0113-KDIPT2-3.4011.322.2026.2.AK

Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

7 kwietnia 2026 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnił go Pan – w odpowiedzi na wezwanie – pismem z 16 czerwca 2026 r.

Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego

Wnioskodawca jest osobą fizyczną, polskim rezydentem podatkowym i podlega w Rzeczypospolitej Polskiej nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w podatku dochodowym od osób fizycznych. Wnioskodawca pozostaje z małżonką w ustroju ustawowej wspólności majątkowej małżeńskiej, o którym mowa w art. 31 § 1 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy.

W dniu 12 czerwca 2001 r. Wnioskodawca wraz z małżonką zawarli z X S.A. umowę kredytu mieszkaniowego nr ... (dalej: „Pierwszy Kredyt”). X S.A. stanowił podmiot uprawniony do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw, którego działalność podlega nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym, o którym mowa w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r.

Pierwszy Kredyt został zawarty przed dniem 15 stycznia 2015 r. Ponadto stanowił on umowę kredytu mieszkaniowego, a mechanizm podatkowy przewidziany w ugodzie został powiązany z rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. oraz z oświadczeniem kredytobiorców o spełnieniu warunków stosowania zaniechania poboru podatku. Wnioskodawca wskazuje zatem, że Pierwszy Kredyt był traktowany przez strony ugody jako kredyt odpowiadający cechom „kredytu mieszkaniowego” w rozumieniu § 3 ust. 1 rozporządzenia, tj. kredytu udzielonego przed dniem 15 stycznia 2015 r., zabezpieczonego hipotecznie oraz zaciągniętego na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 u.p.d.o.f.

W odniesieniu do przesłanek zastosowania zaniechania poboru podatku, o których mowa w § 1 ust. 1 pkt 1 oraz § 3 ust. 1 pkt 1-3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r., Wnioskodawca wskazuje, że Pierwszy Kredyt:

1)  został zaciągnięty na realizację inwestycji mieszkaniowej;

2)  został udzielony przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez bank uprawniony do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw;

3)  był kredytem zabezpieczonym hipotecznie;

4)  na moment zawarcia ugody dotyczącej Pierwszego Kredytu i złożenia oświadczenia podatkowego kredytobiorcy oświadczyli, że nie korzystali z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu innego kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej inwestycji mieszkaniowej.

W dniu 22 grudnia 2021 r. Wnioskodawca wraz z małżonką zawarli z X ugodę dotyczącą Pierwszego Kredytu (dalej: „Ugoda z X”). Z treści przedmiotowej Ugody z X wynika, że na dzień jej zawarcia wysokość zadłużenia kredytobiorców z tytułu umowy kredytu wynosiła 4 897,35 CHF, co po przeliczeniu na walutę polską odpowiadało kwocie 21 774,60 zł. Ugoda przewidywała zmianę waluty zadłużenia na PLN oraz rozliczenie kredytu przy założeniu, że od dnia zawarcia umowy stanowił on kredyt złotowy udzielony na warunkach określonych w ugodzie. Po przeprowadzeniu tego rozliczenia X ustalił pozostałe do spłaty zadłużenie na kwotę 471,98 zł, a równocześnie zwolnił kredytobiorców z długu w kwocie 21 282,22 zł.

Ugoda z X przewidywała także skutki podatkowe związane z umorzeniem części zadłużenia. W jej treści wskazano, że w wyniku zwolnienia z części długu po stronie kredytobiorców powstaje przychód, natomiast dla zastosowania mechanizmu zaniechania poboru podatku konieczne było złożenie przez kredytobiorców stosownego oświadczenia. Na etapie zawarcia Ugody z X Wnioskodawca oraz jego małżonka złożyli takie oświadczenie, obejmujące okoliczności odpowiadające przesłankom stosowania rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r., w szczególności dotyczące realizacji własnych celów mieszkaniowych oraz braku wcześniejszego skorzystania z zaniechania poboru podatku w odniesieniu do innej inwestycji mieszkaniowej.

W rezultacie X S.A. nie wystawił informacji PIT-11 w związku z umorzeniem wynikającym z Ugody z X.

Niezależnie od Pierwszego Kredytu Wnioskodawca wraz z małżonką zawarli z Y S.A. umowę kredytu hipotecznego nr ... na kwotę 620 000,00 zł, indeksowanego do waluty EUR (dalej: „Drugi Kredyt”). Wnioskodawca wskazuje, że Y S.A. również stanowi podmiot uprawniony do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw, którego działalność podlega nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym, o którym mowa w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r.

W odniesieniu do przesłanek zastosowania zaniechania poboru podatku, o których mowa w § 1 ust. 1 pkt 1 oraz § 3 ust. 1 pkt 1-3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r., Wnioskodawca wskazuje, że Drugi Kredyt:

1)  został zaciągnięty na realizację inwestycji mieszkaniowej:

2)  został udzielony przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez bank uprawniony do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw;

3)  był kredytem zabezpieczonym hipotecznie;

4)  zgodnie z treścią projektowanego oświadczenia podatkowego kredytobiorcy mieli oświadczyć, że przed podpisaniem tego oświadczenia nie korzystali kiedykolwiek z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zabezpieczonego hipotecznie, zaciągniętego na realizację innej inwestycji mieszkaniowej niż inwestycja finansowana Drugim Kredytem.

W związku z wykonywaniem Drugiego Kredytu pomiędzy Wnioskodawcą i jego małżonką Y S.A. powstał spór dotyczący Drugiej Umowy Kredytowej. Na tle tego stosunku prawnego toczy się postępowanie sądowe przed Sądem Okręgowym w ... pod sygnaturą akt ... W związku z trwającym postępowaniem Y S.A. zaproponował Wnioskodawcy oraz jego małżonce polubowne, pozasądowe zakończenie sporu poprzez zawarcie ugody w rozumieniu przepisu art. 917 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (dalej: „Projekt Ugody z Y”).

Projekt Ugody z Y przewiduje jednocześnie obowiązek cofnięcia przez kredytobiorców powództwa wraz ze zrzeczeniem się roszczenia, tj. dokonania czynności procesowej odpowiadającej treści przepisowi art. 203 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego.

Z treści Projektu Ugody z Y wynika, że na dzień 9 marca 2026 r. wysokość zadłużenia kredytobiorców według ksiąg Banku została określona na kwotę 100 534,70 EUR, w tym: kapitał kredytu w wysokości 100 483,99 EUR, odsetki umowne od kapitału kredytu w wysokości 50,71 EUR oraz odsetki za opóźnienie w wysokości 0,00 EUR. W dokumentacji tej wskazano również, że wysokość wpłat dokonanych przez kredytobiorców w wyniku wykonywania Drugiego Kredytu według stanu na dzień 9 marca 2026 r. wynosiła 539 500,40 zł, a saldo środków na rachunku technicznym przeznaczonym do przyjmowania spłat kredytu wynosiło 8,54 EUR.

Projekt Ugody z Y przewiduje, że Y S.A. umorzy kredytobiorcom część zadłużenia w wysokości 65 528,99 EUR, co według średniego kursu EUR Narodowego Banku Polskiego z dnia 9 marca 2026 r. wynoszącego 4,2836 odpowiada kwocie 280 700,00 zł. Po pomniejszeniu zadłużenia o kwotę umorzenia oraz kwotę dyspozycji kwota rozliczenia została określona na 35 005,71 EUR, co według tego samego kursu odpowiada kwocie 149 950,46 zł. Projekt Ugody z Y przewiduje także, że w wyniku zwolnienia z części długu po stronie kredytobiorców powstanie przychód, który może podlegać opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, a na Bank mogą zostać nałożone obowiązki informacyjne, w szczególności obowiązek sporządzenia informacji PIT-11.

Wnioskodawca wskazuje, że Pierwszy Kredyt oraz Drugi Kredyt dotyczą dwóch odrębnych inwestycji mieszkaniowych. Dla potrzeb zastosowania § 1 ust. 1 pkt 1 lit. b rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. istotne znaczenie ma zatem ustalenie, czy Wnioskodawca korzystał z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej inwestycji mieszkaniowej.

Po uzyskaniu propozycji polubownego zakończenia sporu z Y S.A. Wnioskodawca oraz Jego małżonka podjęli działania zmierzające do rezygnacji z zastosowania mechanizmu zaniechania poboru podatku w odniesieniu do Pierwszego Kredytu oraz do rozliczenia skutków podatkowych Ugody z X na zasadach ogólnych.

W tym celu pismem z dnia 13 marca 2026 r., skierowanym do X S.A., złożyli oświadczenie o rezygnacji z korzystania z mechanizmu zaniechania poboru podatku dochodowego od osób fizycznych w odniesieniu do przychodu powstałego w związku ze zwolnieniem z części długu przewidzianym w Ugodzie z X, jednocześnie wnosząc o sporządzenie oraz przekazanie właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego oraz kredytobiorcom informacji PIT-11.

Następnie, pismem z dnia 20 marca 2026 r., Wnioskodawca oraz Jego małżonka podtrzymali stanowisko wyrażone w piśmie z dnia 13 marca 2026 r. Wskazali, że ich celem nie jest kwestionowanie prawidłowości działań X S.A. podejmowanych w dacie sporządzania informacji podatkowych za 2021 r. przy uwzględnieniu treści uprzednio złożonych oświadczeń, lecz jednoznaczne zakomunikowanie aktualnego stanowiska kredytobiorców w zakresie skutków podatkowych Ugody z X, w szczególności rezygnacji z korzystania z mechanizmu zaniechania poboru podatku dochodowego od osób fizycznych w odniesieniu do przychodu powstałego wskutek zwolnienia z części długu, a tym samym cofnięcia uprzednio złożonego oświadczenia. W piśmie tym ponownie wskazano, że skutkiem zwolnienia z części długu jest powstanie przychodu z innych źródeł oraz że kredytobiorcy oczekują sporządzenia i przekazania informacji PIT-11.

Na etapie sporządzania niniejszego wniosku Wnioskodawca wskazuje dodatkowo, że zasadność przyjętego stanowiska znajduje potwierdzenie w interpretacji indywidualnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 3 lipca 2025 r. o sygn. 0114-KDIP3-2.4011.404.2025.1.MN. W przedmiotowej interpretacji organ uznał, że w przypadku cofnięcia przez podatników uprzednio złożonego oświadczenia dotyczącego korzystania z zaniechania poboru podatku bank jest zobowiązany uwzględnić to cofnięcie przy wykonywaniu obowiązków informacyjnych, w tym przez korekcie informacji PIT-11, a decyzja co do tego, które umorzenie ma zostać objęte zaniechaniem poboru podatku, należy do podatników.

W odpowiedzi z dnia 24 marca 2026 r. X S.A. poinformował, że nie przychyla się do wniosku o sporządzenie informacji podatkowych PIT-11 za 2021 r., ponieważ informacje podatkowe zasadnie nie zostały wystawione w oparciu o dokumenty, które Bank posiadał. Jednocześnie X S.A. wskazał, że jeżeli stan faktyczny uległ zmianie, nic nie stoi na przeszkodzie, aby kredytobiorcy złożyli korektę zeznania rocznego PIT za 2021 r., ujmując w niej kwotę umorzenia.

Wobec powyższego Wnioskodawca zamierza zatem dokonać korekty zeznania podatkowego za 2021 r. w trybie przepisu art. 81 § 1 i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa, poprzez wykazanie przypadającego na Niego przychodu z innych źródeł z tytułu umorzenia wierzytelności wynikającej z Pierwszego Kredytu, mimo braku informacji PIT-11 wystawionej przez X S.A. Następnie Wnioskodawca rozważa zawarcie ugody dotyczącej Drugiego Kredytu na warunkach wynikających z przedstawionego projektu i przyjęcie, że przychód przypadający na Niego z tytułu umorzenia części wierzytelności wynikającej z Drugiego Kredytu będzie objęty zaniechaniem poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie § 1 ust. 1 pkt 1 lit. a i b w zw. z § 3 ust. 1 pkt 1-3 oraz § 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r.

Uzupełnienie wniosku

Wnioskodawca wskazuje, że umowa kredytu hipotecznego nr ... z Y S.A. została podpisana w dniu 3 listopada 2010 r.

Wnioskodawca wskazuje, że kredyt zaciągnięty w Y S.A. stanowił kredyt mieszkaniowy zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, w kwocie 620 000,00 PLN. Zgodnie z umową kredytową środki zostały przeznaczone na zakup wybudowanego lokalu mieszkalnego na rynku pierwotnym, a także remont/modernizacja i wykończenie niewymagający pozwolenia/zgłoszenia, tj. na wydatek wymieniony w art. 21 ust. 25 pkt 1 lit. a oraz lit. d. ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Wnioskodawca wskazuje, że nieruchomość, na którą zostały wydatkowane środki z „Drugiego kredytu”, jest położona w Polsce, pod adresem: ..., ul. ....

Wnioskodawca wskazuje, że ugoda z Y S.A. zostanie podpisana do dnia 31 grudnia 2026 r.

Pytanie

Czy w okolicznościach przedstawionych we wniosku Wnioskodawca będzie miał prawo do skorzystania z zaniechania poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie § 1 ust. 1 pkt 1 lit. a i b w zw. z § 3 ust. 1 pkt 1-3 oraz § 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. od przychodu z tytułu planowanego umorzenia wierzytelności wynikającej z Drugiego Kredytu, pomimo niewystawienia przez Y S.A. informacji PIT-11 poprzez wykazanie przychodu z tytułu umorzenia wierzytelności wynikającej z Pierwszego Kredytu w korekcie zeznania podatkowego za 2021 r.?

Pana stanowisko w sprawie

Zdaniem Wnioskodawcy, w okolicznościach przedstawionych we wniosku, będzie On miał prawo do skorzystania z zaniechania poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie § 1 ust. 1 pkt 1 lit. a i b w zw. z § 3 ust. 1 pkt 1-3 oraz § 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. od przychodu z tytułu planowanego umorzenia wierzytelności wynikającej z Drugiego Kredytu. W ocenie Wnioskodawcy, cofnięcie oświadczenia złożonego w związku z Ugodą z X oraz wykazanie przychodu z tytułu umorzenia wierzytelności wynikającej z Pierwszego Kredytu w korekcie zeznania podatkowego za 2021 r. oznacza, że Wnioskodawca nie skorzysta z mechanizmu zaniechania poboru podatku w odniesieniu do Pierwszego Kredytu. W konsekwencji będzie uprawniony do zastosowania tego mechanizmu w odniesieniu do planowanego umorzenia wierzytelności wynikającej z Drugiego Kredytu, a brak informacji PIT-11 pozostaje bez wpływu na powyższą ocenę.

Zgodnie z treścią przepisu art. 9 ust. 1 u.p.d.o.f., opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlegają co do zasady wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wskazanych w ustawie oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Stosownie do przepisu art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f., przychodami są otrzymane albo postawione do dyspozycji podatnika pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość innych nieodpłatnych świadczeń.

Z kolei przepis art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 u.p.d.o.f. prowadzi do wniosku, że umorzenie wierzytelności z tytułu kredytu skutkuje po stronie kredytobiorcy przysporzeniem majątkowym stanowiącym przychód z innych źródeł. Tym samym zarówno umorzenie wierzytelności wynikającej z Pierwszego Kredytu, jak i planowane umorzenie wierzytelności wynikającej z Drugiego Kredytu, co do zasady skutkuje powstaniem przychodu podatkowego po stronie Wnioskodawcy.

Nie ulega przy tym wątpliwości, że sam fakt otrzymania kredytu i jego spłaty na warunkach przewidzianych w umowie pozostaje neutralny podatkowo, natomiast przychód pojawia się w sytuacji, gdy dochodzi do zwolnienia dłużnika z obowiązku zwrotu całości lub części zobowiązania. W tym sensie umorzenie wierzytelności prowadzi do definitywnego zmniejszenia pasywów podatnika. W konsekwencji przedmiotem analizy w niniejszej sprawie nie jest to, czy po stronie Wnioskodawcy powstaje przychód, lecz to, czy przychód z tytułu planowanego umorzenia wierzytelności wynikającej z Drugiego Kredytu może zostać objęty zaniechaniem poboru podatku pomimo wcześniejszego złożenia, a następnie cofnięcia oświadczenia w związku z Ugodą z X.

Podstawę prawną dla takiej oceny stanowi wielokrotnie przywoływane rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. Zgodnie z § 1 ust. 1 pkt 1 lit. a i b tego rozporządzenia, zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych obejmuje umorzone osobie fizycznej wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego, jeżeli kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, a osoba fizyczna będąca stroną umowy kredytu mieszkaniowego nie korzystała z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej inwestycji mieszkaniowej. Z kolei § 3 ust. 1 pkt 1-3 rozporządzenia określa, że przez kredyt mieszkaniowy należy rozumieć kredyt udzielony przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez uprawniony podmiot, zabezpieczony hipotecznie oraz zaciągnięty na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 u.p.d.o.f, natomiast § 4 rozporządzenia przewiduje stosowanie tego zaniechania do dochodów uzyskanych do dnia 31 grudnia 2026 r.

Zdaniem Wnioskodawcy, z literalnego brzmienia § 1 ust. 1 pkt 1 lit. b rozporządzenia wynika, że znaczenie ma wyłącznie to, czy podatnik korzystał z zaniechania poboru podatku w odniesieniu do innej inwestycji mieszkaniowej. Przepis ten nie odwołuje się do samego złożenia oświadczenia bankowi, nie odwołuje się również do pierwszeństwa chronologicznego umorzenia ani nie stanowi, że zaniechanie poboru podatku zostaje definitywnie przypisane do tej inwestycji mieszkaniowej, której dotyczyło pierwsze złożone oświadczenie. Rozporządzenie posługuje się natomiast kryterium faktycznego skorzystania z tego mechanizmu, a zatem kryterium materialnoprawnym, a nie technicznym czy dokumentacyjnym.

Tożsamy sposób wykładni przepisów został zaakceptowany w interpretacji indywidualnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 18 listopada 2024 r., sygn. 0112-KDIL2-1.4011.765.2024.1.MKA. Z interpretacji tej wynika, że podatnik, posiadający dwa kredyty dotyczące dwóch odrębnych inwestycji mieszkaniowych, może skorzystać z zaniechania poboru podatku w odniesieniu do umorzenia wierzytelności wynikającej z drugiego kredytu, jeżeli nie skorzysta z tego mechanizmu w odniesieniu do pierwszego kredytu. Organ podatkowy potwierdził tym samym, że decydujące znaczenie ma ostateczny sposób rozliczenia przez podatnika, a nie chronologia zawieranych ugód, chronologia umorzeń ani sam fakt uprzedniego złożenia oświadczenia bankowi.

Analogiczny kierunek wykładni został przyjęty w interpretacji indywidualnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 3 lipca 2025 r., o sygn. 0114-KDIP3-2.4011.404.2025.1.MN. Na kanwie przedmiotowej interpretacji organ podatkowy uznał, że cofnięcie przez podatników uprzednio złożonego oświadczenia powinno zostać uwzględnione przy wykonywaniu obowiązków informacyjnych banku, a decyzja co do tego, które umorzenie ma zostać objęte zaniechaniem poboru podatku, należy do podatników. W ocenie Wnioskodawcy interpretacja ta potwierdza dwie zasadnicze kwestie:

1)  oświadczenie składane bankowi nie ma charakteru nieodwołalnego oraz

2)  przypisanie skutków zaniechania poboru podatku do konkretnego umorzenia jest następstwem decyzji podatnika co do sposobu rozliczenia, a nie wyłącznie sposobu działania banku w sferze dokumentacyjnej.

W ocenie Wnioskodawcy kluczowe znaczenie ma również prawidłowa kwalifikacja prawna informacji PIT-11.

Z art. 42a ust. 1 u.p.d.o.f wynika bowiem, że podmiot dokonujący świadczenia jest obowiązany sporządzić informację według ustalonego wzoru o wysokości przychodów i przesłać ją podatnikowi oraz właściwemu urzędowi skarbowemu. Z przepisu tego wynika jednak wyłącznie obowiązek informacyjny, a nie kompetencja do kształtowania sytuacji materialnoprawnej podatnika. Informacja PIT-11 nie kreuje przychodu, nie znosi przychodu, nie przesądza o istnieniu bądź braku obowiązku podatkowego i nie może stanowić warunku skorzystania albo nieskorzystania z instytucji zaniechania poboru podatku. Ma ona wyłącznie charakter informacyjny, a nie konstytutywny.

Wnioskodawca podziela przy tym pogląd prezentowany w doktrynie, zgodnie z którym nawet wykazanie określonej kwoty przychodu w informacji PIT-11 nie jest dla podatnika wiążące w tym znaczeniu, że nie pozbawia go prawa do odmiennego rozliczenia przychodu w zeznaniu rocznym, jeżeli taki sposób rozliczenia znajduje oparcie w przepisach prawa podatkowego (J. Sekita, Zaniechanie poboru podatku od umorzonego kredytu hipotecznego we frankach na przykładach, LEX/el. 2024.).

Jednocześnie brak otrzymania informacji PIT-11 nie zwalnia podatnika z obowiązku złożenia zeznania rocznego i rozliczenia podatku na podstawie posiadanych danych, a po uzyskaniu informacji od płatnika podatnik może dokonać korekty zeznania (T. Szczupaczyński-Dotryw, Informacja roczna PIT-11, ABC). Wnioskodawca wywodzi z tego dalej idący wniosek, że nawet całkowity brak informacji PIT-11 nie eliminuje obowiązku ani prawa podatnika do samodzielnego rozliczenia przychodu, to również w niniejszej sprawie brak wystawienia PIT-11 przez X S.A. nie może być traktowany jako okoliczność uniemożliwiająca wykazanie przychodu z tytułu umorzenia wierzytelności wynikającej z Pierwszego Kredytu w korekcie zeznania podatkowego za 2021 r.

Powyższe znajduje oparcie także w art. 45 ust. 1 u.p.d.o.f., zgodnie z którym podatnicy są obowiązani składać zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu. To podatnik, a nie bank, dokonuje ostatecznego rocznego rozliczenia podatku. Jeżeli zatem podatnik dojdzie do wniosku, że uprzednio złożone zeznanie nie odzwierciedla prawidłowo jego sytuacji podatkowej, ustawodawca przewidział mechanizm jego skorygowania. Mechanizm ten został uregulowany w art. 81 § 1 i § 2 o.p., zgodnie z którym podatnik może skorygować uprzednio złożoną deklarację przez złożenie deklaracji korygującej.

W ocenie Wnioskodawcy, złożenie korekty zeznania podatkowego za 2021 r. pełni w niniejszej sprawie funkcję rozstrzygającą dla oceny przesłanki z § 1 ust. 1 pkt 1 lit. b rozporządzenia. Jeżeli Wnioskodawca wykaże w tej korekcie przychód z tytułu umorzenia wierzytelności wynikającej z Pierwszego Kredytu, będzie to oznaczało, że Pierwszy Kredyt nie został przez Niego objęty zaniechaniem poboru podatku. W rezultacie Wnioskodawca będzie mógł przypisać skutki zaniechania poboru podatku do planowanego umorzenia wierzytelności wynikającej z Drugiego Kredytu, o ile kredyt ten spełnia pozostałe przesłanki określone w rozporządzeniu.

Wnioskodawca podkreśla przy tym, że nie zmierza do objęcia zaniechaniem poboru podatku dwóch odrębnych inwestycji mieszkaniowych. Wnioskodawca przyjmuje, że zaniechanie to może zostać wykorzystane wyłącznie w odniesieniu do jednej inwestycji mieszkaniowej. W tym celu zamierza rozliczyć Pierwszy Kredyt na zasadach ogólnych, tak aby instytucja zaniechania poboru podatku mogła zostać zastosowana do planowanego umorzenia wierzytelności wynikającej z Drugiego Kredytu.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Reguły dotyczące opodatkowania

Zgodnie z treścią art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.):

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

W myśl art. 9 ust. 1a ww. ustawy:

Jeżeli podatnik uzyskuje dochody z więcej niż jednego źródła, przedmiotem opodatkowania w danym roku podatkowym jest, z zastrzeżeniem art. 25e, art. 29-30cb, art. 30da-30dh, art. 30e-30g, art. 30j-30p oraz art. 44 ust. 7e i 7f, suma dochodów ze wszystkich źródeł przychodów.

Stosownie do art. 9 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 23o, art. 23u, art. 24-24b, art. 24c, art. 24e, art. 30ca, art. 30da oraz art. 30f nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów.

Jak stanowi art. 11 ust. 1 ww. ustawy:

Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Z przedstawionych przepisów wynika, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega – co do zasady – każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną. Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę, czemu dał wyraz w art. 11 ust. 1 ww. ustawy, jako otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Niemniej jednak z definicji tej wywieść można również, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa, jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, niemające charakteru zwrotnego.

O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można więc mówić w każdej sytuacji, gdy podatnik – czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też gdy na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów – uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.

Dla celów podatkowych przyjmuje się – co znajduje potwierdzenie w orzecznictwie – że pojęcie nieodpłatnego świadczenia, o którym mowa w art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ma szerszy zakres niż w prawie cywilnym. Obejmuje ono bowiem wszystkie zjawiska gospodarcze i zdarzenia prawne, których następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu, lub te wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze, których skutkiem jest nieodpłatne, to jest niezwiązane z kosztami lub inną formą ekwiwalentu, przysporzenie majątku tej osobie, mające konkretny wymiar finansowy.

Źródła przychodów

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych wyraźnie rozróżnia źródła przychodów oraz sposób opodatkowania dochodów z poszczególnych źródeł.

Stosownie do przepisów tej ustawy odrębnym źródłem przychodów są określone w art. 10 ust. 1 pkt 9 – inne źródła.

W myśl art. 20 ust. 1 ww. ustawy:

Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.

Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności”, wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.

Umorzenie wierzytelności i zaniechanie poboru podatku

Instytucja kredytu uregulowana została przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 38 ze zm.).

Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy:

Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.

Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę w przytoczonym już wcześniej art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Z definicji tej wywieść można również, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa, jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, nie mające charakteru zwrotnego.

Stosownie natomiast do treści art. 917 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.):

Przez ugodę strony czynią sobie wzajemne ustępstwa w zakresie istniejącego między nimi stosunku prawnego w tym celu, aby uchylić niepewność co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnić ich wykonanie albo by uchylić spór istniejący lub mogący powstać.

Powołana definicja ugody pozwala wyróżnić elementy konstrukcyjne tej instytucji. Po pierwsze, ugoda jest zawierana w sytuacji, gdy między stronami stosunku prawnego istnieje niepewność albo spór, co do roszczeń wynikających z tego stosunku. Po drugie, celem zawarcia ugody jest uchylenie tej niepewności lub sporu. Wreszcie po trzecie, strony dążą do osiągnięcia celu przez wzajemne ustępstwa. Tak więc nieodłącznym elementem ugody są wzajemne ustępstwa stron. Poza tym, zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie podkreśla się szczególną przyczynę prawną ugody. Oznacza to, że ugoda nie tworzy nowego stosunku prawnego, a jedynie odnosi się do istniejącego stosunku prawnego stanowiącego podstawę powództwa, a tym samym podstawę zawarcia ugody.

Z kolei umorzenie wierzytelności następuje w przypadku zwolnienia z długu, czyli zrzeczenia się przez wierzyciela prawa do wierzytelności, bez uzyskania świadczenia ze strony dłużnika. Takie zrzeczenie się, pod warunkiem, że dłużnik je przyjmie, powoduje, że zobowiązanie wygasa.

Zgodnie bowiem z instytucją zwolnienia z długu uregulowaną w art. 508 ustawy Kodeks cywilny:

Zobowiązanie wygasa, gdy wierzyciel zwalnia dłużnika z długu, a dłużnik zwolnienie przyjmuje.

Tak więc, dla umorzenia wierzytelności konieczna jest zgoda dłużnika (np. uzyskana w wyniku ugody, czy poprzez oświadczenie).

Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Tym samym, umorzoną kwotę wierzytelności z tytułu kredytu hipotecznego należy zakwalifikować do przychodu z innych źródeł, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W tym miejscu wskazuję na rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1672).

Zgodnie z § 1 ww. rozporządzenia:

1. Zarządza się zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych od kwot:

1) umorzonych osobie fizycznej wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego, w przypadku gdy:

a) kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, a w przypadku więcej niż jednego kredytu mieszkaniowego - gdy kredyty mieszkaniowe zostały zaciągnięte na realizację wyłącznie jednej inwestycji mieszkaniowej, oraz

b) osoba fizyczna będąca stroną umowy kredytu mieszkaniowego nie korzystała z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej niż określona w lit. a inwestycji mieszkaniowej;

2) otrzymanych przez osobę fizyczną świadczeń z tytułu kredytu mieszkaniowego udzielonego w walucie obcej lub w złotych, lecz nominowanego lub indeksowanego do waluty obcej, w związku z powstaniem przychodu z tytułu zastosowania ujemnego oprocentowania.

2. Kwoty wierzytelności, o których mowa w ust. 1 pkt 1, obejmują:

1) kwoty kredytu mieszkaniowego (kapitału);

2) odsetki, w tym odsetki skapitalizowane, i prowizje;

3) opłaty, jeżeli ich poniesienie przez kredytobiorcę było niezbędne do zawarcia umowy kredytu mieszkaniowego, z wyjątkiem kosztów usług dodatkowych, w szczególności ubezpieczeń.

3. W przypadku gdy kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty również na wydatki inne niż określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 163, z późn. zm.), zaniechanie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, obejmuje kwotę wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego w części, w jakiej kwota kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na wydatki określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 tej ustawy pozostaje do całkowitej kwoty zaciągniętego kredytu mieszkaniowego.

4. W przypadku gdy kredyt mieszkaniowy został zastąpiony kredytem refinansowym lub gdy na jego spłatę został zaciągnięty kredyt konsolidacyjny, zaniechanie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, obejmuje odpowiednio kwotę wierzytelności z tytułu kredytu refinansowego lub konsolidacyjnego w części odpowiadającej kwocie wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego.

5. Przez jedną inwestycję mieszkaniową, o której mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a, rozumie się inwestycję, której celem jest zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych:

1) jednego gospodarstwa domowego albo

2) więcej niż jednego gospodarstwa domowego, w przypadku gdy osoby fizyczne mające zajmować wspólnie jeden budynek mieszkalny, nie mniej niż jedna osoba fizyczna z każdego takiego gospodarstwa, są osobami zaliczonymi do I grupy podatkowej w rozumieniu art. 14 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz.U. z 2024 r. poz. 1837 oraz z 2025 r. poz. 769 i 1064).

6. Przez jedno gospodarstwo domowe, o którym mowa w ust. 5, rozumie się gospodarstwo prowadzone przez osobę fizyczną zajmującą jeden lokal mieszkalny albo jeden budynek mieszkalny jednorodzinny, samodzielnie lub wspólnie z innymi osobami stale z nią zamieszkującymi i gospodarującymi.

7. W przypadku gdy stroną umowy kredytu mieszkaniowego na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, o której mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a, są co najmniej dwie osoby fizyczne, zaniechanie poboru podatku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, ma zastosowanie wyłącznie do osób, o których mowa w ust. 1 pkt 1 lit. b.

Natomiast z § 3 ust. 1 ww. rozporządzenia wynika, że:

Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o kredycie mieszkaniowym, należy przez to rozumieć kredyt, który został:

1)    udzielony przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmiot, którego działalność podlega nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym, uprawniony do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw regulujących zasady funkcjonowania takich podmiotów, oraz

2)    zabezpieczony w postaci hipoteki ustanowionej na nieruchomości lub udziale w nieruchomości lub prawie wieczystego użytkowania gruntu lub udziale w takim prawie, lub spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego lub udziale w takim prawie, lub prawie do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziale w takim prawie, oraz

3)    zaciągnięty na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Z kolei § 4 ww. rozporządzenia stanowi, że:

Zaniechanie, o którym mowa w § 1 i § 2, ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od dnia 1 stycznia 2022 r. do dnia 31 grudnia 2026 r.

Zgodnie z treścią ww. art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Za wydatki poniesione na cele, o których mowa w ust. 1 pkt 131, uważa się wydatki poniesione na:

a)    nabycie budynku mieszkalnego, jego części lub udziału w takim budynku, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub udziału w takim lokalu, a także na nabycie gruntu lub udziału w gruncie albo prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, związanych z tym budynkiem lub lokalem,

b)    nabycie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub udziału w takim prawie, prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziału w takim prawie,

c)    nabycie gruntu pod budowę budynku mieszkalnego lub udziału w takim gruncie, prawa użytkowania wieczystego takiego gruntu lub udziału w takim prawie, w tym również z rozpoczętą budową budynku mieszkalnego, oraz nabycie innego gruntu lub udziału w gruncie, prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, jeżeli w okresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 131, grunt ten zmieni przeznaczenie na grunt pod budowę budynku mieszkalnego,

d)    budowę, rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub remont własnego budynku mieszkalnego, jego części lub własnego lokalu mieszkalnego,

e)    rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub adaptację na cele mieszkalne własnego budynku niemieszkalnego, jego części, własnego lokalu niemieszkalnego lub własnego pomieszczenia niemieszkalnego

- położonych w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego albo w Konfederacji Szwajcarskiej.

Dochody, od których zaniechano poboru podatku nie są wykazywane w zeznaniach rocznych i nie podlegają opodatkowaniu oraz zgłoszeniu do urzędu skarbowego.

Z powyższego wynika zatem, że zaniechanie poboru podatku znajdzie zastosowanie:

• do umorzonych osobom fizycznym kwot wierzytelności z tytułu kredytów zaciągniętych na cele mieszkaniowe i zabezpieczonych hipotecznie,
• do kredytów udzielonych przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmioty uprawnione do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw,
• do kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, a w przypadku więcej niż jednego kredytu mieszkaniowego – gdy kredyty mieszkaniowe zostały zaciągnięte na realizację wyłącznie jednej inwestycji mieszkaniowej oraz
• w przypadku, gdy osoba fizyczna będąca stroną umowy kredytu mieszkaniowego nie korzystała z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej niż określona w lit. a) inwestycji mieszkaniowej (§ 1 ust. 1 pkt 1 lit. b) ww. rozporządzenia).

Istotne jest, żeby kredyt mieszkaniowy został przeznaczony na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Z literalnego odczytania ww. przepisów wynika, że zaniechaniu poboru podatku podlega umorzona kwota z tytułu kredytu mieszkaniowego/kredytów mieszkaniowych zaciągniętego/zaciągniętych na realizację wyłącznie jednej inwestycji oraz w przypadku, gdy kredytobiorca nie korzystał z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej inwestycji.

W przypadku umorzenia wierzytelności z tytułu dwóch kredytów zaciągniętych na różne inwestycje mieszkaniowe zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych od kwot umorzonych ma zastosowanie tylko do jednego kredytu. Przepisy rozporządzenia nie precyzują natomiast konieczności zastosowania zaniechania tylko w odniesieniu do pierwszego umorzenia (w ramach pierwszego kredytu).

Korekta deklaracji

Zgodnie z art. 81 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622):

Jeżeli odrębne przepisy nie stanowią inaczej, podatnicy, płatnicy i inkasenci mogą skorygować uprzednio złożoną deklarację.

W myśl art. 81 § 2 Ordynacji podatkowej:

Skorygowanie deklaracji następuje przez złożenie korygującej deklaracji.

Pojęcie deklaracji zostało zdefiniowane w art. 3 pkt 5 ww. ustawy:

Ilekroć w ustawie jest mowa o deklaracjach – rozumie się przez to również zeznania, wykazy, zestawienia, sprawozdania oraz informacje, do których składania obowiązani są, na podstawie przepisów prawa podatkowego, podatnicy, płatnicy i inkasenci.

Na podstawie art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej:

Zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.

Według art. 75 § 4 Ordynacji podatkowej:

Jeżeli prawidłowość skorygowanego zeznania (deklaracji) nie budzi wątpliwości, organ podatkowy zwraca nadpłatę bez wydawania decyzji stwierdzającej nadpłatę. W takim przypadku korekta wywołuje skutki prawne.

Z treści cytowanego uprzednio art. 81 ustawy Ordynacja podatkowa wynika zatem, że korekta deklaracji ma na celu poprawienie błędu, który został popełniony przy poprzednim jej sporządzeniu i może dotyczyć każdej jej pozycji – o ile odrębne przepisy nie stanowią inaczej. Może więc ona dotyczyć m.in. błędów rachunkowych, oczywistych omyłek, a także gdy wypełniono ją niezgodnie z wymaganiami lub istnieją wątpliwości co do prawidłowości danych w niej zawartych, np. błędnie mogła zostać określona wysokość przychodu bądź dochodu, a także inne dane zawarte w treści deklaracji. Skorygowanie deklaracji polega na ponownym poprawnym wypełnieniu formularza z zaznaczeniem, że w tym przypadku mamy do czynienia z korektą uprzednio złożonej deklaracji. Podatnik, który dokonuje korekty zeznania podatkowego, aby odzyskać nadpłacony lub nienależnie uiszczony podatek dochodowy albo zaniżoną lub niewykazaną nadpłatę podatku dochodowego, musi także przedłożyć wniosek o stwierdzenie nadpłaty. Obliguje do tego art. 75 § 3 Ordynacji podatkowej. We wniosku o stwierdzenie nadpłaty należy wskazać rodzaj zobowiązania podatkowego, w którym występuje nadpłata, jej wysokość oraz okoliczności powstania.

Przepisy ustawy Ordynacja podatkowa nie określają szczególnych terminów, w których przysługuje powyższe uprawnienie. Należy więc powiązać tę możliwość z zobowiązaniem podatkowym, którego deklaracja (zeznanie) dotyczy. Prawo do korekty deklaracji (zeznania) istnieje tak długo, jak długo istnieje zobowiązanie podatkowe, czyli 5 lat od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku (art. 70 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa).

Ocena Pana sytuacji podatkowej

Z opisu sprawy wynika, że 12 czerwca 2001 r. zawarł Pan wraz z małżonką umowę kredytu mieszkaniowego z X S.A. (dalej: „Pierwszy Kredyt”).

X S.A. stanowił podmiot uprawniony do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw, którego działalność podlega nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym, o którym mowa w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r.

Pierwszy Kredyt został zawarty przed dniem 15 stycznia 2015 r. Stanowił on umowę kredytu mieszkaniowego, a mechanizm podatkowy przewidziany w ugodzie został powiązany z rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. oraz z oświadczeniem kredytobiorców o spełnieniu warunków stosowania zaniechania poboru podatku. Pierwszy Kredyt był traktowany przez strony ugody jako kredyt odpowiadający cechom „kredytu mieszkaniowego” w rozumieniu § 3 ust. 1 rozporządzenia, tj. kredytu udzielonego przed dniem 15 stycznia 2015 r., zabezpieczonego hipotecznie oraz zaciągniętego na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 u.p.d.o.f.

Wskazuje Pan, że Pierwszy Kredyt:

1)  został zaciągnięty na realizację inwestycji mieszkaniowej;

2)  został udzielony przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez bank uprawniony do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw;

3)  był kredytem zabezpieczonym hipotecznie;

4)  na moment zawarcia ugody dotyczącej Pierwszego Kredytu i złożenia oświadczenia podatkowego kredytobiorcy oświadczyli, że nie korzystali z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu innego kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej inwestycji mieszkaniowej.

W dniu 22 grudnia 2021 r. Wnioskodawca wraz z małżonką zawarli z X ugodę dotyczącą Pierwszego Kredytu (dalej: „Ugoda z X”). Z treści przedmiotowej Ugody z X wynika, że na dzień jej zawarcia wysokość zadłużenia kredytobiorców z tytułu umowy kredytu wynosiła 4 897,35 CHF, co po przeliczeniu na walutę polską odpowiadało kwocie 21 774,60 zł.

Ugoda z X przewidywała także skutki podatkowe związane z umorzeniem części zadłużenia. W jej treści wskazano, że w wyniku zwolnienia z części długu po stronie kredytobiorców powstaje przychód, natomiast dla zastosowania mechanizmu zaniechania poboru podatku konieczne było złożenie przez kredytobiorców stosownego oświadczenia. Na etapie zawarcia Ugody z X Wnioskodawca oraz jego małżonka złożyli takie oświadczenie, obejmujące okoliczności odpowiadające przesłankom stosowania rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r., w szczególności dotyczące realizacji własnych celów mieszkaniowych oraz braku wcześniejszego skorzystania z zaniechania poboru podatku w odniesieniu do innej inwestycji mieszkaniowej.

W rezultacie X S.A. nie wystawił informacji PIT-11 w związku z umorzeniem wynikającym z Ugody z X.

Następnie wraz z małżonką w dniu 3 listopada 2010 r. zawarł Pan umowę kredytu hipotecznego z Y S.A. na kwotę 620 000,00 zł, indeksowanego do waluty EUR (dalej: „Drugi Kredyt”). Wskazał Pan, że Y S.A. również stanowi podmiot uprawniony do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw, którego działalność podlega nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym, o którym mowa w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r.

Wskazał Pan, że Drugi Kredyt:

1)  został zaciągnięty na realizację inwestycji mieszkaniowej:

2)  został udzielony przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez bank uprawniony do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw;

3)  był kredytem zabezpieczonym hipotecznie;

4)  zgodnie z treścią projektowanego oświadczenia podatkowego kredytobiorcy mieli oświadczyć, że przed podpisaniem tego oświadczenia nie korzystali kiedykolwiek z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zabezpieczonego hipotecznie, zaciągniętego na realizację innej inwestycji mieszkaniowej niż inwestycja finansowana Drugim Kredytem.

Kredyt zaciągnięty w Y S.A. stanowił kredyt mieszkaniowy zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej. Zgodnie z umową kredytową środki zostały przeznaczone na zakup wybudowanego lokalu mieszkalnego na rynku pierwotnym, a także remont/modernizacja i wykończenie niewymagający pozwolenia/zgłoszenia, tj. na wydatek wymieniony w art. 21 ust. 25 pkt 1 lit. a oraz lit. d. ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W związku z wykonywaniem Drugiego Kredytu pomiędzy Panem i Pana małżonką a Y S.A. powstał spór dotyczący Drugiej Umowy Kredytowej. Na tle tego stosunku prawnego toczy się postępowanie sądowe przed Sądem Okręgowym. W związku z trwającym postępowaniem Y S.A. zaproponował Panu oraz Pana małżonce polubowne, pozasądowe zakończenie sporu poprzez zawarcie ugody w rozumieniu przepisu art. 917 ustawy Kodeks cywilny (dalej: „Projekt Ugody z Y”). Projekt Ugody z Y przewiduje jednocześnie obowiązek cofnięcia przez kredytobiorców powództwa wraz ze zrzeczeniem się roszczenia. Po uzyskaniu propozycji polubownego zakończenia sporu z Y S.A. Pan oraz Pana małżonka podjęli działania zmierzające do rezygnacji z zastosowania mechanizmu zaniechania poboru podatku w odniesieniu do Pierwszego Kredytu oraz do rozliczenia skutków podatkowych Ugody z X na zasadach ogólnych. X S.A. poinformował, że nie przychyla się do wniosku o sporządzenie informacji podatkowych PIT-11 za 2021 r., ponieważ informacje podatkowe zasadnie nie zostały wystawione w oparciu o dokumenty, które Bank posiadał. Jednocześnie X S.A. wskazał, że jeżeli stan faktyczny uległ zmianie, nic nie stoi na przeszkodzie, aby kredytobiorcy złożyli korektę zeznania rocznego PIT za 2021 r., ujmując w niej kwotę umorzenia. Zamierza Pan zatem dokonać korekty zeznania podatkowego za 2021 r. w trybie przepisu art. 81 § 1 i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa, poprzez wykazanie przypadającego na Pana przychodu z innych źródeł z tytułu umorzenia wierzytelności wynikającej z Pierwszego Kredytu, mimo braku informacji PIT-11 wystawionej przez X S.A.

Następnie rozważa Pan zawarcie ugody dotyczącej Drugiego Kredytu na warunkach wynikających z przedstawionego projektu i przyjęcie, że przychód przypadający na Pana z tytułu umorzenia części wierzytelności wynikającej z Drugiego Kredytu będzie objęty zaniechaniem poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie § 1 ust. 1 pkt 1 lit. a i b w zw. z § 3 ust. 1 pkt 1-3 oraz § 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r.

Pana zapytanie dotyczy kwestii ustalenia, czy będzie miał Pan prawo do skorzystania z zaniechania poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie § 1 ust. 1 pkt 1 lit. a i b w zw. z § 3 ust. 1 pkt 1-3 oraz § 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. od przychodu z tytułu planowanego umorzenia wierzytelności wynikającej z Drugiego Kredytu, pomimo niewystawienia przez X S.A. informacji PIT-11 poprzez wykazanie przychodu z tytułu umorzenia wierzytelności wynikającej z Pierwszego Kredytu w korekcie zeznania podatkowego za 2021 r.

Z ww. przepisów wynika wprost, że aby umorzona osobom fizycznym kwota wierzytelności z tytułu więcej niż jednego kredytu hipotecznego zaciągniętego na własne cele mieszkaniowe mogła skorzystać z zaniechania poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie tego rozporządzenia, kredyty hipoteczne powinny zostać zaciągnięte na jedną inwestycję mieszkaniową. Dodatkowym warunkiem jest niekorzystanie przez kredytobiorcę z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej inwestycji mieszkaniowej.

Zaciągnięte przez Pana Pierwszy Kredyt i Drugi Kredyt dotyczą dwóch różnych inwestycji mieszkaniowych, dlatego może Pan skorzystać z zaniechania poboru podatku na podstawie ww. rozporządzenia tylko w stosunku do jednego z tych kredytów.

Biorąc pod uwagę ukształtowanie zaniechania poboru wprowadzonego rozporządzeniem, decyzja o tym, która z inwestycji mieszkaniowych będzie objęta zaniechaniem poboru, czy też zmianą tej decyzji przez podatników, jest po stronie podatników.

Zaznaczam jednak, że cofnięcie przez podatnika oświadczenia złożonego bankowi o spełnieniu warunków do korzystania z zaniechania poboru podatku po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego związanego z przychodem powstałym z tytułu umorzenia „pierwszego” kredytu, nie rodzi skutków na gruncie podatku dochodowego od osób fizycznych. W takim przypadku bank nie składa już informacji PIT-11, jak i nie koryguje wcześniej złożonej informacji.

Innymi słowy, podatnik może dokonywać wyboru co do tego, który umorzony kredyt mieszkaniowy będzie korzystał z zaniechania poboru podatku, ale w ograniczonym czasowo okresie, związanym z upływem terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.

W Pana sprawie, będzie miał Pan prawo do skorzystania z zaniechania poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie § 1 ust. 1 pkt 1 lit. a i b w zw. z § 3 ust. 1 pkt 1-3 oraz § 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. od przychodu z tytułu planowanego umorzenia wierzytelności wynikającej z Drugiego Kredytu, pomimo niewystawienia przez X S.A. informacji PIT-11 poprzez wykazanie przychodu z tytułu umorzenia wierzytelności wynikającej z Pierwszego Kredytu w korekcie zeznania podatkowego za 2021 r.

Brak otrzymania informacji PIT-11 nie powoduje u Pana braku prawa do złożenia korekty zeznania rocznego i rozliczenia podatku na podstawie posiadanych danych. Podkreślam jednak, że ostateczna ocena zasadności rozliczeń podatku z tytułu korekty, leży w kompetencji właściwego organu pierwszej instancji.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił oraz zdarzenia przyszłego, które Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Wskazuję, że w myśl art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej:

Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, na wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną).

Zatem zaznaczam, że ta interpretacja nie dotyczy Pana żony, o której mowa we wniosku.

Jednocześnie informuję, że wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem wniosku (zapytania) Wnioskodawcy. Inne kwestie wynikające z własnego stanowiska, które nie zostały objęte pytaniem, nie mogą być – zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej – rozpatrzone.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

·         Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.