0113-KDIPT2-2.4011.688.2026.2.DA

Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

9 sierpnia 2026 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie opodatkowania otrzymanej kwoty dodatkowej z tytułu zawarcia ugody z bankiem. Uzupełniła go Pani – w odpowiedzi na wezwanie – pismem złożonym 4 października 2026 r. Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

W związku z ugodą do umowy nr … zawartą przez Panią i Pani męża z ... (dalej: „Bank”) w dniu … lipca 2026 r. oraz odzyskaniem nadpłaconych rat hipotecznych prosi Pani o wydanie indywidualnej interpretacji podatkowej.

Umowa źródłowa w sprawie udzielenia Pani i Pani mężowi przez Bank kredytu hipotecznego została zawarta … czerwca 2003 r. na kwotę 38 430,00 CHF, co w przeliczeniu na złote dawało kwotę 107 311,93 zł przy kursie w dniu zawierania umowy w wysokości 1 CHF = 2,7924 PLN.

W maju 2023 r. spłaciła Pani wraz z mężem ten kredyt w całości: kapitał 38 430,00 CHF (w przeliczeniu na złote: 132 722,27 PLN) oraz odsetki w wysokości 11 632,82 CHF (w przeliczeniu na złote: 33 487,92 PLN). Łącznie z prowizją za udzielenie kredytu (2 254,84 PLN … czerwca 2003 r.) spłaciła Pani wraz z mężem 168 465,03 PLN.

Na podstawie wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 22 stycznia 2026 r. w sprawie C-902/24 o nieuczciwych warunkach w umowach konsumenckich w walutach obcych, zwróciła się Pani wraz z mężem do Banku o zaświadczenie dotyczące historii spłaconego przez Państwa kredytu (bez opóźnień, regularnie comiesięcznie przez 20 lat). W efekcie Bank zaproponował podpisanie ugody, przewidując Państwa zamiar wstąpienia na drogę sądową w celu odzyskania nadwyżki w wysokości 61 153,10 PLN nad spłacony kapitał. W celu zakończenia wszelkich sporów dotyczących abuzywności klauzul umownych i ważności umowy kredytowej z 2003 r., Bank zaproponował Pani i Pani mężowi zwrot „kwoty dodatkowej” w wysokości 51 796,66 PLN. Określenie to Bank forsował jako zgodne z pozyskaną przez Bank indywidualną interpretacją prawa podatkowego z dnia 29 listopada 2024 r., nr 0112-KDIL2-1.4011.676.2024.2.TR.

W uzupełnieniu wniosku wskazano:

Umowę kredytu mieszkaniowego nr … z … czerwca 2003 r. zawarła Pani wraz z mężem …, jako drugim kredytobiorcą, z … (Bankiem).

Bank ten jest podmiotem uprawnionym do udzielania kredytów na podstawie ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe, którego działalność podlegała nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym. W dniu zawarcia umowy kredytowej nadzór ten sprawowała Komisja Nadzoru Bankowego.

Ww. kredyt zabezpieczony został hipoteką ustanowioną na prawie własności nieruchomości zabudowanej domem mieszkalnym, położonej przy ul. …, ….

Za spłatę kredytu była Pani odpowiedzialna solidarnie z mężem w ramach ustawowej wspólności majątkowej małżeńskiej.

Ugoda z … lipca 2026 r. została zawarta pomiędzy Bankiem a Panią i Pani mężem na podstawie art. 917 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny. Zgodnie z pkt 4 i 8 preambuły służyła ona usunięciu niepewności co do roszczeń wynikających ze spłaconej umowy kredytowej i polubownemu rozstrzygnięciu sporu dotyczącego jej ważności oraz niedozwolonego charakteru jej postanowień. Strony przyjęły zasady ponownego rozliczenia kredytu i dokonały wzajemnych ustępstw.

Umowa nie została unieważniona. W pkt 7 preambuły ugody Bank wskazał, że stoi na stanowisku, iż umowa była ważna. Kredyt został całkowicie spłacony 2 maja 2023 r., zgodnie z harmonogramem, co potwierdza pkt 3 preambuły. Na dzień zawarcia ugody w księgach Banku nie figurowało żadne zobowiązanie z tytułu umowy. Ugoda odnosi się więc do rozliczenia umowy już wykonanej, a nie do dalszej spłaty pozostającego zadłużenia.

W ugodzie strony przyjęły ponowne rozliczenie tak, jakby kredyt od początku był kredytem złotowym. Wynikiem tego przeliczenia było ustalenie salda 29 717,49 zł na dzień 2 maja 2023 r. Jednocześnie w § 1 ust. 9, w celu zakończenia sporów, strony uznały kredyt za spłacony w całości. Kwota ta nie była dodatkową wpłatą dokonaną przez Panią po zawarciu ugody.

Zgodnie z § 1 ust. 11 zawarcie ugody nie stanowi odnowienia w rozumieniu art. 506 Kodeksu cywilnego.

W ramach ugody z Bankiem nastąpiło „przewalutowanie” przedmiotowego kredytu; przyjęto zmianę waluty zadłużenia z CHF na PLN na potrzeby ponownego rozliczenia wcześniej spłaconego kredytu. Zgodnie z § 1 ust. 5–7 kredyt rozliczono tak, jakby od … czerwca 2003 r. był kredytem złotowym, z okresem kredytowania 238 miesięcy i ratami malejącymi. Kapitał wynosił 107 311,93 zł i został wypłacony jednorazowo 18 czerwca 2003 r. Oprocentowanie ustalono jako WIBOR 3M powiększony o marżę 1,70%; początkowo wynosiło 7,10%. Uwzględniono poniesione opłaty, prowizje i składki ubezpieczeniowe. Rzeczywiste spłaty zaliczano najpierw na raty odsetkowe, a następnie kapitałowe. Szczegółowe zestawienie stanowi załącznik nr 2 do ugody.

Kwota kapitału rzeczywiście wypłaconego przez Bank wynosiła 107 311,93 zł. Kredyt został w całości spłacony 2 maja 2023 r. Ostatnia spłata wynosiła 755,99 zł; poprzedzające ją saldo 161,85 CHF odpowiadało 753,49 zł po przeliczeniu średnim kursem NBP 4,6555 PLN/CHF.

Z podsumowania załącznika nr 2 do ugody wynika, że suma spłat wynosiła 50 062,82 CHF (kolumna 9), a ich wartość w PLN – 166 178,26 zł (kolumna 10). Są to te same spłaty przedstawione w dwóch walutach, nie należy sumować tych wartości. Zgodnie z pkt 8 lit. c załącznika, wpłaty w CHF przeliczano według średniego kursu NBP z dnia płatności. Suma spłat w PLN przewyższała wypłacony kapitał 107 311,93 zł, o 58 866,33 zł. Kwota 29 717,49 zł w kolumnie 11 jest końcowym saldem kapitału w modelu przeliczonego kredytu złotowego, a nie sumą rzeczywistych spłat.

Na pytanie Organu o treści: „Czy z ww. ugody wynika, że Pani jako kredytobiorca otrzymała od banku zwrot tego, co świadczyła Pani na rzecz banku w czasie trwania umowy kredytu”, wskazała Pani: „W § 1 ust. 10 ugody bank zobowiązał się do wypłaty 51 796,66 zł jako „kwoty dodatkowej”. Wypłata została ustanowiona w ramach ponownego rozliczenia spłaconej umowy kredytowej, którego celem – zgodnie z pkt 4 i 8 preambuły – było usunięcie niepewności co do roszczeń wynikających z tej umowy. Bank w opisie modelu ugód zawartym w interpretacji indywidualnej z 29 listopada 2024 r., znak 0112-KDIL2-1.4011.676.2024.2.TR, wyjaśnił w trakcie negocjacji, że używa określenia „kwota dodatkowa” także dla świadczeń stanowiących ekonomicznie zwrot wcześniejszych wpłat. Wyjaśnienie to przywołuję jako opis charakteru świadczenia stosowanego przez bank. Faktyczne powiązanie mojej wypłaty z dokonanymi spłatami przedstawiam w odpowiedziach na pytania 8, 11 i 13.”.

Kwota dodatkowa 51 796,66 zł została ustalona jako element ugodowy podczas negocjacji (na podstawie wewnętrznych obliczeń Banku) rozliczenia umowy i wskazana w § 1 ust. 10. Strony uznały kredyt za spłacony w całości, a Bank ponadto zobowiązał się do wypłaty 51 796,66 zł.

Kwota dodatkowa 51 796,66 zł jest niższa od nadwyżki rzeczywistych spłat ponad wypłacony kapitał, wynoszącej 58 866,33 zł. Po odjęciu kwoty dodatkowej od spłat 166 178,26 zł pozostaje 114 381,60 zł, czyli o 7 069,67 zł więcej niż kapitał 107 311,93 zł. W Pani ocenie, zestawienie to potwierdza możliwość uznania całej wypłaty za zwrot części wcześniejszych świadczeń, zgodnie z modelem opisanym w interpretacji Banku. Nie miały miejsca żadne inne zwroty czy rozliczenia wyrównawcze.

Na pytanie Organu o treści: „Czy kwota dodatkowa 51 796,66 zł, która została Pani i ewentualnie pozostałym współkredytobiorcom wypłacona przez bank w wyniku zawarcia ww. ugody, stanowi zwrot środków, które zostały wpłacone do banku tytułem spłaty kapitału, odsetek (rat kapitałowo-odsetkowych) i innych opłat związanych z kredytem, a które w wyniku ponownego przeliczenia zobowiązań kredytowych według kursu waluty przyjętego w ugodzie (po potrąceniu wzajemnych roszczeń) stały się nienależne bankowi”, wskazała Pani: „Kwota dodatkowa jest przewidziana odrębnie od samego wyniku przeliczenia kredytu na złote. Z § 1 ust. 9-10 nie wynika, aby była wyłącznie matematycznym wynikiem zastosowania kursu waluty lub potrącenia wzajemnych roszczeń. Ugoda nie stwierdza nieważności umowy ani nie przyporządkowuje kwoty dodatkowej do konkretnych rat uznanych za świadczenia nienależne. Rozliczenie obejmuje natomiast dotychczasowe wykonanie umowy i roszczenia dotyczące jej postanowień walutowych. Kwota dodatkowa stanowi dalsze ustępstwo banku w ramach tego rozliczenia.”.

Ugoda określa świadczenie jako „kwotę dodatkową” bez wyodrębnienia w § 1 ust. 10 odsetek za opóźnienie, odszkodowania ani wynagrodzenia za odrębną usługę. Kwota 51 796,66 zł mieści się w nadwyżce spłat 58 866,33 zł ponad kapitał Banku. Przy braku innych zwrotów wypłata nie powoduje odzyskania środków ponad tę nadwyżkę, po jej odjęciu Bank zachowuje wartość spłat wyższą od udostępnionego kapitału o 7 069,67 zł. W Pani ocenie, przemawia to za zwrotnym charakterem całego świadczenia i brakiem nowego przysporzenia z tego tytułu.

Na pytanie Organu o treści: „Czy kwota dodatkowa 51 796,66 zł, która została Pani i ewentualnie pozostałym współkredytobiorcom wypłacona przez bank na podstawie ww. ugody, jest wynagrodzeniem za odstąpienie przez Panią od dochodzenia roszczeń wobec banku na drodze sądowej”, wskazała Pani: „Pkt 9 preambuły przewiduje odstąpienie przez kredytobiorcę od dochodzenia roszczeń związanych z nieważnością umowy lub niedozwolonym charakterem jej postanowień w zamian za ugodowe rozliczenie kredytu. Zgodnie z § 1 ust. 12 strony nie będą dochodzić wzajemnych roszczeń objętych ugodą. W § 1 ust. 10 kwoty dodatkowej nie opisano jako odrębnego wynagrodzenia za samo zrzeczenie się roszczeń; wypłata jest elementem całościowego rozliczenia wykonanej umowy. W mojej ocenie rezygnacja z dalszego dochodzenia roszczeń określa skutek ugodowego zakończenia sporu i nie zmienia zwrotnego charakteru świadczenia, jeżeli wypłata pozostaje w granicach wcześniejszych wpłat podlegających zwrotowi. Nie należy zatem utożsamiać całego rozliczenia ugodowego z niezależną zapłatą za zrzeczenie się roszczeń.”.

Bank wypłacił kwotę 51 796,66 zł, 4 sierpnia 2026 r. Zgodnie z § 1 ust. 10 ugody, świadczenie miało zostać przekazane w terminie 30 dni od jej zawarcia na wskazany w ugodzie rachunek należący do Pani oraz Pani męża.

Pytanie (ostatecznie sformułowane w uzupełnieniu wniosku)

Czy otrzymana przez Panią na podstawie ugody z … lipca 2026 r. kwota dodatkowa w wysokości 51 796,66 zł, wypłacona 4 sierpnia 2026 r. w ramach rozliczenia wcześniej spłaconego kredytu, w zakresie przysługującym Pani, stanowi przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w szczególności przychód z innych źródeł określonych w art. 10 ust. 1 pkt 9 w związku z art. 20 ust. 1 tej ustawy, podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych?

Pani stanowisko w sprawie (ostatecznie sformułowane w uzupełnieniu wniosku)

Pani zdaniem, kwota dodatkowa otrzymana w ramach ugodowego rozliczenia wcześniejszych świadczeń kredytowych, w zakresie przysługującym Pani, nie stanowi przychodu w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Nie podlega ona zakwalifikowaniu do innych źródeł z art. 10 ust. 1 pkt 9 w związku z art. 20 ust. 1 tej ustawy, a w konsekwencji nie podlega opodatkowaniu ani wykazaniu jako przychód podlegający opodatkowaniu w zeznaniu za 2026 r. Stanowisko opiera Pani na zwrotnym charakterze wypłaty i jej powiązaniu z wcześniejszymi świadczeniami, opisanymi w uzupełnieniu wniosku oraz zapewnieniami samego Banku (na podstawie wydanej mu interpretacji).

1.  Zwrot wcześniejszych świadczeń a przychód podatkowy

Art. 9 ust. 1 i ust. 2 ww. ustawy wiąże opodatkowanie z uzyskaniem dochodu ze źródła przychodów. Punktem wyjścia jest więc ustalenie, czy nastąpiło uzyskanie przychodu. Art. 11 ust. 1 ww. ustawy obejmuje otrzymane lub postawione do dyspozycji pieniądze i określone świadczenia, lecz za przychód może być uznane przysporzenie majątkowe o charakterze definitywnym. Zwrot środków wcześniej przekazanych przez podatnika przywraca jego majątek w odpowiednim zakresie i nie tworzy nowej korzyści odpowiadającej wartości zwrotu.

W Pani sprawie Bank wypłacił kapitał 107 311,93 zł, a suma spłat w PLN wyniosła 166 178,26 zł. Kwota dodatkowa 51 796,66 zł mieści się zatem w nadwyżce tych spłat ponad kapitał, wynoszącej 58 866,33 zł. Jest to konkretne uzasadnienie przedstawionej kwalifikacji przy uwzględnieniu informacji o innych zwrotach podanej w uzupełnieniu wniosku. Ugoda dotyczy rozliczenia wykonanej umowy i roszczeń wynikających z jej postanowień walutowych. Wypłata powinna być oceniona w związku z tym rozliczeniem oraz wcześniejszymi wpłatami. Otwarty katalog innych źródeł w art. 20 ust. 1 ww. ustawy nie pozwala uznać za przychód każdej otrzymanej kwoty, niezależnie od jej zwrotnego charakteru.

2.  Nazwa świadczenia i sposób zawarcia ugody

Użycie nazwy „kwota dodatkowa” nie przesądza o powstaniu przychodu. Określa ona dalsze ustępstwo Banku względem wyjściowych zasad przeliczenia kredytu, ale nie rozstrzyga, czy wypłata jest nową korzyścią, czy zwrotem wcześniejszych świadczeń. Również negocjacyjny sposób ustalenia kwoty nie wyklucza jej zwrotnego charakteru. Ugoda może ustalić zakres zwrotu bez wcześniejszego wyroku stwierdzającego nieważność umowy i bez przyporządkowania każdego zwracanego złotego do konkretnej raty.

3.  Znaczenie interpretacji uzyskanej przez Bank

Taką ocenę potwierdza interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 29 listopada 2024 r., nr 0112-KDIL2-1.4011.676.2024.2.TR. W opisanym przez Bank modelu kwota dodatkowa była ustalana indywidualnie jako dalsze ustępstwo zapobiegające procesowi sądowemu, przy czym wypłaty mieściły się w nadwyżce wcześniejszych wpłat ponad udostępniony kapitał. Organ uznał, że zwrot tych środków nie powoduje powstania przychodu w rozumieniu art. 11 ust. 1, kwalifikowanego do innych źródeł.

Istotne jest, że Organ zapytał Bank również o to, czy zwrotny charakter wynika wprost z ugód. Bank wyjaśnił, że ugody wskazują zobowiązanie do wypłaty „Dodatkowej Kwoty” o określonej wysokości. Pomimo takiego nazewnictwa Organ zaakceptował neutralność podatkową świadczeń na podstawie ich rzeczywistego charakteru i ograniczenia wysokości do wcześniej wpłaconych środków. Brak wyrazu „zwrot” w § 1 ust. 10 Pani ugody nie powinien więc samodzielnie przesądzać o opodatkowaniu.

Podobieństwo Pani rozliczenia do opisanego modelu obejmuje przeliczenie CHF na PLN tak, jakby kredyt od początku był złotowy, zastosowanie WIBOR 3M i marży, uwzględnienie dotychczasowych wpłat oraz ustanowienie odrębnej kwoty dodatkowej. Interpretacja Banku obejmowała także klientów, którzy wcześniej całkowicie spłacili finansowanie. Wskazane podobieństwa wspierają przedstawioną kwalifikację, natomiast relację wysokości wypłaty do rzeczywistych wpłat określa opis Pani stanu faktycznego.

4.  Rezygnacja z roszczeń w ramach rozliczenia

Model ugód rozpatrzony w interpretacji Banku przewidywał również odstąpienie przez klientów od dochodzenia roszczeń. Nie wykluczyło to uznania świadczeń za zwrot wcześniejszych wpłat. Wzajemne ustępstwa i zakończenie sporu są cechami ugody z art. 917 Kodeksu cywilnego. Nie wynika z nich automatycznie, że każda wypłata jest odrębnym wynagrodzeniem za rezygnację z roszczeń. W Pani ugodzie rezygnacja dotyczy właśnie roszczeń związanych z zawarciem i wykonaniem kredytu i towarzyszy rozliczeniu tych świadczeń.

5.  Zakres żądanego rozstrzygnięcia

Wnosi Pani o ocenę wypłaty na podstawie jej rzeczywistego charakteru, z uwzględnieniem wszystkich okoliczności podanych w uzupełnieniu wniosku. Powołana interpretacja Banku stanowi argument za wykładnią przepisów, a nie podstawę automatycznego objęcia Pani ochroną. O taką ochronę występuje Pani we własnej sprawie.

Stanowisko opiera Pani na braku przychodu z tytułu zwrotu wcześniejszych świadczeń. Przedmiotem pytania nie jest odrębna ocena hipotetycznego salda powstałego po przeliczeniu kredytu ani zaniechanie poboru podatku dotyczące umorzenia wierzytelności. Prosi Pani o uznanie stanowiska dotyczącego kwoty dodatkowej za prawidłowe. Pytanie nie dotyczy obowiązków Pani męża ani obowiązków informacyjnych Banku.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Reguły dotyczące opodatkowania

Zgodnie z przepisem art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.):

Powołany przepis wyraża tzw. zasadę powszechności opodatkowania. Regułą jest, że każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną podlega opodatkowaniu, wyjątkiem zaś jest sytuacja, gdy dochód opodatkowaniu nie podlega. Wyjątki od omawianej zasady dotyczą:

·      dochodów, które zostały wprost wymienione przez ustawodawcę w art. 21, 52, 52a i 52c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jako zwolnione z podatku oraz

·      dochodów, od których zaniechano poboru podatku w drodze rozporządzenia ministra właściwego do spraw finansów publicznych wydanego na podstawie art. 22 ustawy Ordynacja podatkowa (rozporządzenie takie może być wydane w przypadkach uzasadnionych interesem publicznym lub ważnym interesem podatników).

W myśl art. 9 ust. 1a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Stosownie do art. 9 ust. 2 ww. ustawy:

Jak stanowi art. 11 ust. 1 ww. ustawy:

Jak wynika z art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawodawca przyjął zasadę, że przychodem są:

·      pieniądze i wartości pieniężne, które zostały otrzymane przez podatnika – tj. takie pieniądze i wartości pieniężne, które podatnik rzeczywiście „dostał, odebrał, zainkasował, objął w posiadanie”;

·      pieniądze i wartości pieniężne, które zostały postawione do dyspozycji podatnika – tj. takie przysporzenia, które zostały mu faktycznie udostępnione/przekazane do odbioru; takie pieniądze i środki pieniężne, które podatnik ma możliwość włączyć do swojego władztwa, a więc ma możliwość skorzystania z tychże pieniędzy i wartości pieniężnych i nie jest to uzależnione od dodatkowej zgody osoby stawiającej określone pieniądze i wartości pieniężne do dyspozycji podatnika.

Pojęcie przychodu wiąże się zatem z przysporzeniem majątkowym po stronie podatnika, z wartością wchodzącą do jego majątku. Przychodami w rozumieniu art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych mogą być tylko takie świadczenia, które nie mają charakteru zwrotnego. Skoro bowiem przychód jest określonym przyrostem majątkowym po stronie podatnika, jego otrzymanie musi mieć charakter definitywny.

Za przychody należy zatem uznać każdą formę przysporzenia majątkowego, zarówno formę pieniężną jak i niepieniężną, w tym nieodpłatne świadczenia otrzymane przez podatnika. Dla celów podatkowych przyjmuje się, że nieodpłatne świadczenie obejmuje każde działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności podmiotów, których skutkiem jest przysporzenie majątku innej osoby, mające konkretny wymiar finansowy.

Źródła przychodów

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych wyraźnie rozróżnia źródła przychodów oraz sposób opodatkowania dochodów z poszczególnych źródeł.

W myśl art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Stosownie do art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności”, wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.

Skutki podatkowe otrzymania kwoty dodatkowej z tytułu zawarcia ugody z bankiem

Jak stanowi art. 917 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795):

Powołana definicja ugody pozwala wyróżnić elementy konstrukcyjne tej instytucji. Po pierwsze, zauważyć należy, że umowa ta może być zawarta wyłącznie w sytuacji, gdy między stronami stosunku prawnego istnieje niepewność albo spór, co do roszczeń wynikających z tego stosunku. Po drugie, celem zawarcia ugody jest uchylenie tej niepewności lub sporu. Wreszcie po trzecie, strony dążą do osiągnięcia celu przez wzajemne ustępstwa. Tak więc nieodłącznym elementem ugody są wzajemne ustępstwa stron. W literaturze przedmiotu podkreśla się, że z ustępstwem mamy do czynienia, gdy ktoś rezygnuje z jakiegoś warunku, wymagania, zmniejsza swoje żądania czy też odstępuje od nich. Ustępstwa mogą polegać m.in. na zrzeczeniu się uprawnień czy też zarzutów, zaciąganiu zobowiązań, obniżeniu świadczenia itp.

Zarówno w doktrynie jak i w orzecznictwie podkreśla się szczególną przyczynę prawną ugody. Oznacza to, że ugoda nie tworzy nowego stosunku prawnego, a jedynie odnosi się do istniejącego stosunku prawnego stanowiącego podstawę powództwa, a tym samym podstawę zawarcia ugody. W doktrynie prezentowany jest również pogląd, zgodnie z którym kauzalność ugody przejawia się w określeniu zarzutów, którymi mogą się posłużyć strony po zawarciu ugody. Tak więc ugoda jest czynnością, realizowaną w drodze wzajemnych ustępstw stron, zmierzającą do uchylenia niepewności co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnienia ich wykonania albo uchylenia sporu istniejącego lub mogącego powstać.

Z kolei instytucja kredytu uregulowana została przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 38 ze zm.).

Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy:

Podkreślić należy, że otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się natomiast w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem, kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Jak wynika z zacytowanych wyżej przepisów, opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega – co do zasady – każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną.

W związku z wypłatą przez Bank wskazanej w ugodzie kwoty dodatkowej wyjaśniam, że zgodnie z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę, czemu dał wyraz w art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jako otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Niemniej jednak z definicji tej wywieść można również, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa, jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, nie mające charakteru zwrotnego.

O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można więc mówić w każdej sytuacji, gdy podatnik, czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też gdy na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów, uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.

Z opisu sprawy wynika, że na podstawie zawartej … czerwca 2003 r. przez Panią i Pani męża umowy kredytowej Bank wypłacił kwotę 107 311,93 zł. Kredyt został w całości spłacony 2 maja 2023 r. W dniu … lipca 2026 r. między Panią, Pani mężem a Bankiem została zawarta ugoda, która służyła usunięciu niepewności co do roszczeń wynikających ze spłaconej umowy kredytowej i polubownemu rozstrzygnięciu sporu dotyczącego jej ważności oraz niedozwolonego charakteru jej postanowień. W ugodzie strony przyjęły zasady ponownego rozliczenia kredytu i dokonały wzajemnych ustępstw. Zgodnie z ugodą suma dokonanych przez Panią i Pani męża spłat, po przeliczeniu na PLN, wyniosła 166 178,26 zł. Z ugody wynika, że suma tych spłat przewyższyła udostępniony przez Bank kapitał 107 311,93 zł, o 58 866,33 zł. W ugodzie zawartej … lipca 2026 r. Bank zobowiązał się zwrócić na rzecz Pani i Pani męża „kwotę dodatkową” w wysokości 51 796,66 zł. Wypłata została ustanowiona w ramach ponownego rozliczenia spłaconej umowy kredytowej. Ww. kwota została ustalona jako element ugodowy podczas negocjacji (na podstawie wewnętrznych obliczeń Banku). Kwota dodatkowa w wysokości 51 796,66 zł jest niższa od kwoty 58 866,33 zł, stanowiącej nadwyżkę dokonanych przez Panią i Pani męża do Banku rzeczywistych spłat, ponad wypłacony przez Bank kapitał. W efekcie Bank zachował wartość spłat wyższą od udostępnionego kapitału, co oznacza zwrotny charakter przedmiotowej wypłaty i brak nowego przysporzenia po Pani stronie. Bank wypłacił kwotę 51 796,66 zł, 4 sierpnia 2026 r. na rachunek należący do Pani oraz Pani męża. Nie miały miejsca żadne inne zwroty czy rozliczenia wyrównawcze.

Mając na uwadze powyższe, stwierdzam, że w analizowanej sprawie wypłata przez Bank przedmiotowej kwoty dodatkowej z tytułu zawarcia ugody z Bankiem dotyczącej kredytu zaciągniętego … czerwca 2003 r., nie spowodowała u Pani powstania przychodu w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, klasyfikowanego do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ww. ustawy, podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. W konsekwencji, nie ma Pani obowiązku zapłaty podatku dochodowego od wypłaconej przez Bank ww. kwoty.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia.

Organ podkreśla, że procedura wydawania indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego nie podlega regułom przewidzianym dla postępowania podatkowego, czy kontrolnego. Organ wydający interpretacje opiera się wyłącznie na opisie stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku – nie prowadzi postępowania dowodowego. Postępowanie w sprawie wydania interpretacji indywidualnej ma na celu wyjaśnienie wątpliwości co do sposobu zastosowania przepisów prawa podatkowego materialnego do określonego stanu faktycznego. Przedmiotem interpretacji wydanej na podstawie art. 14b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.) jest sam przepis prawa. Rolą postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów podatkowych nie jest ustalanie stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego), stanowi to bowiem domenę ewentualnego postępowania podatkowego.

Wskazać również należy, że interpretacje prawa podatkowego wydawane są w indywidualnej sprawie zainteresowanego, co wynika z art. 14b § 1 ustawy Ordynacja podatkowa. Natomiast „zainteresowanym” w rozumieniu art. 14b § 1 tej ustawy, jest osoba, która występuje z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej i będąca wnioskodawcą. W związku z tym, niniejsza interpretacja dotyczy wyłącznie Pani, nie wywołuje skutków prawnych dla innych osób (Pani męża).

Końcowo Organ wskazuje, że zapłacona na konto Krajowej Informacji Skarbowej, opłata za wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, w części, która stanowi nadpłatę w myśl art. 14f § 2b pkt 3 ustawy Ordynacja podatkowa, zostanie zwrócona w terminie określonym w art. 14f § 2a ustawy Ordynacja podatkowa.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego …. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.