0113-KDWPT.4011.402.2026.2.KSM

Interpretacja indywidualna
– stanowisko nieprawidłowe

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

18 czerwca 2026 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnił go Pan pismem z 21 lipca 2026 r. w odpowiedzi na wezwanie.

Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

Wnioskodawca jest osobą fizyczną mającą miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i podlegającą w Polsce nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu.

Wnioskodawca był zatrudniony na podstawie umowy o pracę na pełny wymiar czasu pracy, na stanowisku Dyrektora. Pomiędzy Wnioskodawcą a pracodawcą powstał spór co do tego, czy doszło do skutecznego rozwiązania stosunku pracy. Pracodawca prezentuje stanowisko, że stosunek pracy ustał, natomiast Wnioskodawca stoi na stanowisku, że stosunek pracy nie został skutecznie rozwiązany i nadal istnieje.

W związku z powyższym Wnioskodawca wystąpił przeciwko pracodawcy z powództwem do sądu pracy o ustalenie istnienia stosunku pracy oraz dopuszczenie Wnioskodawcy do pracy.

Strony zamierzają zawrzeć ugodę sądową przed sądem pracy, której celem jest zakończenie sporu sądowego oraz wyeliminowanie stanu niepewności prawnej co do dalszego istnienia stosunku pracy. Na mocy planowanej ugody sądowej pracodawca zobowiązał się do zapłaty w ratach na rzecz Wnioskodawcy łącznej kwoty 260 000 zł tytułem odszkodowania za szkodę powstałą po Jego stronie wskutek spornych działań pracodawcy dotyczących ustania albo dalszego trwania stosunku pracy oraz wskutek pozbawienia Wnioskodawcy możliwości faktycznego wykonywania pracy w warunkach wynikających z umowy o pracę. Za datę ustania stosunku pracy strony przyjmują dzień wskazany przez pracodawcę, tj. 31 marca 2025 r.

Wnioskodawca wskazuje, że świadczenie objęte ugodą sądową nie stanowi wynagrodzenia za pracę, wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy, ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy, premii, nagrody, odprawy, odszkodowania z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia, odszkodowania z tytułu zakazu konkurencji ani żadnego innego świadczenia należnego Wnioskodawcy na podstawie stosunku pracy jako ekwiwalent za wykonaną pracę albo za gotowość do jej wykonywania.

Kwota odszkodowania nie jest powiązana z wynagrodzeniem Wnioskodawcy, będzie miała charakter kompensacyjny. Wysokość odszkodowania została wynegocjowana przez strony jako adekwatna do poniesionej przez Wnioskodawcę szkody oraz w związku z potrzebą zakończenia sporu, w tym usunięcia stanu niepewności prawnej oraz umożliwienia przeorganizowania pracy.

W ramach ugody sądowej Wnioskodawca cofnie pozew, a strony postanowią, że ugoda wyczerpuje ich ewentualne wzajemne roszczenia związane ze sporem dotyczącym istnienia, ustania oraz wykonywania stosunku pracy. Postanowienie to będzie miało na celu wyłącznie definitywne zakończenie sporu sądowego oraz zapobieżenie dalszym postępowaniom dotyczącym tego samego stosunku prawnego.

Jak już wskazano, ugoda zostanie zawarta przed sądem. Wnioskodawca nie zawrze z pracodawcą ugody pozasądowej ani odrębnego porozumienia cywilnoprawnego przewidującego wypłatę tej kwoty.

Uzupełnienie opisu sprawy

Pismem z 21 lipca 2026 r. udzielił Pan odpowiedzi na pytania zawarte w wezwaniu:

1)    Czy zgodnie z art. 3 ust. 1 oraz ust. 1a ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.) ma Pan nieograniczony obowiązek podatkowy w Polsce?

Odpowiedź: Tak. Wnioskodawca ma nieograniczony obowiązek podatkowy w Polsce.

2)    Na jaki okres był Pan zatrudniony i czy była to umowa na czas określony, nieokreślony?

Odpowiedź: Zatrudnienie od dnia 22 marca 2021 r. na pełny wymiar czasu pracy, na stanowisku ....,na czas nieokreślony.

3)    Co było podstawą prawną rozwiązania z Panem stosunku pracy, jaki przepis prawa?

Odpowiedź: Pracodawca twierdzi, że rozwiązano umowę za porozumieniem stron (art. 30 § 1 pkt 1 k.p.), w rzeczywistości jednak nie rozwiązano z Wnioskodawcą stosunku pracy.

4)    Jaka była podstawa prawna złożonego przez Pana pozwu do Sądu?

Odpowiedź: Roszczeni o dopuszczenie do pracy z art. 22 § 1 k.p.

5)    Jaki był zakres żądania w Pana pozwie, np. zapłata odszkodowania, wniosek o przywrócenie do pracy, zapłata wynagrodzenia?

Odpowiedź: Wnioskodawca wnosi o ustalenie, że pomiędzy powodem a pozwaną istnieje stosunek pracy oraz o dopuszczenie powoda do pracy na zajmowanym stanowisku pracy. Wnioskodawca nie wnosi w pozwie o zapłatę odszkodowania, wynagrodzenia za pracę, wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy, odprawy, premii, nagrody, ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy ani innych świadczeń pieniężnych za stosunku pracy.

6)    Czy w treści ugody wskazane zostanie, że rozwiązanie umowy o pracę zostało dokonane z naruszeniem przepisów prawa pracy dotyczących rozwiązania umowy o pracę? Jeśli tak, to proszę Pana o wskazanie jakie konkretnie przepisy zostały naruszone?

Odpowiedź: Nie. ugoda sądowa nie będzie dotyczyła tej kwestii. Ugoda będzie miała charakter ugody sądowej zawartej w celu polubownego zakończenia sporu co do istnienia stosunku pracy oraz dopuszczenia Wnioskodawcy do pracy. Strony zamierzają w ugodzie uregulować sporny stan prawny w ten sposób, że zgodnie postanowią, iż stosunek prac zostanie rozwiązany za porozumieniem stron z określonym dniem wskazanym w ugodzie. Wnioskodawca podkreśla, że świadczenie pieniężne przewidziane w ugodzie nie będzie stanowiło odszkodowania za niezgodne z prawem rozwiązanie umowy o pracę, odprawy z tytułu rozwiązania stosunku pracy, wynagrodzenia za pracę, wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy ani zapłaty za zgodę na rozwiązanie stosunku pracy. Świadczenie to zostanie określone jako świadczenie odszkodowawcze należne Wnioskodawcy w związku ze szkodą rzeczywistą oraz krzywdą niemajątkową powstałą po Jego stronie wskutek długotrwałej niepewności co do dalszego istnienia stosunku pracy.

7)    Czy świadczenie wskazane we wniosku będzie dotyczyło szkody rzeczywistej? Jeśli ww. świadczenie dotyczyło szkody rzeczywistej, prosimy również wyjaśnić na czym polegała ta szkoda, co było przyczyną jej powstania oraz wskazać związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy szkodą a wypłaconym świadczeniem?

Odpowiedź: Tak, świadczenie wskazane we wniosku będzie dotyczyło szkody rzeczywistej oraz krzywdy niemajątkowej Wnioskodawcy. Szkoda rzeczywista Wnioskodawcy polegała na negatywnych następstwach spornych działań pracodawcy dotyczących ustania albo dalszego trwania stosunku pracy, w tym na naruszeniu stabilności sytuacji zawodowej Wnioskodawcy, konieczności podjęcia działań prawnych w celu ochrony swoich praw, konieczności prowadzenia postępowania sądowego oraz poniesieniu konsekwencji wynikających z niepewności co do dalszego istnienia stosunku pracy. Ponadto sporne działania pracodawcy wywołały po stronie Wnioskodawcy krzywdę niemajątkową. Wnioskodawca przez dłuższy czas pozostawał w stanie niepewności co do swojej sytuacji zawodowej, możliwości wykonywania pracy oraz dalszej stabilizacji życiowej. Sytuacja ta wiązała się ze znacznym stresem, obciążeniem psychicznym, naruszeniem poczucia bezpieczeństwa zawodowego i życiowego oraz koniecznością prowadzenia sporu sądowego z pracodawcą. Kwota nie stanowi odprawy, wynagrodzenia, odszkodowania za niezgodne z prawem rozwiązanie umowy ani ekwiwalentu utraconych zarobków, lecz świadczenie kompensacyjne za negatywne następstwa sporu. Ugoda będzie wyczerpywać ww. roszczenia stron, jak również wszelkie inne roszczenia, w tym związane z ustaniem stosunku pracy oraz z pogorszeniem zdrowia Wnioskodawcy.

8)    Czy świadczenie będzie dotyczyło korzyści, które mógłby Pan osiągnąć, gdyby Panu nie wyrządzono szkody (np. świadczenie to miało rekompensować wynagrodzenia, lub inne świadczenia, które mógłby Pan uzyskać od firmy wypłacającej, np. pracodawcy czy byłego pracodawcy)?

Odpowiedź: Nie, świadczenie wskazane we wniosku nie będzie dotyczyło korzyści, które Wnioskodawca mógłby osiągnąć, gdyby nie wyrządzono Mu szkody.

9)    Na jakiej podstawie ustalona zostanie kwota przedmiotowego świadczenia, będącego przedmiotem Pana wniosku? Czy jego wysokość wynikała wyłącznie z zawartej ugody (została ustalona w sposób dowolny w drodze negocjacji, porozumienia zawartego pomiędzy Panem a firmą) a jego wysokość uwzględnia interesy obu stron ugody i ma na celu polubowne zakończenie sporu?

Odpowiedź: Ostateczna kwota świadczenia zostanie ustalona w ugodzie sądowej zawartej przed sądem pracy. Jej wysokość będzie wynikiem ugodowego określenia przez strony rozmiaru szkody oraz krzywdy niemajątkowej Wnioskodawcy, a także będzie uwzględniała potrzebę polubownego i definitywnego zakończenia sporu sądowego dotyczącego istnienia stosunku pracy oraz dopuszczenia Wnioskodawcy do pracy.

10) Czy wysokość lub zasady ustalania odszkodowania będą wynikały wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw, bądź postanowień układów zbiorowych pracy, innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów lub statutów, o których mowa w art. 9 § 1 Kodeksu pracy czy tylko z ugody sądowej?

Odpowiedź: Wysokość świadczenie będzie wynikała z ugody sądowej. Z tego względu podstawą zwolnienia, którego dotyczy wniosek, nie jest art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ale art. 21 ust. 1 pkt 3b tej ustawy.

Pytanie

Czy kwota 260 000 zł, którą Wnioskodawca otrzyma od pracodawcy na podstawie ugody sądowej zawartej przed sądem pracy, tytułem odszkodowania za szkodę powstałą po Jego stronie wskutek spornych działań pracodawcy dotyczących ustania albo dalszego trwania stosunku pracy oraz wskutek pozbawienia Wnioskodawcy możliwości faktycznego wykonywania pracy w warunkach wynikających z umowy o pracę, będzie korzystała ze zwolnienia od podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592)?

Pana stanowisko w sprawie

Zdaniem Wnioskodawcy, kwota 260.000 zł, którą Wnioskodawca otrzyma od pracodawcy na podstawie ugody sądowej zawartej przed sądem pracy, będzie korzystała ze zwolnienia od podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592).

Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wolne od podatku dochodowego są inne odszkodowania lub zadośćuczynienia otrzymane na podstawie wyroku lub ugody sądowej do wysokości określonej w tym wyroku lub tej ugodzie, z wyjątkiem odszkodowań lub zadośćuczynień:

a)    otrzymanych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą,

b)    dotyczących korzyści, które podatnik mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono;

W ocenie Wnioskodawcy w opisanym zdarzeniu przyszłym spełnione zostaną wszystkie przesłanki zastosowania powyższego zwolnienia.

Po pierwsze, świadczenie będzie miało charakter odszkodowawczy. Kwota 260 000 zł zostanie przyznana Wnioskodawcy tytułem odszkodowania za szkodę powstałą po Jego stronie w związku ze spornymi działaniami pracodawcy dotyczącymi ustania albo dalszego trwania stosunku pracy oraz w związku z pozbawieniem Wnioskodawcy możliwości faktycznego wykonywania pracy w warunkach wynikających z umowy o pracę. Celem świadczenia będzie zakończenie sporu sądowego, a nie zapłata wynagrodzenia za pracę ani innego świadczenia należnego ze stosunku pracy.

Po drugie, świadczenie zostanie otrzymane na podstawie ugody sądowej. Ugoda zostanie zawarta przed sądem pracy, w toku zawisłego postępowania sądowego o ustalenie istnienia stosunku pracy oraz dopuszczenie do pracy. Art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zwalnia z obowiązku zapłaty podatku od odszkodowania lub zadośćuczynienia do wysokości określonej w wyroku albo ugodzie sądowej. W niniejszej sprawie ugoda sądowa będzie wprost określała kwotę należnego Wnioskodawcy odszkodowania, tj. 260 000 zł.

Po trzecie, odszkodowanie nie będzie dotyczyło korzyści, które Wnioskodawca mógłby osiągnąć, gdyby Mu szkody nie wyrządzono. Kwota odszkodowania nie będzie stanowiła wynagrodzenia za pracę, wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy, ekwiwalentu urlopowego, premii, odprawy ani równowartości wynagrodzeń, które Wnioskodawca mógłby uzyskać w przyszłości. Kwota ta nie jest powiązana w żaden sposób z wynagrodzeniem Wnioskodawcy, a sam charakter odszkodowania jest tylko i wyłącznie kompensacyjny. Wysokość odszkodowania została wynegocjowana przez strony jako adekwatna do poniesionej przez Wnioskodawcę szkody oraz w związku z potrzebą zakończenia sporu, w tym usunięcia stanu niepewności prawnej oraz umożliwienia przeorganizowania pracy.

W ocenie Wnioskodawcy zawarcie w ugodzie postanowienia o wyczerpaniu wzajemnych roszczeń stron nie zmienia odszkodowawczego charakteru świadczenia. Postanowienie takie jest powszechnym elementem każdej ugody i służy definitywnemu zakończeniu sporu oraz zapobieżeniu ewentualnych dalszych konfliktów. Celem ugody samym w sobie jest bowiem zażegnanie wszelkich sporów w sposób polubowny.

Jednocześnie zauważenia wymaga, że ustawodawca przewidział odrębne zwolnienie dla „innych odszkodowań lub zadośćuczynień” otrzymanych na podstawie wyroku lub ugody sądowej. W ocenie Wnioskodawcy art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych znajduje zastosowanie właśnie do takich przypadków, w których odszkodowanie nie wynika z przepisu określającego jego wysokość lub zasady ustalenia, lecz zostaje przyznane podatnikowi na podstawie wyroku lub ugody sądowej.

W konsekwencji, skoro w opisanym zdarzeniu przyszłym:

1.    Wnioskodawca otrzyma świadczenie o charakterze odszkodowawczym,

2.    świadczenie zostanie przyznane na podstawie ugody sądowej, a wysokość odszkodowania zostanie określona w tej ugodzie,

3.    świadczenie nie będzie w żaden sposób powiązane z wynagrodzeniem Wnioskodawcy, nie będzie też związane z działalnością gospodarczą, nie będzie dotyczyło utraconych korzyści, nie będzie stanowiło wynagrodzenia za pracę ani innego świadczenia należnego ze stosunku pracy,

- to odszkodowanie takie powinno korzystać ze zwolnienia od podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W związku z powyższym Wnioskodawca wnosi o potwierdzenie, że otrzymanie przez Niego kwoty odszkodowania na podstawie opisanej powyżej ugody sądowej nie spowoduje powstania obowiązku zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.) 

Z treści powyższego przepisu wynika, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlegają wszelkiego rodzaju dochody uzyskane przez podatnika z wyjątkiem tych, które zostały enumeratywnie wymienione w katalogu zwolnień przedmiotowych, zawartym w ww. ustawie, bądź od których zaniechano poboru podatku.

Stosownie do art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Źródło przychodów

W myśl art. 10 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy:

Natomiast w świetle art. 12 ust. 1 omawianej ustawy:

Należy zauważyć, że użyty w art. 12 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zwrot „w szczególności” oznacza, że wymieniane kategorie przychodów stanowią katalog otwarty. Przychodem ze stosunku pracy i stosunków pokrewnych są więc wszelkiego rodzaju wypłaty i świadczenia skutkujące u podatnika powstaniem przysporzenia majątkowego, mające swoje źródło w łączącym pracownika z pracodawcą stosunku pracy lub stosunku pokrewnym.

Ponadto treść tego przepisu wskazuje, że do przychodów pracownika zaliczyć należy praktycznie wszystkie otrzymane przez niego świadczenia, które mógł on otrzymać od pracodawcy. Są nimi bowiem nie tylko wynagrodzenia, czyli świadczenia wprost wynikające z zawartej umowy o pracę, ale również wszystkie inne przychody (świadczenia), niezależnie od podstawy ich wypłaty, jeżeli w jakikolwiek sposób wiążą się z faktem wykonywania pracy.

Oznacza to, że do przychodów pracownika ustawodawca zaliczył nie tylko pieniądze, ale także wartość świadczeń w naturze, czy świadczeń nieodpłatnych otrzymanych od pracodawcy.

Art. 12 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych stanowi, że:

Odszkodowanie stanowi – co do zasady – przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Nie oznacza to jednak, że wszystkie odszkodowania są opodatkowane. Niektóre z nich, wymienione w katalogu zwolnień przedmiotowych określonym w art. 21 ust. 1 ww. ustawy, korzystają ze zwolnienia od podatku. Jednakże należy podkreślić, że korzystanie z każdej preferencji podatkowej, w tym zwolnienia od podatku, jest możliwe wyłącznie w sytuacji, gdy spełnione są wszelkie przesłanki określone w przepisie stanowiącym podstawę prawną danej preferencji.

Ze złożonego przez Pana wniosku wynika, że powziął Pan wątpliwość czy wypłacone Panu odszkodowanie podlega zwolnieniu na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Z racji tego, że odszkodowania i zadośćuczynienia otrzymane na podstawie wyroku lub ugody sądowej mogą korzystać ze zwolnienia z art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych lub art. 21 ust. 1 pkt 3b ww. ustawy, należy rozpatrywać przedmiotową sprawę w oparciu o dwa powołane wyżej przepisy, bowiem zastosowanie zwolnienia z art. 21 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy ma „pierwszeństwo” przed zastosowaniem zwolnienia z art. 21 ust. 1 pkt 3b ww. ustawy, możliwość skorzystania przedmiotowego odszkodowania ze zwolnienia należy rozpatrywać we wskazanej poniżej kolejności.

Stosownie natomiast do art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Natomiast w świetle art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

W kontekście powyższego wyjaśnić należy, że zwolnieniem określonym w art. 21 ust. 1 pkt 3 cyt. ustawy objęte są odszkodowania lub zadośćuczynienia, w sytuacji gdy ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw lub aktów administracyjnych wydanych na podstawie tych przepisów; lub też jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z postanowień układów zbiorowych pracy, innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów lub statutów, o których mowa w art. 9 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 277 ze zm.), z wyjątkiem wymienionych w lit. a-g tego przepisu.

Oznacza to, że zwolnienie, określone w ww. przepisie nie obejmuje wszystkich odszkodowań, a tylko te, których wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost ze stosownych przepisów prawa lub aktów administracyjnych wydanych na podstawie tych przepisów, z wyjątkiem enumeratywnie wymienionych kategorii odszkodowań.

Należy mieć również na uwadze, że o kwalifikacji danego świadczenia nie przesądza sama jego nazwa, lecz rzeczywisty charakter. Świadczenie nazwane odszkodowaniem, nie musi mieć bowiem rzeczywiście charakteru odszkodowawczego bądź odwrotnie - niesprecyzowanie, że dane świadczenie jest odszkodowaniem, nie determinuje takiego charakteru wskazanego rodzaju świadczenia.

Zgodnie z art. 9 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy:

Podkreślić trzeba, że zwolnienie z opodatkowania przychodów jest wyjątkiem od zasady powszechności opodatkowania, co oznacza, że wszelkie odstępstwa od tej zasady muszą bezwzględnie wynikać z przepisów prawa i być interpretowane ściśle z jego literą.

W związku z tym tylko otrzymanie odszkodowania lub zadośćuczynienia opisanego w art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych pozwala na zastosowanie tego zwolnienia.

Zastosowanie zwolnienia z art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wymaga łącznego spełnienia następujących warunków:

-     otrzymane świadczenie musi być odszkodowaniem lub zadośćuczynieniem,

-     odszkodowanie lub zadośćuczynienie musi być przyznane na podstawie: ustawy, przepisów wykonawczych do ustawy, układów zbiorowych pracy lub innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów lub statutów, o których mowa w art. 9 § 1 ustawy Kodeks pracy,

-     wysokość bądź zasady ustalania odszkodowania lub zadośćuczynienia muszą wprost wynikać z ww. aktów,

-     nie mogą zachodzić wyłączenia, o jakich mowa w lit. a-g art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Z wniosku i jego uzupełnienia wynika, że był Pan zatrudniony na podstawie umowy o pracę na pełny wymiar czasu pracy, na stanowisku Dyrektora. Pomiędzy Panem a pracodawcą powstał spór co do tego, czy doszło do skutecznego rozwiązania stosunku pracy. W związku z powyższym wystąpił Pan przeciwko pracodawcy z powództwem do sądu pracy o ustalenie istnienia stosunku pracy oraz dopuszczenie Pana do pracy. Na mocy planowanej ugody sądowej pracodawca zobowiązał się do zapłaty w ratach na Pana rzecz łącznej kwoty 260 000 zł tytułem odszkodowania za szkodę powstałą po Pana stronie wskutek spornych działań pracodawcy dotyczących ustania albo dalszego trwania stosunku pracy oraz wskutek pozbawienia Pana możliwości faktycznego wykonywania pracy w warunkach wynikających z umowy o pracę. Wskazuje Pan, że świadczenie objęte ugodą sądową nie stanowi wynagrodzenia za pracę, wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy, ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy, premii, nagrody, odprawy, odszkodowania z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia, odszkodowania z tytułu zakazu konkurencji ani żadnego innego świadczenia należnego Panu na podstawie stosunku pracy jako ekwiwalent za wykonaną pracę albo za gotowość do jej wykonywania. Kwota odszkodowania nie jest powiązana z Pana wynagrodzeniem, będzie miała charakter kompensacyjny.

W ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych ustawodawca nie zdefiniował pojęcia odszkodowania czy zadośćuczynienia. Nie oznacza to jednak dowolności w ich rozumieniu. Jak wynika bowiem z orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z 12 kwietnia 2011 r. sygn. akt SK 62/08:

Odwołując się zatem do prawa cywilnego, świadczenie odszkodowawcze to najogólniej świadczenie mające na celu naprawienie wyrządzonej szkody. Szkodą jest uszczerbek jakiego doznał poszkodowany wbrew jego woli we wszelkiego rodzaju dobrach przez prawo chronionych. Chodzi więc zarówno o uszczerbek majątkowy, jak i niemajątkowy. Uszczerbek niemajątkowy jest określany terminem „krzywda”. Pod tym pojęciem należy rozumieć wszelkie negatywne przeżycia człowieka wyrażające się zarówno w cierpieniu fizycznym, jak i psychicznym, wywołane czynem niedozwolonym. Do naprawienia krzywdy odnosi się termin „zadośćuczynienie”, natomiast „odszkodowanie” wiąże się z naprawieniem uszczerbku majątkowego.

W Kodeksie cywilnym świadczenie odszkodowawcze wynika głównie z tytułu odpowiedzialności deliktowej - wynikającej z czynów niedozwolonych (art. 415 i następne) lub odpowiedzialności kontraktowej – powstającej z mocy umowy (art. 471 i następne), a co za tym idzie jest następstwem czynu niedozwolonego lub niewykonania bądź nienależytego wykonania zobowiązania.

Powyższe regulacje mają również zastosowanie do przepisów prawa pracy, choć w ograniczonym zakresie. Jak stanowi bowiem art. 300 Kodeksu pracy:

Powyższe oznacza, że przepisy Kodeksu cywilnego wybrane do zastosowania w prawie pracy (stosunku pracy) nie mogą się sprzeciwiać ogólnym normom prawa pracy, mającym podstawowe znaczenie dla regulacji stosunków pracy.

Przepisy Kodeksu pracy, posługują się terminami „odszkodowanie” oraz „zadośćuczynienie” w odniesieniu do konkretnych świadczeń pracowniczych, do których uprawniony jest pracownik lub były pracownik (np. w art. 18^3d, art. 36¹ § 2, art. 45, art. 50, art. 56, art. 94³ § 3, art. 99, art. 101² Kodeksu pracy).

W kontekście rozwiązania umowy o pracę ustawodawca przewiduje odszkodowanie w sytuacji gdy wypowiedzenie umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony jest nieuzasadnione lub narusza przepisy o wypowiadaniu umów o pracę (art. 45 Kodeksu pracy), przepisy o wypowiadaniu warunków pracy i płacy (art. 45 w zw. z art. 42 § 1 Kodeksu pracy) bądź rozwiązano umowę o pracę bez wypowiedzenia z naruszeniem przepisów o rozwiązywaniu umów o pracę w tym trybie (art. 56 Kodeksu pracy).

Zgodnie z art. 45 § 1 Kodeksu pracy:

W myśl art. 45 § 2 Kodeksu pracy:

Jednakże na podstawie art. 45 § 3 Kodeksu pracy:

Zgodnie z art. 47¹ Kodeksu pracy:

Odszkodowanie, o którym mowa w art. 45, przysługuje w wysokości wynagrodzenia za okres od 2 tygodni do 3 miesięcy, nie niższej jednak od wynagrodzenia za okres wypowiedzenia.

W świetle art. art. 52 § 1 Kodeksu pracy:

Pracodawca może rozwiązać umowę o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika w razie:

Stosownie do art. 30 § 1 pkt 1 ustawy Kodeks pracy:

Funkcję odszkodowawczą w Kodeksie pracy oraz w Kodeksie cywilnym pełnią wyłącznie te świadczenia, których celem jest zrekompensowanie pracownikowi skutków zdarzeń, które noszą cechy czynu niedozwolonego lub zawinionego przez pracodawcę. Potwierdza to wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 27 listopada 2007 r., sygn. akt SK 18/05, w którym Trybunał Konstytucyjny uznał, że:

W orzecznictwie Sądu Najwyższego podkreśla się również, że odszkodowanie należne pracownikowi z tytułu bezprawnego rozwiązania stosunku pracy lub bezprawnego wypowiedzenia dotychczasowych warunków pracy i płacy nie pozostaje w żadnej relacji do ewentualnej szkody, co oznacza, że przysługuje za samo bezprawne działanie pracodawcy, niezależnie od tego, czy jakakolwiek szkoda po stronie pracownika powstała. Odszkodowania takie traktowane są bowiem jak szczególny rodzaj odszkodowania ustawowego, należnego bez względu na to, czy pracownik – na skutek niezgodnego z prawem postępowania pracodawcy – poniósł szkodę w ogóle, lub poniósł ją w większym lub mniejszym rozmiarze niż odszkodowanie przysługujące w kwocie z góry określonej w przepisach Kodeksu pracy. W judykaturze przypisuje się zresztą temu odszkodowaniu charakter kompensacyjno-sankcyjny, wynikający z unormowania zabezpieczającego pracownika przed bezprawnym działaniem pracodawcy.

Uwzględniając powyższe stwierdzić należy, że kwota, która zostanie wypłacona na Pana rzecz, wynikająca z zawartej ugody sądowej, nie będzie stanowiła odszkodowania, którego wysokość lub zasady ustalania wynikają z regulacji, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Bowiem jak wynika z wniosku i jego uzupełnienia, zawarcie ugody ma na celu wyłącznie definitywne zakończenie sporu sądowego oraz zapobieżenie dalszym postępowaniom dotyczącym tego samego stosunku prawnego. Ugoda będzie miała charakter ugody sądowej zawartej w celu polubownego zakończenia sporu co do istnienia stosunku pracy oraz dopuszczenia Pana do pracy. Strony zamierzają w ugodzie uregulować sporny stan prawny w ten sposób, że zgodnie postanowią, iż stosunek prac zostanie rozwiązany za porozumieniem stron z określonym dniem wskazanym w ugodzie.

Zatem mając na uwadze powyższe, do odszkodowania, które Pan otrzyma nie będzie miało zastosowania zwolnienie, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W odniesieniu natomiast do zwolnienia określonego w art. 21 ust. 1 pkt 3b ww. ustawy, wyjaśnić należy, że obejmuje on swym zakresem odszkodowania lub zadośćuczynienia przyznane na podstawie wyroku lub ugody sądowej, których wysokość lub zasady ustalania nie wynikają wprost z regulacji wskazanych w art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy. Przy czym ze zwolnienia, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy wyłączone są świadczenia otrzymane w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą oraz świadczenia dotyczące korzyści, które podatnik mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.

Z opisu sprawy wynika, że wysokość odszkodowania została wynegocjowana przez strony jako adekwatna do poniesionej przez Pana szkody oraz w związku z potrzebą zakończenia sporu, w tym usunięcia stanu niepewności prawnej oraz umożliwienia przeorganizowania pracy O. Postanowienie to będzie miało na celu wyłącznie definitywne zakończenie sporu sądowego oraz zapobieżenie dalszym postępowaniom dotyczącym tego samego stosunku prawnego. Ugoda będzie miała charakter ugody sądowej zawartej w celu polubownego zakończenia sporu co do istnienia stosunku pracy oraz dopuszczenia Pana do pracy. Strony zamierzają w ugodzie uregulować sporny stan prawny w ten sposób, że zgodnie postanowią, iż stosunek prac zostanie rozwiązany za porozumieniem stron z określonym dniem wskazanym w ugodzie. Podkreśla Pan, że świadczenie pieniężne przewidziane w ugodzie nie będzie stanowiło odszkodowania za niezgodne z prawem rozwiązaniem umowy o pracę, odprawy z tytułu rozwiązania stosunku pracy, wynagrodzenia za pracę, wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy ani zapłaty za zgodę na rozwiązanie stosunku pracy. Świadczenie wskazane we wniosku będzie dotyczyło szkody rzeczywistej oraz krzywdy niemajątkowej. Szkoda rzeczywista polegała na negatywnych następstwach spornych działań pracodawcy dotyczących ustania albo dalszego trwania stosunku pracy, w tym na naruszeniu Pana stabilności sytuacji zawodowej, konieczności podjęcia działań prawnych w celu ochrony swoich praw, konieczności prowadzenia postępowania sądowego oraz poniesieniu konsekwencji wynikających z niepewności co do dalszego istnienia stosunku pracy. Ostateczna kwota świadczenia zostanie ustalona w ugodzie sądowej zawartej przed sądem pracy. Jej wysokość będzie wynikiem ugodowego określenia przez strony rozmiaru szkody oraz krzywdy niemajątkowej, a także będzie uwzględniała potrzebę polubownego i definitywnego zakończenia sporu sądowego dotyczącego istnienia stosunku pracy oraz dopuszczenia Pana do pracy.

Kwestia ugody została zdefiniowana w art. 917 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 795) Kodeks cywilny:

Powołana definicja ugody pozwala wyróżnić elementy konstrukcyjne tej instytucji. Po pierwsze, zauważyć należy, że umowa ta może być zawarta wyłącznie w sytuacji, gdy między stronami stosunku prawnego istnieje niepewność albo spór, co do roszczeń wynikających z tego stosunku. Po drugie, celem zawarcia ugody jest uchylenie tej niepewności lub sporu. Wreszcie po trzecie, strony dążą do osiągnięcia celu przez wzajemne ustępstwa. Tak więc nieodłącznym elementem ugody są wzajemne ustępstwa stron. W literaturze przedmiotu podkreśla się, że z ustępstwem mamy do czynienia, gdy ktoś rezygnuje z jakiegoś warunku, wymagania, zmniejsza swoje żądania, czy też odstępuje od nich. Ustępstwa mogą polegać m.in. na zrzeczeniu się uprawnień, czy też zarzutów, zaciąganiu zobowiązań, obniżeniu świadczenia itp.

Przyznanie przez pracodawcę różnorodnych dodatkowych świadczeń – nawet jeśli nazywane są przez strony umowy „odszkodowaniem” – nie oznacza, że takie świadczenia mają każdorazowo charakter odszkodowawczy, zmierzają do naprawienia szkody. Nie nazwa, lecz rzeczywisty charakter świadczenia decyduje o tym, czy przybiera ono cechy odszkodowania, czy też nie.

Powyższe znajduje potwierdzenie w wyrokach sądów, m.in. w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 13 lutego 2019 r. sygn. akt I SA/Gl 1008/18, w którym Sąd wskazał, że:

Podobne stanowisko można znaleźć w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 26 lipca 2017 r., sygn. akt III SA/Wa 2219/16:

Zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie podkreśla się szczególną przyczynę prawną ugody. Oznacza to, że ugoda nie tworzy nowego stosunku prawnego, a jedynie odnosi się do istniejącego stosunku prawnego (w omawianym stanie faktycznym stosunku pracy) stanowiącego podstawę powództwa, a tym samym podstawę zawarcia ugody.

W konsekwencji, w przypadku, w którym wypłata świadczenia następuje na podstawie zawartego przez strony porozumienia (ugody sądowej), a więc wyrażonej w ten sposób woli takiego ułożenia wzajemnych relacji prawnych, nie może być mowy o bezprawności działania i naprawieniu wyrządzonej szkody lub krzywdy.

Podkreślić również należy, że przepisy Kodeksu pracy nie przewidują wypłaty odszkodowania w sytuacji rozwiązania umowy o pracę za porozumieniem stron. Stosownie do przytoczonych wyżej przepisów Kodeksu pracy, odszkodowanie przysługuje wyłącznie w sytuacji, gdy wypowiedzenie umowy jest nieuzasadnione lub narusza przepisy o wypowiadaniu umów o pracę.

Zatem w sytuacji gdy w toku postępowania strony nie doprowadzą do przywrócenia do pracy (nastąpi rozwiązanie umowy za porozumieniem stron), a na podstawie zawartej ugody sądowej zostaną świadomie ukształtowane wzajemne rozliczenia (czyli za zgodą pracownika), to otrzymane świadczenie nie może zostać uznane za świadczenie należne za szkodę rzeczywistą oraz krzywdę majątkową. Pomimo, że świadczenie to ma zostać wypłacone na podstawie ugody sądowej, to nie dotyczy ono szkody rzeczywistej. Zgodnie z tym co Pan wskazał świadczenie to ma na celu definitywne zakończenie sporu sądowego oraz zapobieżenie dalszym postępowaniom dotyczącym tego samego stosunku prawnego. Ugoda będzie miała charakter ugody sądowej zawartej w celu polubownego zakończenia sporu co do istnienia stosunku pracy oraz dopuszczenia Pana do pracy. Strony zamierzają w ugodzie uregulować sporny stan prawny w ten sposób, że zgodnie postanowią, iż stosunek prac zostanie rozwiązany za porozumieniem stron z określonym dniem wskazanym w ugodzie.

Zatem świadczenie takie nie może korzystać ze zwolnienia przedmiotowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Skoro więc świadczenie wynikające z zawartej ugody nie korzysta ze zwolnienia przedmiotowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a ustawodawca nie przewidział żadnego innego zwolnienia dla tego typu świadczeń, to stanowi ono przychód ze stosunku pracy, o którym mowa w art. 12 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podlegający opodatkowaniu tym podatkiem, bowiem jego wypłata ma swe źródło w uprzednio łączącym pracownika z pracodawcą stosunku pracy.

Reasumując, świadczenie określone w ugodzie sądowej, która zostanie zawarta pomiędzy Panem a byłym pracodawcą, stanowić będzie dla Pana przychód ze stosunku pracy, który nie będzie korzystał ze zwolnienia od opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Zatem Pana stanowisko jest nieprawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.

• Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

• Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego ....Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·         w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·         w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.