Interpretacja indywidualna – stanowisko w części prawidłowe i w części nieprawidłowe

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych:

• w zakresie pytania nr 1 – jest nieprawidłowe,
• w pozostałym zakresie – jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

26 maja 2026 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełniła go Pani pismami z 7 lipca 2026 r. oraz 25 sierpnia 2026 r. - w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

… marca 2005 r. zawarta została pomiędzy Bankiem, a Panią umowa o kredyt hipoteczny nr dalej jako: „Umowa” opiewająca na kwotę … zł. Kredyt został wypłacony jednorazowo. Środki w wysokości … zł zostały przeznaczone na zakup gotowego mieszkania na rynku wtórnym, kwota … zł została przeznaczona na refinansowanie kosztów z ostatnich 12 m-cy, oraz kwota … zł na koszty wliczone w kredyt. W kredytowanej nieruchomości nigdy nie była prowadzona działalność gospodarcza. Obecnie kredytowana nieruchomość jest przedmiotem najmu. Kredyt został zabezpieczony poprzez ustanowienie hipoteki na ww. nieruchomości.

Kwota … zł stanowiła wysokość zadatku uiszczonego na poczet zakupu nieruchomości. Z kolei na kwotę … zł, która to określona została jako koszty wliczone w kredyt składa się kwota … zł z tytułu kosztów notarialnych oraz … zł tytułem pobranej prowizji.

Aneksem do umowy z .. listopada 2006 r. zwiększono kwotę udzielonego kredytu o kwotę … zł, która to została przeznaczona na modernizację i remont domu lub mieszkania. Zgodnie z umową kredytową został udzielony łącznie na kwotę … zł. Kredyt był indeksowany do CHF, po przeliczeniu wypłaconej kwoty zgodnie z kursem kupna CHF według tabeli kursów walut Banku Millennium w dniu uruchomienia kredytu. Kredytobiorcy został wypłacony kredyt w łącznej wysokości … zł, co stanowiło równowartość … CHF.

Pomiędzy stronami umowy powstał spor dotyczący skuteczności poszczególnych postanowień umownych i całej umowy (oraz jej ważności), która zawisła w sprawie z sygn. akt … o ustalenie i zapłatę toczącej się przed Sądem Okręgowym w .... z powództwa Kredytobiorcy przeciwko Bankowi. Kredytobiorczyni wniosła o:

1)  ustalenie, że nie istnieje stosunek prawny wynikający z umowy kredytu z … marca 2005 r. (data podpisu … marca 2005 r.) nr … zawartej pomiędzy Panią (w dacie zawarcia umowy …) a Bankiem;

2)  zasądzenie od pozwanego na rzecz powódki kwoty … zł (słownie złotych polskich: …) wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w wysokości określonej w art 481 § 1 i 2 k.c liczonymi od … maja 2022 r. do dnia zapłaty stanowiących nienależnie pobrane przez bank świadczenia na podstawie całkowicie nieważnej umowy kredytowej z … marca 2005 r. (data podpisu przez strony … marca 2005 r.) nr...

W związku z tym, że zamiarem zarówno Banku jak i Kredytobiorczyni było polubowne zakończenie sporu i uchylenie stanu niepewności co do roszczeń wynikających z umowy, mające na celu polubowne załatwienie sporu … marca 2026 r. doszło do zawarcia ugody pozasądowej. Jak wynika z treści ugody zawartej pomiędzy stronami w księgach rachunkowych na dzień … marca 2026 r. wysokość zadłużenia Kredytobiorcy z tytułu umowy wynosiła … CHF, z czego kwota kapitału kredytu wynosiła … CHF, a kwota odsetek naliczonych do … marca 2026 r. wynosiła … CHF, co oznaczało że po przeliczeniu na walutę polską po kursie…, zadłużenie Kredytobiorcy na dzień … marca 2026 r. wynosiło …PLN.

Na mocy postanowień ugody Bank zwolnił Kredytobiorcę z długu w kwocie … CHF, tj. w całości, a Kredytobiorca to zwolnienie z długu przyjął. Wobec zawarcia ugody Bank zobowiązał się do zapłaty na rzecz kredytobiorcy:

• … zł tytułem zwrotu części kosztów postępowania sądowego, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego wynikających z rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. 2018, poz. 265),
• … zł tytułem zwrotu opłaty od pozwu,
• … zł tytułem dodatkowej kwoty pieniężnej stanowiącej częściowy zwrot spłaconych przez Kredytobiorcę rat kredytowych.

Uzupełnienie opisu stanu faktycznego

W piśmie z 7 lipca 2026 r. stanowiącym uzupełnienie wniosku wskazała Pani, że:

1.  Czy celem zaciągniętego kredytu było zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych:

• jednego gospodarstwa domowego albo
• więcej niż jednego gospodarstwa domowego, w przypadku gdy osoby fizyczne mające zajmować wspólnie jeden budynek mieszkalny, nie mniej niż jedna osoba fizyczna z każdego takiego gospodarstwa, są osobami zaliczonymi do I grupy podatkowej w rozumieniu art. 14 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz.U. z 2023 r. poz. 1774 i 1843).

Odpowiedź: Celem zaciągniętego kredytu było zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych wyłącznie jednego gospodarstwa domowego.

2.  Czy była Pani jedynym kredytobiorcą zawierającym umowę o kredyt hipoteczno-konsolidacyjny? W przypadku współkredytobiorców prosimy wskazać, czy wszyscy kredytobiorcy odpowiadają za spłatę kredytu solidarnie, a więc do pełnej wysokości? W przypadku współkredytobiorców proszę wskazać czy umorzenie przez bank kwoty kredytu będzie dotyczyło wszystkich współkredytobiorców i skutkowało wygaśnięciem zobowiązania wobec banku w całości po stronie każdego ze współkredytobiorców?

Odpowiedź: Jest Pani jedyną kredytobiorczynią zawierającą umowę nr … z … marca 2005 r.

3.  Czy nieruchomość, której dotyczył kredyt jest położona w Polsce lub innym państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego albo w Konfederacji Szwajcarskiej?

Odpowiedź: Kredytowana nieruchomość położona jest w …

4.  Na jakiej konkretnie nieruchomości (prawie majątkowym) kredyt hipoteczny został zabezpieczony hipoteką − prosimy wskazać dokładną datę nabycia, miejsce położenia tej nieruchomości i tytuł prawny przysługujący do niej?

Odpowiedź: Zabezpieczeniem spłaty kredytu było ustanowienie hipoteki kaucyjnej do kwoty … zł na spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego położonego w … Ww. nieruchomość stanowi Pani własność. Lokal został zakupiony … marca 2005 r. na mocy aktu notarialnego Repertorium A nr...

5.  Czy bank, z którym zawarła Pani umowę kredytową dotyczącą kredytu był podmiotem, którego działalność podlega nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym, uprawnionym do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw regulujących zasady funkcjonowania takich podmiotów?

Odpowiedź: Bank...S.A. był podmiotem, którego działalność podlega nadzorowi państwowego organu nadzory nad rynkiem finansowym.

6.  Czy kredyt został zabezpieczony w postaci hipoteki ustanowionej na nieruchomości lub udziale w nieruchomości lub prawie wieczystego użytkowania gruntu lub udziale w takim prawie, lub spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego lub udziale w takim prawie, lub prawie do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziale w takim prawie?

Odpowiedź: Spłata kredytu była zabezpieczona m.in. poprzez ustanowienie hipoteki opisanej w pkt 4 powyżej.

7.  Na modernizację i remont jakiej konkretnie nieruchomości (domu, mieszkania) została przeznaczono kwota … zł uzyskana na podstawie aneksu do umowy kredytu?

Odpowiedź: Kwota … zł została przeznaczona na modernizację i remont nieruchomości położonej w …

8.  Co składa się na kwotę objętą ugodą – kwotę, w stosunku do której został Pan jako kredytobiorca/współkredytobiorca zwolniony z długu, tj. czy jest to kwota kapitału, kwota odsetek skapitalizowanych, kwota tzw. odsetek karnych (odsetek od zadłużenia przeterminowanego) opłaty, jeżeli ich poniesienie przez kredytobiorców było niezbędne do zawarcia umowy kredytu, z wyjątkiem kosztów usług dodatkowych, w szczególności ubezpieczeń? Jeżeli w skład ww. kwoty wchodzi kwota odsetek karnych (odsetek od zadłużenia przeterminowanego), to czy w zawartej umowie kredytu określone zostały jednoznacznie, wiążące dla stron umowy, zasady naliczenia takich odsetek?

Odpowiedź: Kwota w stosunku do której została Pani zwolniona z długu tj. … CHF stanowiła kwotę kapitału kredytu w wysokości … CHF oraz kwotę odsetek w wysokości … CHF.

9.  Czy kwota, którą Pani otrzymała jest:

a)  zwrotem środków, które zostały wpłacone do banku tytułem spłaty rat kredytowo-odsetkowych, a które w wyniku ponownego przeliczenia zobowiązań kredytowych według kursów waluty przyjętych w ugodzie, zostały uznane za nadpłatę kredytu;

b)  zwrotem środków wpłaconych wcześniej do banku, które zostały w ugodzie uznane za nienależne bankowi z innych powodów (jakich?)?

Odpowiedź: Kwota, którą Pani otrzymała jest zwrotem środków, które został wpłacone do banku tytułem spłaty rat kapitałowo-odsetkowych, które to zostały uznane za nadpłatę.

10.  Czy zwrot ww. środków pieniężnych:

a)  to odszkodowanie ze strony banku (jeśli tak, za jakie szkody)?

b)  to wynagrodzenie za zaniechanie dochodzenia przez Panią roszczeń wobec banku na drodze sądowej lub odstąpienie od takich roszczeń?

c)  to zadośćuczynienie ze strony banku na Pani rzecz (jeśli tak, z tytułu jakich krzywd)?

d)  to świadczenie z tytułu kredytu mieszkaniowego związanym z powstaniem przychodu z tytułu zastosowania ujemnego oprocentowania?

Odpowiedź: Środki, które Pani otrzymała nie stanowią odszkodowania, zadośćuczynienia, wynagrodzenia za zaniechanie przez Panią roszczeń, ani świadczeń z tytułu kredytu mieszkaniowego związanego z powstaniem przychodu z tytułu zastosowania ujemnego oprocentowania. Kwota, którą Bank Pani zwrócił jest elementem wzajemnego rozliczenia stron w ramach ugody kończącej spór dotyczący umowy kredytu. Kwota ta stanowi różnicę pomiędzy sumą rat kapitałowo-odsetkowych wpłaconych przez Panią, a kwotą udostępnionego Pani kapitału kredytu.

11.  Kiedy Bank wypłacił Pani dodatkowa kwotę pieniężną, wynikającą z zawartej ugody?

Odpowiedź: Bank wypłacił Pani kwotę wynikającą z zawartej ugody 30 marca 2026 r.

12.  Czy cała kwota zwrotu/umorzenia przez Bank będzie przypadała na Panią?

Odpowiedź: Cała kwota zwrotu/umorzenia przypada na Panią.

13.  Czy w przeszłości korzystała Pani z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej inwestycji mieszkaniowej?

Odpowiedź: W przeszłości nie korzystała Pani z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej inwestycji mieszkaniowej.

W piśmie z 25 sierpnia 2026 r. stanowiącym kolejne uzupełnienie wniosku wskazała Pani, że:

1)  Czego konkretnie dotyczyła pobrana prowizja w kwocie … zł? Należy szczegółowo wyjaśnić?

Odpowiedź: Prowizja w wysokości … zł stanowi prowizję za udzielenie kredytu.

2)  Czy zwrot na Pani rzecz kosztów zastępstwa procesowego w kwocie … zł oraz opłaty od pozwu w kwocie …zł, jest równy kwocie poniesionych opłat i nie przewyższa faktycznie poniesionych przez Panią wydatków?

Odpowiedź: Zwrot na Pani rzecz kosztów zastępstwa w wysokości … zł oraz opłaty od pozwu w kwocie …zł są równe kwocie poniesionych przez Panią opłat i nie przewyższają faktycznie poniesionych wydatków.

3)  Czy zapadł już wyrok w sprawie unieważnienia umowy kredytu, jeżeli tak, to należy wskazać kiedy (dzień- miesiąc-rok jego uprawomocnienia) i jakie ustalenia z niego wynikają?

Odpowiedź: W związku z zawarciem pozasądowej doszło do cofnięcia powództwa i umorzenia postępowania sądowego. Postanowieniem z … r. Sąd Okręgowy w … Wydział Cywilny na podstawie art. 355 k.p.c. w zw. z art. 203 § 1 k.p.c. umorzył postępowanie w sprawie.

4)  Czy w ugodzie zawartej z bankiem zostało potwierdzone unieważnienie umowy kredytowej przez Sąd?

Odpowiedź: W ugodzie zawartej z bankiem nie zostało potwierdzone unieważnienie umowy przez Sąd.

Pytania

1)  Czy w związku z umorzeniem zadłużenia kredytowego przez Bank może Pani skorzystać z zaniechania w całości, czy też proporcjonalnie do celu przeznaczenia środków z umowy kredytu poboru podatku dochodowego na mocy rozporządzenia Ministra Finansów z 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe?

2)  Czy w związku z otrzymaniem od Banku na mocy ugody kwotę … zł stanowiącej zwrot kosztów postępowania tj. kwoty … zł tytułem opłaty od pozwu oraz … zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego musi Pani zapłacić od niej podatek, czy jest to kwota objęta art. 21 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?

3)  Czy w związku z otrzymaniem od Banku na mocy ugody kwotę … zł stanowiącej częściowy zwrot nadpłaconych przez Panią rat kredytowych musi Pani zapłacić podatek dochodowy od osób fizycznych, czy jest to kwota objęta zwolnieniem od podatku, czy też jest Pani zwolniona od poboru podatku proporcjonalnie do przeznaczenia kwoty kapitału kredytu?

Pani stanowisko w sprawie

Ad. 1

W Pani ocenie spełnia Pani wymogi zaniechania poboru podatku dochodowego wskazane w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 roku w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe proporcjonalnie do celu na jaki został przeznaczony kapitał kredytu.

Zgodnie z celem umowy 72,02 % kwoty kredytu zostało przeznaczone na nabycie lokalu mieszkalnego, 17,51% tej kwoty na remont i modernizację nabytego lokalu, 8,00 % na refinansowanie zadatku uiszczonego na poczet ceny nieruchomości, 1,65% na finansowanie kosztów notarialnych oraz 0,82% na sfinansowanie prowizji.

Pani zdaniem jest Pani zwolniona z obowiązku odprowadzenia podatku od kwoty wskazanej w ugodzie tj. kwoty umorzonego zadłużenia po spełnieniu przesłanek w nim wymienionych proporcjonalnie do wydatkowania kwoty uzyskanej z umowy kredytu. Kwota uzyskana z umowy kredytu została przeznaczona min. na zakup lokalu mieszkalnego na rynku wtórnym. Nie korzystała Pani wcześniej z umorzenia kredytu hipotecznego. W związku z powyższym przysługuje Pani zwolnienie od poboru podatku dochodowego proporcjonalnie do kwoty przeznaczonej na zakup nieruchomości.

W zakresie umorzenia kwoty wynoszącej … zł stanowiąca 27,98 % całej kwoty umorzenia obliczona jako stosunek pomiędzy kwotą przeznaczoną na inne cele niż nabycie nieruchomości, a kwotą wypłaconego kapitału kredytu, nie podlega zaniechaniu poboru podatku dochodowego objętego ww. rozporządzeniem. Od tak ustalonej kwoty będę zobowiązana do uiszczenia podatku dochodowego. Takie stanowisko zostało również podzielone w interpretacji podatkowej z 6 maja 2026 roku sygn. 0113-KDIPT2-2.4011.190.2026.3.DA

Ad. 2

W ugodzie Bank zobowiązał się zwrócić na Pani rzecz kwotę … zł. tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego oraz … zł tytułem zwrotu opłaty od pozwu.

Pani zdaniem, koszty procesu w tym koszty zastępstwa procesowego mają charakter zwrotu wydatków poniesionych przez Panią jako strony powodowej. Mając zatem na uwadze zwrotny charakter kosztów postępowania sądowego należałoby uznać, że zwrot ten nie rodzi obowiązku dodatkowego w świetle przepisów ww. ustawy. W Pani ocenie, kwota ta stanowi jedynie zwrot poniesionych wcześniej nakładów, a ich zwrot nie bodzie przysporzeniem majątkowym.

Ad. 3

W zakresie kwoty dodatkowej tj. … zł stanowiącej częściowy zwrot nadpłaconych rat kapitałowo odsetkowych, Pani zdaniem spełnia wymogi zaniechania poboru podatku dochodowego wskazane w ww. rozporządzeniu Ministra Finansów w całości. W Pani ocenie zwrot środków przez Bank będzie w całości neutralny podatkowo. Ww. kwot stanowi zwrot środków, które wcześniej uiściła Pani na rzecz Banku na podstawie całkowicie nieważnej umowy kredytu. Tożsame stanowisko zostało zaprezentowane w indywidualnej interpretacji podatkowej z 31 marca 2026 roku sygn. 0114-KDIP3-2.4011.149.2026.2.BM.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest w części prawidłowe i w części nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z treścią art. 9 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.):

Stosownie do art. 9 ust. 2 ww. ustawy:

Jak stanowi art. 11 ust. 1 cytowanej ustawy:

Jak wynika z powołanego przepisu, ustawodawca przyjął zasadę, że przychodem są:

• pieniądze i wartości pieniężne, które zostały otrzymane przez podatnika – tj. takie pieniądze i wartości pieniężne, które podatnik rzeczywiście „dostał, odebrał, zainkasował, objął w posiadanie”;
• pieniądze i wartości pieniężne, które zostały postawione do dyspozycji podatnika – tj. takie przysporzenia, które zostały mu faktycznie udostępnione/przekazane do odbioru; takie pieniądze i środki pieniężne, które podatnik ma możliwość włączyć do swojego władztwa, a więc ma możliwość skorzystania z tychże pieniędzy i wartości pieniężnych i nie jest to uzależnione od dodatkowej zgody osoby stawiającej określone pieniądze i wartości pieniężne do dyspozycji podatnika.

Pojęcie przychodu wiąże się zatem z przysporzeniem majątkowym po stronie podatnika, z wartością wchodzącą do jego majątku. Przychodami w rozumieniu art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych mogą być tylko takie świadczenia, które nie mają charakteru zwrotnego. Skoro bowiem przychód jest określonym przyrostem majątkowym po stronie podatnika jego otrzymanie musi mieć charakter definitywny.

Za przychody należy zatem uznać każdą formę przysporzenia majątkowego, zarówno formę pieniężną jak i niepieniężną, w tym nieodpłatne świadczenia otrzymane przez podatnika.

Dla celów podatkowych przyjmuje się, że nieodpłatne świadczenie obejmuje każde działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności podmiotów, których skutkiem jest przysporzenie majątku innej osoby, mające konkretny wymiar finansowy.

Ustawodawca tworząc system opodatkowania dochodów osób fizycznych miał na względzie, że przysporzenia uzyskiwane przez osoby fizyczne mogą być skutkiem różnych rodzajów czynności i zdarzeń. Stworzył więc klasyfikację tych przysporzeń w oparciu o kryterium źródła przychodów i system ich opodatkowania uwzględniający specyfikę poszczególnych źródeł przychodów. W języku powszechnym mianem „źródła” określane jest „to, co stanowi początek czegoś”, „przyczyna czegoś”, a synonimami tego pojęcia są m.in. czynnik sprawczy, powód, pochodzenie.

Źródła przychodów

W myśl art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Stosownie do art. 20 ust. 1 ww. ustawy:

Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności”, wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.

W opisie sprawy wskazała Pani, że … marca 2005 r. (data podpisania umowy … marca 2005 r.) zawarła z Bankiem umowa o kredyt hipoteczny opiewająca na kwotę … zł. Środki w wysokości … zł zostały przeznaczone na zakup gotowego mieszkania na rynku wtórnym, kwota … zł została przeznaczona na refinansowanie kosztów z ostatnich 12 m-cy (kwota ta stanowiła wysokość zadatku uiszczonego na poczet zakupu nieruchomości). Z kolei na kwotę … zł, która to określona została jako koszty wliczone w kredyt składa się kwota … zł z tytułu kosztów notarialnych oraz … zł tytułem pobranej prowizji. Kredyt został zabezpieczony poprzez ustanowienie hipoteki na ww. nieruchomości. Aneksem do umowy z … listopada 2006 r. zwiększono kwotę udzielonego kredytu o kwotę … zł, która to została przeznaczona na modernizację i remont domu lub mieszkania. Zgodnie z umową kredytową został udzielony łącznie na kwotę …. zł. Kredyt był indeksowany do CHF. Został Pani wypłacony kredyt w łącznej wysokości … zł, co stanowiło równowartość … CHF. Pomiędzy Panią a bankiem powstał spor dotyczący skuteczności poszczególnych postanowień umownych i całej umowy (oraz jej ważności), który zawisł przed Sądem Okręgowym. W związku z tym, że zamiarem zarówno Banku jak i Pani było polubowne zakończenie sporu i uchylenie stanu niepewności co do roszczeń wynikających z umowy, mające na celu polubowne załatwienie sporu … marca 2026 r. doszło do zawarcia ugody pozasądowej. Jak wynika z treści ugody zawartej pomiędzy stronami w księgach rachunkowych na dzień … marca 2026 r. wysokość zadłużenia Kredytobiorcy z tytułu umowy wynosiła … CHF, z czego kwota kapitału kredytu wynosiła … CHF, a kwota odsetek naliczonych do … marca 2026 r. wynosiła … CHF, co oznaczało że po przeliczeniu na walutę polską po kursie…, zadłużenie Kredytobiorcy na dzień … marca 2026 r. wynosiło … PLN. Na mocy postanowień ugody Bank zwolnił Panią z długu w kwocie … CHF, tj. w całości, a Pani to zwolnienie z długu przyjęła. W związku z zawarciem pozasądowej doszło do cofnięcia powództwa i umorzenia postępowania sądowego.

Umorzenie wierzytelności

Instytucja kredytu została uregulowana przepisami ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 38 ze zm.).

Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy:

Umorzenie wierzytelności następuje w przypadku zwolnienia z długu, czyli zrzeczenia się przez wierzyciela prawa do wierzytelności, bez uzyskania świadczenia ze strony dłużnika. Takie zrzeczenie się, pod warunkiem, że dłużnik je przyjmie, powoduje, że zobowiązanie wygasa.

Zgodnie bowiem z instytucją zwolnienia z długu uregulowaną w art. 508 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795):

Tak więc dla umorzenia wierzytelności koniecznym jest zgoda dłużnika (np. uzyskana w wyniku ugody, czy poprzez oświadczenie).

Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Tym samym, umorzoną Pani kwotę wierzytelności z tytułu zaciągniętego kredytu należy zakwalifikować do przychodu z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zaniechanie poboru podatku

Jednakże zgodnie z § 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (Dz. U. z 2025 poz. 1672):

Natomiast w myśl § 3 komentowanego rozporządzenia:

Z kolei § 4 cytowanego rozporządzenia stanowi, że:

Stosownie do § 4a tego rozporządzenia:

Zgodnie z treścią ww. art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Dochody, od których zaniechano poboru podatku nie są wykazywane w zeznaniach rocznych i nie podlegają opodatkowaniu oraz zgłoszeniu do urzędu skarbowego.

Wobec powyższego, ww. zaniechanie poboru podatku znajdzie zastosowanie do umorzonych od dnia 1 stycznia 2022 r. do dnia 31 grudnia 2026 r. osobom fizycznym kwot wierzytelności z tytułu kredytów zaciągniętych na cele mieszkaniowe i zabezpieczonych hipotecznie, udzielonych przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmioty uprawnione do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw, w przypadku, gdy kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, a w przypadku więcej niż jednego kredytu mieszkaniowego – gdy kredyty mieszkaniowe zostały zaciągnięte na realizację wyłącznie jednej inwestycji mieszkaniowej oraz w przypadku, gdy osoba fizyczna będąca stroną umowy kredytu mieszkaniowego nie korzystała z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej niż określona w lit. a) inwestycji mieszkaniowej (§ 1 ust. 1 pkt 1 lit. b ww. rozporządzenia). Kwota ww. wierzytelności może przy tym obejmować kapitał, odsetki, a także prowizje oraz poniesione opłaty niezbędne do zawarcia umowy kredytu mieszkaniowego, z wyjątkiem kosztów usług dodatkowych, w szczególności ubezpieczeń. Istotne jest, żeby kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Pani skutki podatkowe z tytułu umorzenia wierzytelności

Zgodnie z przedstawionym przez Panią opisem stanu faktycznego … marca 2005 r. (data podpisania umowy … marca 2005 r.) zawarta została pomiędzy Bankiem a Panią umowa o kredyt hipoteczny opiewający na kwotę … zł., którego celem był zakup gotowego mieszkania na rynku wtórnym Środki w wysokości:

• … zł zostało przeznaczone na zakup gotowego mieszkania,
• … zł została przeznaczona na refinansowanie kosztów z ostatnich 12 m-cy (zadatek uiszczony na poczet zakupu mieszkania),
• … zł z tytułu kosztów notarialnych,
• … zł tytułem pobranej prowizji od udzielonego kredytu.

Aneksem do umowy z .. listopada 2006 r. zwiększono kwotę udzielonego kredytu o kwotę … zł, która to została przeznaczona na modernizację i remont mieszkania.

W art. 21 ust. 25 pkt 1 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zostało wymienione nabycie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub udziału w takim prawie, prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziału w takim prawie.

Natomiast w art. 21 ust. 25 pkt 1 lit. d) ww. ustawy budowa, rozbudowa, nadbudowa, przebudowa lub remont własnego budynku mieszkalnego, jego części lub własnego lokalu mieszkalnego.

Zatem, do uzyskanego przez Panią przychodu związanego z umorzeniem wierzytelności z tytułu kredytu hipotecznego od kwoty umorzonej wierzytelności w części, w jakiej kwota kredytu zaciągnięta na zakup spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego, modernizację i remont tego lokalu mieszkalnego, koszty notarialne nabycia lokalu mieszkalnego oraz pobraną prowizję (tylko w części przypadającej na zakup spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego oraz modernizację i remont tego lokalu mieszkalnego), pozostaje do całkowitej kwoty zaciągniętego kredytu hipotecznego, zastosowanie znajduje zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe. Spełnia Pani bowiem wszystkie przesłanki umożliwiające zastosowanie ww. zaniechania w odniesieniu do tej części umorzonego kredytu.

Odnosząc się natomiast do części kredytu zaciągniętego na refinansowanie poniesionych wydatków na zadatek uiszczony na poczet zakupu nieruchomości, należy wyjaśnić, że zaciągnięcie kredytu na refinansowanie jest zdarzeniem rozumianym jako operacja pieniężna, polegająca na wykorzystaniu zewnętrznych funduszy pieniężnych w celu zastąpienia środków pierwotnie wydatkowanych na jakiś cel. Pojęcia kredyt refinansowy i kredyt na refinansowanie nie są tożsame.

Pojęcie kredyt refinansowy implikuje konieczność wcześniejszego zaciągnięcia kredytu, aby później możliwym było zaciągnięcie kredytu refinansowego na jego spłatę. Zatem, czynność refinansowania np. wpłaconego zadatku na zakup nieruchomości kredytem hipotecznym należy odróżnić od zaciągnięcia kredytu refinansowego. Otóż kredyt refinansowy przeznaczony jest na spłatę wcześniej zaciągniętego kredytu hipotecznego i jest on zabezpieczony na podstawie wartości aktualnie posiadanej nieruchomości.

Natomiast zwrot „refinansowanie” oznacza operację pieniężną polegającą na uzyskaniu zewnętrznych źródeł finansowania w celu zastąpienia środków własnych, które zostały wydatkowane na jakiś cel. W rezultacie, pierwotnie wydatkowane środki pieniężne mogą być niejako „ponownie” wykorzystane na dowolny cel. Środki z kredytu na refinansowanie, poniekąd zastępują środki uprzednio wydatkowane z własnych zasobów.

Z powyższego wynika zatem jednoznacznie, że analizowane zaniechanie może mieć zastosowanie do kredytu mieszkaniowego i kredytu refinansowego w sytuacji, gdy został on zaciągnięty na refinansowanie (zastąpienie) kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Natomiast przepis ten nie odnosi się do kredytów hipotecznych zaciągniętych na refinansowanie wydatków poniesionych ze środków własnych na cele mieszkaniowe. Tego rodzaju wydatek nie został wymieniony w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zatem w Pani sprawie, do kwoty kredytu stanowiącej refinansowanie wydatków poniesionych na zadatek uiszczony na poczet zakupu nieruchomości, nie mają zastosowania przepisy rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe.

Reasumując, przychodem niekorzystającym z zaniechania na podstawie ww. rozporządzenia Ministra Finansów, od którego powinna Pani zapłacić podatek dochodowy, jest kwota umorzonej wierzytelności, która odpowiadała części kredytu hipotecznego, w jakiej został on zaciągnięty na refinansowanie wydatków poniesionych przez Panią (tj. na zadatek uiszczony na poczet zakupu nieruchomości) oraz pobranej prowizji w części przypadającej na refinansowanie zadatku. Zatem od tej części umorzonej kwoty, w jakiej zgodnie z powyższymi wyjaśnieniami stanowi dla Pani przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu nieodpłatnych świadczeń, klasyfikowany do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ww. ustawy, powinna Pani zapłacić podatek dochodowy.

Wobec powyższego Pani stanowisko w zakresie pytania nr 1 uznałem za nieprawidłowe.

Pani skutki podatkowe z tytułu wypłaty kwoty określonej przez bank

Jak wynika z opisu sprawy, … marca 2026 r. doszło do zawarcia pomiędzy Panią a bankiem ugody pozasądowej. Bank zobowiązał się do zapłaty na Pani rzecz kwoty … zł tytułem dodatkowej kwoty pieniężnej stanowiącej częściowy zwrot spłaconych przez Panią rat kredytowych. Środki, które Pani otrzymała nie stanowią odszkodowania, zadośćuczynienia, wynagrodzenia za zaniechanie przez Panią roszczeń, ani świadczeń z tytułu kredytu mieszkaniowego związanego z powstaniem przychodu z tytułu zastosowania ujemnego oprocentowania. Kwota, którą Bank Pani zwrócił jest elementem wzajemnego rozliczenia stron w ramach ugody kończącej spór dotyczący umowy kredytu. Kwota ta stanowi różnicę pomiędzy sumą rat kapitałowo-odsetkowych wpłaconych przez Panią, a kwotą udostępnionego Pani kapitału kredytu.

Mając na uwadze powyższe, w przypadku dokonania przez Bank zwrotu nadpłaty rat kapitałowo-odsetkowych na Pani rzecz, to otrzymana przez Panią kwota nie stanowi przychodu podlegającego opodatkowaniu. Dla celów podatkowych zwrot taki jest obojętny podatkowo.

Podsumowując, w analizowanej sprawie wypłata przez Bank ww. kwoty nie spowodowała u Pani powstania przychodu w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, klasyfikowanego do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ww. ustawy, podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. W konsekwencji, nie ma Pani obowiązku zapłaty podatku dochodowego od wypłaconej przez Bank ww. kwoty.

Wobec powyższego Pani stanowisko w zakresie pytania nr 2 uznałem za prawidłowe.

Odnosząc się natomiast do skutków podatkowych otrzymania przez Panią kwoty 10 800 zł tytułem zwrotu części kosztów zastępstwa procesowego i kwoty 1 000 zł tytułem zwrotu opłaty od pozwu wskazać należy, że zgodnie z art. 98 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego(t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 468 ze zm.):

Stosownie do art. 98 § 2 cytowanej ustawy:

Z kolei w myśl art. 98 § 3 tej ustawy:

Zgodnie z art. 98 § 4 Kodeksu postępowania cywilnego:

Jak wynika z powyższych przepisów, koszty procesu mają charakter zwrotu wydatków poniesionych przez powoda. Zwrot ten nie rodzi więc obowiązku podatkowego w świetle przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, o ile kwota zwrotu kosztów postępowania nie będzie przewyższała faktycznie poniesionych przez powoda wydatków.

W tym miejscu należy ponownie wskazać, że – co do zasady – za przychody podatkowe uznaje się takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa, jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, które nie mają charakteru zwrotnego.

Jak wskazała Pani w opisie sprawy, kwoty, które zwrócił Pani bank na podstawie zawartej ugody są zwrotem części kosztów zastępstwa procesowego i zwrotem opłaty od pozwu. Zwrot na Pani rzecz ww. kosztów jest równy kwocie poniesionych przez Panią opłat i nie przewyższają faktycznie poniesionych wydatków. Wobec tego takie świadczenia pieniężne nie spowodowały uzyskania przez Panią przysporzenia majątkowego, faktycznego przyrostu Pani majątku. Otrzymane przez Panią kwoty stanowią zwrot Pani własnych pieniędzy. Tym samym z tego tytułu nie powstał po Pani stronie przychód w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Wypłata tych środków jest dla Pani neutralna podatkowo. Nie ma Pani obowiązku ich rozliczenia dla celów podatku dochodowego od osób fizycznych. Wobec braku przychodu do opodatkowania, nie jest Pan zobowiązany do zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych z tego tytułu.

Wobec powyższego Pani stanowisko w zakresie pytania nr 3 uznałem za prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Procedura wydawania indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego nie podlega regułom przewidzianym dla postępowania podatkowego, czy kontrolnego. Organ wydający interpretację indywidualną w trybie art. 14b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, opiera się wyłącznie na opisie stanu faktycznego podanego we wniosku – nie prowadzi postępowania dowodowego. Należy wskazać, że przy wydawaniu interpretacji organ dokonał wyłącznie analizy okoliczności podanych we wniosku. Rolą postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów podatkowych nie jest bowiem ustalanie, czy przedstawiony we wniosku stan faktyczny jest zgodny ze stanem rzeczywistym. Ustalenie stanu rzeczywistego stanowi domenę ewentualnego postępowania podatkowego. To na podatniku ciąży obowiązek udowodnienia w toku tego postępowania okoliczności faktycznych, z których wywodzi on dla siebie korzystne skutki prawne. Jeżeli zatem, przedstawiony we wniosku opis stanu faktycznego będzie różnił się od występującego w rzeczywistości, wówczas wydana interpretacja nie będzie chroniła Pani w zakresie przedstawionego stanu faktycznego.

Wyjaśnić również należy, że wydając interpretacje indywidualną tutejszy Organ nie dokonuje wyliczeń. Zgodnie bowiem z zasadą samoopodatkowania, obowiązującą w polskim systemie podatkowym, na podatniku spoczywa obowiązek dokonania oceny własnej sytuacji prawnopodatkowej, a po jej dokonaniu zachowania się zgodnie z przepisami prawa podatkowego, bowiem prawidłowość takiego wyliczenia podlega weryfikacji przez organ podatkowy w postępowaniu podatkowym. Dlatego też, tutejszy Organ nie odniósł się do kwot wskazanych we wniosku.

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

• Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pani do interpretacji.
•  Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

• Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego...

Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

• w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
• w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa.