0113-KDIPT2-3.4011.521.2026.2.KKA

Interpretacja indywidualna – stanowisko nieprawidłowe

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

30 czerwca 2026 r. wpłynął Pani wniosek z 23 czerwca 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej.

Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

1. Zatrudnienie w Brazylii i charakter wykonywanej pracy

W latach 2020-2021 była Pani zatrudniona na podstawie umowy o pracę przez X w Brazylii w związku z realizacją międzynarodowej produkcji telewizyjnej „B”, w której brała Pani udział jako aktorka.

Umowa o pracę została zawarta zgodnie z przepisami prawa brazylijskiego i wykonywana była na terytorium Brazylii. W okresie zatrudnienia była Pani objęta brazylijskim systemem zabezpieczenia społecznego i podlegała przepisom prawa pracy obowiązującym w Brazylii.

2. Wynagrodzenie za pracę i jego opodatkowanie

Wynagrodzenie uzyskane przez Panią z tytułu udziału w produkcji telewizyjnej zostało przez Panią prawidłowo opodatkowane zgodnie z obowiązującymi przepisami zarówno w Brazylii, jak i w Polsce. Dochody te zostały wykazane w zeznaniach podatkowych PIT za rok 2020 oraz za rok 2021 i rozliczone zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami dotyczącymi opodatkowania dochodów zagranicznych.

Podkreśla Pani, że przedmiotem niniejszego wniosku nie jest wynagrodzenie za pracę — które zostało już prawidłowo opodatkowane — lecz środki otrzymane z funduszu FGTS (Fundo de Garantia do Tempo de Serviço), które mają odmienny charakter prawny.

3. Fundusz FGTS — charakter prawny i mechanizm funkcjonowania

Zgodnie z prawem brazylijskim pracodawca ma obowiązek odprowadzania na rzecz pracownika składek do funduszu FGTS (Fundo de Garantia do Tempo de Serviço). Fundusz ten ma charakter ochronny i socjalny — jego celem jest zabezpieczenie pracownika w określonych sytuacjach życiowych, takich jak utrata zatrudnienia, szczególne sytuacje losowe, czy przejście na emeryturę.

Kluczowe cechy funduszu FGTS:

a.  Nie stanowi elementu wynagrodzenia — środki FGTS nie są wypłacane bezpośrednio pracownikowi jako część wynagrodzenia za pracę. Składki są odprowadzane przez pracodawcę na indywidualne konto pracownika w funduszu, bez możliwości dysponowania nimi w trakcie trwania zatrudnienia.

b.  Nie jest funduszem inwestycyjnym — FGTS nie ma charakteru dobrowolnego programu inwestycyjnego ani oszczędnościowego. Jest to obowiązkowy, ustawowy mechanizm zabezpieczenia pracownika.

c.   Nie jest klasycznym programem emerytalnym — choć przejście na emeryturę jest jedną z przesłanek umożliwiających wypłatę środków, FGTS nie jest programem emerytalnym w tradycyjnym rozumieniu. Jego funkcja jest szersza i obejmuje zabezpieczenie pracownika w różnych sytuacjach życiowych.

d.  Wypłata możliwa tylko w określonych sytuacjach — dostęp do środków zgromadzonych w FGTS jest możliwy wyłącznie w sytuacjach przewidzianych przez prawo brazylijskie.

4.  Przesłanki wypłaty środków z FGTS

Przypadki umożliwiające wypłatę środków z FGTS obejmują:

·      zwolnienie pracownika z pracy,

·      przejście na emeryturę,

·      poważną chorobę,

·      szczególne sytuacje losowe,

·      zakup nieruchomości mieszkalnej,

·      trwałe opuszczenie Brazylii przez cudzoziemca.

W praktyce fundusz ten funkcjonuje jako ustawowy mechanizm zabezpieczenia pracownika, uruchamiany jedynie w określonych sytuacjach ochronnych.

5. Wypłata środków z FGTS w 2025 r.

W okresie Pani zatrudnienia w latach 2020-2021 składki FGTS były odprowadzane przez pracodawcę zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa brazylijskiego. Środki te były gromadzone na Pani indywidualnym koncie w funduszu FGTS.

W 2025 r., z uwagi na fakt, iż nie jest Pani rezydentką Brazylii oraz nie planuje pozostawać uczestniczką tamtejszego systemu zabezpieczenia pracowniczego, uzyskała Pani prawo do wypłaty zgromadzonych środków FGTS na podstawie przesłanki trwałego opuszczenia Brazylii przez cudzoziemca.

Otrzymała Pani zwrot środków w wysokości 95 046,81 Reali Brazylijskich.

Środki te wpłynęły na Pani konto w roku 2025 i po przeliczeniu zgodnie z art. 11a ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej także: „ustawa o PIT”), na walutę polską, wynoszą około 68 500 zł.

6. Zwolnienie podatkowe w Brazylii

Zgodnie z przepisami prawa brazylijskiego, wypłata środków z funduszu FGTS korzysta ze zwolnienia podatkowego. Zwolnienie to wynika z uznania przez ustawodawcę brazylijskiego, że FGTS nie stanowi dochodu pracownika, lecz świadczenie o charakterze kompensacyjnym i zabezpieczającym. W związku z tym nie został zapłacony żaden podatek w Brazylii od wypłaconych środków.

7. Międzynarodowe określenie FGTS

W międzynarodowych opracowaniach prawnych FGTS określany jest jako „workers’ severance indemnity fund”, co można tłumaczyć jako „fundusz zabezpieczenia/rekompensaty pracowniczej o charakterze ochronnym”. Słowo „indemnity” w języku angielskim oznacza odszkodowanie, rekompensatę lub zabezpieczenie przed stratą.

8. Status podatkowy wnioskodawcy

W roku podatkowym 2025 była i jest Pani polskim rezydentem podatkowym, podlegającym w Polsce nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów, niezależnie od miejsca ich osiągnięcia.

9. Stan prawny w zakresie umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania

W roku podatkowym 2025, w którym otrzymała Pani środki z FGTS, umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania między Polską a Brazylią nie obowiązywała. Umowa ta weszła w życie 6 listopada 2025 r., jednak w Polsce stosowana jest dopiero od 1 stycznia 2026 r. — do zdarzeń powodujących powstanie opodatkowania mających miejsce w 2026 r. lub w latach późniejszych.

W związku z powyższym, do dochodów uzyskanych przez Panią w 2025 r. z Brazylii zastosowanie znajdował art. 27 ust. 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, przewidujący metodę proporcjonalnego odliczenia.

Jednocześnie powstała wątpliwość dotycząca obowiązku opodatkowania wskazanej kwoty w Polsce, co stanowi przedmiot niniejszego wniosku o interpretację indywidualną.

Pytanie

Czy środki otrzymane przez Panią w 2025 r. z brazylijskiego funduszu FGTS (Fundo de Garantia do Tempo de Serviço) w wysokości 95 046,81 Reali Brazylijskich (co stanowi równowartość ok. 68 500 zł) podlegają zwolnieniu z podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jako odszkodowanie lub zadośćuczynienie, którego wysokość i zasady ustalania wynikają wprost z przepisów prawa brazylijskiego?

Pani stanowisko w sprawie

1. Stanowisko ogólne:

Pani zdaniem, otrzymane środki z FGTS nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych w Polsce, ponieważ spełniają przesłanki zwolnienia przewidzianego w art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jako świadczenie o charakterze kompensacyjnym i ochronnym, którego wysokość i zasady wypłaty wynikają wprost z przepisów prawa brazylijskiego.

2. Podstawa prawna — art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o PIT

Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wolne od podatku dochodowego są odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw, oraz odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z postanowień układów zbiorowych pracy, innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów lub statutów, o których mowa w art. 9 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy, z wyjątkiem określonych w tych aktach odszkodowań lub zadośćuczynień, które dotyczą kar umownych.

3. Argumentacja — spełnienie przesłanek art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o PIT

3.1. FGTS ma charakter odszkodowania lub zadośćuczynienia

Argument pierwszy — funkcja kompensacyjna:

FGTS ma na celu zabezpieczenie pracownika w sytuacjach szczególnych, takich jak utrata zatrudnienia, choroba, czy inne zdarzenia losowe. Nie jest to wynagrodzenie za pracę, lecz świadczenie mające zrekompensować trudną sytuację życiową lub materialną pracownika. Funkcja ta jest zbieżna z funkcją odszkodowania lub zadośćuczynienia — ma na celu złagodzenie negatywnych skutków określonych zdarzeń życiowych i zapewnienie pracownikowi środków na przetrwanie trudnego okresu.

Argument drugi — anglojęzyczne określenie FGTS:

W międzynarodowych opracowaniach prawnych FGTS określany jest jako „workers’ severance indemnity fund”. Słowo „indemnity” w języku angielskim oznacza właśnie odszkodowanie lub rekompensatę. Określenie to potwierdza, że w międzynarodowej praktyce prawnej FGTS jest postrzegany jako świadczenie o charakterze kompensacyjnym.

Argument trzeci — brak związku z bieżącym wynagrodzeniem:

Środki FGTS nie są wypłacane jako element wynagrodzenia za pracę. Pracownik nie ma do nich dostępu w trakcie trwania zatrudnienia. Wypłata następuje wyłącznie w ściśle określonych sytuacjach, które mają charakter ochronny, a nie zarobkowy.

Tym samym, FGTS nie stanowi dochodu z pracy w rozumieniu przepisów podatkowych, lecz świadczenie o charakterze kompensacyjnym, uruchamiane w określonych sytuacjach życiowych.

Argument czwarty — enumeratywne przesłanki wypłaty:

Wypłata środków z FGTS możliwa jest wyłącznie w sytuacjach przewidzianych przez prawo brazylijskie, takich jak:

·      zwolnienie z pracy,

·      przejście na emeryturę,

·      poważna choroba,

·      szczególne sytuacje losowe,

·      trwałe opuszczenie Brazylii przez cudzoziemca.

Wszystkie te przesłanki mają charakter ochronny i dotyczą sytuacji, w których pracownik znajduje się w trudnej sytuacji życiowej lub materialnej. Potwierdza to kompensacyjny charakter świadczenia.

3.2. Wysokość i zasady ustalania FGTS wynikają wprost z przepisów prawa brazylijskiego

FGTS jest uregulowany bezpośrednio w brazylijskich przepisach ustawowych, które określają:

·      obowiązek pracodawcy do odprowadzania składek,

·      wysokość składek (procent od wynagrodzenia),

·      zasady gromadzenia środków na indywidualnych kontach pracowników,

·      przesłanki umożliwiające wypłatę środków,

·      sposób obliczania kwoty wypłaty.

Tym samym, wymóg art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o PIT, zgodnie z którym wysokość lub zasady ustalania odszkodowania muszą wynikać wprost z przepisów odrębnych ustaw, jest w pełni spełniony.

3.3. Przepis art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o PIT obejmuje również przepisy prawa zagranicznego

Regulacja art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy PIT odnosi się zarówno do odszkodowań wypłaconych w oparciu o polskie, jak i zagraniczne przepisy prawne. Analiza tego przepisu prowadzi do wniosku, że nie odwołuje się on do przepisów konkretnych ustaw polskich, co oznacza, że stosowania przywołanego zwolnienia nie można ograniczać wyłącznie do odszkodowań wydanych na podstawie polskiego prawodawstwa.

Przepis posługuje się ogólnym sformułowaniem „przepisy odrębnych ustaw”, nie precyzując, że chodzi wyłącznie o ustawy polskie. W związku z tym obejmuje on również odszkodowania wynikające z przepisów prawa zagranicznego, pod warunkiem że spełniają one pozostałe przesłanki zwolnienia.

4. Argumentacja uzupełniająca — brak charakteru dochodu z pracy

Środki otrzymane z FGTS nie stanowią nowego przysporzenia majątkowego w rozumieniu przepisów podatkowych, lecz wypłatę środków ochronnych zgromadzonych wcześniej w ramach obowiązkowego systemu zabezpieczenia pracownika.

Po pierwsze: Składki FGTS były odprowadzane przez pracodawcę, a nie przez pracownika. Pracownik nie ponosił żadnych kosztów związanych z gromadzeniem tych środków.

Po drugie: Wynagrodzenie za pracę, z którego pracodawca obliczał wysokość składek FGTS, zostało już przez Panią prawidłowo opodatkowane w Polsce w latach 2020-2021. Opodatkowanie środków FGTS prowadziłoby zatem do podwójnego opodatkowania tej samej podstawy ekonomicznej.

Po trzecie: FGTS nie ma charakteru inwestycyjnego - środki zgromadzone w funduszu nie są inwestowane przez pracownika w celu osiągnięcia zysku. Są to środki zabezpieczające, których wypłata następuje w określonych sytuacjach życiowych.

5.  Argumentacja w kontekście braku umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania

Jak wskazała Pani w opisie stanu faktycznego, w roku podatkowym 2025 umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania między Polską a Brazylią nie obowiązywała. W związku z tym zastosowanie znajdował art. 27 ust. 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, przewidujący metodę proporcjonalnego odliczenia.

Niemniej jednak stoi Pani na stanowisku, że przedmiotowe świadczenie podlega zwolnieniu z opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o PIT jako świadczenie o charakterze kompensacyjnym wynikające z przepisów prawa brazylijskiego.

W konsekwencji, niezależnie od metody unikania podwójnego opodatkowania, środki te nie powinny być w ogóle uznane za dochód podlegający opodatkowaniu w Polsce, ponieważ korzystają ze zwolnienia przedmiotowego przewidzianego w polskich przepisach krajowych.

6. Argumentacja w kontekście zwolnienia podatkowego w Brazylii

Zgodnie z przepisami prawa brazylijskiego, wypłata środków z funduszu FGTS korzysta ze zwolnienia podatkowego. Zwolnienie to wynika z uznania przez ustawodawcę brazylijskiego, że FGTS nie stanowi dochodu pracownika, lecz świadczenie o charakterze kompensacyjnym i zabezpieczającym. Choć zwolnienie podatkowe obowiązujące w państwie źródła dochodu nie przenosi się automatycznie na państwo rezydencji podatnika, to jednak potwierdza ono charakter prawny świadczenia. Fakt, że ustawodawca brazylijski uznał FGTS za świadczenie niezasługujące na opodatkowanie ze względu na jego ochronny charakter, stanowi dodatkowy argument przemawiający za analogiczną kwalifikacją tego świadczenia na gruncie polskiego prawa podatkowego.

W Pani ocenie, analogiczny charakter tego świadczenia uzasadnia zastosowanie zwolnienia przewidzianego w art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

7. Podsumowanie stanowiska

Mając na uwadze powyższe argumenty, stoi Pani na stanowisku, że środki otrzymane z FGTS:

1.  Mają charakter odszkodowania lub zadośćuczynienia w rozumieniu art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o PIT.

2.  Ich wysokość i zasady ustalania wynikają wprost z przepisów prawa brazylijskiego.

3.  Przepis art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o PIT obejmuje również odszkodowania wynikające z przepisów prawa zagranicznego.

4.  W konsekwencji środki te podlegają zwolnieniu z podatku dochodowego od osób fizycznych w Polsce.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Obowiązek podatkowy w Polsce

Zgodnie z przepisem art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.):

W myśl art. 3 ust. 1a ww. ustawy:

Stosownie do art. 3 ust. 2a ww. ustawy:

Zgodnie zaś z art. 4a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Ustawodawca przesądził zatem, że zgodnie z zasadą nieograniczonego obowiązku podatkowego osoby fizyczne, jeżeli mają miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, podlegają obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów. Stąd też do tej kategorii osób mają zastosowanie ogólne reguły podatkowe korygowane wyłącznie treścią umów międzynarodowych w sprawie zapobieżenia podwójnemu opodatkowaniu.

Przedmiot opodatkowania

Zgodnie z przepisem art. 9 ust. 1 o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Z treści tego przepisu wynika, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody uzyskane przez podatnika, z wyjątkiem tych, które zostały enumeratywnie wymienione przez ustawodawcę w katalogu zwolnień przedmiotowych ustawy, bądź od których zaniechano poboru podatku, w drodze rozporządzenia.

Stosownie do art. 11 ust. 1 ustawy:

Źródła przychodów

Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 1 i 9 ww. ustawy:

Stosownie do art. 12 ust. 1 ustawy:

Zgodnie natomiast z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Katalog źródeł przychodów jest katalogiem zamkniętym. Ustawodawca „zamknął” ten katalog dzięki wprowadzeniu kategorii „innych źródeł”, czyli źródeł przychodów innych niż wymienione w art. 10 ust. 1 pkt 1-8b. W sytuacji, gdy dane przysporzenie podatnika ma charakter przychodu i nie mieści się w żadnej z kategorii wskazanych w art. 10 ust. 1 pkt 1-8b ustawy, jest przypisywane do źródła z art. 10 ust. 1 pkt 9. Rozwiązanie to jest jednym z elementów gwarantujących realizację zasady powszechności opodatkowania.

Opis sprawy oraz przedmiot Pani wątpliwości

Z opisu sprawy wynika, że w latach 2020-2021 była Pani zatrudniona na podstawie umowy o pracę przez X w Brazylii, w związku z realizacją międzynarodowej produkcji telewizyjnej, w której brała Pani udział jako aktorka. Umowa o pracę została zawarta zgodnie z przepisami prawa brazylijskiego i wykonywana była na terytorium Brazylii. W okresie zatrudnienia była Pani objęta brazylijskim systemem zabezpieczenia społecznego i podlegałam przepisom prawa pracy obowiązującym w Brazylii. Zgodnie z prawem brazylijskim pracodawca ma obowiązek odprowadzania na rzecz pracownika składek do funduszu FGTS (Fundo de Garantia do Tempo de Serviço). W okresie Pani zatrudnienia w latach 2020-2021 składki FGTS były odprowadzane przez pracodawcę zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa brazylijskiego. Środki te były gromadzone na Pani indywidualnym koncie w funduszu FGTS. W 2025 r., z uwagi na fakt, iż nie jest Pani rezydentką Brazylii oraz nie planuje pozostawać uczestniczką tamtejszego systemu zabezpieczenia pracowniczego, uzyskała Pani prawo do wypłaty zgromadzonych środków FGTS na podstawie przesłanki trwałego opuszczenia Brazylii przez cudzoziemca. Otrzymała Pani zwrot środków. Środki te wpłynęły na Pani konto w 2025 r. Zgodnie z przepisami prawa brazylijskiego, wypłata środków z funduszu FGTS korzysta ze zwolnienia podatkowego. Zwolnienie to wynika z uznania przez ustawodawcę brazylijskiego, że FGTS nie stanowi dochodu pracownika, lecz świadczenie o charakterze kompensacyjnym i zabezpieczającym. W związku z tym nie został zapłacony podatek w Brazylii od wypłaconych środków. W roku podatkowym 2025 była i jest Pani polskim rezydentem podatkowym, podlegającym w Polsce nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów.

Pani wątpliwości dotyczą możliwości zastosowania zwolnienia przedmiotowego, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w odniesieniu do otrzymanego przez Panią w 2025 r. świadczenia z funduszu FGTS (Fundo de Garantia do Tempo de Serviço), z Brazylii.

Brak możliwości zastosowania Umowy między Rzecząpospolitą Polską a Federacyjną Republiką Brazylii w sprawie eliminowania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu oraz zapobiegania uchylaniu się i unikaniu opodatkowania.

W tym miejscu należy zauważyć, że 6 listopada 2025 r. weszła w życie Umowa między Rzecząpospolitą Polską a Federacyjną Republiką Brazylii w sprawie eliminowania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu oraz zapobiegania uchylaniu się i unikaniu opodatkowania wraz z Protokołem do tej Umowy, podpisane w Nowym Jorku 20 września 2022 r. (Dz. U. z 2025 r. poz. 1604).

Ma ona jednak zastosowanie do przychodów osiągniętych od 1 stycznia 2026 r. Tym samym, jej regulacje nie znajdą zastosowania do wypłacanego Pani w 2025 r. świadczenia z Brazylii.

Zatem, podlega ono opodatkowaniu na zasadach ogólnych określonych wyłącznie w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Metoda odliczenia proporcjonalnego

W sytuacji, gdy Brazylię z Polską nie łączy umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania, Pani dochody będą podlegały opodatkowaniu w Polsce zgodnie z przepisami ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, z uwzględnieniem art. 27 ust. 9 i ust. 9a ww. ustawy.

Z art. 27 ust. 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wynika, że:

W myśl art. 27 ust. 9a ww. ustawy:

Zgodnie z tą metodą, podatnik osiągający dochody z pracy najemnej za granicą ma obowiązek wykazać łączne dochody (zarówno krajowe, jak i zagraniczne) w zeznaniu, a od podatku dochodowego obliczonego według skali podatkowej ma prawo odliczyć podatek zapłacony za granicą. Odliczenie to możliwe jest tylko do wysokości podatku przypadającego proporcjonalnie na dochód uzyskany w obcym państwie. W przypadku natomiast gdy dochód został uzyskany w państwie, z którym Polska nie zawarła umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, a w państwie tym nie pobrano od niego podatku, dochód ten będzie opodatkowany w Polsce bez odliczania podatku.

Polski system źródeł prawa

Na podstawie art. 87 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. z 1997 r. Nr 78 poz. 483 ze zm.):

Przepis art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.) stanowi, że:

Zwolnienie na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych

Stosownie do art. 21 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy:

Zwolnieniem określonym w przytoczonym powyżej przepisie art. 21 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy, objęte są tylko odszkodowania i zadośćuczynienia, których wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw, bądź postanowień układów zbiorowych pracy, innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów lub statutów, o których mowa w art. 9 § 1 Kodeksu pracy, z wyjątkiem odszkodowań wymienionych w lit. a)-g) tego artykułu. Oznacza to, że zwolnienie nie obejmuje wszystkich odszkodowań, a tylko te, których wysokość lub zasady ustalania zostały określone wprost w stosownych przepisach prawa, z wyjątkiem enumeratywnie wymienionych kategorii odszkodowań.

Pojęcie „odszkodowanie”/„zadośćuczynienie” na gruncie w przepisów ustawy – Kodeks cywilny

W ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych ustawodawca nie zdefiniował pojęcia odszkodowania czy zadośćuczynienia. Nie oznacza to jednak dowolności w ich rozumieniu. Jednocześnie względy spójności systemu prawa uzasadniają, aby kryteria rozumienia pojęć niezdefiniowanych w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych, miały w pierwszej kolejności charakter kryteriów ustawowych. Konieczne staje się zatem zastosowanie wykładni systemowej zewnętrznej i odwołanie się do przepisów ustawy z dnia 24 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795).

Odwołując się zatem do prawa cywilnego stwierdzić należy, że świadczenie odszkodowawcze to najogólniej świadczenie mające na celu naprawienie wyrządzonej szkody. Szkodą jest uszczerbek, jakiego doznał poszkodowany wbrew jego woli we wszelkiego rodzaju dobrach przez prawo chronionych. Chodzi więc zarówno o uszczerbek majątkowy, jak i niemajątkowy. Uszczerbek niemajątkowy jest określany terminem „krzywda”. Pod tym pojęciem należy rozumieć wszelkie negatywne przeżycia człowieka wyrażające się zarówno w cierpieniu fizycznym, jak i psychicznym, wywołane czynem niedozwolonym. Do naprawienia krzywdy odnosi się termin „zadośćuczynienie”, natomiast „odszkodowanie” wiąże się z naprawieniem uszczerbku majątkowego.

W Kodeksie cywilnym świadczenie odszkodowawcze wynika głównie z tytułu odpowiedzialności deliktowej (art. 415 i następne) lub odpowiedzialności kontraktowej (art. 471 i następne), a więc jest następstwem czynu niedozwolonego lub niewykonania bądź nienależytego wykonania zobowiązania.

Wnioski końcowe oraz ocena Pani stanowiska

Mając na względzie okoliczności Pani sprawy oraz powołane przeze mnie regulacje prawne, uznaję, że środki otrzymane przez Panią w 2025 r. z brazylijskiego funduszu FGTS nie podlegają zwolnieniu z podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Wypłaconego świadczenia nie można bowiem uznać za odszkodowanie, czy też zadośćuczynienie, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy. Nie jest ono bowiem świadczeniem mającym na celu naprawienie powstałej po Pani stronie szkody, lecz świadczeniem wynikającym z brazylijskiego systemu zabezpieczenia społecznego. Wypłata świadczenia nastąpiła w związku z ziszczeniem się jednego z warunków przewidywanych przez przepisy prawa brazylijskiego, tj. trwałym opuszczeniem Brazylii przez cudzoziemca, a nie w związku z naprawieniem szkody, czy uszczerbku powstałego po Pani stronie w związku z zawartą w Brazylii umową o pracę.

W konsekwencji powyższego, w analizowanej sprawie, uznać należy że otrzymane przez Panią w 2025 r. środki z brazylijskiego funduszu FGTS nie stanowią przychodu ze stosunku pracy, o którym mowa w art. 12 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (nie są one bowiem wypłacane przez pracodawcę, nie stanowią zapłaty za wykonywanie pracy, nie odnoszą się do konkretnych obowiązków pracowniczych, ani okresów świadczenia pracy, a prawo do ich otrzymania wynika z uczestnictwa w systemie funduszowym, a nie z samego wykonywania pracy; ich charakter jest ochronny i socjalny), stanowią natomiast przychód z innych źródeł w rozumieniu art. 20 ust. 1 ww. ustawy, co skutkuje tym, że ww. przychód należy wykazać w zeznaniu rocznym PIT-36 wraz z załącznikiem PIT/ZG za 2025 r.

Podkreślam raz jeszcze, że do środków pieniężnych, o których mowa we wniosku nie znajduje również zastosowania umowa z dnia 20 września 2022 r. między Rzecząpospolitą Polską a Federacyjną Republiką Brazylii w sprawie eliminowania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu oraz zapobiegania uchylaniu się i unikaniu opodatkowania oraz Protokół do tej Umowy (Dz.U. z 2025 r. poz. 1604). Umowa ta ma bowiem zastosowanie do przychodów osiągniętych od 1 stycznia 2026 r. Tym samym, jej regulacje nie znajdą zastosowania do wypłacanego Pani w 2025 r. świadczenia z Brazylii.

Z tego też względu skoro podatek za granicą nie został faktycznie pobrany (z uwagi na zwolnienie świadczenia w całości na podstawie przepisów obowiązujących w Brazylii), brak jest podstaw do pomniejszenia zobowiązania podatkowego w Polsce poprzez zastosowanie odliczenia, o którym mowa w art. 27 ust. 9 lub 9a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Powyższe skutkowało tym, że uznałem Pani stanowisko za nieprawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Wskazuję jednocześnie, że nie jestem uprawniony do analizowania i oceny załączonych dokumentów – jestem związany wyłącznie opisem stanu faktycznego przedstawionym przez Panią we wniosku, zadanym pytaniem oraz zajętym stanowiskiem. W związku z powyższym załączone do wniosku dokumenty nie mogą stanowić przedmiotu merytorycznej analizy w niniejszej sprawie.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pani do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.