taxmachine.pl

0113-KDIPT2-3.4011.218.2026.2.JŚ

Interpretacja indywidualna2026-05-27Dyrektor Krajowej Informacji SkarbowejAktualna

Skutki podatkowe otrzymania od banku odsetek ustawowych za opóźnienie.

Interpretacja indywidualna
– stanowisko w części nieprawidłowe i w części prawidłowe

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych:

·         jest nieprawidłowe    w zakresie skutków podatkowych otrzymania od Banku połowy odsetek ustawowych za opóźnienie;

·         jest prawidłowe  – w pozostałym zakresie.

 Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

4 marca 2026 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnił go Pan w odpowiedzi na wezwanie – pismem z 13 maja 2026 r. Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

W dniu 6 października 2005 r. między Wnioskodawcą, a Bankiem zawarta została umowa kredytu hipotecznego denominowanego. Na podstawie umowy bank udzielił Wnioskodawcom kredytu w kwocie CHF. Kwota kredytu została wypłacona w złotych polskich w wysokości  zł. Kredyt został przeznaczony na zakup spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu położonego …. Wnioskodawca nabył nieruchomość w celu zaspokojenia własnych potrzeb mieszkaniowych, działając jako konsument.

W okresie od 2 listopada 2005 r. do 2 października 2012 r. Wnioskodawca spłacił na rzecz banku kwotę 117 697,68 zł. Następnie w okresie od 2 listopada 2012 r. do 25 kwietnia 2019 r. dokonał spłat w wysokości 67 824,71 CHF. Wnioskodawca wraz z drugim kredytobiorcom (małżonkiem) wytoczyli przeciwko bankowi powództwo o zapłatę. Na dzień złożenia pozwu kredyt był w całości spłacony.

Wyrokiem z dnia 2 sierpnia 2024 r. Sąd zasądził od banku na rzecz Wnioskodawcy i drugiego kredytobiorcy (małżonka) kwoty 117 697,68 zł oraz 67 823,04 CHF uznając umowę za nieważną. Od powyższego wyroku bank wniósł apelację. Z uwagi na długotrwałe oczekiwanie na rozstrzygnięcie sprawy strony podjęły decyzję o zawarciu ugody. W dniu 7 listopada 2025 r. pomiędzy stronami zawarta została ugoda, na mocy której bank zobowiązał się do zapłaty na rzecz Wnioskodawcy i drugiego kredytobiorcy kwoty 259 678,22 zł.

Na wskazaną kwotę składa się:

-   214 705, 96 zł nadpłata wynikająca z różnicy pomiędzy wpłaconymi do banku ratami a udzielonym kredytem,

-   35 422,26 zł połowa odsetek ustawowych za opóźnienie obliczonych od spłat dokonanych przez Kredytobiorcę, za okres od daty wpływu pozwu do Banku do dnia poprzedzającego kalkulację ugody,

-   9 450,00 zł stanowiąca zwrot kosztów zastępstwa procesowego w sprawie,

-   1 000,00 zł stanowiąca zwrot opłaty sądowej w sprawie.

Bank zrealizował postanowienia finansowe ugody.

Wnioskodawca nie korzystał wcześniej z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej inwestycji mieszkaniowej. W celu skorzystania z zaniechania poboru podatku zostało złożone stosowne oświadczenie o zaciągnięciu kredytu na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej.

Uzupełnienie wniosku

1.   Kwota 214 705,96 zł wypłacona przez bank rzecz Wnioskodawcę i drugiego kredytobiorcy stanowiła zwrot środków, które zostały wpłacone przez Wnioskodawcę i drugiego kredytobiorcę tytułem spłaty kapitału i odsetek i innych opłat związanych z kredytem.

2.   Kwoty stanowiące zwrot kosztów postępowania i zwrot opłaty sądowej, które bank zwrócił na rzecz Wnioskodawcy i drugiego kredytobiorcy stanowiły poniesione przez kredytobiorców koszty i nie przewyższały poniesionych przez nich kosztów.

Pytania

1.      Czy wypłacona przez bank kwota wynikająca z tytułu ugody dotycząca kredytu frankowego zaciągniętego na realizację inwestycji mieszkaniowej stanowi przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?

2.      Czy w świetle opisanego stanu faktycznego Wnioskodawca jest zobowiązany zapłacić podatek dochodowy od otrzymanej tytułem ugody kwoty?

Pana stanowisko w sprawie

Zdaniem Wnioskodawcy kwota wypłacona na podstawie ugody nie stanowi dochodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, gdyż nie powoduje przysporzenia majątkowego, a ma charakter wyłącznie zwrotny, stanowiąc rozliczenie nienależnie pobranych świadczeń. Wypłata ta prowadzi jedynie do przywrócenia stanu majątkowego sprzed spełnienia świadczeń na podstawie nieważnej lub abuzywnej umowy kredytowej.

W związku z powyższym Wnioskodawca stoi na stanowisku, że otrzymane środki pieniężne nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Ugoda została zawarta w celu polubownego zakończenia sporu oraz uchylenia stanu niepewności prawnej w zakresie klauzul abuzywnych poprzez przyjęcie uzgodnionych przez strony rozwiązań.

Odnosząc się do skutków podatkowych zwrotu kwoty ustalonej w ugodzie zawartej pomiędzy Wnioskodawcą, a bankiem, wskazać należy, że zgodnie z ustawą o podatku dochodowym od osób fizycznych dochodem jest nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami ich uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest zatem przychód.

Zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy, przychodami są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Z definicji tej wynika jednak, że za przychód podatkowy mogą zostać uznane wyłącznie takie świadczenia, które powodują definitywny, trwały przyrost majątkowy po stronie podatnika i nie mają charakteru zwrotnego.

W przedstawionym stanie faktycznym, w związku z zawarciem ugody w dniu 7 listopada 2025 r., bank zobowiązał się do zapłaty na rzecz Wnioskodawcy i jego małżonka kwoty 259 678,22 zł. Kwota ta wynikała z wzajemnych rozliczeń stron i w toku negocjacji była traktowana jako zwrot świadczeń spełnionych przez Wnioskodawcę i jego małżonka ponad kwotę faktycznie otrzymanego kapitału kredytu. Ugoda została zawarta w celu ostatecznego i polubownego zakończenia sporu dotyczącego kredytu hipotecznego denominowanego z dnia 6 października 2005 r., w szczególności w zakresie skutków stosowania klauzul abuzywnych.

W analizowanej sprawie po stronie Wnioskodawcy nie doszło do powstania przysporzenia majątkowego o charakterze definitywnym. Otrzymana na podstawie ugody kwota stanowi zwrot środków pieniężnych uprzednio uiszczonych przez Wnioskodawcę na rzecz banku tytułem spłaty rat kredytu mieszkaniowego. Wnioskodawca otrzymał zatem ekwiwalent wydatków poniesionych wcześniej z ich własnych środków. W konsekwencji wypłacona kwota nie powoduje realnego zwiększenia ich majątku, lecz prowadzi do przywrócenia równowagi majątkowej zachwianej w wyniku wykonywania umowy kredytowej.

Zwrot przez bank części kwot uiszczonych tytułem spłaty kredytu mieszkaniowego nie stanowi zatem dla Wnioskodawcy przychodu w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w szczególności przychodu z innych źródeł, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 tej ustawy. W konsekwencji otrzymana na podstawie ugody kwota nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, a po stronie Wnioskodawców nie powstaje obowiązek zapłaty podatku ani obowiązek wykazywania tej kwoty w zeznaniu rocznym czy składania odrębnych informacji do urzędu skarbowego.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku, jest w części nieprawidłowe i w części prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Podstawową zasadą obowiązującą w przepisach ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592) jest zasada powszechności opodatkowania, która wyrażona została w art. 9 ust. 1 tej ustawy.

Zgodnie z jego treścią:

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Treść powyższego przepisu wskazuje, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlegają wszelkiego rodzaju dochody uzyskane przez podatnika, z wyjątkiem tych, które zostały enumeratywnie wymienione w katalogu zwolnień przedmiotowych zawartym w powyższej ustawie bądź, od których zaniechano poboru podatku.

W myśl art. 9 ust. 1a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Jeżeli podatnik uzyskuje dochody z więcej niż jednego źródła, przedmiotem opodatkowania w danym roku podatkowym jest, z zastrzeżeniem art. 25e, art. 29-30cb, art. 30da-30dh, art. 30e-30g, art. 30j-30p oraz art. 44 ust. 7e i 7f, suma dochodów z wszystkich źródeł przychodów.

Stosownie do art. 9 ust. 2 ww. ustawy:

Dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 23o, art. 23u, art. 24-24b, art. 24c, art. 24e, art. 30ca, art. 30da oraz art. 30f nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów.

Jak stanowi art. 11 ust. 1 cytowanej ustawy:

Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Ustawodawca przyjął zasadę, że przychodami są:

1)    pieniądze i wartości pieniężne, które:

·    zostały otrzymane przez podatnika – czyli takie pieniądze i wartości pieniężne, które podatnik rzeczywiście „dostał, odebrał, zainkasował, objął w posiadanie”;

·    zostały postawione do dyspozycji podatnika – czyli takie przysporzenia, które zostały mu faktycznie udostępnione/przekazane do odbioru; takie pieniądze i środki pieniężne, które podatnik ma możliwość włączyć do swojego władztwa, a więc ma możliwość skorzystania z tychże pieniędzy i wartości pieniężnych i nie jest to uzależnione od dodatkowej zgody osoby stawiającej określone pieniądze i wartości pieniężne do dyspozycji podatnika;

2)  wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń – czyli takie przysporzenia majątkowe, które mają postać:

·    świadczeń w naturze (otrzymane rzeczy lub prawa);

·    nieodpłatnych świadczeń innych niż świadczenia w naturze (np. otrzymane usługi).

Pojęcie przychodu wiąże się zatem z przysporzeniem majątkowym po stronie podatnika, z wartością wchodzącą do jego majątku. Przychodami w rozumieniu art. 11 powołanej ustawy mogą być tylko takie świadczenia, które nie mają charakteru zwrotnego. Skoro bowiem przychód jest określonym przyrostem majątkowym po stronie podatnika, jego otrzymanie musi mieć charakter definitywny.

Ustawodawca tworząc system opodatkowania dochodów osób fizycznych miał na względzie, że przysporzenia uzyskiwane przez osoby fizyczne mogą być skutkiem różnych rodzajów czynności i zdarzeń. Stworzył więc klasyfikację tych przysporzeń w oparciu o kryterium źródła przychodów i system ich opodatkowania uwzględniający specyfikę poszczególnych źródeł przychodów (obejmujący m.in. kwestię uwzględniania kosztów uzyskania przychodów dla celów ustalenia dochodu z danego źródła przychodów).

Za przychody należy zatem uznać każdą formę przysporzenia majątkowego, zarówno formę pieniężną jak i niepieniężną, w tym nieodpłatne świadczenia otrzymane przez podatnika. Dla celów podatkowych przyjmuje się, że nieodpłatne świadczenie obejmuje każde działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności podmiotów, których skutkiem jest przysporzenie majątku innej osoby, mające konkretny wymiar finansowy.

O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych można więc mówić w każdej sytuacji gdy podatnik – czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też gdy na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów – uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.

Przepis art. 10 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zawiera katalog źródeł przychodów podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 9 ww. ustawy:

Źródłami przychodów są:

-   inne źródła.

W myśl art. 20 ust. 1 ww. ustawy:

Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.

Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności”, wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W związku z tym każde świadczenie mające realną korzyść finansową, o ile nie stanowi konkretnej kategorii przychodu zaliczanego do jednego ze źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1-8b ww. ustawy, jest dla świadczeniobiorcy przychodem z innych źródeł.

Instytucja kredytu uregulowana została przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1646 ze zm.).

Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy:

Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.

Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę w przytoczonym już wcześniej art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Z definicji tej wywieść można również, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, niemające charakteru zwrotnego.

Stosownie do art. 917 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.):

Przez ugodę strony czynią sobie wzajemne ustępstwa w zakresie istniejącego między nimi stosunku prawnego w tym celu, aby uchylić niepewność co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnić ich wykonanie albo by uchylić spór istniejący lub mogący powstać.

Powołana definicja ugody pozwala wyróżnić elementy konstrukcyjne tej instytucji. Po pierwsze, ugoda jest zawierana w sytuacji, gdy między stronami stosunku prawnego istnieje niepewność albo spór, co do roszczeń wynikających z tego stosunku. Po drugie, celem zawarcia ugody jest uchylenie tej niepewności lub sporu. Wreszcie po trzecie, strony dążą do osiągnięcia celu przez wzajemne ustępstwa. Tak więc nieodłącznym elementem ugody są wzajemne ustępstwa stron. Poza tym, zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie podkreśla się szczególną przyczynę prawną ugody. Oznacza to, że ugoda nie tworzy nowego stosunku prawnego, a jedynie odnosi się do istniejącego stosunku prawnego stanowiącego podstawę powództwa, a tym samym podstawę zawarcia ugody.

Jak już wcześniej wskazano, za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa, jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, niemające charakteru zwrotnego.

Z informacji przedstawionych w opisie sprawy wynika, że w dniu 6 października 2005 r. między Panem, a Bankiem zawarta została umowa kredytu hipotecznego denominowanego. Na podstawie umowy bank udzielił Panu kredytu w kwocie 89 924,38 CHF. Kwota kredytu została wypłacona w złotych polskich w wysokości 220 926,30 zł. Kredyt został przeznaczony na zakup spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu położonego w …. Nabył Pan nieruchomość w celu zaspokojenia własnych potrzeb mieszkaniowych, działając jako konsument. W okresie od 2 listopada 2005 r. do 2 października 2012 r. spłacił Pan na rzecz banku kwotę 117 697,68 zł. Następnie w okresie od 2 listopada 2012 r. do 25 kwietnia 2019 r. dokonał Pan spłat w wysokości 67 824,71 CHF. Pan wraz z drugim kredytobiorcom (małżonkiem) wytoczyli przeciwko bankowi powództwo o zapłatę. Na dzień złożenia pozwu kredyt był w całości spłacony. Wyrokiem z dnia 2 sierpnia 2024 r. Sąd zasądził od banku na Pana rzecz i drugiego kredytobiorcy (małżonka) kwoty 117 697,68 zł oraz 67 823,04 CHF uznając umowę za nieważną. Od powyższego wyroku bank wniósł apelację. Z uwagi na długotrwałe oczekiwanie na rozstrzygnięcie sprawy strony podjęły decyzję o zawarciu ugody. W dniu 7 listopada 2025 r. pomiędzy stronami zawarta została ugoda, na mocy której bank zobowiązał się do zapłaty na Pana rzecz i drugiego kredytobiorcy kwoty 259 678,22 zł. Bank zrealizował postanowienia finansowe ugody.

Na wskazaną kwotę składa się:

-   214 705, 96 zł nadpłata wynikająca z różnicy pomiędzy wpłaconymi do banku ratami a udzielonym kredytem,

-   35 422,26 zł połowa odsetek ustawowych za opóźnienie obliczonych od spłat dokonanych przez Kredytobiorcę, za okres od daty wpływu pozwu do Banku do dnia poprzedzającego kalkulację ugody,

-   9 450,00 zł stanowiąca zwrot kosztów zastępstwa procesowego w sprawie,

-   1 000,00 zł stanowiąca zwrot opłaty sądowej w sprawie.

Kwota 214 705,96 zł wypłacona przez bank na Pana rzecz i drugiego kredytobiorcy stanowiła zwrot środków, które zostały wpłacone przez Pana i drugiego kredytobiorcę tytułem spłaty kapitału i odsetek i innych opłat związanych z kredytem.

Kwoty stanowiące zwrot kosztów postępowania i zwrot opłaty sądowej, które bank zwrócił na Panu rzecz i drugiego kredytobiorcy stanowiły poniesione przez kredytobiorców koszty i nie przewyższały poniesionych przez nich kosztów.

Nie korzystał Pan wcześniej z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej inwestycji mieszkaniowej. W celu skorzystania z zaniechania poboru podatku zostało złożone stosowne oświadczenie o zaciągnięciu kredytu na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej.

Powziął Pan wątpliwość, czy wypłacona przez bank kwota wynikająca z tytułu ugody dotycząca kredytu frankowego zaciągniętego na realizację inwestycji mieszkaniowej stanowi przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz czy jest zobowiązany Pan zapłacić podatek dochodowy od otrzymanej tytułem ugody kwoty.

W odniesieniu do zwrotu kwoty nadpłaty ponad wpłacony kapitał kredytu wskazać należy, że z przytoczonej w niniejszej interpretacji definicji przychodu, zawartej w art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wywieść należy, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa, jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, niemające charakteru zwrotnego.

O ile kwota, którą otrzymują kredytobiorcy mieści się w kwocie wpłacanej przez nich podczas spłaty kredytu (uwzględniając kwotę otrzymanego kredytu) należy uznać, że nie dochodzi do dodatkowego przysporzenia w majątku kredytobiorców.

W przypadku zwrotu świadczenia klient otrzymuje bowiem z powrotem swój kapitał – zwrot nadpłaconych bankowi kwot. Nie ma zatem podstaw, aby zwrócone kwoty uznać za przychód podlegający opodatkowaniu. Dla celów podatkowych zwrot taki jest neutralny podatkowo.

Zatem, jeśli faktycznie na podstawie opisanej ugody, dotyczącej opisanego kredytu otrzyma Pan zwrot ww. kwoty, która to kwota – na co wskazują okoliczności sprawy – mieści się w kwocie wpłacanej podczas spłaty kredytu (uwzględniając otrzymaną kwotę kredytu), to uznać trzeba, że nie uzyska Pan faktycznie korzyści majątkowej, która mogłaby zostać potraktowana jako trwałe przysporzenie w Pana majątku, spełniając w ten sposób definicję przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

W konsekwencji, w związku ze zwrotem przez bank na podstawie planowanej ugody kwoty stanowiącej nadpłacone kwoty ponad kapitał, po Pana stronie nie powstanie przychód w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
W wyniku tego zwrotu nie osiągnie Pan bowiem konkretnego przysporzenia majątkowego, a więc zwrot ten nie spowoduje po Pana stronie powstania przychodu w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Tym samym zwrot ten nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Przechodząc do kwestii skutków podatkowych zwrotu kosztów zastępstwa procesowego i opłaty od pozwu, stwierdzam co następuje.

Zgodnie z art. 98 § 1 ustawy z 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1568 ze zm.):

Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu).

Stosownie do art. 98 § 2 cytowanej ustawy:

Do niezbędnych kosztów procesu prowadzonego przez stronę osobiście lub przez pełnomocnika, który nie jest adwokatem, radcą prawnym lub rzecznikiem patentowym, zalicza się poniesione przez nią koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu strony lub jej pełnomocnika oraz równowartość zarobku utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie. Suma kosztów przejazdów i równowartość utraconego zarobku nie może przekraczać wynagrodzenia jednego adwokata wykonującego zawód w siedzibie sądu procesowego.

Z kolei w myśl art. 98 § 3 tej ustawy:

Do niezbędnych kosztów procesu strony reprezentowanej przez adwokata zalicza się wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony.

Zgodnie z art. 98 § 4 Kodeksu postępowania cywilnego:

Wysokość kosztów sądowych, zasady zwrotu utraconego zarobku lub dochodu oraz kosztów stawiennictwa strony w sądzie, a także wynagrodzenie adwokata, radcy prawnego i rzecznika patentowego regulują odrębne przepisy.

Jak wynika z powyższych przepisów, koszty procesu (w tym zastępstwa procesowego) mają charakter zwrotu wydatków poniesionych przez powoda. Zwrot ten nie rodzi więc obowiązku podatkowego w świetle przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, o ile kwota zasądzona tytułem zwrotu kosztów postępowania nie przewyższała faktycznie poniesionych przez powoda wydatków.

Z wniosku wynika, że na podstawie zawartej ugody otrzyma Pan od banku zwrot kosztów zastępstwa procesowego oraz opłaty od pozwu, który będzie mieścił się w kwocie kosztów faktycznie przez Pana poniesionych.

W takim wypadku kwota ta będzie stanowić jedynie zwrot poniesionych wcześniej wydatków – nie będzie więc dochodem podlegającym opodatkowaniu. Dla celów podatkowych otrzymana kwota tytułem zwrotu kosztów będzie obojętna podatkowo.

W tym miejscu wyjaśniam, że zgodnie z przepisem art. 95 § 1 i 2 ustawy Kodeks cywilny:

Z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych albo wynikających z właściwości czynności prawnej, można dokonać czynności prawnej przez przedstawiciela. Czynność prawna dokonana przez przedstawiciela w granicach umocowania pociąga za sobą skutki bezpośrednio dla reprezentowanego.

Na podstawie art. 96 ww. ustawy:

Umocowanie do działania w cudzym imieniu może opierać się na ustawie (przedstawicielstwo ustawowe) albo na oświadczeniu reprezentowanego (pełnomocnictwo).

W myśl art. 104 ustawy Kodeks postępowania cywilnego:

Koszty procesu, w którym zawarto ugodę, znosi się wzajemnie, jeżeli strony nie postanowiły inaczej.

Stosownie do art. 2 ust. 1 ustawy z 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1228 ze zm.):

Koszty sądowe obejmują opłaty i wydatki.

W myśl natomiast art. 5 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy:

Wydatki obejmują w szczególności wynagrodzenie należne innym osobom lub instytucjom oraz zwrot poniesionych przez nie kosztów.

Mając na uwadze powyższe, zwrot poniesionych przez Pana kosztów zastępstwa procesowego oraz zwrot opłaty sądowej w sprawie - do wysokości poniesionych przez Pana wydatków - nie będzie stanowić dla Pana przychodu w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zatem w powyższym zakresie Pana stanowisko jest prawidłowe.

Natomiast w odniesieniu do wypłaty przez bank określonej ugodą kwoty połowy odsetek ustawowych za opóźnienie obliczonych od spłat dokonanych przez Pana, za okres od daty wpływu pozwu do banku do dnia poprzedzającego kalkulację ugody wskazać należy, że różnego rodzaju świadczenia oraz odsetki za zwłokę w wypłacie tychże świadczeń stanowią – co do zasady – przychód w rozumieniu cytowanego wyżej art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Nie oznacza to jednak, że wszystkie świadczenia z ww. tytułów są opodatkowane. Niektóre z nich, wymienione w katalogu zwolnień przedmiotowych określonym w art. 21 ust. 1 ww. ustawy, korzystają ze zwolnienia od podatku dochodowego.

Instytucję prawną odsetek za zwłokę reguluje art. 481 § 1 i § 2 ustawy Kodeks cywilny:

§ 1. Jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.

§ 2. Jeżeli stopa odsetek za opóźnienie nie była oznaczona, należą się odsetki ustawowe za opóźnienie w wysokości równej sumie stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego i 5,5 punktów procentowych. Jednakże gdy wierzytelność jest oprocentowana według stopy wyższej, wierzyciel może żądać odsetek za opóźnienie według tej wyższej stopy.

Nie każde odsetki otrzymane przez osoby fizyczne podlegają opodatkowaniu. Ustawodawca przewidział w niektórych sytuacjach w odniesieniu do odsetek możliwość zwolnienia od podatku dochodowego. Takie zwolnienie przysługuje tylko wówczas, gdy przepis omawianej ustawy zawiera w tym przedmiocie wyraźne postanowienie.

Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Wolne od podatku dochodowego są odsetki z tytułu nieterminowej wypłaty należności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym, wolnych od podatku dochodowego lub od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Jak wynika z brzmienia tego przepisu, zwolnienie to obejmuje tylko takie odsetki, które spełniają równocześnie dwa warunki:

1)    są naliczane z tytułu nieterminowej wypłaty należności,

2)    świadczenia, od których są naliczane nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym, są wolne od podatku dochodowego lub na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano od nich poboru podatku.

Wobec powyższego odsetki ustawowe za opóźnienie, stanowić będą dla Pana przychód z innych źródeł stosownie do art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W Pana sytuacji, jak wcześniej wskazano, w związku ze zwrotem przez bank kwoty stanowiącej nadpłacone kwoty ponad kapitał kredytu, po Pan stronie nie powstanie przychód w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i w konsekwencji nie wystąpi obowiązek zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych z tego tytułu.

Skoro zatem ww. kwota zwrotu, nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, to wypłacona z tego tytułu połowa odsetek ustawowych za opóźnienie będzie korzystać ze zwolnienia z opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Tym samym nie wystąpi obowiązek zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych z tego tytułu.

Zatem Pana stanowisko odnośnie skutków podatkowych otrzymania przez Pana połowy odsetek ustawowych za opóźnienie uznałem za nieprawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pan do interpretacji.

Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·         w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·         w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.

Źródło: System Informacji Celno-Skarbowej EUREKA (MF/KIS). Dokument urzędowy — reprodukcja dozwolona (art. 4 ustawy o prawie autorskim).

Interpretacja indywidualna chroni wyłącznie jej adresata i tylko przy zgodności stanu faktycznego z wnioskiem. Cudza interpretacja ma charakter informacyjny.