nastąpił zwrot (de facto Jej) środków przez Bank.

Wnioskodawczyni zaznacza, że nie jest prawnikiem, stąd przywołanie przepisów prawa podatkowego powoduje trudność. Niemniej, w Jej odczuciu zastosowanie mogą znaleźć następujące przepisy:

Zgodnie z art. 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

1.    Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

1a.  Jeżeli podatnik uzyskuje dochody z więcej niż jednego źródła, przedmiotem opodatkowania w danym roku podatkowym jest, z zastrzeżeniem art. 25e, art. 29-30cb, art. 30da-30dh, art. 30e-30g, art. 30j-30p oraz art. 44 ust. 7e i 7f, suma dochodów z wszystkich źródeł przychodów.

2.    Dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 23o, art. 23u, art. 24-24b, art. 24c, art. 24e, art. 30ca, art. 30da oraz art. 30f nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów.

W myśl art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych rozróżnia źródła przychodów (art. 10 ustawy) oraz sposób opodatkowania dochodów z poszczególnych źródeł. Odrębnym źródłem przychodów są - inne źródła.

Stosownie do art. 20 ww. ustawy:

Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.

Zgodnie z art. 69 ustawy Prawo bankowe (Dz. U. 1997 Nr 140, poz. 939 t. j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1646) przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu. Otrzymanie kredytu i jego spłata są obojętne podatkowo, co zostało potwierdzone w licznych interpretacjach indywidualnych w tym: 0115-KDIT3.4011.39.2025.2.DP oraz 0115-KDIT1.4011.679.2024.1.MST. Bez względu w jakiej wysokości są świadczenia dodatkowe Banku. W stanie faktycznym ………... otrzymał zwrot kapitału i świadczenia dodatkowe, a zarazem zwrócił środki Wnioskodawczyni, które nienależnie od Niej pobrał.

Zgodnie z art. 917 ustawy Kodeks cywilny (Dz.U. 1964 Nr 16, poz. 93 t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1061) przez ugodę strony czynią sobie wzajemne ustępstwa w zakresie istniejącego między nim stosunku prawnego w tym celu, aby uchylić niepewność co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnić ich wykonanie albo by uchylić spór istniejący lub mogący powstać.

Nadto należy wskazać, że otrzymane przez Wnioskodawczynię zwroty nie będą stanowiły żadnej dodatkowej korzyści, przysporzenia majątkowego czy wartości dodatniej wchodzącej w skład majątku. Nienależne świadczenie, o którym mowa w art. 410 w zw. z art. 405 Kodeksu cywilnego nie zostało wymienione jako odrębne źródło przychodów w art. 10 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ani nie jest żadnym innym przychodem wskazanym w ww. ustawie.

Mając na uwadze treść Rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (Dz.U. z 2022 r. poz. 592 t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 102):

§ 1   ust. 1 Zarządza się zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych od kwot:

1)    umorzonych osobie fizycznej wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego,

w przypadku gdy:

a)     kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, a w przypadku więcej niż jednego kredytu mieszkaniowego - gdy kredyty mieszkaniowe zostały zaciągnięte na realizację wyłącznie jednej inwestycji mieszkaniowej, oraz

b)     osoba fizyczna będąca stroną umowy kredytu mieszkaniowego nie korzystała z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej niż określona w lit. a inwestycji mieszkaniowej;

2)    otrzymanych przez osobę fizyczną świadczeń z tytułu kredytu mieszkaniowego udzielonego w walucie obcej lub w złotych, lecz nominowanego lub indeksowanego do waluty obcej, w związku z powstaniem przychodu z tytułu zastosowania ujemnego oprocentowania.

2.   Kwoty wierzytelności, o których mowa w ust. 1 pkt 1, obejmują:

1)    kwoty kredytu mieszkaniowego (kapitału);

2)    odsetki, w tym odsetki skapitalizowane i prowizje;

3)    opłaty, jeżeli ich poniesienie przez kredytobiorcę było niezbędne do zawarcia umowy kredytu mieszkaniowego, z wyjątkiem kosztów usług dodatkowych, w szczególności ubezpieczeń.

Wnioskodawczyni chciałaby przy tym podkreślić, że w wykonaniu Ugody Pozasądowej ……………nie umorzył Jej żadnej kwoty, nie otrzymała ujemnego oprocentowania, nie otrzymała też żadnych odsetek ani innego żadnego świadczenia, z tytułu którego powstaje przychód podatkowy, przychód wymieniony w ww. ustawie (tj. Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Nadto przygotowując się do udzielenia odpowiedzi Wnioskodawczyni zapoznała się z innymi analogicznymi dostępnymi interpretacjami, które w analogicznych sytuacjach/stanach faktycznych do Jej, innych podatników, analogiczne stanowisko uznały za prawidłowe, wskazując m.in. następujące przepisy prawne uzasadniające prawidłowość stanowiska, wskazujące w uzasadnieniach następujące reguły dotyczące opodatkowania, z którymi Wnioskodawczyni się całkowicie zgadza i podziela, oraz stanowią de facto uzasadnienie Jej odpowiedzi:

Skutki podatkowe zwrotu nadpłaconej kwoty kredytu.

Skutki podatkowe zwrotu kosztów procesu

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z przepisem art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r.  poz. 592 ze zm.): 

Powołany przepis wyraża tzw. zasadę powszechności opodatkowania. Regułą jest, że każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną podlega opodatkowaniu, wyjątkiem zaś jest sytuacja, gdy dochód opodatkowaniu nie podlega. Wyjątki od omawianej zasady dotyczą:

• dochodów, które zostały wprost wymienione przez ustawodawcę w art. 21, 52, 52a i 52c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jako zwolnione z podatku oraz
• dochodów, od których zaniechano poboru podatku w drodze rozporządzenia ministra właściwego do spraw finansów publicznych wydanego na podstawie art. 22 ustawy Ordynacja podatkowa (rozporządzenie takie może być wydane w przypadkach uzasadnionych interesem publicznym lub ważnym interesem podatników).

W myśl art. 9 ust. 1a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Stosownie do art. 9 ust. 2 ww. ustawy:

Jak stanowi art. 11 ust. 1 ww. ustawy:

Z przedstawionych przepisów wynika, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega – co do zasady – każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną. Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę, czemu dał wyraz w art. 11 ust. 1, jako otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Niemniej jednak z definicji tej wywieść można również, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa, jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, niemające charakteru zwrotnego.

O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można więc mówić, w każdej sytuacji, gdy podatnik – czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też gdy na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów – uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.

Wskazać również należy, że dla celów podatkowych przyjmuje się – co znajduje potwierdzenie w orzecznictwie – że pojęcie nieodpłatnego świadczenia, o którym mowa w art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ma szerszy zakres niż w prawie cywilnym. Obejmuje ono bowiem wszystkie zjawiska gospodarcze i zdarzenia prawne, których następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu, lub te wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze, których skutkiem jest nieodpłatne, to jest niezwiązane z kosztami lub inną formą ekwiwalentu, przysporzenie majątku tej osobie, mające konkretny wymiar finansowy.

Źródła przychodów

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych wyraźnie rozróżnia źródła przychodów oraz sposób opodatkowania dochodów z poszczególnych źródeł.

W myśl art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Stosownie do art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności”, wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.

Z przedstawionego opisu sprawy wynika, że w dniu 23 września 2005 r. zawarła Pani Umowę kredytu z ……………..., który został udzielony we frankach szwajcarskich. Kredyt został zaciągnięty w celu refinansowania kredytu budowlano-hipotecznego w ………… na zakup spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego. Kwota udzielonego kredytu – 32 420,00 CHF, co na moment zawarcia Umowy stanowiło równowartość kwoty 81 458,49 PLN. Kredyt został zabezpieczony hipoteką zwykłą w kwocie 32 420,00 CHF oraz hipoteką kaucyjną do kwoty 16 210,00 CHF. Kredyt w całości został przeznaczony na spłatę kredytu w innym Banku, który został zaciągnięty na cele związane z budową i zakupem Nieruchomości. Kredytobiorcą jest osoba fizyczna nieprowadząca działalności gospodarczej, a Nieruchomość, której zakup był refinansowany wskazaną umową kredytową zawsze była wykorzystywana wyłącznie dla zaspokajania celów mieszkaniowych. Kredyt został spłacony w całości, co zostało odnotowane w systemie informatycznym Banku w dniu 6 października 2025 r. Żadna część zobowiązania Kredytobiorcy nie została umorzona. Bank wypłacił na Pani rzecz kwotę w wysokości 62 600,00 zł w dniu 1 czerwca 2026 r. Jako tytuł przelewu wskazano „……………….”. Zgodnie z §2 ust. 1 Ugody: „Bank zobowiązuje się do częściowego zwrotu rat kapitałowo-odsetkowych na rzecz Kredytobiorcy w kwocie 62 600,00 zł”. Żadna część zobowiązania Kredytobiorcy nie została umorzona. Wypłacona Kredytobiorcy kwota 62 600,00 zł tytułem „częściowego zwrotu rat kapitałowo-odsetkowych” (tj. kwoty nadpłaconej ponad kapitał kwoty) nie stanowi odsetek. Dodatkowo Bank dokonał zwrotu częściowo poniesionych kosztów procesu (w tym zastępstwa procesowego) w kwocie 5 900 zł. W sumie w wyniku ugody Bank wypłacił: 68 500 zł.

Skutki podatkowe otrzymania kwoty stanowiącej zwrot uiszczonych kwot na rzecz Banku w związku z zaciągniętym kredytem

Powzięła Pani wątpliwość, czy wypłacona Pani przez Bank kwota, stanowiąca zwrot środków wpłaconych przez Panią wcześniej do Banku stanowi przychód, podlegający opodatkowaniu.

Instytucja kredytu uregulowana została przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 38 ze zm.).

Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy:

Podkreślić należy, że otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Wobec powyższego, kwota nadpłaconego kredytu hipotecznego zaciągniętego w 2005 r., którą bank zwrócił Pani w związku z zawarciem ugody, nie stanowi dla Pani przychodu. Czynność ta nie powoduje uzyskania przez Panią przysporzenia majątkowego, wzrostu Pani majątku. Otrzymana przez Panią kwota 62 600 stanowi bowiem zwrot nadpłaty rat kapitałowo-odsetkowych.

W przypadku zwrotu świadczenia klient otrzymuje bowiem z powrotem swój kapitał – zwrot zapłaconych bankowi kwot. Nie ma zatem podstaw, aby zwrócone kwoty uznać za przychód podlegający opodatkowaniu. Dla celów podatkowych zwrot taki jest neutralny podatkowo.

Zatem, otrzymane przez Panią środki pieniężne nie są Pani przychodem w rozumieniu art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w związku z czym nie ciąży na Pani obowiązek uiszczenia podatku od kwoty stanowiącej zwrot rat kapitałowo-odsetkowych, bowiem nie istnieje podstawa opodatkowania z tytułu zawarcia przez Panią ugody pozasądowej co do wypłaconej kwoty zwrotu rat kapitałowo-odsetkowych. Tym samym, nie ma Pani obowiązku składania zeznania podatkowego ani deklaracji do urzędu skarbowego.

Skutki podatkowe zwrotu kosztów procesu

W odniesieniu natomiast do zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, stosownie do art. 98 § 2 ustawy z 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 468 ze zm.):

Z kolei w myśl art. 98 § 3 tej ustawy:

Zgodnie z art. 98 § 4 Kodeksu postępowania cywilnego:

Jak wynika z powyższych przepisów, koszty procesu (w tym zastępstwa procesowego) mają charakter zwrotu wydatków poniesionych przez stronę.

Z treści wniosku wynika, że Bank dodatkowo w ramach ugody zgodził się zwrócić na Pani rzecz koszty procesu w kwocie mniejszej niż poniesionych przez Panią kosztów  procesu (w tym zastępstwa procesowego) w kwocie 5 900 zł.

Zatem, zwrot kosztów procesu przez Bank na Pani rzecz, w ramach zawartej Ugody, nie spowoduje powstania u Pani przychodu, o którym mowa w art. 20 ust. 1 w związku z art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Środki te nie będą stanowiły przysporzenia po Pani stronie i nie będą podlegały opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, ponieważ w związku z dokonanym zwrotem ww. kosztów nie nastąpi realne przysporzenie majątkowe. Dla celów podatkowych otrzymana kwota tytułem zwrotu kosztów procesowych będzie obojętna podatkowo.

W związku z powyższym, otrzymany przez Panią na podstawie ugody zwrot kosztów procesu nie stanowi dla Pani opodatkowanego przychodu. W przedstawionej przez Panią sytuacji nie powstała podstawa opodatkowania z tytułu otrzymanego przez Panią zwrotu, a tym samym nie ciąży na Pani obowiązek uiszczenia podatku i złożenia zeznania rocznego ani deklaracji podatkowej

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

• Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego zastosuje się Pani do interpretacji.
• Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

• Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego …………... Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

• w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
• w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.