0113-KDWPT.4011.431.2026.3.MH
Skutki podatkowe otrzymania, na podstawie zawartego porozumienia, odszkodowania stanowiącego zwrot poniesionych nakładów .
Interpretacja indywidualna
– stanowisko nieprawidłowe
Szanowny Panie,
stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest nieprawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
6 lipca 2026 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnił go Pan pismem z 9 sierpnia 2026 r. (data wpływu 12 sierpnia 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwania. Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego
Zawarł Pan z agencją nieruchomości umowę pośrednictwa w zakupie nieruchomości zabudowanej garażem. W wyniku błędu pośrednika polegającego na błędnym wskazaniu w terenie przedmiotu sprzedaży, objął Pan w posiadanie i wyremontował garaż znajdujący się na sąsiedniej działce, który nie stanowił Pana własności. Poniósł Pan rzeczywiste wydatki na remont tego garażu w łącznej wysokości 32 000 zł. Nakłady obejmowały zakup materiałów budowalnych, wymianę drzwi garażowych, wykonanie prac remontowych oraz innych robót budowlanych niezbędnych do przeprowadzenia generalnego remontu. Po ujawnieniu pomyłki zgłosił Pan roszczenie odszkodowawcze wobec pośrednika. Pośrednik uznał swoją odpowiedzialność za powstałą szkodę majątkową i strony zawarły porozumienie zatytułowane „Porozumienie w zakresie odszkodowania za szkodę majątkową wynikającą z błędu pośrednika.” Na podstawie porozumienia pośrednik zobowiązał się wypłacić:
- kwotę 32 000 zł tytułem odszkodowania za rzeczywiście poniesioną szkodę majątkową,
- kwotę 3 600 zł tytułem zwrotu kosztów pełnomocnictwa,
- kwotę 4 000 zł przeznaczoną na pokrycie ewentualnego podatku dochodowego.
Łączna kwota wypłaty wyniosła 39 600 zł. Niniejszy wniosek dotyczy wyłącznie kwoty 32 000 zł, stanowiącej odszkodowanie za rzeczywiście poniesioną szkodę majątkową odpowiadającą poniesionym wydatkom na remont garażu, który nie stanowił Pana własności wskutek błędu pośrednika.
Uzupełnienie opisu stanu faktycznego
Pismem z 9 sierpnia 2026 r. udzielił Pan odpowiedzi na pytania zawarte w wezwaniu:
1) Kiedy (należy wskazać datę) zawarł Pan porozumienie z pośrednikiem?
Odpowiedź: Porozumienie z Pośrednikiem zostało zawarte w dniu 9 czerwca 2026 r. Porozumienie nosiło tytuł: „Porozumienie w zakresie odszkodowania za szkodę majątkową wynikającą z błędu pośrednika".
2) Czy porozumienie z pośrednikiem, na podstawie którego otrzymał Pan wskazane we wniosku kwoty stanowiło ugodę zawartą przed Sądem?
Odpowiedź: Nie. Porozumienie zostało zawarte pozasądowo, bez udziału Sądu, bez prowadzenia postępowania sądowego dotyczącego przedmiotowej szkody.
3) Czy porozumienie zostało potwierdzone przez Sąd prawomocnym orzeczeniem? Proszę podać datę orzeczenia przez Sąd.
Odpowiedź: Nie. Porozumienie nie zostało zatwierdzone ani potwierdzone przez Sąd i nie zostało wydane w tej sprawie żadne orzeczenie sądowe.
4) Czy w zawartym porozumieniu określono przedmiotową kwotę w wysokości 32 000 zł posługując się pojęciem „odszkodowanie”, „zwrot wydatków”, innym – jakim?
Odpowiedź: W zawartym porozumieniu kwota 32 000 zł została wprost określona jako „odszkodowanie". W szczególności § 2 ust. 1 porozumienia stanowi, że Pośrednik zobowiązuje się zapłacić Klientowi kwotę 32 000 zł „z tytułu odszkodowanie za szkodę". Kwota ta została określona jako odszkodowanie za szkodę majątkową opisaną w porozumieniu.
5) Czy wypłacona kwota 32 000 zł stanowi odszkodowanie za rzeczywiście poniesioną szkodę majątkową czy zwrot rzeczywiście poniesionych przez Pana wydatków.
Odpowiedź: Kwota 32 000 zł stanowi odszkodowanie za rzeczywiście poniesioną szkodę majątkową. Wysokość odszkodowania odpowiada wysokości rzeczywiście poniesionych przez Pana nakładów na remont garażu, który został błędnie wskazany przez Pośrednika jako przedmiot nabycia. Nie była to zapłata za wykonane przez Pana usługi, wynagrodzenie, premia ani rekompensata za spodziewane korzyści. Kwota 32 000 zł odpowiada rzeczywistemu uszczerbkowi majątkowemu poniesionemu przez Pana w związku z błędem Pośrednika.
6) Na czym polegała wyrządzona Panu szkoda majątkowa? Proszę opisać.
Odpowiedź: Szkoda majątkowa polegała na tym, że wskutek błędu Pośrednika przy identyfikacji nieruchomości w terenie objął Pan w posiadanie i rozpoczął remont innego garażu niż ten, który faktycznie nabył Pan na podstawie umowy sprzedaży. W akcie notarialnym przedmiotem nabycia była nieruchomość - działka ewidencyjna nr …, zabudowana garażem. W wyniku błędnego wskazania przedmiotu nieruchomości w terenie objąłem w posiadanie i wyremontowałem garaż znajdujący się na sąsiedniej działce ewidencyjnej nr …, który nie stanowił Pana własności. W związku z tym poniósł Pan wydatki na remont garażu, który nie był przedmiotem Pana prawa własności. Poniesione nakłady obejmowały w szczególności koszty materiałów budowlanych, wymiany drzwi garażowych, wymiana poszycia dachowego, szpachlowania i malowania ścian, naprawy ubytków tynku, wykonania wylewki wewnątrz kanału garażu, wymiany poszycia drewnianego kanału garażu, spawania ramy kanałowej oraz wymiany oświetlenia. Łączna wartość tych wydatków wyniosła 32 000 zł.
W konsekwencji Pana majątek został pomniejszony o kwotę odpowiadającą nakładom poniesionym na cudzą nieruchomość.
7) Czy świadczenie dotyczy korzyści, które mogliby Pan osiągnąć, gdyby Panu szkody nie wyrządzono?
Odpowiedź: Nie. Otrzymane świadczenie nie dotyczy utraconych korzyści ani potencjalnych dochodów, które mógłby Pan osiągnąć w przyszłości. Kwota 32 000 zł stanowi wyłącznie rekompensatę rzeczywistego uszczerbku w Pana majątku, odpowiadającego wydatkom poniesionym na remont garażu znajdującego się na działce nr …. Nie dochodził Pan od Pośrednika żadnej kwoty z tytułu utraconych dochodów, zysków ani innych korzyści, które mógłby Pan osiągnąć.
8) Kiedy (należy wskazać dokładną datę) otrzymał Pan przedmiotowe środki?
Odpowiedź: Środki pieniężne zostały przekazane Panu w dniu 9 czerwca 2026 r. o godzinie 16:43. Na Pana rachunek bankowy wpłynęła łącznie kwota 39 600 zł, zgodnie z zawartym porozumieniem. Z tej kwoty:
- 32 000 zł stanowiło odszkodowanie za rzeczywiście poniesioną szkodę majątkową,
- 3 600 zł stanowiło zwrot kosztów wynagrodzenia pełnomocnika,
- 4 000 zł zostało określone w porozumieniu jako kwota przeznaczona na ewentualny podatek dochodowy od odszkodowania.
9) Czy wysokość środków określona w porozumieniu została ustalona w sposób dowolny w drodze porozumienia zawartego pomiędzy stronami, czy też wysokość lub zasady ustalania „odszkodowania” wynikały wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw lub aktów administracyjnych wydanych na podstawie tych przepisów? Jeśli tak, proszę wskazać te przepisy?
Odpowiedź: Wysokość kwoty 32 000 zł nie wynikała wprost z odrębnych ustaw, przepisów wykonawczych ani aktów administracyjnych. Kwota ta została ustalona przez strony w drodze porozumienia, przy czym jej wysokość odpowiadała wysokość i rzeczywiście poniesionych przez Pana wydatków na remont garażu znajdującego się na działce nr …. Ustalenie kwoty 32 000 zł było zatem związane z rzeczywistą wysokością poniesionej przez Pana szkody majątkowej.
10) Czy otrzymane przez Pana „odszkodowanie” dotyczyło poniesionych strat, czy też utraconych korzyści, które mogłaby Pan osiągnąć, gdyby szkody nie wyrządzono?
Odpowiedź: Otrzymane odszkodowanie dotyczyło wyłącznie poniesionej straty (szkody rzeczywistej). Nie dotyczyło utraconych korzyści, spodziewanego zysku ani innych świadczeń, które mogłyby powiększyć Pana majątek, gdyby do błędu Pośrednika nie doszło.
11) Czy otrzymane „odszkodowanie” dotyczyło szkody rzeczywistej? Jeśli tak proszę wyjaśnić na czym polegała ta szkoda, co było przyczyną jej powstania oraz wskazać związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy szkodą a wypłaconym świadczeniem?
Odpowiedź: Tak. Otrzymane odszkodowanie dotyczyło rzeczywistej szkody majątkowej. Szkoda polegała na poniesieniu przez Pana wydatków w łącznej wysokości 32 000 zł na remont garażu znajdującego się na działce nr …, który nie był przedmiotem Pana prawa własności.
Przyczyną powstania szkody był błąd Pośrednika przy identyfikacji przedmiotu sprzedaży w terenie. W wyniku tego błędu Pośrednik wskazał mi w terenie niewłaściwy garaż, a Pan, pozostając w przekonaniu, że jest to garaż będący przedmiotem zawartej umowy sprzedaży, poniósł Pan nakłady na jego remont.
Istnieje bezpośredni związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy błędem Pośrednika a powstaniem szkody. Gdyby Pośrednik prawidłowo wskazał garaż będący przedmiotem sprzedaży, nie poniósłby Pan wydatków na remont garażu znajdującego się na działce nr …. Kwota 32 000 zł odpowiada wysokości rzeczywiście poniesionych przez Pana nakładów i została wypłacona w celu naprawienia powstałej szkody.
12) Czy „odszkodowanie” było otrzymane w związku z ewentualnie prowadzoną przez Pana działalnością gospodarczą?
Odpowiedź: Nie. Odszkodowanie nie zostało otrzymane w związku z prowadzoną przez Pana działalnością gospodarczą. Nabycie nieruchomości oraz poniesienie nakładów na garaż, którego dotyczyła pomyłka Pośrednika, nie było związane z prowadzoną przez Pana działalnością gospodarczą.
Pytanie
Czy kwota 32 000 zł otrzymana przez Pana na podstawie porozumienia zatytułowanego „Porozumienie w zakresie odszkodowania za szkodę majątkową wynikającą z błędu pośrednika", stanowiąca odszkodowanie za rzeczywiście poniesioną szkodę majątkową odpowiadającą poniesionym kosztom remontu garażu błędnie wskazanego przez pośrednika, podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych?
Pana stanowisko w sprawie
Pana zdaniem, kwota 32 000 zł otrzymana na podstawie porozumienia nie stanowi przysporzenia majątkowego podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Otrzymane świadczenie ma charakter odszkodowawczy i służy wyłącznie naprawieniu rzeczywiście poniesionej szkody majątkowej powstałej wskutek błędu pośrednika nieruchomości. Wysokość odszkodowania odpowiada wysokości rzeczywiście poniesionych wydatków na remont garażu, który nie stanowił Pana własności. Nie uzyskał Pan żadnego wzbogacenia ani korzyści majątkowej. Otrzymane środki jedynie rekompensują uszczerbek w majątku poniesiony wskutek błędnego działania pośrednika.
W Pana ocenie, wypłata odszkodowania nie prowadzi do zwiększenia majątku podatnika, lecz jedynie przywraca jego majątek do stanu sprzed powstania szkody. Z tego względu stoi Pan na stanowisku, że otrzymana kwota 32 000 zł nie powinna podlegać opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
W uzupełnieniu wniosku z 9 sierpnia 2026 r. doprecyzował Pan własne stanowisko wskazując, że w Pana ocenie otrzymana kwota 32 000 zł nie powinna być traktowana jako dochód, lecz jako odszkodowanie za rzeczywistą szkodę majątkową, którą Pan poniósł w wyniku błędu pośrednika nieruchomości.
Cała sytuacja rozpoczęła się w związku z zakupem przez Pana garażu. Przy zakupie korzystał Pan z usług profesjonalnego pośrednika nieruchomości. To pośrednik wskazał Panu w terenie garaż, który wówczas uważał Pan za garaż będący przedmiotem zawartej umowy sprzedaży. Na podstawie tego wskazania objął Pan garaż w posiadanie i rozpoczął jego remont. Przed rozpoczęciem remontu nie miał Pan wiedzy ani podstaw, aby przypuszczać, że wskazany Panu garaż znajduje się na innej działce niż nieruchomość będąca przedmiotem zakupu. Przy zakupie otrzymał Pan klucze do tego garażu, a przed wykryciem pomyłki żaden z sąsiadów nie zgłaszał wobec Pana żadnych roszczeń dotyczących korzystania z tego garażu. Nie wynikało to z Pana celowego działania, zaniedbania ani niedopatrzenia. Przy dokonywaniu zakupu korzystał Pan z usług pośrednika właśnie po to, aby prawidłowo identyfikować nieruchomość będącą przedmiotem transakcji.
Błąd został przez Pana wykryty dopiero po otrzymaniu dokumentów związanych z księgą wieczystą, kiedy zauważył Pan, że numer działki wskazany w dokumentacji nie odpowiada działce, na której znajdował się garaż, który został Panu wcześniej wskazany w terenie. Po sprawdzeniu okazało się, że wyremontowany przez Pana garaż znajduje się na sąsiedniej działce i nie jest Pana własnością.
W wyniku tego błędu poniósł Pan rzeczywistą stratę finansową. Przed wykryciem pomyłki wydał Pan 32 000 zł na remont garażu znajdującego się na cudzej nieruchomości. Środki te zostały przeznaczone m.in. na zakup materiałów budowlanych wymianę drzwi garażowych, szpachlowanie i malowanie ścian, naprawę ubytków tynku, wykonanie wylewki w kanale garażu, wymianę poszycia drewnianego kanału, wykonanie prac spawalniczych oraz wymianę oświetlenia. Związek pomiędzy błędem pośrednika, poniesionymi wydatkami i otrzymanym odszkodowaniem jest w Pana ocenie bezpośredni i jednoznaczny. Gdyby pośrednik prawidłowo wskazał Panu garaż będący przedmiotem zakupu, nie wykonałby Pan remontu garażu znajdującego się na działce nr … i nie poniósłby Pan wydatków w wysokości 32 000 zł. Po wykryciu błędu zgłosił Pan swoje roszczenie pośrednikowi. Pośrednik przyznał się do popełnionego błędu i uznał swoją odpowiedzialność za powstałą szkodę. W zawartym następnie porozumieniu kwota 32 000 zł została wprost określona jako „odszkodowanie za szkodę".
Otrzymane 32 000 zł nie stanowiło dla Pana wynagrodzenia, dodatkowego dochodu, premii ani zapłaty za jakąkolwiek usługę. Nie było również rekompensatą za utracone korzyści, których mógłby Pan oczekiwać w przyszłości. Kwota ta odpowiadała poniesionej przez Pana rzeczywistej stracie, wynikającej z wydania pieniędzy na remont nieruchomości, która nie jest Pana własnością.
W związku z powyższym uważa Pan, że istnieje bezpośredni związek pomiędzy błędem Pośrednika, poniesieniem przez Pana wydatków na remont niewłaściwego garażu, powstaniem rzeczywistej szkody majątkowej w wysokości 32 000 zł oraz wypłatą przez Pośrednika odszkodowania w dokładnie tej samej wysokości.
Pana zdaniem otrzymana kwota nie stanowiła dla Pana dodatkowego źródła dochodu, lecz jako rekompensata za rzeczywisty uszczerbek w Pana majątku, który powstał bez Pana winy i był bezpośrednim następstwem błędu pośrednika nieruchomości. W związku z powyższym, stoi Pan na stanowisku, że kwota 32 000 zł otrzymana tytułem odszkodowania za rzeczywiście poniesioną szkodę majątkową nie powinna podlegać opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.):
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
Stosownie do art. 10 ust. 1 pkt 9 ww. ustawy:
Źródłem przychodów są inne źródła.
Zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.
Jak dowodzi użycie sformułowania „w szczególności” definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ww. ustawy, a które mieszczą się w ogólnej definicji przychodów zawartej w art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić zatem w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.
Jak stanowi art. 11 ust. 1 ww. ustawy:
Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych można więc mówić w każdej sytuacji, gdy podatnik na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), jak również na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów, uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.
Zatem do przychodów z innych źródeł należy zaliczyć różnego rodzaju odszkodowania, zadośćuczynienia oraz odsetki za zwłokę w wypłacie tychże odszkodowań bądź zadośćuczynień. Nie oznacza to jednak, że wszystkie świadczenia z ww. tytułów są opodatkowane. Niektóre z nich, wymienione w katalogu zwolnień przedmiotowych określonym w art. 21 ust. 1 cytowanej ustawy, korzystają ze zwolnienia od podatku. Jednakże należy podkreślić, że korzystanie z każdej preferencji podatkowej, w tym zwolnienia od podatku, jest możliwe wyłącznie w sytuacji, gdy spełnione są wszelkie przesłanki określone w przepisie stanowiącym podstawę prawną danej preferencji.
Stosownie do art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Wolne od podatku dochodowego są otrzymane odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw lub aktów administracyjnych wydanych na podstawie tych przepisów, oraz otrzymane odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z postanowień układów zbiorowych pracy, innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów lub statutów, o których mowa w art. 9 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz.U. z 2023 r. poz. 1465 oraz z 2024 r. poz. 878, 1222, 1871 i 1965), z wyjątkiem:
a) określonych w prawie pracy odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia umowy o pracę,
b) odpraw pieniężnych wypłacanych na podstawie przepisów o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników,
c) odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia funkcjonariuszom pozostającym w stosunku służbowym,
d) odszkodowań przyznanych na podstawie przepisów o zakazie konkurencji,
e) odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą,
f) odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzeniem działów specjalnych produkcji rolnej, z których dochody są opodatkowane według skali, o której mowa w art. 27 ust. 1, lub na zasadach, o których mowa w art. 30c,
g) odszkodowań wynikających z zawartych umów lub ugód innych niż ugody sądowe.
Zwolnieniem określonym w przytoczonym powyżej przepisie art. 21 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy, objęte są tylko odszkodowania i zadośćuczynienia, których wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw, bądź postanowień układów zbiorowych pracy, innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów lub statutów, o których mowa w art. 9 § 1 Kodeksu pracy, z wyjątkiem odszkodowań wymienionych w lit. a)-g) tego artykułu. Oznacza to, że zwolnienie nie obejmuje wszystkich odszkodowań, a tylko te, których wysokość lub zasady ustalania zostały określone wprost w stosownych przepisach prawa, z wyjątkiem enumeratywnie wymienionych kategorii odszkodowań.
Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 3b ww. ustawy:
Wolne od podatku dochodowego są inne odszkodowania lub zadośćuczynienia otrzymane na podstawie wyroku lub ugody sądowej do wysokości określonej w tym wyroku lub tej ugodzie, z wyjątkiem odszkodowań lub zadośćuczynień:
a) otrzymanych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą,
b) dotyczących korzyści, które podatnik mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.
Zakres zwolnienia wynikający natomiast z art. 21 ust. 1 pkt 3b ww. ustawy dotyczy innego rodzaju odszkodowań niż wymienione w art. 21 ust. 1 pkt 3 tej ustawy, jednakże tylko takich, które otrzymane są na podstawie wyroku lub ugody sądowej. Przepis ten obejmuje tylko odszkodowania za tzw. szkodę rzeczywistą, czyli poniesione straty, a nie dotyczy utraconych korzyści. Specyfika prawa podatkowego nakazuje inaczej traktować odszkodowanie z tytułu poniesionych przez poszkodowanego strat i odszkodowanie z tytułu utraconego zysku. Odszkodowanie z tytułu utraconych korzyści, jakich poszkodowany mógł się spodziewać, gdyby mu szkody nie wyrządzono, podlega bowiem opodatkowaniu podatkiem dochodowym jako wyłączone ze zwolnienia na mocy lit. b omawianego przepisu.
Należy podkreślić, że wszelkie zwolnienia i ulgi podatkowe są wyjątkiem, istotnym odstępstwem od zasady sprawiedliwości podatkowej – powszechności i równości opodatkowania, a ich zastosowanie nie może odbywać się na podstawie wykładni rozszerzającej, tzn. muszą być interpretowane ściśle.
W przedmiocie stosowania wszelkiego rodzaju ulg podatkowych trzeba mieć na uwadze także przepis art. 84 Konstytucji RP dotyczący zasady powszechności opodatkowania, stąd każdy wyjątek od tej zasady, w tym także ulga podatkowa, nie może być interpretowany dowolnie, ani uzupełniany w drodze interpretacji o treść, której nie zawiera.
W ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych ustawodawca nie zdefiniował pojęcia odszkodowania, tym nie mniej jego rozumienie nie może odbiegać od znaczenia przyjętego w systemie prawa cywilnego. Wiele pojęć z katalogu zwolnień przedmiotowych nie zostało zdefiniowanych w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych – nie może to jednak oznaczać dowolności w ich rozumieniu i stosowania wykładni rozszerzającej, przy czym oczywistym jest, że aby uniknąć takiej dowolności kryteria rozumienia tych pojęć, niezdefiniowanych w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych, muszą mieć w pierwszej kolejności charakter kryteriów ustawowych. Odwołując się zatem do prawa cywilnego, zasady odpowiedzialności odszkodowawczej w prawie cywilnym opierają się na zasadzie winy lub ryzyka. Ustawa z dnia 24 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795) przewiduje dwa zasadnicze rodzaje odpowiedzialności: kontraktową, która powstaje z mocy umowy (art. 471 ww. Kodeksu i nast.) oraz deliktową – wynikającą z czynów niedozwolonych (art. 415 ww. Kodeksu i nast.). W konsekwencji na tle Kodeksu cywilnego świadczenie odszkodowawcze jest następstwem czynu niedozwolonego lub niewykonania bądź nienależytego wykonania zobowiązania. O tym, co stanowi szkodę oraz jakie są zasady i sposoby jej naprawienia decydują generalnie przepisy art. 361 i art. 363 Kodeksu cywilnego. W świetle powyżej wskazanych uregulowań wypłata odszkodowania jest więc konsekwencją wystąpienia szkody.
Zgodnie z art. 415 ww. Kodeksu:
Kto z winy swej wyrządził drugiemu szkodę, obowiązany jest do jej naprawienia.
Stosownie natomiast do art. 471 ww. Kodeksu:
Dłużnik obowiązany jest do naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, chyba że niewykonanie lub nienależyte wykonanie jest następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.
Zgodnie natomiast z art. 361 Kodeksu cywilnego:
§ 1. Zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła.
§ 2. W powyższych granicach, w braku odmiennego przepisu ustawy lub postanowienia umowy, naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł, oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.
Stosownie do treści art. 363 ww. Kodeksu:
§ 1. Naprawienie szkody powinno nastąpić, według wyboru poszkodowanego, bądź przez przywrócenie stanu poprzedniego, bądź przez zapłatę odpowiedniej sumy pieniężnej. Jednakże gdyby przywrócenie stanu poprzedniego było niemożliwe albo gdyby pociągało za sobą dla zobowiązanego nadmierne trudności lub koszty, roszczenie poszkodowanego ogranicza się do świadczenia w pieniądzu.
§ 2. Jeżeli naprawienie szkody ma nastąpić w pieniądzu, wysokość odszkodowania powinna być ustalona według cen z daty ustalenia odszkodowania, chyba że szczególne okoliczności wymagają przyjęcia za podstawę cen istniejących w innej chwili.
Odwołując się zatem do prawa cywilnego stwierdzić należy, że świadczenie odszkodowawcze to najogólniej świadczenie mające na celu naprawienie wyrządzonej szkody. Szkodą jest uszczerbek jakiego doznał poszkodowany wbrew jego woli we wszelkiego rodzaju dobrach przez prawo chronionych. Chodzi więc zarówno o uszczerbek majątkowy, jak i niemajątkowy. Uszczerbek niemajątkowy jest określany terminem „krzywda”. Pod tym pojęciem należy rozumieć wszelkie negatywne przeżycia człowieka wyrażające się zarówno w cierpieniu fizycznym, jak i psychicznym, wywołane czynem niedozwolonym. Do naprawienia krzywdy odnosi się termin „zadośćuczynienie”, natomiast „odszkodowanie” wiąże się z naprawieniem uszczerbku majątkowego. Podkreślić należy, że o tym czy dane świadczenie przybiera cechy odszkodowania, czy też nie, nie decyduje jego nazwa, lecz rzeczywisty charakter.
Zagadnienia dotyczące rozliczenia nakładów zostały uregulowane w Kodeksie cywilnym.
Zgodnie z art. 408 Kodeksu cywilnego:
§ 1. Zobowiązany do wydania korzyści może żądać zwrotu nakładów koniecznych o tyle, o ile nie znalazły pokrycia w użytku, który z nich osiągnął. Zwrotu innych nakładów może żądać o tyle, o ile zwiększają wartość korzyści w chwili jej wydania; może jednak zabrać te nakłady, przywracając stan poprzedni.
§ 2. Kto czyniąc nakłady wiedział, że korzyść mu się nie należy, ten może żądać zwrotu nakładów tylko o tyle, o ile zwiększają wartość korzyści w chwili jej wydania.
§ 3. Jeżeli żądający wydania korzyści jest zobowiązany do zwrotu nakładów, sąd może zamiast wydania korzyści w naturze nakazać zwrot jej wartości w pieniądzu z odliczeniem wartości nakładów, które żądający byłby obowiązany zwrócić.
Tym samym świadczenie przysługujące z tytułu zwrotu nakładów nie jest naprawieniem wyrządzonej szkody, lecz zapłatą za poniesione na cudzej nieruchomości nakłady (inwestycje). W związku z tym, tak wypłacone świadczenie nie jest odszkodowaniem, do którego miałyby zastosowanie przepisy prawa cywilnego regulujące wysokość lub zasady ustalania roszczeń odszkodowawczych.
Skoro zatem świadczenie z tytułu zwrotu nakładów nie ma charakteru odszkodowawczego to na gruncie przepisów podatkowych nie może ono korzystać ze zwolnienia przedmiotowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 lub pkt 3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Co prawda ustawa podatkowa nie zawiera definicji szkody, czy odszkodowania, jednakże dokonując wykładni tych sformułowań nie należy odbiegać od rozumienia tych pojęć jakie zostały im nadane w systemie prawa cywilnego. Przedmiotowe świadczenie (nazwane w porozumieniu odszkodowaniem za rzeczywiście poniesioną szkodę majątkową), jako niesłużące naprawieniu szkody, nie ma charakteru odszkodowawczego.
Z opisu sprawy wynika, że zawarł Pan z agencją nieruchomości umowę pośrednictwa w zakupie nieruchomości zabudowanej garażem. W wyniku błędu pośrednika polegającego na błędnym wskazaniu w terenie przedmiotu sprzedaży, objął Pan w posiadanie i wyremontował garaż znajdujący się na sąsiedniej działce, który nie stanowił Pana własności. Poniósł Pan rzeczywiste wydatki na remont tego garażu w łącznej wysokości 32 000 zł. Nakłady obejmowały zakup materiałów budowalnych, wymianę drzwi garażowych, wykonanie prac remontowych oraz innych robót budowlanych niezbędnych do przeprowadzenia generalnego remontu. Po ujawnieniu pomyłki zgłosił Pan roszczenie odszkodowawcze wobec pośrednika. Pośrednik uznał swoją odpowiedzialność za powstałą szkodę majątkową i strony zawarły porozumienie zatytułowane „Porozumienie w zakresie odszkodowania za szkodę majątkową wynikająca z błędu pośrednika.” Na podstawie porozumienia pośrednik zobowiązał się wypłacić:
- kwotę 32 000 zł tytułem odszkodowania za rzeczywiście poniesioną szkodę majątkową,
- kwotę 3 600 zł tytułem zwrotu kosztów pełnomocnictwa,
- kwotę 4 000 zł przeznaczoną na pokrycie ewentualnego podatku dochodowego.
Porozumienie z Pośrednikiem zostało zawarte w dniu 9 czerwca 2026 r. Porozumienie zostało zawarte pozasądowo, bez udziału Sądu, bez prowadzenia postępowania sądowego dotyczącego przedmiotowej szkody.
W związku z powyższym, otrzymana przez Pana na podstawie porozumienia zatytułowanego „Porozumienie w zakresie odszkodowania za szkodę majątkową wynikającą z błędu pośrednika” kwota 32 000 zł nie jest odszkodowaniem za rzeczywistą szkodę majątkową i nie podlega również zwolnieniu od podatku dochodowego od osób fizycznych, ponieważ przepis art. 21 ust. 1 pkt 3 i pkt 3b ww. ustawy takiego zwolnienia nie przewiduje.
Podsumowując, mając na uwadze przedstawiony opis sprawy oraz powołane wyżej przepisy prawa stwierdzić należy, że otrzymana przez Pana na podstawie zawartego porozumienia przedmiotowa kwota 32 000 zł stanowiąca zwrot poniesionych przez Pana kosztów remontu garażu błędnie wskazanego przez pośrednika, nie stanowi dla Pana przychodu na gruncie podatku dochodowego od osób fizycznych polegającego opodatkowaniu. Tego rodzaju świadczenie nie skutkuje przysporzeniem majątkowym, gdyż ma charakter zwrotny (jest zwrotem wcześniej poniesionych przez Pana wydatków).
W związku z powyższym, w myśl zasady, że wadliwa argumentacja prawna, przy prawidłowo wywiedzionym skutku prawnym, winna skutkować uznaniem stanowiska podatnika za nieprawidłowe – Pana stanowisko, zgodnie z którym otrzymane świadczenie powinno być traktowane jako odszkodowanie za rzeczywistą szkodę majątkową uznałem za nieprawidłowe.
Dodatkowe informacje
Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze stanem faktycznym podanym przez Pana w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dniu zaistnienia zdarzenia.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
- Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pan do interpretacji.
- Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
- Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…).
Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
Rozliczaj podatki zgodnie z przepisami — w programie TaxMachine
Interpretacje pomagają zrozumieć przepisy; TaxMachine pomaga je zastosować w praktyce — prowadzi księgi, liczy podatki i generuje deklaracje, a stawki, druki i przepisy aktualizuje na bieżąco.
- ✓ Księga przychodów i rozchodów, ryczałt oraz pełna księgowość
- ✓ Faktury i e-faktury KSeF, JPK_V7 i JPK_KR
- ✓ PIT, CIT, VAT i inne deklaracje + wysyłka e-Deklaracje z pobraniem UPO
- ✓ Środki trwałe i amortyzacja, płace i ZUS
- ✓ Automatyczne aktualizacje stawek, druków i przepisów