0113-KDIPT2-3.4011.233.2026.2.AK

Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

5 marca 2026 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnił go Pan – w odpowiedzi na wezwanie – pismem z 7 maja 2026 r. (data wpływu). Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

Otrzymano PIT-11 (załącznik nr 1. PIT-11 ... SA) od byłego Pracodawcy, tj. ... SA, w którym to w pozycji nr 29 (przychody) podano kwotę odszkodowania plus powiększoną dodatkowo o zaliczkę pobraną przez Płatnika, co jest bardzo krzywdzące dla Pana i rozbieżne z ustaleniami ugody sądowej/mediacyjnej (Załącznik nr 2. Ugoda mediacyjna) – miało być zwolnione wg mediatora i pełnomocnika Pana/mecenasa. Stosunek pracy z poprzednim Pracodawcą ustał ... 2024 r. (Załącznik 3. Świadectwo pracy ...). W 2025 r. otrzymał Pan przelew na mocy zatwierdzonej przez Sąd Pracy ugody mediacyjnej (Załącznik nr 4. Potwierdzenie przelewu i tytułem odszkodowania). W aplikacji e-PIT kwota należnego podatku należnego do zapłaty, uwzględniającego PIT-11 ... SA, jest bardzo wysoka i wręcz nierealna. Gdyby Pan wiedział, nie podpisywałby Pan takiej ugody, która stanowiła tylko 3x wysokość wynagrodzenia (Załącznik nr 5. Umowa o pracę ... SA). Wysłał Pan również prośbę o korektę PIT-11 do Pracodawcy (na dzień złożenia wniosku – brak odpowiedzi).

Po lekturze analogicznej sprawy: 0115-KDIT2.4011.179.2025.2.HD – Skutki podatkowe odszkodowań wypłacanych na podstawie ugód sądowych, śmie Pan twierdzić, iż odszkodowania uzyskane jest zwolnione z opodatkowania (nie wprost, mieści się w kategoriach innych odszkodowań zwolnionych z PIT, a wystawiony PIT-11 ze strony Pracodawcy to kolejne potwierdzenie działania na szkodę pracowników). Prośba o potwierdzenie zwolnienia z opodatkowania uzyskanego odszkodowania na mocy zawartego postępowania sądowego, zamykając temat ... SA raz na zawsze.

Uzupełnienie wniosku

Posiada Pan nieograniczony obowiązek podatkowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej zgodnie z art. 3 ust. 1 i 1a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Mediator sądowy w porozumieniu ze stroną Pozwaną doszli do sedna sprawy, iż nie mają argumentów w przedmiocie sprawy i zaproponowali rozwiązanie polubowne, tj. 3x pensji brutto, co i tak przy wygraniu sprawy, zgodnie z Kodeksem cywilnym, przysługiwało odszkodowanie 2x lub 3x pensji. Z uwagi na długotrwale odwlekanie spraw i przesłuchania świadków zdecydowano się na ugodę przedsądową.

W dniu ... 2025 r. została zawarta ugoda mediacyjna pomiędzy Panem a ... S.A. przed mediatorem ... w toku postępowania przed Sądem Rejonowym dla ... w ... ... Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w sprawie o sygn. akt ...

Główne postanowienia ugody obejmowały: zobowiązanie pracodawcy do zapłaty kwoty 36 000 zł tytułem odszkodowania za nieuzasadnione rozwiązanie umowy o pracę, ustalonego na podstawie art. 45 § 1 w zw. z art. 47¹ Kodeksu pracy, a co za tym idzie poprawienie świadectwa pracy (nie z winy pracownika) a technicznie za porozumieniem stron oraz zatwierdzenia sądownego ugody co nastąpiło. Doda Pan tylko, iż zgodnie z Pana wnioskiem sądowym było przywrócenie do pracy na dotychczasowe stanowisko Eksperta ds. Zabezpieczeń, a nie odszkodowanie. Spółka Skarbu Państwa pozbyła się jedynego rzeczoznawcy, przez co zespół praktycznie przestał istnień dla strategicznych finansowali w Polsce (...).

Na pytanie:

Czy w wymienionej we wniosku ugodzie wskazano, że wypowiedzenie umowy zostało dokonane z naruszeniem przepisów prawa pracy dotyczących rozwiązywania umów o pracę? Jeśli tak, należy wskazać jakie konkretnie przepisy zostały naruszone oraz na czym ich naruszenie polegało?

Odpowiedział Pan:

Tak. Ugoda została zawarta w związku ze sporem dotyczącym niezgodnego z prawem rozwiązania umowy o pracę. Roszczenie dochodzone przed sądem dotyczyło przywrócenia do pracy oraz odszkodowania za niezgodne z prawem rozwiązanie umowy o pracę. Świadczenie zostało wypłacone jako odszkodowanie za nieuzasadnione rozwiązanie umowy o pracę na podstawie art. 45 § 1 w zw. z art. 47¹ Kodeksu pracy, potwierdzenie przelewu załączyłem do wniosku przedmiotowego tytułem odszkodowania.

Na pytanie:

Na podstawie jakich przepisów prawa przyznano na Pana rzecz świadczenie, o którym mowa we wniosku?

Odpowiedział Pan:

Na podstawie ugody zatwierdzonej przez Sąd oraz świadczenie zostało wypłacone na podstawcie przepisu prawnego art. 45 § 1 w zw. z art. 47¹ ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy.

Na pytanie:

Czy wysokość lub zasady ustalania wypłaconego świadczenia wynikały wprost z przepisów lub z postanowień układów zbiorowych pracy, innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów lub statutów, o których mowa w art. 9 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U. z 2025 r. poz. 277 ze zm.), jeśli tak to proszę o wskazanie tych przepisów?

Odpowiedział Pan:

Tak. Wysokość odszkodowania wynikała wprost z przepisów prawa pracy, tj. z art. 47¹ Kodeksu pracy, zgodnie z którym odszkodowanie przysługuje w wysokości wynagrodzenia za okres od 2 tygodni do 3 miesięcy, nie niższej jednak od wynagrodzenia za okres wypowiedzenia. Kwota określona w ugodzie odpowiadała równowartości trzymiesięcznego wynagrodzenia.

Na pytanie:

Czy wypłacone świadczenie dotyczyło szkody rzeczywistej? Jeśli tak to proszę o wyjaśnienie na czym polegała ta szkoda, co było przyczyną jej powstania oraz wskazać związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy szkodą a wypłaconym świadczeniem?

Odpowiedział Pan:

Tak. Wypłacone świadczenie dotyczyło szkody rzeczywistej polegającej na bezprawnym pozbawieniu mnie zatrudnienia wskutek nieuzasadnionego rozwiązania umowy o pracę przez pracodawcę (wyimaginowany powód nie mający podstaw, po prostu spółka skarbu państwa i osoby nowe na stanowiska, robiące miejsca „swoim” lub likwidujące bezpieczniki ryzyka w decyzjach o finansowaniu, po ekspert jak może być student bez uprawnień, tzw. „klikacz”?).

Przyczyną powstania szkody było nieuzasadnione rozwiązanie stosunku pracy przez pracodawcę. Istnieje bezpośredni związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy niezgodnym z prawem działaniem pracodawcy a wypłatą odszkodowania wynikającego z ugody mediacyjnej.

Świadczenie miało charakter kompensacyjny i zostało przyznane w celu naprawienia szkody wynikającej z naruszenia przepisów prawa pracy.

Na pytanie:

Czy wypłacone świadczenie dotyczyło korzyści, które mógłby Pan osiągnąć, gdyby umowa o pracę nie została rozwiązana (np. świadczenie to miało rekompensować wynagrodzenia, lub inne świadczenia, które mógłby uzyskać od pracodawcy, gdyby nie rozwiązanie umowy o pracę)?

Odpowiedział Pan:

Nie. Wypłacone świadczenie nie stanowiło wynagrodzenia za pracę ani ekwiwalentu przyszłych korzyści, które mogłyby zostać osiągnięte, gdyby stosunek pracy trwał nadal.

Świadczenie zostało określone w ugodzie sądownej jako odszkodowanie za nieuzasadnione rozwiązanie umowy o pracę i zostało przyznane na podstawie przepisów Kodeksu pracy regulujących odpowiedzialność odszkodowawczą pracodawcy.

Pytanie (ostatecznie sformułowane w uzupełnieniu wniosku)

Czy odszkodowanie wypłacone na podstawie ugody mediacyjnej zawartej w toku postępowania sądowego, zatwierdzonej przez sąd, przyznane na podstawie art. 45 § 1 w zw. z art. 47¹ Kodeksu pracy tytułem odszkodowania za nieuzasadnione rozwiązanie umowy o pracę, korzysta ze zwolnienia z podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?

Pana stanowisko w sprawie (przedstawione w uzupełnieniu wniosku)

Spółka Skarbu Państwa pozbyła się pracownika o ponadprzeciętnych kwalifikacjach do oceny ryzyka wniosków o finansowanie, wiadomo po co.

W Pana ocenie, odszkodowanie wypłacone na podstawie ugody mediacyjnej korzysta ze zwolnienia z podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o PIT. Świadczenie miało charakter odszkodowawczy i zostało przyznane na podstawie przepisów Kodeksu pracy, tj. art. 45 § 1 w zw. z art. 47¹ Kodeksu pracy. Wysokość odszkodowania oraz zasady jego ustalania wynikają wprost z przepisów prawa pracy. Ugoda została zawarta w toku postępowania sądowego skierowanego do mediacji i po zatwierdzeniu przez sąd posiada moc ugody sądowej zgodnie z art. 183¹⁵ Kodeksu postępowania cywilnego.

Świadczenie nie stanowiło wynagrodzenia za pracę ani rekompensaty utraconych przyszłych korzyści, lecz rekompensatę szkody wynikającej z nieuzasadnionego rozwiązania stosunku pracy.

W konsekwencji wypłacone świadczenie nie powinno podlegać opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, a wykazanie go przez pracodawcę w PIT-11 jako przychodu podlegającego opodatkowaniu było nieprawidłowe.

Przygotował Pan kompletne i rzetelne uzupełnienie informacji do Dyrektora KAS. Oparł je Pan na treści ugody mediacyjnej, w której świadczenie zostało wyraźnie nazwane „odszkodowaniem za nieuzasadnione rozwiązanie umowy o pracę” na podstawie art. 45 § 1 i art. 47¹ KP. Prosi Pan o uzasadnienie pozytywne dla Pana sprawy celem wyjaśnienia rozliczenia PIT.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592):

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Z treści powyższego przepisu wynika, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlegają wszelkiego rodzaju dochody uzyskane przez podatnika z wyjątkiem tych, które zostały enumeratywnie wymienione w katalogu zwolnień przedmiotowych, zawartym w ww. ustawie, bądź od których zaniechano poboru podatku.

Jak stanowi art. 11 ust. 1 ww. ustawy:

Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15 , art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca , art. 30da i art. 30f , są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Wyszczególnienia źródeł przychodów osiągniętych przez osoby fizyczne ustawodawca dokonał w art. 10 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zgodnie z treścią art. 10 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy:

Źródłami przychodów są stosunek służbowy, stosunek pracy, w tym spółdzielczy stosunek pracy, członkostwo w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub innej spółdzielni zajmującej się produkcją rolną, praca nakładcza, emerytura lub renta.

Natomiast w świetle art. 12 ust. 1 omawianej ustawy:

Za przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy uważa się wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężną świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło finansowania tych wypłat i świadczeń, a w szczególności: wynagrodzenia zasadnicze, wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki, nagrody, ekwiwalenty za niewykorzystany urlop i wszelkie inne kwoty niezależnie od tego, czy ich wysokość została z góry ustalona, a ponadto świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika, jak również wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych.

Użyty w art. 12 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zwrot „w szczególności” oznacza, że wymieniane kategorie przychodów stanowią katalog otwarty. Przychodem ze stosunku pracy i stosunków pokrewnych są więc wszelkiego rodzaju wypłaty i świadczenia skutkujące u podatnika powstaniem przysporzenia majątkowego, mające swoje źródło w łączącym pracownika z pracodawcą stosunku pracy lub stosunku pokrewnym. Ponadto treść tego przepisu wskazuje, że do przychodów pracownika zaliczyć należy praktycznie wszystkie otrzymane przez niego świadczenia, które mógł on otrzymać od pracodawcy. Są nimi bowiem nie tylko wynagrodzenia, czyli świadczenia wprost wynikające z zawartej umowy o pracę, ale również wszystkie inne przychody (świadczenia), niezależnie od podstawy ich wypłaty, jeżeli w jakikolwiek sposób wiążą się z faktem wykonywania pracy.

Ze złożonego przez Pana wniosku wynika, że dotyczy on zastosowania zwolnienia z podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy do odszkodowania wypłaconego na podstawie ugody mediacyjnej zawartej w toku postępowania sadowego, zatwierdzonej przez sąd, przyznane na podstawie art. 45 § 1 w zw. z art. 47¹ Kodeksu pracy tytułem odszkodowania za nieuzasadnione rozwiązanie umowy o pracę.

Wyjaśniam zatem, że odszkodowanie stanowi, co do zasady, przychód w rozumieniu przytoczonego wyżej art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Nie oznacza to jednak, że wszystkie odszkodowania podlegają opodatkowaniu. Niektóre z nich, wymienione w katalogu zwolnień przedmiotowych, określonym w art. 21 ust. 1 ww. ustawy, korzystają ze zwolnienia od podatku. Jednakże należy podkreślić, że korzystanie z każdej preferencji podatkowej, w tym zwolnienia od podatku, jest możliwe wyłącznie w sytuacji, gdy spełnione są wszelkie przesłanki określone w przepisie stanowiącym podstawę prawną danej preferencji.

Stosownie do art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Wolne od podatku dochodowego są otrzymane odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw lub aktów administracyjnych wydanych na podstawie tych przepisów, oraz otrzymane odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z postanowień układów zbiorowych pracy, innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów lub statutów, o których mowa w art. 9 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 2025 r. poz. 277, 807, 1423 i 1661 oraz z 2026 r. poz. 25), z wyjątkiem:

a) określonych w prawie pracy odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia umowy o pracę,

b) odpraw pieniężnych wypłacanych na podstawie przepisów o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników,

c) odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia funkcjonariuszom pozostającym w stosunku służbowym,

d) odszkodowań przyznanych na podstawie przepisów o zakazie konkurencji,

e) odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą,

f) odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzeniem działów specjalnych produkcji rolnej, z których dochody są opodatkowane według skali, o której mowa w art. 27 ust. 1, lub na zasadach, o których mowa w art. 30c,

g) odszkodowań wynikających z zawartych umów lub ugód innych niż ugody sądowe.

W świetle zaś art. 21 ust. 1 pkt 3b ww. ustawy:

Wolne od podatku dochodowego są inne odszkodowania lub zadośćuczynienia otrzymane na podstawie wyroku lub ugody sądowej do wysokości określonej w tym wyroku lub tej ugodzie, z wyjątkiem odszkodowań lub zadośćuczynień:

a) otrzymanych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą,

b) dotyczących korzyści, które podatnik mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.

Zwolnieniem określonym w art. 21 ust. 1 pkt 3 cyt. ustawy objęte są odszkodowania lub zadośćuczynienia, w sytuacji gdy ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw lub aktów administracyjnych wydanych na podstawie tych przepisów; lub też jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z postanowień układów zbiorowych pracy, innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów lub statutów, o których mowa w art. 9 § 1 ustawy Kodeks pracy, z wyjątkiem wymienionych w lit. a-g tego przepisu.

Oznacza to, że zwolnienie nie obejmuje wszystkich odszkodowań, a tylko te, których wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost ze stosownych przepisów prawa lub aktów administracyjnych wydanych na podstawie tych przepisów, z wyjątkiem enumeratywnie wymienionych kategorii odszkodowań.

Natomiast zwolnienie przedmiotowe, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy, obejmuje swym zakresem odszkodowania lub zadośćuczynienia przyznane na podstawie wyroku lub ugody sądowej, których wysokość lub zasady ustalania nie wynikają wprost z regulacji wskazanych w art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy. Przy czym ze zwolnienia, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy wyłączone są świadczenia otrzymane w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą oraz świadczenia dotyczące korzyści, które podatnik mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.

Z racji tego, że odszkodowania i zadośćuczynienia otrzymane na podstawie wyroku lub ugody sądowej mogą korzystać ze zwolnienia z art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych lub art. 21 ust. 1 pkt 3b ww. ustawy, zaś zastosowanie zwolnienia z art. 21 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy ma „pierwszeństwo” przed zastosowaniem zwolnienia z art. 21 ust. 1 pkt 3b ww. ustawy, możliwość skorzystania przedmiotowego odszkodowania ze zwolnienia należy rozpatrywać we wskazanej wyżej kolejności.

Odszkodowanie jest szczególnym rodzajem świadczenia polegającego na naprawieniu szkody, czyli uszczerbku, jakiego doznaje poszkodowany we wszystkiego rodzaju dobrach przez prawo chronionych. W praktyce szkoda może obejmować stratę polegającą na ubytku w majątku – wskutek doznania tej straty poszkodowany staje się uboższy niż był dotychczas, lub może dotyczyć utraconych korzyści, jakich poszkodowany mógłby się spodziewać, gdyby mu szkody nie wyrządzono – wówczas poszkodowany nie staje się bogatszy, jakkolwiek mógł liczyć na wzbogacenie się.

Należy mieć również na uwadze, że o kwalifikacji danego świadczenia nie przesądza sama jego nazwa, lecz rzeczywisty charakter. Świadczenie nazwane odszkodowaniem, nie musi mieć bowiem rzeczywiście charakteru odszkodowawczego bądź odwrotnie – niesprecyzowanie, że dane świadczenie jest odszkodowaniem, nie determinuje takiego charakteru wskazanego rodzaju świadczenia.

W ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych ustawodawca nie zdefiniował pojęcia odszkodowania czy zadośćuczynienia, niemniej rozumienie tych pojęć nie może odbiegać od ich znaczenia przyjętego w systemie prawa cywilnego. Wiele pojęć z katalogu zwolnień przedmiotowych nie zostało zdefiniowanych w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych – nie może to jednak oznaczać dowolności w ich rozumieniu i stosowania wykładni rozszerzającej, przy czym oczywistym jest, że w celu uniknięcia takiej dowolności, kryteria rozumienia tych pojęć – niezdefiniowanych w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych – muszą mieć w pierwszej kolejności charakter kryteriów ustawowych.

Odnośnie zatem do prawa cywilnego stwierdzić należy, że zasady odpowiedzialności odszkodowawczej w prawie cywilnym opierają się na zasadzie winy lub ryzyka. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.) przewiduje dwa zasadnicze rodzaje odpowiedzialności: deliktową, która wynika z czynów niedozwolonych (art. 415 Kodeksu cywilnego i następne) oraz kontraktową – powstającą z mocy umowy (art. 471 K.c. i nast.). Tym samym, na tle Kodeksu cywilnego świadczenie odszkodowawcze jest następstwem niewykonania bądź nienależytego wykonania zobowiązania lub czynu niedozwolonego.

Powyższe regulacje mają również zastosowanie do przepisów prawa pracy, choć w ograniczonym zakresie. Jak stanowi bowiem art. 300 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 277 ze zm.):

W sprawach nieunormowanych przepisami prawa pracy do stosunku pracy stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego, jeżeli nie są one sprzeczne z zasadami prawa pracy.

Oznacza to, że przepisy Kodeksu cywilnego, wybrane do zastosowania w prawie pracy (stosunku pracy), nie mogą się sprzeciwiać ogólnym normom prawa pracy, mającym podstawowe znaczenie dla regulacji stosunków pracy.

Mając na uwadze powyższe wyjaśniam, że przepisy Kodeksu pracy posługują się terminami „odszkodowanie” w odniesieniu do konkretnych świadczeń pracowniczych, do których uprawniony jest pracownik lub były pracownik (np. w art. 18^3d, art. 36¹ § 1, art. 45, art. 56, art. 94³ § 3, art. 99, art. 101² omawianego Kodeksu).

Stosownie zaś do art. 32 § 1 ustawy Kodeks pracy:

Każda ze stron może rozwiązać umowę o pracę za wypowiedzeniem.

W myśl art. 36 § 1 pkt 3 ww. Kodeksu:

Okres wypowiedzenia umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony i umowy o pracę zawartej na czas określony jest uzależniony od okresu zatrudnienia u danego pracodawcy i wynosi 3 miesiące, jeżeli pracownik był zatrudniony co najmniej 3 lata.

Zgodnie z art. 45 ww. Kodeksu:

§ 1. W razie ustalenia, że wypowiedzenie umowy o pracę zawartej na czas określony lub umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony jest nieuzasadnione lub narusza przepisy o wypowiadaniu umów o pracę, sąd pracy - stosownie do żądania pracownika - orzeka o bezskuteczności wypowiedzenia, a jeżeli umowa uległa już rozwiązaniu - o przywróceniu pracownika do pracy na poprzednich warunkach albo o odszkodowaniu.

§ 2. Sąd pracy może nie uwzględnić żądania pracownika uznania wypowiedzenia za bezskuteczne lub przywrócenia do pracy, jeżeli ustali, że uwzględnienie takiego żądania jest niemożliwe lub niecelowe; w takim przypadku sąd pracy orzeka o odszkodowaniu. Jeżeli przed wydaniem orzeczenia upłynął termin, do którego umowa o pracę zawarta na czas określony miała trwać, lub jeżeli przywrócenie do pracy byłoby niewskazane ze względu na krótki okres, jaki pozostał do upływu tego terminu, pracownikowi przysługuje wyłącznie odszkodowanie.

§ 3. Przepisu § 2 zdanie pierwsze nie stosuje się do pracowników, o których mowa w art. 39 i 177, oraz w przepisach szczególnych dotyczących ochrony pracowników przed wypowiedzeniem lub rozwiązaniem umowy o pracę, chyba że uwzględnienie żądania pracownika przywrócenia do pracy jest niemożliwe z przyczyn określonych w art. 41¹; w takim przypadku sąd pracy orzeka o odszkodowaniu.

Na postawie art. 47¹ ww. Kodeksu:

Odszkodowanie, o którym mowa w art. 45, przysługuje w wysokości wynagrodzenia za okres od 2 tygodni do 3 miesięcy, nie niższej jednak od wynagrodzenia za okres wypowiedzenia. W przypadku wypowiedzenia umowy o pracę zawartej na czas określony, której termin, do którego umowa ta miała trwać, określony w umowie upłynął przed wydaniem orzeczenia przez sąd pracy, lub gdy przywrócenie do pracy byłoby niewskazane ze względu na krótki okres, jaki pozostał do upływu tego terminu, odszkodowanie przysługuje w wysokości wynagrodzenia za czas, do upływu którego umowa miała trwać, nie więcej jednak niż za okres 3 miesięcy.

Przepis art. 47¹ Kodeksu pracy określa zatem dolną i górną granicę wysokości odszkodowania, o którym mowa w art. 45 ww. Kodeksu.

Z powyższych przepisów wynika, że w kontekście rozwiązania umowy o pracę ustawodawca przewiduje odszkodowanie w sytuacji, gdy wypowiedzenie umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony jest nieuzasadnione lub narusza przepisy o wypowiadaniu umów o pracę (art. 45 Kodeksu pracy), bądź rozwiązano umowę o pracę bez wypowiedzenia z naruszeniem przepisów o rozwiązywaniu umów o pracę w tym trybie (art. 56 Kodeksu pracy). Jednocześnie zgodnie z art. 47¹ Kodeksu pracy, odszkodowanie, o którym mowa w art. 45, przysługuje w wysokości wynagrodzenia za okres od 2 tygodni do 3 miesięcy, nie niższej jednak od wynagrodzenia za okres wypowiedzenia.

Należy zatem uznać, że funkcję odszkodowawczą w Kodeksie pracy pełnią wyłącznie te świadczenia, których celem jest zrekompensowanie pracownikowi skutków zdarzeń, które noszą cechy czynu niedozwolonego lub zawinionego przez pracodawcę.

Potwierdza to wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 listopada 2007 r. sygn. akt SK 18/05, w którym Trybunał Konstytucyjny uznał, że odszkodowanie z tytułu rozwiązania umowy o pracę nie jest odszkodowaniem sensu stricto, lecz sui generis świadczeniem majątkowym, pełniącym funkcję sankcji (ustawowej kary pieniężnej) wobec pracodawcy za bezprawne działanie. W orzecznictwie Sądu Najwyższego podkreśla się również, że odszkodowanie należne pracownikowi z tytułu bezprawnego rozwiązania stosunku pracy lub bezprawnego wypowiedzenia dotychczasowych warunków pracy i płacy nie pozostaje w żadnej relacji do ewentualnej szkody, co oznacza, że przysługuje za samo bezprawne działanie pracodawcy, niezależnie od tego, czy jakakolwiek szkoda po stronie pracownika powstała. Odszkodowania takie traktowane są bowiem jak szczególny rodzaj odszkodowania ustawowego, należnego bez względu na to, czy pracownik – na skutek niezgodnego z prawem postępowania pracodawcy – poniósł szkodę w ogóle lub poniósł ją w większym lub mniejszym rozmiarze, niż odszkodowanie przysługujące w kwocie z góry określonej w przepisach Kodeksu pracy. W judykaturze przypisuje się zresztą temu odszkodowaniu charakter kompensacyjno-sankcyjny, wynikający z unormowania zabezpieczającego pracownika przed bezprawnym działaniem pracodawcy.

Ugoda została zawarta przez strony przed mediatorem.

Stosownie do art. 183⁸ § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 468 ze zm.):

Sąd może skierować strony do mediacji na każdym etapie postępowania.

W myśl art. 183¹³§ 2 ww. Kodeksu:

W razie skierowania przez sąd sprawy do mediacji mediator składa protokół w sądzie rozpoznającym sprawę, z oznaczeniem, czy sąd rozpoznający sprawę jest sądem wskazanym przez strony w trybie określonym w art. 183¹⁴ § 2¹. Strony mogą objąć ugodą również roszczenia nieobjęte pozwem.

Z art. 183¹⁴ § 1 i § 2 ww. Kodeksu wynika, że:

§ 1. Jeżeli zawarto ugodę przed mediatorem, sąd, o którym mowa w art. 183¹³, na wniosek strony niezwłocznie przeprowadza postępowanie co do zatwierdzenia ugody zawartej przed mediatorem.

§ 2. Jeżeli ugoda podlega wykonaniu w drodze egzekucji, sąd zatwierdza ją przez nadanie jej klauzuli wykonalności; w przeciwnym przypadku sąd zatwierdza ugodę postanowieniem.

Na mocy art. 183¹⁵ ww. Kodeksu:

Ugoda zawarta przed mediatorem, po jej zatwierdzeniu przez sąd, ma moc prawną ugody zawartej przed sądem. Ugoda zawarta przed mediatorem, którą zatwierdzono przez nadanie jej klauzuli wykonalności, jest tytułem wykonawczym.

Z ww. przepisów wynika zatem, że ugoda mediacyjna zatwierdzona przez sąd ma moc ugody sądowej, czyli wywołuje takie same skutki prawne, jak ugoda zawarta przed sądem.

Ocena skutków podatkowych Pana sytuacji

W opisie sprawy wskazał Pan, że stosunek pracy z poprzednim Pracodawcą ustał ... 2024 r. W dniu ... 2025 r. została zawarta ugoda mediacyjna pomiędzy Panem a ... S.A. przed mediatorem w toku postępowania przed Sądem Rejonowym. Główne postanowienia ugody obejmowały: zobowiązanie pracodawcy do zapłaty kwoty 36 000 zł tytułem odszkodowania za nieuzasadnione rozwiązanie umowy o pracę, ustalonego na podstawie art. 45 § 1 w zw. z art. 47¹ Kodeksu pracy, a co za tym idzie poprawienie świadectwa pracy (nie z winy pracownika) a technicznie za porozumieniem stron oraz zatwierdzenia sądownego ugody. Ugoda została zawarta w związku ze sporem dotyczącym niezgodnego z prawem rozwiązania umowy o pracę. Roszczenie dochodzone przed sądem dotyczyło przywrócenia do pracy oraz odszkodowania za niezgodne z prawem rozwiązanie umowy o pracę. Świadczenie zostało wypłacone jako odszkodowanie za nieuzasadnione rozwiązanie umowy o pracę na podstawie art. 45 § 1 w zw. z art. 47¹ Kodeksu pracy. Wysokość odszkodowania wynikała wprost z przepisów prawa pracy, tj. z art. 47¹ Kodeksu pracy, zgodnie z którym odszkodowanie przysługuje w wysokości wynagrodzenia za okres od 2 tygodni do 3 miesięcy, nie niższej jednak od wynagrodzenia za okres wypowiedzenia. Kwota określona w ugodzie odpowiadała równowartości trzymiesięcznego wynagrodzenia. Przyczyną powstania szkody było nieuzasadnione rozwiązanie stosunku pracy przez pracodawcę. Istnieje bezpośredni związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy niezgodnym z prawem działaniem pracodawcy a wypłatą odszkodowania wynikającego z ugody mediacyjnej. Świadczenie miało charakter kompensacyjny i zostało przyznane w celu naprawienia szkody wynikającej z naruszenia przepisów prawa pracy. Świadczenie zostało określone w ugodzie sądownej jako odszkodowanie za nieuzasadnione rozwiązanie umowy o pracę i zostało przyznane na podstawie przepisów Kodeksu pracy regulujących odpowiedzialność odszkodowawczą pracodawcy. W 2025 r. otrzymał Pan przelew na mocy zatwierdzonej przez Sąd Pracy ugody mediacyjnej.

W konsekwencji, skoro wskazał Pan w opisie zdarzenia, że otrzymane przez Pana jako byłego pracownika świadczenie:

1)  jest odszkodowaniem za nieuzasadnione rozwiązanie umowy o pracę,

2)  wynikało z przepisów prawa, czyli art. 45 § 1 w zw. z art. 47¹ Kodeksu pracy,

3)  w treści ugody sądowej zawarto informację, że świadczenie zostało przyznane w związku z nieuzasadnionym rozwiązaniem umowy o pracę,

4)  nie zachodzą wyłączenia uniemożliwiające zwolnienie z opodatkowania,

– to stwierdzam, że założenia wynikające z treści art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zostały w warunkach tej sprawy spełnione i przyznane Panu odszkodowanie korzysta ze zwolnienia z art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zatem, do odszkodowania wypłaconego Panu na podstawie ugody mediacyjnej zawartej w toku postępowania sądowego, zatwierdzonej przez sąd, przyznane na podstawie art. 45 § 1 w zw. z art. 47¹ Kodeksu pracy odszkodowanie za nieuzasadnione rozwiązanie umowy o pracę zastosowanie znajdzie zwolnienie z podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Wyjaśniam, że w ramach postępowania w sprawie o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego, nie analizuję załączonych do wniosku dokumentów. Analiza załączników nie mieści się w ramach określonych w art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622), zgodnie z którym Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, na wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną). W związku z powyższym załączone do wniosku dokumenty nie mogą być przedmiotem merytorycznej analizy.

Odnosząc się do powołanej przez Pana interpretacji indywidualnej, wskazuję, że dotyczy ona konkretnej, indywidualnej sprawy w zakresie obowiązków płatnika i tylko w tej sprawie rozstrzygnięcie w niej zawarte jest wiążące, zatem powołana interpretacja nie przesądza o tym rozstrzygnięciu.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy – Ordynacja podatkowa. Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pan do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

·         Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.