0113-KDWPT.4011.412.2026.2.MH

Interpretacja indywidualna
– stanowisko prawidłowe

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

24 czerwca 2026 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnił go Pan pismem z 27 lipca 2026 r. – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

W dniu 25 września 2024 r. zmarł Pana brat. Na podstawie aktu poświadczenia dziedziczenia sporządzonego w dniu 21 października 2024 r. przez notariusza (…)(Rep. A numer …), nabył Pan spadek po zmarłym bracie w całości, z dobrodziejstwem inwentarza. W skład nabytej masy spadkowej wchodziła niezabudowana nieruchomość położona w (…) (obręb …), dla której prowadzona jest księga wieczysta nr … . Nieruchomość ta nie była obciążona ograniczonymi prawami rzeczowymi.

Decyzją (…) z dnia 24 stycznia 2025 r., wydaną przez Prezydenta Miasta, zezwolono na realizację inwestycji drogowej polegającej na budowie drogi publicznej (przedłużenie ul. …). Na mocy tej decyzji, z odziedziczonej przez Pana nieruchomości wydzielono działkę nr … o powierzchni 0,0850 ha.

Z dniem 7 marca 2025 r., kiedy to decyzja … stała się ostateczna, wydzielona działka nr … stała się z mocy prawa własnością Gminy (zgodnie z art. 12 ust. 4 tzw. specustawy drogowej). W związku z powyższym, Prezydent Miasta, działając jako organ administracji rządowej, wszczął z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania za przejętą nieruchomość.

W dniu 22 kwietnia 2026 r. Prezydent Miasta wydał decyzję administracyjną (znak sprawy: …), w której ustalił i przyznał na Pana rzecz odszkodowanie w wysokości 255 000,00 zł (słownie: dwieście pięćdziesiąt pięć tysięcy złotych 00/100). Odszkodowanie miało zostać wypłacone przez Prezydenta Miasta w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja odszkodowawcza stanie się ostateczna.

Uzupełnienie opisu stanu faktycznego

Pismem złożonym 27 lipca 2026 r. udzielił Pan odpowiedzi na pytania zawarte w wezwaniu:

1)    Kiedy (proszę podać datę), na jakiej podstawie, przez kogo, zostało wszczęte postępowanie wywłaszczeniowe nieruchomości oraz kiedy decyzja w tej sprawie się uprawomocniła?

Odpowiedź: Postępowanie wywłaszczeniowe zostało wszczęte przez Prezydenta Miasta na podstawie art. 11a ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 311) w dniu 7 października 2024 r., gdyż wtedy uzupełnił Pan braki formalne wniosku z dnia 19 sierpnia 2024 r. Właściwą datę wszczęcia postępowania wyznacza się na moment, w którym organ otrzyma pełną treść żądania, niedotkniętą brakami formalnymi (Wyrok NSA z 12.09.2008 r., II OSK 1012/07, LEX nr 508501.). Powyższe wynika z decyzji … wydanej w dniu 24 stycznia 2025 r. (dostępna w Biuletynie Informacji Publicznej Miasta). Decyzja uprawomocniła się w dniu 7 marca 2025 r., jak wskazano we wniosku.

2)    Na podstawie jakich przepisów przyznano Panu odszkodowanie (np. na podstawie ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, ustawy z 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych)? Proszę podać konkretne przepisy.

Odpowiedź: Odszkodowanie zostało przyznane na podstawie art. 12 ust. 4-4b, 4f, 5 oraz art. 18 ust. 1 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych.

3)    Kiedy (należy wskazać datę) zostało wypłacone Panu odszkodowanie?

Odpowiedź: Wypłata odszkodowania nastąpiła w dniu 28 maja 2026 r. poprzez przelew na rachunek bankowy. Wypłaty dokonał Zarząd Dróg Miejskich w … jako właściwa jednostka organizacyjna zastępująca Prezydenta Miasta ….

4)    Czy przedmiotowe odszkodowanie zostało/zostanie wypłacone w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą? Jeśli tak, to należy wskazać rodzaj i zakres prowadzonej działalności gospodarczej, formę opodatkowania, rodzaj dokumentacji podatkowej (np. podatkowa księga przychodów i rozchodów, księgi rachunkowe).

Odpowiedź: Odszkodowanie nie zostało wypłacone w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Nie prowadzi Pan działalności gospodarczej, a właścicielem nieruchomości, z której wydzielono wywłaszczoną działkę stał się Pan w wyniku spadkobrania po zmarłym bracie, jak wskazano we wniosku.

Pytanie

Czy otrzymane przez Pana odszkodowanie w wysokości 255 000,00 zł, przyznane na podstawie decyzji administracyjnej z tytułu wywłaszczenia pod budowę drogi publicznej nieruchomości nabytej uprzednio w drodze spadku, korzysta ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych, zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?

Pana stanowisko w sprawie

Pana zdaniem, przyznana kwota odszkodowania w wysokości 255 000,00 zł korzysta w całości ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych (PIT).

Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wolne od podatku dochodowego są przychody uzyskane z tytułu odszkodowania wypłacanego stosownie do przepisów o gospodarce nieruchomościami lub z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości na cele uzasadniające jej wywłaszczenie oraz z tytułu sprzedaży nieruchomości w związku z realizacją przez nabywcę prawa pierwokupu, stosownie do przepisów o gospodarce nieruchomościami. Zwolnienie to nie ma zastosowania jedynie w przypadku, gdy właściciel nabył nieruchomość w okresie 2 lat przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego za cenę niższą o co najmniej 50% od wysokości uzyskanego odszkodowania lub ceny zbycia.

Nabycie nieruchomości przez Pana nastąpiło w drodze dziedziczenia po zmarłym bracie (pod tytułem darmym), a nie w drodze zakupu inwestycyjnego poniżej wartości rynkowej. Nieruchomość została przejęta na własność Gminy … z mocy prawa na podstawie przepisów tzw. specustawy drogowej, co jest równoznaczne z wywłaszczeniem na cel publiczny.

Tożsame stanowisko wyraził Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w piśmie z dnia 5 maja 2026 r. Organ powołał się na definicje legalną pojęcia cele publiczne, które obejmuje m.in. wydzielanie gruntów pod drogi publiczne, drogi rowerowe i drogi wodne, budowa, utrzymywanie oraz wykonywanie robót budowlanych tych dróg, obiektów i urządzeń transportu publicznego, a także łączności publicznej i sygnalizacji. Wywłaszczenie nieruchomości polega na pozbawieniu albo ograniczeniu, w drodze decyzji, prawa własności, prawa użytkowania wieczystego lub innego prawa rzeczowego na nieruchomości. Organ podkreślił że ,, Sprzedaż nieruchomości gminie na cele publiczne, w sytuacji gdy nieruchomość została nabyta nieodpłatnie (spadek, darowizna), uprawnia właściciela do skorzystania ze zwolnienia z podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.”.

Pana zdaniem, wyrażone stanowisko stanowi przejaw utrwalonej wykładni wskazanego zwolnienia powielanej w interpretacjach indywidualnych wydawanych przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej. W piśmie z dnia 3 lipca 2025 r. organ podatkowy uznał, że „przychód uzyskany z tytułu odszkodowania za utracone prawo własności części nieruchomości, stosownie do przepisów o gospodarce nieruchomościami, korzysta ze zwolnienia przedmiotowego określonego w art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zwolnienie nie przysługuje jednak, jeżeli łącznie spełnione zostaną warunki: nabycie nieruchomości nastąpiło w okresie 2 lat przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego oraz cena jej nabycia była o co najmniej 50% niższa od wysokości odszkodowania. Wnioskodawca nabył nieruchomość nieodpłatnie (w drodze spadku), więc nie został spełniony jeden z warunków wyłączających zwolnienie.”.

Wobec powyższego, wypłacone odszkodowanie spełnia wszelkie przesłanki ustawowe do objęcia go zwolnieniem przedmiotowym, a Pan nie będzie zobowiązany do zapłaty z tego tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.):

W świetle powyższego przepisu, opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlegają zatem wszelkie dochody osiągane przez podatnika, z wyjątkiem tych dochodów, które zostały enumeratywnie wymienione przez ustawodawcę jako zwolnione od podatku, bądź od których zaniechano poboru podatku, w drodze rozporządzenia wydanego przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych.

W myśl art. 11 ust. 1 ww. ustawy:

Rodzaje źródeł przychodów zostały określone w art. 10 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, gdzie między innymi w pkt 9 wymieniono „inne źródła”.

Stosownie do treści art. 20 ust. 1 ww. ustawy:

Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności” wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ww. ustawy.

O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u  podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.

Z przedstawionego opisu wynika, że w dniu 25 września 2024 r. zmarł Pana brat. Na podstawie aktu poświadczenia dziedziczenia sporządzonego w dniu 21 października 2024 r. nabył Pan spadek po zmarłym bracie w całości, z dobrodziejstwem inwentarza. W skład nabytej masy spadkowej wchodziła niezabudowana nieruchomość. Nieruchomość ta nie była obciążona ograniczonymi prawami rzeczowymi. Decyzją … z dnia 24 stycznia 2025 r., wydaną przez Prezydenta Miasta, zezwolono na realizację inwestycji drogowej polegającej na budowie drogi publicznej (przedłużenie ulicy). Na mocy tej decyzji, z odziedziczonej przez Pana nieruchomości wydzielono działkę nr … o powierzchni 0,0850 ha. Z dniem 7 marca 2025 r., kiedy to decyzja …. stała się ostateczna, wydzielona działka nr …. stała się z mocy prawa własnością Gminy (zgodnie z art. 12 ust. 4 tzw. specustawy drogowej). W związku z powyższym, Prezydent Miasta, działając jako organ administracji rządowej, wszczął z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania za przejętą nieruchomość. Postępowanie wywłaszczeniowe zostało wszczęte przez Prezydenta Miasta na podstawie art. 11a ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 311) w dniu 7 października 2024 r., gdyż wtedy uzupełnił Pan braki formalne wniosku z dnia 19 sierpnia 2024 r. Decyzja uprawomocniła się w dniu 7 marca 2025 r.

W dniu 22 kwietnia 2026 r. Prezydent Miasta wydał decyzję administracyjną, w której ustalił i przyznał na Pana rzecz odszkodowanie w wysokości 255 000,00 zł (słownie: dwieście pięćdziesiąt pięć tysięcy złotych 00/100). Odszkodowanie zostało przyznane na podstawie art. 12 ust. 4-4b, 4f, 5 oraz art. 18 ust. 1 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych. Wypłata odszkodowania nastąpiła w dniu 28 maja 2026 r.

Powziął Pan wątpliwość, czy przysługuje Panu zwolnienie z opodatkowania tego odszkodowania.

Odszkodowanie stanowi co do zasady przychód w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Nie oznacza to jednak, że wszystkie odszkodowania podlegają opodatkowaniu. Niektóre z nich, wymienione w katalogu zwolnień przedmiotowych określonym w art. 21 ust. 1 ww. ustawy, korzystają ze zwolnienia od podatku dochodowego. Jednakże należy podkreślić, że korzystanie z każdej preferencji podatkowej, w tym zwolnienia od podatku, jest możliwe wyłącznie w sytuacji, gdy spełnione są wszelkie przesłanki określone w przepisie stanowiącym podstawę prawną danej preferencji.

Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Treść zacytowanego przepisu wskazuje, że podstawowym warunkiem uprawniającym do skorzystania z przedmiotowego zwolnienia jest uzyskanie przychodu między innymi z tytułu odszkodowania wypłacanego stosownie do przepisów o gospodarce nieruchomościami.

W przypadku nabywania nieruchomości pod drogi, na zasadach określonych w ustawie z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 311 ze zm.) – zwanej również „specustawą” drogową, prawodawca zdecydował się na całkowite oddzielenie od siebie postępowań o wywłaszczenie i o odszkodowanie.

Z chwilą wejścia w życie ww. ustawy, do katalogu zawartego w art. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 399) dodany został zapis, że ustawa o gospodarce nieruchomościami nie narusza innych ustaw w zakresie dotyczącym gospodarki nieruchomościami, w tym omawianej ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r.

Przywołany art. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami zawiera ogólne wyłączenie stosowania jej przepisów, ale tylko w takim zakresie, w jakim nie narusza to zasad określonych w wymienionych ustawach. Ustawodawca przyznał zatem pierwszeństwo w stosowaniu regulacjom zawartym w ustawach wymienionych w tym przepisie, przed zasadami wynikającymi z ustawy o gospodarce nieruchomościami. Powyższy przepis ma charakter normy kolizyjnej co oznacza, że przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami mają charakter uzupełniający w stosunku do innych ustaw, w zakresie spraw nieuregulowanych w tych ustawach. Tym samym, nabywanie nieruchomości pod drogi, na zasadach określonych w „specustawie” drogowej ma charakter szczególny wobec wywłaszczenia regulowanego przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami; przepisy ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych stanowią lex specialis w stosunku do przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami.

O takiej relacji wymienionych wyżej aktów prawnych świadczy również kompleksowość regulacji zawartej w „specustawie” drogowej oraz odesłanie zawarte w art. 23 tej ustawy, zgodnie z którym:

W odniesieniu do dróg krajowych i wojewódzkich, stosownie do treści art. 11a ust. 1 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych:

Po myśli art. 11f ust. 1 pkt 6 powołanej wyżej ustawy:

W myśl natomiast art. 12 ust. 4 ww. ustawy:

Zgodnie z art. 12 ust. 4a ww. ustawy:

W myśl ust. 4f ww. przepisu:

Zgodnie z art. 12 ust. 5 ww. ustawy:

Stosownie natomiast do treści art. 18 ust. 1 ww. ustawy:

Ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych wymieniona jest w art. 2 pkt 11 ustawy o gospodarce nieruchomościami jako ustawa w zakresie dotyczącym gospodarki nieruchomościami.

Zgodnie z art. 6 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami:

Na podstawie art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami:

W myśl art. 98 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami:

Jak wynika z art. 132 ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami:

Opisane we wniosku odszkodowanie zostało przyznane Panu na podstawie art. 12 ust. 4-4b, 4f, 5 oraz art. 18 ust. 1 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych. Tym samym odszkodowanie to zostało przyznane Panu stosownie do przepisów o gospodarce nieruchomościami, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Należy mieć jednak na względzie, że zwolnienie podatkowe przewidziane w przepisie art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie przysługuje, jeżeli łącznie spełnione zostają następujące warunki:

• nabycie nieruchomości nastąpiło w okresie 2 lat przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego lub odpłatnym zbyciem,
• cena jej nabycia była o co najmniej 50 % niższa od wysokości odszkodowania lub ceny zbycia.

Zwolnienie podatkowe nie przysługuje, gdy powyższe warunki dotyczące okresu nabycia oraz ceny nabycia będą spełnione łącznie. W przypadku, gdy spełniony będzie tylko jeden z nich (albo nie będzie spełniony żaden z nich), wówczas zwolnienie będzie podatnikowi przysługiwać.

Z opisu sprawy wynika, że w dniu 25 września 2024 r. zmarł Pana brat. Na podstawie aktu poświadczenia dziedziczenia nabył Pan spadek po zmarłym bracie w całości, z dobrodziejstwem inwentarza. W skład nabytej masy spadkowej wchodziła niezabudowana nieruchomość.

Zatem, nabycie przez Pana nieruchomości nastąpiło nieodpłatnie, tj. w drodze spadku, tak więc nie został spełniony jeden z warunków wyłączających zwolnienie, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych – nie zaistniała sytuacja, w której cena nabycia nieruchomości byłaby o co najmniej 50% niższa od wysokości odszkodowania (cena nie stanowiła elementu nabycia nieruchomości).

W konsekwencji przychód uzyskany przez Pana z tytułu otrzymanego odszkodowania przyznanego Panu na podstawie decyzji administracyjnej z tytułu wywłaszczenia pod budowę drogi publicznej nieruchomości nabytej uprzednio w drodze spadku, korzysta ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych, zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Tym samym nie jest Pan zobowiązany do zapłaty podatku z tego tytułu.

Tym samym Pana stanowisko, należało uznać za prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pan do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·         Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w …

Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·         w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·         w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.