taxmachine.pl

0113-KDIPT2-3.4011.341.2026.2.MS

Interpretacja indywidualna2026-06-12Dyrektor Krajowej Informacji SkarbowejAktualna

Skutki podatkowe przejęcia zobowiązania.

Interpretacja indywidualna
– stanowisko prawidłowe

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych oraz w podatku od spadków i darowizn jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

13 kwietnia 2026 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku od spadków i darowizn oraz podatku dochodowego od osób fizycznych. Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

Wnioskodawca jest osobą fizyczną, podlegającą w Polsce nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w podatku dochodowym od osób fizycznych.

Wnioskodawca wraz z małżonką oraz bratem małżonki i jego małżonką są współwłaścicielami nieruchomości, przy czym każda z wymienionych osób posiada równy udział we współwłasności przedmiotowej nieruchomości. W obu małżeństwach obowiązuje ustrój wspólności majątkowej małżeńskiej. Nabycie nieruchomości zostało sfinansowane kredytem udzielonym przez bank, którego stronami są wszystkie cztery osoby wskazane powyżej. W konsekwencji, Wnioskodawca wraz z pozostałymi kredytobiorcami odpowiada solidarnie wobec banku za spłatę zobowiązania kredytowego.

Wnioskodawca wraz z małżonką wystąpili do banku z wnioskiem o dokonanie zmiany w umowie kredytowej, polegającej na przejęciu przez pozostałych kredytobiorców (tj. brata małżonki Wnioskodawcy oraz jego małżonkę) zobowiązania kredytowego przypadającego dotychczas również na Wnioskodawcę oraz Jego małżonkę. Zmiana została przeprowadzona za zgodą banku w formie aneksu do umowy kredytowej i polegała na przejęciu przez pozostałych kredytobiorców obowiązku dalszej spłaty kredytu w całości, a tym samym Wnioskodawca został zwolniony z długu.

W wyniku tej czynności:

  • pozostali kredytobiorcy przejęli obowiązek dalszej spłaty kredytu w całości,
  • Wnioskodawca oraz Jego małżonka zostali zwolnieni z długu wobec banku,
  • nie doszło do zmiany udziałów we współwłasności nieruchomości.

Czynność miała charakter nieodpłatny - Wnioskodawca ani Jego małżonka nie zostali zobowiązani do żadnego świadczenia wzajemnego.

W wyniku tej czynności Wnioskodawca oraz Jego małżonka zostali zwolnieni z dalszego świadczenia wobec banku.

Wnioskodawca nie jest pewien, czy na gruncie przepisów podatkowych, w szczególności ustawy o PIT i ustawy o podatku od spadków i darowizn, opisane zdarzenie wywoła po Jego stronie przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, a w przypadku powstania takiego przychodu - czy jego wartość będzie korzystała ze zwolnienia przewidzianego w art. 21 ust. 1 pkt 125 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W ocenie Wnioskodawcy, przejęcie zobowiązania kredytowego przez pozostałych kredytobiorców może zostać zakwalifikowane jako nieodpłatne świadczenie w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Świadczenie to korzystałoby ze zwolnienia przewidzianego w art. 21 ust. 1 pkt 125 ustawy o PIT, zgodnie z którym wolne od opodatkowania są świadczenia w naturze oraz inne nieodpłatne świadczenia otrzymane od osób zaliczonych do I lub II grupy podatkowej w rozumieniu przepisów ustawy o podatku od spadków i darowizn.

W analizowanej sytuacji przejęcie zobowiązania (zwolnienie z długu) nastąpi pomiędzy osobami pozostającymi w relacjach rodzinnych, tj. pomiędzy Wnioskodawcą a bratem jego małżonki oraz jego małżonką (małżonką brata żony Wnioskodawcy). Osoby te należą do I lub II grupy podatkowej w rozumieniu art. 14 ustawy o podatku od spadków i darowizn. W konsekwencji wartość nieodpłatnego świadczenia polegającego na przejęciu zobowiązania kredytowego byłaby objęta zwolnieniem od podatku dochodowego od osób fizycznych.

Pytania

1.    Czy czynność polegająca na przejęciu zobowiązania przez pozostałych kredytobiorców (zwolnienie z długu) może korzystać ze zwolnienia od podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 125 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jako nieodpłatne świadczenie otrzymane od osób zaliczanych do I lub II grupy podatkowej?

2.    Czy zwolnienie z długu przez pozostałych kredytobiorców należy traktować jako darowiznę w rozumieniu przepisów ustawy Kodeks cywilny i ustawy o podatku od spadków i darowizn, podlegającą opodatkowaniu na zasadach właściwych dla darowizn?

Pana stanowisko w sprawie

Ad 1

Zadaniem Wnioskodawcy, czynność polegająca na przejęciu zobowiązania przez pozostałych kredytobiorców (zwolnienie z długu) korzysta ze zwolnienia od podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 125 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jako nieodpłatne świadczenie otrzymane od osób zaliczanych do I lub II grupy podatkowej.

Ad 2

Zdaniem Wnioskodawcy, zwolnienie z długu przez pozostałych kredytobiorców nie należy traktować jako darowizny w rozumieniu przepisów ustawy Kodeks cywilny i ustawy o podatku od spadków i darowizn, podlegającą opodatkowaniu na zasadach właściwych dla darowizn, gdyż stanowi ona odrębną czynność prawną zdefiniowaną w art. 508 Kodeksu cywilnego, a tym samym nie jest tożsama z czynnością darowizny zdefiniowaną w art. 888 Kodeksu cywilnego.

UZASADNIENIE

Zdaniem Wnioskodawcy, przedstawiony zaistniały stan faktyczny wymaga analizy na gruncie przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz - ewentualnie - ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Uzasadnienie do pytania nr 1

1. Kwalifikacja jako nieodpłatne świadczenie na gruncie ustawy o PIT

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy o PIT, opodatkowaniu podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wyraźnie zwolnionych od podatku.

W myśl art. 11 ust. 1 tej ustawy, przychodami są m.in. otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika pieniądze, wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Ustawa o PIT nie zawiera definicji „nieodpłatnego świadczenia”, jednak w orzecznictwie sądów administracyjnych (w szczególności ugruntowanej linii orzeczniczej Naczelnego Sądu Administracyjnego) przyjmuje się, że są to wszelkie zdarzenia gospodarcze i prawne, których skutkiem jest przysporzenie majątkowe po stronie podatnika, mające konkretny wymiar finansowy i niezwiązane z poniesieniem przez niego kosztów lub innego ekwiwalentu.

W analizowanym stanie faktycznym doszło do przejęcia przez pozostałych kredytobiorców zobowiązania kredytowego w całości, co skutkuje definitywnym zwolnieniem Wnioskodawcy oraz Jego małżonki z obowiązku spłaty kredytu wobec banku.

Tego rodzaju zwolnienie z długu prowadzi do powstania po stronie Wnioskodawcy wymiernej korzyści majątkowej, polegającej na zmniejszeniu jego pasywów. W konsekwencji może ono zostać uznane za nieodpłatne świadczenie w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o PIT.

2. Zwolnienie z opodatkowania - świadczenia w kręgu rodziny

Nawet przy przyjęciu, że po stronie Wnioskodawcy powstał przychód z tytułu nieodpłatnego świadczenia, zastosowanie znajdzie zwolnienie przewidziane w art. 21 ust. 1 pkt 125 ustawy o PIT.

Zgodnie z tym przepisem, wolna od podatku dochodowego jest „wartość świadczenia w naturze oraz inne nieodpłatne świadczenia otrzymane od osób zaliczonych do I i II grupy podatkowej, w rozumieniu przepisów ustawy o podatku od spadków i darowizn”.

Odwołując się z kolei do art. 14 ust. 3 ustawy o podatku od spadków i darowizn

  • do I grupy podatkowej zalicza się m.in. małżonka, zstępnych, wstępnych, rodzeństwo.
  • do II grupy podatkowej zalicza się m.in. zstępnych rodzeństwa, rodzeństwo rodziców, małżonków rodzeństwa oraz rodzeństwo małżonków.

W analizowanej sytuacji świadczenie zostało otrzymane od brata małżonki Wnioskodawcy (rodzeństwo małżonka - II grupa podatkowa); jego małżonki (powinowactwo mieszczące się również w relacjach objętych II grupą podatkową).

Tym samym podmioty, dokonujące przejęcia zobowiązania należą do kręgu osób wskazanych w art. 21 ust. 1 pkt 125 ustawy o PIT.

Przepis ten nie uzależnia zastosowania zwolnienia od formy świadczenia, ani od jego charakteru prawnego, lecz wyłącznie od nieodpłatności świadczenia oraz przynależności świadczeniodawcy do odpowiedniej grupy podatkowej.

W konsekwencji wartość świadczenia polegającego na przejęciu zobowiązania kredytowego i zwolnieniu Wnioskodawcy z długu korzysta ze zwolnienia od podatku dochodowego.

3. Brak odpłatności i brak zmiany stosunków własnościowych

Dodatkowo należy podkreślić, że czynność miała charakter całkowicie nieodpłatny, nie dochodzi do przeniesienia własności udziałów w nieruchomości, brak jest jakiegokolwiek świadczenia wzajemnego ze strony Wnioskodawcy.

Okoliczność te wzmacniają kwalifikację zdarzenia jako nieodpłatnego świadczenia objętego zwolnieniem podatkowym.

Uzasadnienie do pytania nr 2

4. Ewentualna kwalifikacja jako darowizna

Zgodnie z art. 888 § 1 Kodeksu cywilnego, przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swego majątku.

Z kolei zwolnienie z długu zostało uregulowane w art. 508 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym zobowiązanie wygasa, gdy wierzyciel zwalnia dłużnika z długu, a dłużnik zwolnienie to przyjmuje.

Zwolnienie z długu, o którym mowa w art. 508 Kodeksu cywilnego, stanowi odrębną instytucję prawa zobowiązań i nie jest tożsame z umową darowizny w rozumieniu art. 888 § 1 Kodeksu cywilnego.

Zwolnienie z długu nie jest również objęte zakresem opodatkowania, o którym mowa w art. 1 ust 1 i 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Z powyższych powodów, w ocenie Wnioskodawcy, przedmiotowa czynność nie może być traktowana jak darowizna nie będzie opodatkowana na zasadach właściwych dla darowizn zgodnie z ustawą o podatku od spadków i darowizn.

PODSUMOWANIE

Stanowisko Wnioskodawcy znajduje potwierdzenie w utrwalonej praktyce interpretacyjnej organów podatkowych, w szczególności Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 21 października 2022 r. sygn. 0112-KDIL2-1.4011.610.2022.2.KF, organ w podobnej sprawie wskazał, że: „zwolnienie Pani z długu, wynikającego z zawartej umowy pożyczki, skutkowało po Pani stronie powstaniem przychodu w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, który należy zaliczyć do przychodów z innych źródeł, o których mowa w art. 20 ust. 1 tej ustawy. Z uwagi na to, że ww. przychód był świadczeniem otrzymanym od osoby zaliczonej do I grupy podatkowej w rozumieniu przepisów ustawy o podatku od spadków i darowizn, przychód ten korzysta ze zwolnienia z opodatkowania na mocy art. 21 ust. 1 pkt 125 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Tym samym nie ciąży na Pani obowiązek zapłaty podatku z tego tytułu”.

Zatem czynność polegająca na przejęciu zobowiązania przez pozostałych kredytobiorców (zwolnienie z długu) stanowi nieodpłatne świadczenie w rozumieniu ustawy o PIT i będzie korzystać ze zwolnienia od podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 125 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jako nieodpłatne świadczenie otrzymane od osób zaliczanych do I lub II grupy podatkowej.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 478):

Podatkowi od spadków i darowizn, zwanemu dalej „podatkiem”, podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem: darowizny, polecenia darczyńcy.

Ustawa o podatku od spadków i darowizn nie zawiera pojęcia „darowizna”, dlatego w tym zakresie odwołać się należy do odpowiednich przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.).

Zgodnie z art. 888 § 1 Kodeksu cywilnego:

Przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swego majątku.

Celem darowizny jest dokonanie nieodpłatnego przysporzenia na rzecz obdarowanego kosztem majątku darczyńcy. Może ona polegać zarówno na przesunięciu do majątku obdarowanego określonych przedmiotów majątkowych, jak i na innych formach dyspozycji majątkowych darczyńcy prowadzących do zmniejszenia jego majątku, a po stronie majątku obdarowanego – do zwiększenia aktywów lub zmniejszenia pasywów. Świadczenie ma charakter nieodpłatny, gdy druga strona umowy nie zobowiązuje się do jakiegokolwiek świadczenia w zamian za uczynioną darowiznę.

W wyniku zawarcia umowy darowizny może dochodzić do określonych zmian w położeniu prawno-majątkowym darczyńcy i obdarowanego. Przedmiotem darowizny mogą bowiem strony uczynić wszelkie postacie zwolnienia obdarowanego od określonych zobowiązań. Może to nastąpić w drodze zrzeczenia się przez darczyńcę wierzytelności, jaka służyła mu w stosunku do obdarowanego lub poprzez przejęcie długu obdarowanego względem osoby trzeciej, będącej jego wierzycielem. Darczyńca może wreszcie wypełnić zobowiązanie ciążące na obdarowanym względem osoby trzeciej.

Z wniosku wynika, że jest Pan wraz z małżonką oraz bratem małżonki i jego małżonką współwłaścicielem nieruchomości, przy czym każda z wymienionych osób posiada równy udział we współwłasności przedmiotowej nieruchomości. W obu małżeństwach obowiązuje ustrój wspólności majątkowej małżeńskiej. Nabycie nieruchomości zostało sfinansowane kredytem udzielonym przez bank, którego stronami są wszystkie cztery osoby wskazane powyżej. W konsekwencji, wraz z pozostałymi kredytobiorcami odpowiada Pan solidarnie wobec banku za spłatę zobowiązania kredytowego. Wraz z małżonką wystąpił Pan do banku z wnioskiem o dokonanie zmiany w umowie kredytowej, polegającej na przejęciu przez pozostałych kredytobiorców (tj. brata Pana małżonki oraz jego małżonkę) zobowiązania kredytowego przypadającego dotychczas również na Pana i Pana małżonkę. Zmiana została przeprowadzona za zgodą banku w formie aneksu do umowy kredytowej i polegała na przejęciu przez pozostałych kredytobiorców obowiązku dalszej spłaty kredytu w całości, a tym samym został Pan zwolniony z długu. W wyniku tej czynności nie doszło do zmiany udziałów we współwłasności nieruchomości. Czynność miała charakter nieodpłatny - Pan ani Pana małżonka nie zostaliście zobowiązani do żadnego świadczenia wzajemnego. W wyniku tej czynności Pan oraz Pana małżonka zostaliście zwolnieni z dalszego świadczenia wobec banku.

Na podstawie art. 508 Kodeksu cywilnego:

Zobowiązanie wygasa, gdy wierzyciel zwalnia dłużnika z długu, a dłużnik zwolnienie przyjmuje.

Zgodnie z art. 519 § 1 Kodeksu cywilnego:

Osoba trzecia może wstąpić na miejsce dłużnika, który zostaje z długu zwolniony (przejęcie długu).

Stosownie do art. 519 § 2 ww. Kodeksu cywilnego:

Przejęcie długu może nastąpić:

1)    przez umowę między wierzycielem a osobą trzecią za zgodą dłużnika; oświadczenie dłużnika może być złożone którejkolwiek ze stron;

2)    przez umowę między dłużnikiem a osobą trzecią za zgodą wierzyciela; oświadczenie wierzyciela może być złożone którejkolwiek ze stron; jest ono bezskuteczne, jeżeli wierzyciel nie wiedział, że osoba przejmująca dług jest niewypłacalna.

W świetle powyższego, przejęcie długu jest umową, na mocy której osoba trzecia nieuczestnicząca do tej pory w stosunku zobowiązaniowym staje się dłużnikiem, zwalniając od odpowiedzialności dotychczasowego dłużnika. Umowa przejęcia długu jest zawierana bądź za zgodą dłużnika – gdy jej stronami są wierzyciel i osoba trzecia, bądź za zgodą wierzyciela – gdy jej podmiotami są dłużnik i przejemca.

Przejęcie długu polega na tym, że w istniejącym stosunku zobowiązaniowym osoba trzecia wstępuje w dług w miejsce dotychczasowego dłużnika, dłużnik zaś zostaje z długu zwolniony. Charakterystycznymi cechami przejęcia długu jest to, że dochodzi do sukcesji singularnej przejemcy długu w dług określonego dłużnika, w następstwie czego dług staje się własnym długiem przejemcy (inaczej: nabycie przez przejemcę długu jako własnej powinności), zwolnienia z długu dotychczasowego dłużnika oraz zachowania tożsamości przejmowanego zobowiązania. Darowizna to natomiast umowa, na mocy której darczyńca zobowiązuje się do jednostronnego bezpłatnego świadczenia kosztem swojego majątku na rzecz obdarowanego, przy równoczesnym braku nałożenia na niego obowiązku świadczenia w zamian za uczynioną darowiznę. Korzyść osiągana przez jedną stronę umowy nie znajduje odpowiednika po drugiej stronie.

Z całokształtu okoliczności przedstawionych we wniosku wynika, że w niniejszej sprawie doszło do przejęcia długu przez pozostałych kredytobiorców na podstawie art. 519 § 2 pkt 2 Kodeksu cywilnego, a nie jak Pan sugeruje we własnym stanowisku zwolnienia z długu na podstawie art. 508 Kodeksu cywilnego. Zwolnienie z długu wobec banku było efektem przejęcia długu przez pozostałych kredytobiorców.

Umowa przejęcia długu – jako niewymieniona w zamkniętym katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn – nie jest objęta zakresem przedmiotowym ustawy o podatku od spadków i darowizn. Co za tym idzie czynność przejęcia długu dokonana na podstawie tej umowy nie podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn.

Pana stanowisko w zakresie podatku od spadków i darowizn, zgodnie z którym przedmiotowa czynność nie może być traktowana jak darowizna nie będzie opodatkowana na zasadach właściwych dla darowizn zgodnie z ustawą o podatku od spadków i darowizn, uznać należało za prawidłowe z powyższym zastrzeżeniem.

Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592)

Osoby fizyczne, jeżeli mają miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, podlegają obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów (przychodów) bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów (nieograniczony obowiązek podatkowy).

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Stosownie do art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Źródłami przychodów są inne źródła.

Stosownie do art. 20 ust. 1 ww. ustawy:

Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.

Katalog przychodów z innych źródeł jest katalogiem otwartym, o czym przesądza użycie przez ustawodawcę sformułowania „w szczególności”. Wyliczenie zawarte w art. 20 ust. 1 ww. ustawy jest zatem jedynie wyliczeniem przykładowym. Tym samym powyższa ustawa w swoich założeniach daje podstawy prawne, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w art. 20 ust. 1 ww. ustawy.

Stosownie do art. 11 ust. 1 ww. ustawy:

Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

W prawie cywilnym pojęcie „ świadczenia” rozpatruje się na tle stosunku zobowiązaniowego w ten sposób, że przez świadczenie rozumie się zachowanie dłużnika zgodne z treścią zobowiązania i polegające na zadośćuczynieniu podlegającego ochronie interesowi wierzyciela (art. 353 Kodeksu cywilnego). Najogólniej rzecz biorąc, świadczenie polegać może na zachowaniu się czynnym – działaniu lub zachowaniu się biernym, tj. zaniechaniu, czyli powstrzymywaniu się od jakiegoś działania. Dla celów podatkowych przyjmuje się – co znajduje potwierdzenie w orzecznictwie – że pojęcie nieodpłatnego świadczenia ma szerszy zakres niż w prawie cywilnym. Obejmuje ono bowiem wszystkie zjawiska gospodarcze i zdarzenia prawne, których następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu lub te wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze, których skutkiem jest nieodpłatne, to jest niezwiązane z kosztami lub inną formą ekwiwalentu, przysporzenie majątku tej osobie, mające konkretny wymiar finansowy.

W doktrynie prawa podatkowego oraz orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że na pojęcie „nieodpłatnego świadczenia” składają się łącznie dwa elementy: po pierwsze – chodzi o wszystkie zdarzenia prawne i gospodarcze, w wyniku których podatnik otrzymuje w sposób nieodpłatny, tj. niezwiązany z kosztami lub inną formą ekwiwalentu, przysporzenie majątkowe mające konkretny wymiar finansowy, oraz po drugie – takie przysporzenie majątkowe jest uzyskiwane kosztem innego podmiotu.

Świadczenia nieodpłatne to szczególnego rodzaju świadczenia, w przypadku których otrzymujący odnosi określoną korzyść pod tytułem darmym, co oznacza, że nie świadczy nic w zamian. Świadczenie ma charakter nieodpłatny tylko wówczas, gdy otrzymujący w związku z wykonanym na jego rzecz świadczeniem nie świadczy niczego w zamian ani obecnie, ani też w przyszłości. Przychód może być wyrażony wyłącznie w pieniądzu. Stąd też przychodem są nie tyle same świadczenia, lecz ich wartość. Przychód z tytułu otrzymanych nieodpłatnie rzeczy lub praw oraz wartości innych nieodpłatnych świadczeń powstaje w przypadku, gdy podatnik otrzymuje rzecz, prawo lub innego rodzaju świadczenie w sposób nieodpłatny, podczas gdy w warunkach rynkowych otrzymanie tego rodzaju świadczenia odbywałoby się z zachowaniem odpłatności.

Zgodnie z art. 11 ust. 2a pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wartość pieniężną innych nieodpłatnych świadczeń ustala się – za wyjątkiem przypadków określonych w pkt 1-3:

Na podstawie cen rynkowych stosowanych przy świadczeniu usług lub udostępnianiu rzeczy lub praw tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem w szczególności ich stanu i stopnia zużycia oraz czasu i miejsca udostępnienia.

Jak wynika z treści art. 11 ust. 1 ww. ustawy, za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które nie mają charakteru zwrotnego. Przychód jest bowiem w istocie określonym przyrostem majątkowym, a zatem jego otrzymanie musi mieć charakter definitywny.

Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe Dz. U. z 2026 r. poz. 38 ze zm.):

Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.

Otrzymanie kredytu oraz jego spłata na warunkach określonych w umowie kredytowej są co do zasady obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy może jednak powstać w sytuacji, gdy dochodzi do umorzenia zobowiązania, zwolnienia z długu albo przejęcia długu przez inny podmiot skutkującego definitywnym zwolnieniem kredytobiorcy z obowiązku jego spłaty. W takim przypadku po stronie dłużnika dochodzi bowiem do definitywnego przysporzenia majątkowego polegającego na zmniejszeniu jego pasywów.

Z przedstawionego we wniosku opisu sprawy wynika, że Pan wraz z małżonką oraz bratem małżonki i jego małżonką byli współkredytobiorcami kredytu zaciągniętego na nabycie nieruchomości. Następnie, za zgodą banku wyrażoną w aneksie do umowy kredytowej, pozostali współkredytobiorcy przejęli obowiązek dalszej spłaty kredytu w całości, natomiast Pan oraz Jego małżonka zostali zwolnieni z długu. Czynność miała charakter nieodpłatny, a Pan nie był zobowiązany do jakiegokolwiek świadczenia wzajemnego.

Wskazać należy, że zgodnie z art. 366 § 1 ustawy Kodeks cywilny:

Kilku dłużników może być zobowiązanych w ten sposób, że wierzyciel może żądać całości lub części świadczenia od wszystkich dłużników łącznie, od kilku z nich lub od każdego z osobna, a zaspokojenie wierzyciela przez któregokolwiek z dłużników zwalnia pozostałych (solidarność dłużników).

Sama spłata zobowiązania solidarnego przez jednego ze współdłużników co do zasady nie prowadzi automatycznie do powstania przychodu po stronie pozostałych współdłużników, gdyż dłużnik solidarny spłaca również własny dług.

Jednakże w analizowanej sprawie nie doszło wyłącznie do wykonywania zobowiązania solidarnego. Jak wynika z opisu sprawy oraz jak wskazano w części interpretacji dotyczącej podatku od spadków i darowizn, doszło do przejęcia długu przez pozostałych współkredytobiorców na podstawie art. 519 § 2 pkt 2 Kodeksu cywilnego, za zgodą wierzyciela wyrażoną w aneksie do umowy kredytowej.

Istotą przejęcia długu jest wstąpienie innego podmiotu w miejsce dotychczasowego dłużnika przy zachowaniu tożsamości istniejącego zobowiązania. Skutkiem tej czynności jest zwolnienie dotychczasowego dłużnika z obowiązku spełnienia świadczenia wobec wierzyciela, przy jednoczesnym przejęciu tego obowiązku przez inny podmiot.

W rozpatrywanej sprawie pozostali współkredytobiorcy przejęli obowiązek dalszej spłaty kredytu w całości, natomiast Pan został definitywnie zwolniony z odpowiedzialności wobec banku. Jednocześnie – jak wynika z opisu sprawy – czynność ta miała charakter nieodpłatny, nie została powiązana z jakimkolwiek świadczeniem wzajemnym z Pana strony oraz nie doszło do odpłatnych rozliczeń pomiędzy stronami.

W konsekwencji po Pana stronie doszło do przysporzenia majątkowego polegającego na zmniejszeniu pasywów majątkowych. Uzyskał Pan bowiem wymierną korzyść majątkową w postaci zwolnienia z obowiązku dalszej spłaty zobowiązania kredytowego, bez konieczności ponoszenia z tego tytułu jakiegokolwiek ekwiwalentu.

Tym samym, wartość przejętego przez pozostałych współkredytobiorców zobowiązania stanowi dla Pana przychód z tytułu nieodpłatnego świadczenia, o którym mowa w art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podlegający zaliczeniu do przychodów z innych źródeł, o których mowa w art. 20 ust. 1 tej ustawy.

Jednocześnie należy rozważyć możliwość zastosowania zwolnienia przedmiotowego określonego w art. 21 ust. 1 pkt 125 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 125 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Wolna od podatku dochodowego jest wartość świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń, obliczona zgodnie z art. 11 ust. 2-2b, otrzymanych od osób zaliczonych do I i II grupy podatkowej w rozumieniu przepisów o podatku od spadków i darowizn, z zastrzeżeniem ust. 20.

Przy czym art. 21 ust. 20 ww. ustawy stanowi, że:

Zwolnienia, o których mowa w ust. 1 pkt 125 oraz 125a, nie mają zastosowania do świadczeń otrzymywanych na podstawie stosunku pracy, pracy nakładczej lub umów będących podstawą uzyskiwania przychodów zaliczonych do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 2.

Dla zastosowania zwolnienia, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 125 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych konieczne jest zatem łączne spełnienie dwóch przesłanek:

·         świadczenie musi mieć charakter nieodpłatny,

·         świadczenie musi zostać otrzymane od osoby zaliczonej do I albo II grupy podatkowej w rozumieniu ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Zgodnie natomiast z art. 14 ust. 3 ustawy o podatku od spadków i darowizn:

Do poszczególnych grup podatkowych zalicza się:

1) do grupy I - małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, zięcia, synową, rodzeństwo, ojczyma, macochę i teściów;

2) do grupy II - zstępnych rodzeństwa, rodzeństwo rodziców, zstępnych i małżonków pasierbów, małżonków rodzeństwa i rodzeństwo małżonków, małżonków rodzeństwa małżonków, małżonków innych zstępnych;

3) do grupy III - innych nabywców.

Z powyższego przepisu wynika, że do II grupy podatkowej zalicza się m.in.:

-        rodzeństwo małżonków,

-        małżonków rodzeństwa małżonków.

-        Brata Pana małżonki, tj. rodzeństwa małżonka,

-        małżonki brata Pana małżonki, tj. małżonka rodzeństwa małżonka.

W analizowanej sprawie świadczenie zostało otrzymane od:

  • brata Pana małżonki, tj. rodzeństwa małżonka,
  • małżonki brata Pana małżonki, tj. małżonka rodzeństwa małżonka.

Osoby te należą do II grupy podatkowej w rozumieniu przepisów ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Ponadto z opisu sprawy wynika, że przejęcie zobowiązania miało charakter całkowicie nieodpłatny, a Pan nie został zobowiązany do wykonania jakiegokolwiek świadczenia wzajemnego. Nie doszło również do zmiany udziałów we współwłasności nieruchomości, ani do odpłatnego rozliczenia pomiędzy stronami.

Ponadto, z przedstawionego opisu sprawy nie wynika, aby świadczenie zostało otrzymane w związku ze stosunkiem pracy, działalnością wykonywaną osobiście lub pozarolniczą działalnością gospodarczą, o których mowa w art. 21 ust. 20 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Tym samym, wyłączenie przewidziane w tym przepisie nie znajduje w analizowanej sprawie zastosowania.

Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że przejęcie przez pozostałych współkredytobiorców zobowiązania kredytowego, którego skutkiem było zwolnienie Pana z obowiązku dalszej spłaty kredytu wobec banku, spowodowało po Pana stronie powstanie przychodu z tytułu nieodpłatnego świadczenia w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zaliczanego do przychodów z innych źródeł, o których mowa w art. 20 ust. 1 tej ustawy.

Z uwagi jednak na to, że świadczenie to zostało otrzymane od osób zaliczonych do II grupy podatkowej w rozumieniu przepisów ustawy o podatku od spadków i darowizn, korzysta ono ze zwolnienia od podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 125 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W konsekwencji z tego tytułu nie ciąży na Panu obowiązek zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych.

Zatem, Pana stanowisko należało uznać za prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pan do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

·         Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·         w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·         w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.

Rozliczaj podatki zgodnie z przepisami — w programie TaxMachine

Interpretacje pomagają zrozumieć przepisy; TaxMachine pomaga je zastosować w praktyce — prowadzi księgi, liczy podatki i generuje deklaracje, a stawki, druki i przepisy aktualizuje na bieżąco.

  • ✓ Księga przychodów i rozchodów, ryczałt oraz pełna księgowość
  • ✓ Faktury i e-faktury KSeF, JPK_V7 i JPK_KR
  • ✓ PIT, CIT, VAT i inne deklaracje + wysyłka e-Deklaracje z pobraniem UPO
  • ✓ Środki trwałe i amortyzacja, płace i ZUS
  • ✓ Automatyczne aktualizacje stawek, druków i przepisów

Źródło: System Informacji Celno-Skarbowej EUREKA (MF/KIS). Dokument urzędowy — reprodukcja dozwolona (art. 4 ustawy o prawie autorskim).

Interpretacja indywidualna chroni wyłącznie jej adresata i tylko przy zgodności stanu faktycznego z wnioskiem. Cudza interpretacja ma charakter informacyjny.