0113-KDIPT2-3.4011.317.2026.1.GG

Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej.

2 kwietnia 2026 r. wpłynął Pana wniosek z 30 marca 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej. Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

W dniu 8 lipca 2016 r. zmarła A.A.  – matka Wnioskodawcy. Spadkodawca sporządziła testament, na mocy którego całość spadku została przekazana B.B. - wnukowi spadkodawcy. Wnioskodawca nie został wydziedziczony w rozumieniu art. 1008 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2024 r. poz. 1061 t. j., dalej: „k.c.”), w związku z czym Wnioskodawcy przysługiwało roszczenie o zachowek na podstawie art. 991 § 1 k.c. Wnioskodawca wystąpił z powództwem o zapłatę zachowku.

Na podstawie prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego z 13 marca 2024 r. sygn. akt ..., na rzecz Wnioskodawcy zasądzony został zachowek w kwocie … PLN wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi zgodnie z dyspozycją wyroku, a także kosztami procesu i zastępstwa procesowego.

Łączna kwota wyegzekwowanych świadczeń wyniosła … PLN i została wypłacona w transzach.

Zgodnie z zasadą wynikającą z art. 451 § 1 zdanie drugie k.c., wpłaty w pierwszej kolejności zaliczane były na poczet należności ubocznych (odsetek ustawowych za opóźnienie) oraz kosztów procesu i postępowania egzekucyjnego, a dopiero następnie - na poczet należności głównej z tytułu zachowku. W konsekwencji znaczna część wypłaconych kwot stanowiła odsetki ustawowe za opóźnienie.

Wnioskodawca jest synem spadkodawcy (A.A.), a zatem należy do kręgu osób wymienionych w art. 4a ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz. U. z 2024 r. poz. 596 t. j., dalej: „u.s.d.”) - tj. do tzw. zerowej grupy podatkowej (wstępni, zstępni, małżonek, pasierb, rodzeństwo, ojczym, macocha).

Całość świadczeń została wypłacona Wnioskodawcy w 2025 r.

Wnioskodawca powziął wątpliwość, czy otrzymane odsetki ustawowe za opóźnienie w wypłacie zachowku podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, czy też korzystają ze zwolnienia przedmiotowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o PIT.

Pytanie

Czy odsetki ustawowe za opóźnienie, zasądzone prawomocnym wyrokiem Sądu od należności głównej z tytułu zachowku i wypłacone Wnioskodawcy w 2025 r., podlegają zwolnieniu od podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o PIT - i w konsekwencji Wnioskodawca nie jest zobowiązany do wykazania tych odsetek jako przychodu podlegającego opodatkowaniu w zeznaniu rocznym PIT?

Pana stanowisko w sprawie

Zdaniem Wnioskodawcy, odsetki ustawowe za opóźnienie zasądzone od należności głównej z tytułu zachowku korzystają ze zwolnienia od podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o PIT, a w konsekwencji Wnioskodawca nie jest zobowiązany do ich wykazywania jako przychodu w zeznaniu rocznym PIT.

A. Kwalifikacja prawna zachowku na gruncie prawa podatkowego

Zachowek stanowi instytucję prawa spadkowego, uregulowaną w art. 991-1011 k.c.

Jego celem jest ochrona interesów majątkowych osób najbliższych spadkodawcy, które zostały pominięte w testamencie lub otrzymały przysporzenia o wartości niższej niż należny im udział w spadku. Roszczenie o zachowek jest roszczeniem pieniężnym, które przysługuje uprawnionemu względem spadkobiercy testamentowego.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 5 u.s.d. podatkowi od spadków i darowizn podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem zachowku, jeżeli uprawniony nie uzyskał go w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny lub w drodze dziedziczenia albo w postaci zapisu. Przepis ten jednoznacznie wskazuje, że nabycie prawa do zachowku podlega przepisom ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Jednocześnie, stosownie do art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o PIT, przepisów tej ustawy nie stosuje się do przychodów podlegających przepisom o podatku od spadków i darowizn. Przepis ten ustanawia tzw. wyłączenie przedmiotowe - przychody objęte zakresem przedmiotowym ustawy o podatku od spadków i darowizn są wyłączone z reżimu ustawy o PIT, niezależnie od tego, czy w ramach ustawy o podatku od spadków i darowizn podlegają efektywnemu opodatkowaniu, czy też korzystają ze zwolnienia (np. na podstawie art. 4a u.s.d.).

Powyższa konstatacja ma fundamentalne znaczenie dla oceny skutków podatkowych niniejszego stanu faktycznego: kwota zachowku otrzymana przez Wnioskodawcę nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, gdyż podlega przepisom o podatku od spadków i darowizn, co wyklucza zastosowanie ustawy o PIT na mocy art. 2 ust. 1 pkt 3 tej ustawy.

B. Zastosowanie zwolnienia z art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o PIT do odsetek od zachowku

Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o PIT, wolne od podatku dochodowego są odsetki z tytułu nieterminowej wypłaty należności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym, wolnych od podatku dochodowego lub od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Przepis ten, wprowadzony ustawą z dnia 29 października 2021 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021 r. poz. 2105), wszedł w życie z dniem 1 stycznia 2022 r. Jednocześnie, na mocy art. 70 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy zmieniającej, zwolnienie to ma zastosowanie do dochodów (przychodów). uzyskanych od dnia 1 stycznia 2021 r.

Jak wynika z literalnego brzmienia art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o PIT, zwolnienie obejmuje odsetki, które spełniają łącznie dwa warunki:

a)  są naliczane z tytułu nieterminowej wypłaty należności - w niniejszej sprawie odsetki ustawowe za opóźnienie zasądzone zostały prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego z 13 marca 2024 r. (sygn. akt ...) od kwoty zachowku, którego zobowiązany do zapłaty (B.B.) nie uregulował dobrowolnie w należytym terminie; warunek ten jest zatem spełniony;

b)  świadczenie główne (należność, od której naliczono odsetki) nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym, jest wolne od tego podatku lub zaniechano od niego poboru podatku - jak wykazano w części A. niniejszego uzasadnienia, zachowek nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, gdyż na mocy art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o PIT jest wyłączony spod działania tej ustawy jako przychód podlegający przepisom o podatku od spadków i darowizn (art. 1 ust. 1 pkt 5 u.s.d.); warunek ten jest również spełniony.

Skoro zatem należność główna (zachowek) nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, to odsetki ustawowe za opóźnienie naliczone od tej należności spełniają przesłanki zwolnienia z art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o PIT i w konsekwencji nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym.

C. Potwierdzenie stanowiska Wnioskodawcy w praktyce interpretacyjnej organów podatkowych

Stanowisko Wnioskodawcy znajduje bezpośrednie potwierdzenie w praktyce interpretacyjnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej.

W interpretacji indywidualnej z 21 października 2022 r. (sygn. 0114-KDIP3 -2.4011.528.2022.3.MG) Dyrektor KIS wprost wskazał, że odsetki za opóźnienie od przyznanego przez sąd zachowku są zwolnione od podatku PIT na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o PIT. W uzasadnieniu tej interpretacji organ podatkowy podkreślił, że skoro zasądzona wyrokiem sądu należność (zachowek) nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym - lecz jest opodatkowana podatkiem od spadków i darowizn na mocy art. 1 ust.1 pkt 5 u.s.d. - to wypłacone od tej należności odsetki ustawowe za opóźnienie korzystają ze zwolnienia z opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o PIT.

Tożsame stanowisko Organ podatkowy konsekwentnie prezentował również w licznych interpretacjach dotyczących odsetek od innych świadczeń niepodlegających opodatkowaniu PIT, w tym m.in. w interpretacjach z 7 marca 2025 r. (sygn. 0112-KD1L2 -1.4011.26.2025.2.KF), z 9 maja 2025 r. (sygn. 0112-KDIL21.4011.304.2025.2.MKA) oraz z 24 czerwca 2025 r. (sygn. 0112-KD1L2-1.4011.331.2025.l.TR), w których potwierdzał, że odsetki od należności niepodlegających podatkowi dochodowemu lub wolnych od tego podatku korzystają ze zwolnienia z art. 21 ust.1 pkt 95b ustawy o PIT.

D. Wykładnia systemowa i celowościowa

Przyjęcie odmiennego stanowiska - tj. uznanie, że odsetki od zachowku podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym - prowadziłoby do wewnętrznej sprzeczności systemu prawa podatkowego. Skoro bowiem ustawodawca wyłączył zachowek spod działania ustawy o PIT (art. 2 ust. 1 pkt 3), a jednocześnie wprowadził zwolnienie dla odsetek od należności niepodlegających temu podatkowi (art. 21 ust. 1 pkt 95b), to intencją ustawodawcy było objęcie tym zwolnieniem również odsetek od zachowku.

Odsetki za opóźnienie mają charakter akcesoryjny względem należności głównej. Stanowią one rekompensatę za nieterminowe spełnienie świadczenia pieniężnego i mają na celu zrekompensowanie wierzycielowi utraty wartości pieniądza w czasie oraz niedogodności wynikających z opóźnienia w zaspokojeniu roszczenia. Opodatkowanie odsetek od należności, która sama nie podlega podatkowi dochodowemu, byłoby sprzeczne z ratio legis przepisu art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o PIT, którego celem było właśnie usunięcie wątpliwości interpretacyjnych i ujednolicenie traktowania podatkowego odsetek od świadczeń wyłączonych z opodatkowania.

Należy nadto wskazać, że wprowadzenie zwolnienia z art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o PIT było reakcją ustawodawcy na wątpliwości interpretacyjne i rozbieżności w orzecznictwie dotyczące opodatkowania odsetek od świadczeń zwolnionych lub wyłączonych z PIT.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 18 maja 2023 r. (sygn. akt II FSK 2860/20) potwierdził, że przed wejściem w życie art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o PIT (tj. przed 1 stycznia 2021 r.) istniały podstawy do opodatkowania takich odsetek. Jednoznacznie wskazał jednak, że od daty obowiązywania nowego przepisu sytuacja prawna podatników uległa zmianie, a odsetki od świadczeń niepodlegających PIT korzystają ze zwolnienia.

E. Aspekt temporalny - zastosowanie zwolnienia do przychodów uzyskanych od 1 stycznia 2021 r.

Wnioskodawca pragnie podkreślić, że całość świadczeń z tytułu zachowku, odsetek i kosztów procesu została wypłacona w 2025 r., a zatem po dacie wskazanej w art. 70 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 października 2021 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2021 r. poz. 2105), zgodnie z którym zwolnienie z art. 21 ust. I pkt 95b ustawy o PIT ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od dnia 1 stycznia 2021 r. Przesłanka temporalna zastosowania zwolnienia jest zatem bezsprzecznie spełniona.

W świetle powyższej argumentacji Wnioskodawca stoi na stanowisku, że odsetki ustawowe za opóźnienie zasądzone od kwoty zachowku, wypłacone Wnioskodawcy w 2025 r., korzystają ze zwolnienia od podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o PIT, ponieważ:

a)  zachowek stanowi należność podlegającą przepisom o podatku od spadków i darowizn (art. 1 ust. 1 pkt 5 u.s.d.), a tym samym jest wyłączony spod działania ustawy o PIT na mocy art. 2 ust. 1 pkt 3 tej ustawy - co oznacza, że zachowek „nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym” w rozumieniu art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o PIT;

b)  odsetki ustawowe za opóźnienie naliczono od tak określonej należności niepodlegającej opodatkowaniu podatkiem dochodowym, co wypełnia przesłanki zwolnienia przewidzianego w art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o PIT;

c)  świadczenia zostały uzyskane w 2025 r., a zatem po dniu 1 stycznia 2021 r., co spełnia warunek temporalny określony w art. 70 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 października 2021 r. (Dz. U. z 2021 r. poz. 2105).

W konsekwencji Wnioskodawca nie jest zobowiązany do wykazywania otrzymanych odsetek od zachowku jako przychodu podlegającego opodatkowaniu w zeznaniu rocznym PIT za 2025 r.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r.  poz. 163 ze zm.):

Natomiast art. 2 ust. 1 pkt 3 tej ustawy stanowi, że:

W myśl art. 9 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Ogólne określenie „przychodów” zawiera art. 11 ust. 1 ww. ustawy. Stosownie do tego przepisu:

Źródła przychodów

W myśl art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Stosownie do art. 20 ust. 1 ww. ustawy:

Należy podkreślić, że użyte w konstrukcji art. 20 ust. 1 ww. ustawy sformułowanie „w szczególności” świadczy o przykładowym katalogu przychodów z innych źródeł. Oznacza to, że przychodami z innych źródeł są także inne przychody, niewymienione wprost w tym przepisie.

Tym samym uznaje się, że katalog ten nie jest katalogiem zamkniętym. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.

Skutki podatkowe otrzymania zachowku oraz odsetek

Przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie definiują pojęcia zachowek a zatem należy odwołać się do odpowiednich przepisów.

Zgodnie z art. 991 § 1 i 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.):

Z zacytowanych przepisów Kodeksu cywilnego wynika, że instytucja zachowku ściśle łączy się ze spadkiem i procedurą związaną ze spadkobraniem. Zachowek nie jest jednak składnikiem spadku. Stanowi on swoistą ochronę interesów określonej grupy osób najbliższych zmarłemu, w przypadku pominięcia ich przy spadkobraniu.

Do kategorii przychodów z innych źródeł należy zaliczyć również odsetki ustawowe za zwłokę w wykonaniu zobowiązania.

Instytucję prawną odsetek za zwłokę reguluje art. 481 § 1 i § 2 Kodeksu cywilnego. Przepis ten stanowi, że:

Jednakże nie każde odsetki otrzymane przez osoby fizyczne podlegają opodatkowaniu. Ustawodawca przewidział   w niektórych sytuacjach w odniesieniu do odsetek możliwość zwolnienia od podatku dochodowego. Jednakże takie zwolnienie przysługuje tylko wówczas, gdy przepis ww. ustawy zawiera w tym przedmiocie wyraźne postanowienie.

Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 95b ww. przepisem:

Jak wynika z brzmienia art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zwolnienie to obejmuje tylko takie odsetki, które spełniają równocześnie dwa warunki:

1)  są naliczane z tytułu nieterminowej wypłaty należności,

2)  świadczenia, od których są naliczane nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym, są wolne od podatku dochodowego lub od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

W analizowanej sprawie należy zatem ustalić czy otrzymana przez Pana należność (zachowek), od którego zasądzono ustawowe odsetki za opóźnienie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Z informacji przedstawionych w treści wniosku wynika, że na podstawie prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego z 13 marca 2024 r. sygn. akt ..., na Pana rzecz zasądzony został zachowek w kwocie …. PLN wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi zgodnie z dyspozycją wyroku, a także kosztami procesu i zastępstwa procesowego. Łączna kwota wyegzekwowanych świadczeń wynosiła …. PLN i została wypłacona w transzach. Całość świadczeń została Panu wypłacona w 2025 r. Jest Pan synem spadkodawcy, a zatem należy do kręgu osób wymienionych w art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn – tj. do tzw. zerowej grupy podatkowej.

Nadmienić należy, że nabycie tytułem zachowku podlega, zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1837 ze zm.), opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn.

Skoro zatem zasądzona wyrokiem sądu należność (zachowek) nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym, zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, to wypłacone od tej należności na podstawie wyroku ustawowe odsetki za opóźnienie będą zwolnione z opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 95b tej ustawy.

Podsumowując, odsetki ustawowe za opóźnienie, zasądzone prawomocnym wyrokiem Sądu od należności głównej  z tytułu zachowku i wypłacone Panu w 2025 r., podlegają zwolnieniu od podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych - i w konsekwencji nie jest Pan zobowiązany do wykazania tych odsetek jako przychodu podlegającego opodatkowaniu w zeznaniu rocznym.

Pana stanowisko jest zatem prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

­  Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pan do interpretacji.

­  Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

­  Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w …. Zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”). Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

• ­  w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
• ­  w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.