0113-KDIPT2-2.4011.682.2026.3.KR
Skutki podatkowe sprzedaży nieruchomości .
Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.
Zakres wniosku wspólnego o wydanie interpretacji indywidualnej
6 sierpnia 2026 r. wpłynął Państwa wniosek wspólny z 5 sierpnia 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku dochodowego od osób fizycznych oraz podatku od towarów i usług. Uzupełnili go Państwo pismem złożonym 28 września 2026 r. – w odpowiedzi na wezwanie.
Treść wniosku wspólnego jest następująca:
Zainteresowani, którzy wystąpili z wnioskiem
1. Zainteresowany będący stroną postępowania: A ul. (…) (…)
2. Zainteresowany niebędący stroną postępowania: B ul. (…) (…)
3. Zainteresowana niebędąca stroną postępowania: C ul. (…) (…)
4. Zainteresowana niebędąca stroną postępowania: D ul. (…) (…)
Opis stanu faktycznego
Wnioskodawca jest osobą fizyczną oraz wspólnikiem spółki cywilnej. Wraz z pozostałymi Zainteresowanymi nabył w drodze dziedziczenia spadek po zmarłym wspólniku tej spółki i z tego tytułu jest współwłaścicielem nieruchomości będącej przedmiotem planowanej sprzedaży.
Chodzi o zabudowaną nieruchomość położoną w miejscowości (…), obejmującą działki ewidencyjne nr (…) i nr (…) o łącznej powierzchni 0,6000 ha, dla której prowadzona jest księga wieczysta nr (…).
Spadkodawca nabył przedmiotową nieruchomość w 2004 r. początkowo do majątku wspólnego małżonków. Małżonkowie zawarli umowę majątkową małżeńską ustanawiającą rozdzielność majątkową, a także zawarli umowę przenoszącą własność tej nieruchomości na rzecz mężczyzny (spadkodawcy/ojca/męża). W konsekwencji stał się jej wyłącznym właścicielem, a następnie – również w 2004 r. – wniósł tę nieruchomość jako wkład do spółki cywilnej. Nieruchomość od tego czasu nieprzerwanie pozostawała składnikiem majątku wykorzystywanego w działalności gospodarczej prowadzonej w formie spółki cywilnej.
W 2016 r., w związku z wystąpieniem drugiego ze wspólników ze spółki, jego miejsce zajął syn spadkodawcy – Wnioskodawca. W konsekwencji zawarta została nowa umowa spółki cywilnej. Zgodnie z jej postanowieniami wspólnikami spółki stali się ojciec oraz syn (Wnioskodawca). Wnioskodawca wniósł do spółki wkład w postaci świadczenia własnej pracy, natomiast spadkodawca pozostawił w spółce dotychczas wniesiony wkład w postaci opisanej wyżej nieruchomości.
Umowa spółki cywilnej zawierała postanowienia dotyczące następstwa prawnego po śmierci wspólnika. Zgodnie z § 11 umowy, w miejsce zmarłego wspólnika mieli wstąpić jego spadkobiercy, którzy zobowiązani byli wskazać jedną osobę wykonującą ich prawa.
W dniu 21 kwietnia 2022 r. zmarł ojciec Wnioskodawcy. Po jego śmierci sporządzony został akt poświadczenia dziedziczenia, zgodnie z którym spadek po zmarłym nabyło czterech spadkobierców, tj. żona oraz troje dzieci. Następnie, na podstawie aktu notarialnego z dnia 3 czerwca 2022 r., w księgach wieczystych ujawniono ostrzeżenie dotyczące prawa spadkobierców do nieruchomości, która była wykorzystywana w działalności prowadzonej w formie spółki cywilnej. Jednocześnie ustanowiono zarząd sukcesyjny przedsiębiorstwa zmarłego, który prowadził działalność gospodarczą oraz był wspólnikiem spółki cywilnej, a zarządcą sukcesyjnym została żona zmarłego.
W okresie od śmierci wspólnika do zakończenia spraw spadkowych działalność prowadzona w formie spółki cywilnej była kontynuowana z zachowaniem jej ciągłości. Nieruchomość nadal była wykorzystywana w działalności gospodarczej prowadzonej przez spółkę.
W dniu 10 kwietnia 2024 r. spadkobiercy zawarli w formie aktu notarialnego umowę działu spadku oraz umowę przeniesienia własności nieruchomości. W akcie tym dokonano kompleksowego uregulowania następstw prawnych po śmierci wspólnika, w tym ustalono, że wszelkie prawa i obowiązki wynikające z uczestnictwa w spółce cywilnej, zgodnie z § 11 umowy spółki, przypadną żonie zmarłego, natomiast przedmiotowa nieruchomość nie będzie dalej stanowiła składnika majątku wykorzystywanego w działalności spółki cywilnej i pozostanie własnością wszystkich spadkobierców jako składnik majątku nabytego w drodze dziedziczenia. Rozwiązanie to miało na celu wykonanie postanowień umowy spółki dotyczących następstwa prawnego po zmarłym wspólniku oraz uporządkowanie sytuacji prawnej przedsiębiorstwa i majątku spadkowego.
W wykonaniu postanowień zawartych w powyższym akcie notarialnym żona zmarłego przystąpiła do spółki cywilnej jako wspólnik w miejsce zmarłego, zawierając wraz z dotychczasowym wspólnikiem nową umowę spółki. Zgodnie z postanowieniami tego aktu wspólnicy podjęli następnie uchwałę o wyłączeniu nieruchomości z majątku wykorzystywanego przez spółkę cywilną poprzez zwrot wkładu wniesionego do spółki. W rezultacie nieruchomość stała się przedmiotem współwłasności wszystkich spadkobierców w udziałach po 1/4. Czynności te stanowiły wykonanie postanowień aktu notarialnego i nie wynikały z odrębnej decyzji gospodarczej dotyczącej sposobu wykorzystania nieruchomości. Zamiarem spadkobierców od początku było dokonanie sprzedaży nieruchomości po uregulowaniu jej stanu prawnego oraz wyłączeniu jej z majątku wykorzystywanego przez spółkę cywilną.
Po wyłączeniu nieruchomości z majątku wykorzystywanego przez spółkę Wnioskodawca – za zgodą pozostałych współwłaścicieli – podejmował działania zmierzające do znalezienia nabywcy i przygotowania transakcji sprzedaży. W tym okresie nieruchomość pozostawała niewykorzystywana i nie była przedmiotem odpłatnego udostępniania osobom trzecim, natomiast wszelkie koszty związane z jej utrzymaniem ponosili spadkobiercy.
Wnioskodawca znalazł zainteresowanego zakupem, a w związku z planowaną sprzedażą nieruchomości, od dnia 15 czerwca 2026 r. została ona oddana przyszłemu nabywcy do używania na podstawie umowy najmu, zawartej na okres do dnia przeniesienia prawa własności, którego dokonanie planowane jest w sierpniu 2026 r. Umowę najmu z przyszłym nabywcą Wnioskodawca zawarł, działając z upoważnienia pozostałych współwłaścicieli. Z tytułu świadczonej usługi najmu Wnioskodawca rozlicza podatek od towarów i usług jako czynny podatnik VAT oraz podatek dochodowy w ramach tzw. najmu prywatnego.
Zawarcie umowy najmu nie miało na celu osiągania dochodu z nieruchomości ani nie stanowiło przejawu prowadzenia działalności polegającej na jej komercyjnym wykorzystywaniu. Umowa została zawarta wyłącznie na żądanie przyszłego nabywcy, który – przed nabyciem prawa własności – zamierzał rozpocząć prace remontowe oraz potrzebował czasu na uzyskanie finansowania zakupu i dopełnienie pozostałych formalności związanych z transakcją. Ustalony czynsz został skalkulowany na poziomie odpowiadającym przewidywanym kosztom utrzymania nieruchomości ponoszonym w okresie obowiązywania umowy.
Dodatkowo wskazać należy, że przy nabyciu nieruchomości przez spadkodawcę nie wystąpił podatek naliczony podlegający odliczeniu, wobec czego spadkodawcy nie przysługiwało prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony. Ponadto zarówno spadkodawca, jak i spółka cywilna nie ponosili wydatków na ulepszenie nieruchomości przekraczających 30% jej wartości początkowej.
Uzupełnienie stanu faktycznego
W piśmie z 28 września 2026 r., stanowiącym uzupełnienie wniosku, Zainteresowani wskazali, że w związku z dokonaniem 11 sierpnia 2026 r. sprzedaży nieruchomości obejmującej działki ewidencyjne nr (…) oraz nr (…), przedstawione we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej okoliczności, które na dzień złożenia wniosku stanowiły zdarzenie przyszłe, na dzień udzielenia odpowiedzi na wezwanie stanowią stan faktyczny. Wnioskodawca podtrzymuje informacje przedstawione w pierwotnym wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, z tym zastrzeżeniem, że należy je obecnie traktować jako opis stanu faktycznego, a nie zdarzenia przyszłego, z uwzględnieniem zmian i doprecyzowań wskazanych poniżej.
Ponadto Zainteresowani udzielili następujących odpowiedzi na zadane w wezwaniu pytania:
- w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych oraz podatku od towarów i usług:
1) Czy obydwie działki, tj. nr (…) i nr (…), są zabudowane? Jeśli nie, to która z działek (o jakich numerach) jest zabudowana, a która jest niezabudowana? Należy je wymienić.
Odpowiedź: Działka o nr (…) jest niezabudowana, natomiast działka o nr (…) jest zabudowana.
2) Czy z nabywcą nieruchomości była/jest zawarta umowa przedwstępna? Jeśli tak:
a) to przez kogo (Pana i/lub Zainteresowanych niebędących stroną postępowania)?
b) jakie prawa i obowiązki wynikające z postanowień ww. umowy, która była/jest zawarta z nabywcą, ciążyły/ciążą na Kupującym, a jakie na Sprzedających?
c) czy w umowie przedwstępnej sprzedaży zostały/są ustalone warunki, które muszą być spełnione w celu zawarcia ostatecznej umowy sprzedaży, przenoszącej własność nieruchomości na nabywcę? Jeśli tak, to jakie?
Odpowiedź: Nie zawierano umowy przedwstępnej. Odpowiedź na pkt a)-c) jest w związku z tym bezprzedmiotowa.
3) Pomiędzy jakimi osobami został dokonany w 2024 r. dział spadku (należy wskazać wszystkich uczestników biorących udział w dziale spadku (imiona i nazwiska))?
Odpowiedź: Dział spadku został dokonany pomiędzy Wnioskodawcą i wskazanymi we wniosku trzema Zainteresowanymi, w tym żoną zmarłego – C oraz trójką dzieci:D, B oraz A (Wnioskodawcą).
4) Czy sprzedaży podlegać będzie przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 551 Kodeksu cywilnego czy nieruchomość?
Odpowiedź: Sprzedaż nastąpiła w dniu 11 sierpnia 2026 r., sprzedano wyłącznie nieruchomość (działki oznaczone nr (…) i nr (…)). Działkę nr (…) nabyła Gmina (…), natomiast działkę nr (…) nabyła zależna od niej spółka – (…).
Dla działki niezabudowanej proszę wskazać:
5) Czy dla terenu, na którym jest położona niezabudowana działka obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego? Jeżeli tak, to proszę wskazać, jakie jest przeznaczenie tego terenu według miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego?
Odpowiedź: Działka nr (…) o powierzchni 0,2900 ha jest niezabudowana. Brak miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i nie została wydana decyzja o warunkach zabudowy. Oznaczona jest jako grunty orne (RVI) i wpisana jest w rejestrze gruntów pod numerem (…).
6) W przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, proszę wskazać czy dla ww. działki została/zostanie wydana decyzja o warunkach zabudowy bądź też decyzja o lokalizacji inwestycji celu publicznego zgodnie z art. 4 ust. 2 pkt 1 lub pkt 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 538 ze zm.)?
Odpowiedź: Dla ww. działki brak jest miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i nie została wydana decyzja o warunkach zabudowy ani o lokalizacji inwestycji celu publicznego.
7) Czy niezabudowana działka była wykorzystywana przez Pana i/lub Zainteresowanych niebędących stroną postępowania wyłącznie na cele działalności zwolnionej od podatku VAT?
Odpowiedź: Nie, nie była wykorzystywana na cele działalności zwolnionej.
Dla działki zabudowanej/działek zabudowanych proszę wskazać:
8) Jakie naniesienia znajdują się na poszczególnych działkach nr (…) i/lub nr (…)? Należy je wymienić.
Odpowiedź: Na działce nr (…) o powierzchni 0,2900 ha brak jest naniesień – jest niezabudowana – to grunty orne. Działka nr (…) o powierzchni 0,3100 ha jest natomiast zabudowana. Oznaczona jest jako inne tereny zabudowane (Bi) i wpisana jest do rejestru gruntów pod numerem (…), obręb (…). Na nieruchomości tej znajduje się budynek administracyjno-biurowy, murowany, pokryty papą o powierzchni użytkowej (…) m2, budynek warsztatowo-socjalny o powierzchni (…) m2, budynek gospodarczy nr 1 murowany o powierzchni użytkowej (…) m2 oraz budynek gospodarczy nr 2 murowany o powierzchni użytkowej (…) m2. Brak obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i nie została wydana dla niej decyzja o warunkach zabudowy.
9) Czy na działce/działkach znajdują się budynki w rozumieniu przepisów art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 524 ze zm.)? Jeśli tak, to jakie oraz na której konkretnie działce/działkach (o jakich numerach) się one znajdują?
Odpowiedź: Budynki w rozumieniu ww. przepisów znajdują się na działce nr (…) w następującej postaci: budynek administracyjno-biurowy, murowany, pokryty papą o powierzchni użytkowej (…) m2, budynek warsztatowo-socjalny o powierzchni (…) m2, budynek gospodarczy nr 1 murowany o powierzchni użytkowej (…) m2 oraz budynek gospodarczy nr 2 murowany o powierzchni użytkowej (…) m2.
10) Czy na działce/działkach znajdują się budowle w rozumieniu przepisów art. 3 pkt 3 ww. ustawy Prawo budowlane? Jeśli tak, to jakie oraz na której konkretnie działce/działkach (o jakich numerach) się one znajdują?
Odpowiedź: Tak. Na działce nr (…) znajduje się utwardzona kostką nawierzchnia pełniąca funkcję drogi wewnętrznej oraz parkingu. W ocenie Wnioskodawcy stanowi ona budowlę w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, trwale związaną z gruntem.
11) Czy na działce/działkach znajdują się urządzenia budowalne, o których mowa w art. 3 pkt 9 ww. ustawy Prawo budowlane? Jeśli tak, to jakie i z którym budynkiem/budowlą są one powiązane oraz na której działce/działkach (o jakich numerach) się one znajdują?
Odpowiedź: Tak. Na nieruchomości znajdują się urządzenia budowlane związane z budynkami znajdującymi się na działce, tj.: ogrodzenie nieruchomości wykonane z siatki wraz z bramą wjazdową, zbiornik bezodpływowy (szambo) służący do gromadzenia ścieków z budynków, przyłącze wodociągowe doprowadzające wodę do budynków, przyłącze elektroenergetyczne doprowadzające energię elektryczną do budynków.
12) Czy budynki/budowle położone na działce/działkach są trwale związane z gruntem?
Odpowiedź: Tak.
13) Kiedy nastąpiło pierwsze zasiedlenie znajdujących się na poszczególnych działkach budynków/budowli lub ich części w rozumieniu art. 2 pkt 14 ustawy o podatku od towarów i usług? Należy wskazać dokładną datę.
Odpowiedź: Spadkodawca nabył nieruchomość w 2004 r. już wtedy była ona zasiedlona – funkcjonowało tam wcześniej kółko rolnicze ((…)). Wnioskodawca nie posiada wiedzy kiedy została nieruchomość po raz pierwszy zasiedlona.
14) Jeżeli nastąpiło pierwsze zasiedlenie części budynków/budowli, to należy wskazać, w jakiej w części?
Odpowiedź: Nieruchomość została zasiedlona w całości.
15) Czy pomiędzy pierwszym zasiedleniem budynków/budowli lub ich części a ich dostawą upłynie okres dłuższy niż 2 lata?
Odpowiedź: Tak.
16) Kiedy nastąpiło zajęcie do używania budynków/budowli? Należy wskazać dokładną datę.
Odpowiedź: Przez spadkodawcę budynki zostały zajęte do użytkowania 20 sierpnia 2004 r., tj. od dnia nabycia do majątku objętego wspólnotą majątkową przez małżonków (…) i C. Były również użytkowane wcześniej, z uwagi na to. że działalność prowadziła tam (…). Dokładna data rozpoczęcia użytkowania przez poprzedniego właściciela nieruchomości nie jest Wnioskodawcy znana.
17) Wskazali Państwo:
Wnioskodawca znalazł zainteresowanego zakupem, a w związku z planowaną sprzedażą nieruchomości, od dnia 15 czerwca 2026 r. została ona oddana przyszłemu nabywcy do używania na podstawie umowy najmu, zawartej na okres do dnia przeniesienia prawa własności, którego dokonanie planowane jest w sierpniu 2026 r. Umowę najmu z przyszłym nabywcą Wnioskodawca zawarł, działając z upoważnienia pozostałych współwłaścicieli. Z tytułu świadczonej usługi najmu Wnioskodawca rozlicza podatek od towarów i usług jako czynny podatnik VAT oraz podatek dochodowy w ramach tzw. najmu prywatnego. (…) Ustalony czynsz został skalkulowany na poziomie odpowiadającym przewidywanym kosztom utrzymania nieruchomości ponoszonym w okresie obowiązywania umowy.
proszę wskazać jednoznacznie:
a) Jakie koszty utrzymania nieruchomości zostały wzięte pod uwagę przy kalkulacji wysokości czynszu najmu nieruchomości?
b) Kto jest stroną umowy najmu? Wyłącznie Pan czy Pan i Zainteresowani niebędący stroną postępowania?
c) Czy Zainteresowani niebędący stroną postępowania pobierają jakąkolwiek część czynszu bezpośrednio od najemcy lub otrzymują udział w czynszu – jeśli nie są stroną umowy najmu – od Wynajmującego?
Odpowiedź: W kalkulacji uwzględniono w szczególności koszty opłat za energię elektryczną, wodę i odprowadzanie ścieków, wywóz odpadów, podatek od nieruchomości, opłaty związane z użytkowaniem i utrzymaniem nieruchomości, ochroną nieruchomości, a także inne koszty bieżącego utrzymania, zabezpieczenia i niezbędnych prac związanych z zachowaniem nieruchomości w odpowiednim stanie. Stroną umowy najmu był wyłącznie Wnioskodawca – A. Z uwagi na sprzedaż przedmiotowej nieruchomości umowa najmu już nie obowiązuje. Zainteresowani nie pobierali czynszu od najemcy, ani też nie otrzymywali żadnego udziału w czynszu.
18) Czy budynki/budowle były/są wykorzystywane przez Pana i Zainteresowanych niebędących stroną postępowania wyłącznie na cele działalności zwolnionej od podatku od towarów i usług? Jeżeli tak, to jaką działalność zwolnioną z opodatkowania podatkiem VAT, do której wykorzystywany były budynki/budowle, wykonywali/wykonuje Pan i Zainteresowani niebędący stroną postępowania – należy podać podstawę prawną zwolnienia?
Odpowiedź: Nie. Budynki i budowle znajdujące się na działce nr (…) nie były wykorzystywane wyłącznie do działalności zwolnionej od podatku VAT. Były wykorzystywane w działalności gospodarczej spółki cywilnej, która nie stanowiła działalności zwolnionej od podatku VAT.
19) Czy Pan i Zainteresowani niebędący stroną postępowania ponosiliście nakłady na ulepszenie budynków/budowli w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, w wysokości wyższej niż 30% wartości początkowej budynków/budowli? (odpowiedzi na poniższe pytania należy udzielić tylko w przypadku twierdzącej odpowiedzi na to pytanie):
a) w jakim okresie Pan i Zainteresowani niebędący stroną postępowania ponosiliście wydatki na ulepszenie budynków/budowli?
b) który budynek/która budowla były ulepszane?
c) czy w stosunku do wydatków na ulepszenie budynków/budowli, przysługiwało Panu i Zainteresowanym niebędącym stroną postępowania prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego?
d) kiedy budynki/budowle po dokonaniu ulepszeń, zostały oddane do użytkowania? Należy wskazać dokładną datę.
e) czy po oddaniu do użytkowania ulepszonego budynków/budowli miało miejsce pierwsze zasiedlenie tych budynków/budowli? Jeżeli tak, to należy wskazać dzień, miesiąc i rok, kiedy nastąpiło „pierwsze zasiedlenie”.
f) czy między pierwszym zasiedleniem ulepszonych budynków/budowli, a jego/ich dostawą, upłynął/upłynie okres dłuższy niż 2 lata?
Odpowiedzi proszę udzielić odrębnie w odniesieniu dla każdego budynku/budowli/urządzenia budowlanego położonego na działce/działkach.
Odpowiedź: Nie. Wnioskodawca ani pozostali Zainteresowani nie ponosili wydatków na ulepszenie któregokolwiek z budynków lub budowli w wysokości przekraczającej 30% jego wartości początkowej. W związku z tym pytania a)-f) nie znajdują zastosowania.
- w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych:
1) W związku ze wskazaniem w treści wniosku cyt. „W dniu 21 kwietnia 2022 r. zmarł ojciec Wnioskodawcy. Po jego śmierci sporządzony został akt poświadczenia dziedziczenia, zgodnie z którym spadek po zmarłym nabyło czterech spadkobierców, tj. żona oraz troje dzieci” proszę, żeby zindywidualizował Pan podmioty/osoby, tj. spadkobierców. Czy Zainteresowana niebędąca stroną postępowania, tj. Pani C to małżonka zmarłego?
Odpowiedź: Wskazani spadkobiercy to małżonka zmarłego C oraz trójka dzieci: D, C oraz A.
2) Kiedy (podać datę) zawarł Pana ojciec umowę majątkową małżeńską ustanawiającą rozdzielność majątkową?
Odpowiedź: W dniu 7 października 2004 r.
3) Kiedy (podać datę) zawarto umowę przenoszącą własność nieruchomości obejmującej działki ewidencyjne nr (…) i nr (…) na rzecz Pana ojca?
Odpowiedź: Własność nieruchomości obejmującej działki o numerach (…) i (…) o powierzchni 0,60 ha małżonkowie (…) i C nabyli do majątku objętego wspólnotą majątkową 20 sierpnia 2004 r. Następnie pomiędzy małżonkami zawarta została umowa rozdzielności majątkowej oraz częściowy podział majątku wspólnego w wyniku którego od 7 października 2004 r. ww. nieruchomość stanowiła wyłączną własność (…). Tego samego dnia (…) wniósł ww. nieruchomość jako aport do spółki „(…)” spółka cywilna. Wspólnikami tej spółki założonej 1 października 2004 r. byli: (…) i (…). Na podstawie aktu notarialnego zawartego 18 sierpnia 2016 r. do spółki tej wstąpił A a (…) oświadczył, że z niej występuje z dniem 31 sierpnia 2016 r. Strony ustaliły, że umowa ta będzie skuteczna od dnia 1 września 2016 r. Na tej podstawie do księgi wieczystej ww. nieruchomości jako współwłaściciel w miejsce ustępującego, został wpisany nowy wspólnik – Paweł A.
4) Na podstawie jakiej czynności cywilnoprawnej (umowy – jakiej?) przeniesiono prawo własności nieruchomości obejmującej działki ewidencyjne nr (…) i nr (…) na rzecz Pana ojca?
Odpowiedź: Prawo własności przedmiotowej nieruchomości zostało przeniesione na podstawie zawartej umowy rozdzielności majątkowej oraz częściowego podziału majątku wspólnego zawartej w formie aktu notarialnego 7 października 2004 r. (Rep A nr (…)).
5) W jakiej części Zainteresowani (w tym Pan) dziedziczyli spadek po zmarłym Pana ojcu?
Odpowiedź: Udziały wynoszące po 1/4, w tym Wnioskodawca i 3 Zainteresowanych.
6) Jakie składniki majątkowe wchodziły w skład masy spadkowej po zmarłym Pana ojcu? Czy w skład spadku po ww. zmarłym, wchodziła ww. nieruchomość obejmująca działki ewidencyjne nr (…) i nr (…)?
Odpowiedź: Składniki majątkowe wchodzące w skład masy spadkowej:
- udział wynoszący 1/2 części w zabudowanej budynkiem mieszkalnym nieruchomości położonej w (…) przy ul. (…) (działka o nr (…)) o wartości 250 000 zł;
- wszelkie prawa i obowiązki wspólnika wynikające z uczestnictwa jako wspólnika w spółce cywilnej pod nazwą (…) spółka cywilna (…) A o wartości 670 000 zł;
- pojazdy o wartości 347 500 zł objęte umową o częściowy dział spadku.
Nieruchomość obejmująca działki nr (…) i nr (…) pośrednio wchodziła w skład spadku, gdyż do spadku wchodziły prawa i obowiązki wspólnika wynikające z uczestnictwa jako wspólnika w spółce cywilnej pod nazwą (…) spółka cywilna (…) A, do której spadkodawca –(…) wniósł w formie aportu ww. działki.
7) Czy ww. dział spadku nastąpił nieodpłatnie, czy też ze spłatą lub dopłatą na rzecz innych spadkobierców lub współwłaścicieli?
Odpowiedź: Dział spadku nastąpił bez spłat i dopłat.
8) Jakie składniki majątkowe były przedmiotem ww. działu spadku i w jakich udziałach? Czy przedmiotem ww. działu spadku była wyłącznie nieruchomość obejmująca działki ewidencyjne nr (…) i nr (…)?
Odpowiedź: Składniki majątkowe będące przedmiotem ww. działu spadku:
- udział wynoszący 1/2 części w zabudowanej budynkiem mieszkalnym nieruchomości, położonej w (…) przy ul. (…) (działka o nr (…)) o wartości 250 000 zł;
- wszelkie prawa i obowiązki wspólnika wynikające z uczestnictwa jako wspólnika w spółce cywilnej pod nazwą (…) spółka cywilna (…) A, o wartości 670 000 zł (do której spadkodawca wniósł w formie aportu nieruchomość – działki ewidencyjne nr (…) i nr (…));
- pojazdy o wartości 347 500 zł zostały podzielone pomiędzy spadkobierców A i C.
Odpowiedź: Nie.
9) Jakie skutki prawnopodatkowe miał dział spadku dla wszystkich uczestników działu spadku, w tym dla Zainteresowanych? Należy wskazać, kto i w jakich udziałach nabył poszczególne składniki majątkowe w drodze działu spadku, w tym Zainteresowani? Które podmioty zostały zobowiązane do dokonania spłaty, a które do otrzymania spłaty, a także których składników majątkowych dotyczyły spłaty i dopłaty?
Odpowiedź: W związku ze śmiercią w dniu 21 kwietnia 2022 r. (…), w dniu 10 kwietnia 2024 r. w formie aktu notarialnego dokonano działu spadku. Spadek po nim w drodze dziedziczenia ustawowego nabyli: żona C oraz dzieci: D, B oraz A w udziałach po 1/4 części, co potwierdza akt poświadczenia dziedziczenia sporządzony 3 czerwca 2022 r.
Działem spadku objęto:
- udział wynoszący 1/2 części w zabudowanej budynkiem mieszkalnym nieruchomości, położonej w (…) przy ul. (…) (działka o nr (…)) o wartości 250 000 zł, który nabyła C;
- prawa i obowiązki wspólnika wynikające z uczestnictwa jako wspólnika w spółce cywilnej pod nazwą (…) spółka cywilna (…) A, o wartości 670 000 zł, nabyła je C;
- pojazdy o wartości 347 500 zł zostały podzielone pomiędzy spadkobierców A i C.
Działu spadku dokonano bez spłat i dopłat.
Jednocześnie w akcie notarialnym w którym dokonano działu spadku (par. 5 i 6) wskazano, że C oraz A jako jedyni wspólnicy spółki cywilnej pod nazwą (…) spółka cywilna (…) A podjęli uchwałę, że nieruchomość (działki ewidencyjne nr (…) i nr (…)) nie będzie przedmiotem wkładu w tej spółce cywilnej i w związku z tym przenieśli tą nieruchomość tytułem zwrotu wniesionego wkładu – na rzecz spadkobierców (…), to jest: C, D, B oraz A, każdemu z Nich w udziale 1/4 części. Wartość tej nieruchomości określono na kwotę 500 000 zł.
10) Czy wartość rynkowa nabytych przez poszczególnych Zainteresowanych składników majątkowych (udziału) w wyniku działu spadku, mieściła się w udziale jaki przysługiwał Zainteresowanym (poszczególnym spadkobiercom) we wszystkich składnikach majątkowych nabytych przez poszczególnych Zainteresowanych w spadku, czy może przekroczyła wartość udziału Zainteresowanych? Czy wskutek działu spadku poszczególni Zainteresowani uzyskali przysporzenie majątkowe ponad wartość rynkową nabytego przez Zainteresowanych w spadku udziału w majątku spadkowym?
Odpowiedź: W odniesieniu do nieruchomości obejmującej działki nr (…) i nr (…) każdy ze spadkobierców otrzymał udział 1/4, odpowiadający udziałom wynikającemu z dziedziczenia. W zakresie tych działek dział spadku nie spowodował zwiększenia udziału któregokolwiek ze spadkobierców.
Przysporzenie majątkowe wynikało natomiast z wartości innych składników przyznanych poszczególnym spadkobiercom. W tym zakresie przysporzenie majątkowe wystąpiło w przypadku C, która nabyła dodatkowo udział w budynku mieszkalnym oraz część samochodów spadkodawcy oraz A – w zakresie nabycia większości pojazdów po spadkodawcy.
11) Czy w okresie funkcjonowania przedsiębiorstwa w spadku nieruchomość obejmująca działki ewidencyjne nr (…) i nr (…) była wykorzystywana w działalności gospodarczej prowadzonej przez spółkę cywilną?
Odpowiedź: Tak.
12) Czy po zakończeniu funkcjonowania przedsiębiorstwa w spadku Zainteresowani w oparciu o nabyte składniki majątku (nieruchomość obejmującą działki ewidencyjne nr (…) i nr (…)) kontynuowali działalność w zakresie w jakim w oparciu o te składniki prowadził ją zmarły (spadkodawca) lub przedsiębiorstwo w spadku?
Odpowiedź: Nie. Zainteresowani w oparciu o nabyte ww. składniki majątku (działki ewidencyjne nr (…) i nr (…)) nie kontynuowali działalności w zakresie w jakim prowadził ją zmarły.
13) Prosimy wskazać dokładną/przewidywaną datę sprzedaży nieruchomości obejmującej działkę ewidencyjną nr (…) i nr (…)?
Odpowiedź: Sprzedaż nastąpiła w dniu 11 sierpnia 2026 r.
14) Czy Zainteresowani prowadzą/prowadzili działalność gospodarczą, o której mowa w art. 5a pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych; jeśli tak to od kiedy; w jakim zakresie; w jakiej formie: indywidualna działalność gospodarcza, spółka – jaka; czy nieruchomość będącą przedmiotem wniosku lub jej część Zainteresowani wykorzystywali w tej działalności (w całości, czy w części (w jakiej części), od kiedy do kiedy (w jakim okresie) ww. nieruchomość była wykorzystywana w działalności gospodarczej; czy ww. nieruchomość była wprowadzona do ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych i czy była amortyzowana (w przypadku odpowiedzi twierdzącej należy wskazać, kiedy została wprowadzona do ww. ewidencji oraz kiedy została z niej wycofana/wykreślona)?
Wnioskodawca prowadził działalność gospodarczą w ramach udziału w spółce cywilnej (…) s.c., od 2016 r. (działalność związana ze sprzątaniem) najpierw ze zmarłym ojcem (…), później z matką (C), która po jego śmierci wstąpiła w jego udział, a obecnie ze wspólnikiem (…) – który przystąpił do spółki w miejsce C oraz prowadzi także działalność w ramach indywidualnej działalności gospodarczej od 2013 r. (działalność usługowa związana z zagospodarowaniem terenów zieleni).
Spośród Zainteresowanych działalność gospodarczą prowadziła C w ramach udziału w spółce cywilnej (…) s.c. A C od 10 kwietnia 2024 r. do 10 lipca 2025 r.
Działalność gospodarczą prowadzi również D od 22 lutego 2023 – świadczenie usług księgowych.
W działalności gospodarczej spółki (…) s.c. wykorzystywana była jedynie działka oznaczona nr (…) w okresie od 7 października 2004 r. aż do dnia 10 kwietnia 2024 r., kiedy w związku z dokonanym działem spadku oraz wykonaniem postanowień dotyczących następstwa prawnego po zmarłym wspólniku nieruchomość została wyłączona z majątku wykorzystywanego przez spółkę cywilną i przeniesiona tytułem zwrotu wniesionego wkładu na rzecz spadkobierców zmarłego.
Działka nr (…) w działalności gospodarczej spółki nie była w ogóle wykorzystywana – stanowiła i stanowi grunt rolny.
Od dnia 10 kwietnia 2024 r., tj. od dnia wyłączenia nieruchomości z majątku wykorzystywanego przez spółkę cywilną, Zainteresowani nie wykorzystywali działek nr (…) i nr (…) w działalności gospodarczej. Nieruchomość nie była również wprowadzona przez Zainteresowanych do ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych ani przez nich amortyzowana.
15) Czy w momencie sprzedaży ww. nieruchomości obejmującej działki ewidencyjne nr (…) i nr (…) Zainteresowani będą prowadzili działalność gospodarczą, jeśli tak to od kiedy; w jakim zakresie; w jakiej formie: indywidualna działalność gospodarcza, spółka – jaka; czy nieruchomość będącą przedmiotem wniosku lub jej część Zainteresowani wykorzystywali w tej działalności (w całości, czy w części (w jakiej części), od kiedy do kiedy (w jakim okresie) ww. nieruchomość była wykorzystywana w działalności gospodarczej; czy ww. nieruchomość była wprowadzona do ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych i czy była amortyzowana (w przypadku odpowiedzi twierdzącej należy wskazać, kiedy została wprowadzona do ww. ewidencji oraz kiedy została z niej wycofana/wykreślona)?
Odpowiedź: Sprzedaż nastąpiła 11 sierpnia 2026 r. W momencie sprzedaży Wnioskodawca prowadził działalność gospodarczą w ramach udziału w spółce cywilnej (…) s.c. A (…) oraz w ramach indywidualnej działalności gospodarczej. Spośród Zainteresowanych działalność gospodarczą prowadziła w momencie sprzedaży jeszcze tylko C.
Podsumowując kwestię wykorzystywania przedmiotowej nieruchomości w działalności – jedynie działka nr (…) była wykorzystywana przez spółkę cywilną. Po 10 kwietnia 2024 r. żadna z działek nie była wykorzystywana przez spadkobierców w działalności. Jedyną późniejszą czynnością dotyczącą nieruchomości był najem zawarty osobiście przez Wnioskodawcę na rzecz przyszłego nabywcy.
16) Czy po wyłączeniu nieruchomości z majątku wykorzystywanego przez spółkę nieruchomość była wykorzystywana w ramach jakiejkolwiek działalności gospodarczej prowadzonej przez któregokolwiek z Zainteresowanych?
Odpowiedź: Po wyłączeniu nieruchomości z majątku wykorzystywanego przez spółkę nie była ona wykorzystywana w ramach działalności gospodarczej przez Zainteresowanych. Jedyną późniejszą czynnością dotyczącą nieruchomości był najem zawarty osobiście przez Wnioskodawcę na rzecz przyszłego nabywcy.
Pytania (ostatecznie sformułowane w uzupełnieniu wniosku)
1. Czy sprzedaż nieruchomości (obejmującej działki ewidencyjne nr (…) i nr (…)), dokonana 11 sierpnia 2026 r., skutkuje powstaniem obowiązku zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych?
2. Czy w związku z dokonaną w dniu 11 sierpnia 2026 r. sprzedażą nieruchomości (działek nr (…) i nr (…)) wyłącznie Wnioskodawca działał jako podatnik VAT w odniesieniu do dostawy przysługujących mu udziałów w tych działkach, podczas gdy pozostali Zainteresowani nie działali w charakterze podatników VAT, a tym samym czy dostawa udziałów Wnioskodawcy korzysta ze zwolnienia z VAT (w odniesieniu do działki nr (…) na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT, a w odniesieniu do działki nr (…) na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT)?
Przedmiotem niniejszej interpretacji jest odpowiedź na pytanie dotyczące podatku dochodowego od osób fizycznych (pytanie nr 1), natomiast w zakresie podatku od towarów i usług (pytanie nr 2) zostało wydane odrębne rozstrzygnięcie.
Państwa stanowisko w sprawie
Ad 1
Zdaniem Zainteresowanych, planowana sprzedaż nieruchomości w 2026 r. nie będzie skutkowała powstaniem obowiązku zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych.
W przedstawionym zdarzeniu przyszłym skutki podatkowe planowanej sprzedaży należy oceniać na podstawie art. 10 ust. 1 pkt 8 w zw. z art. 10 ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej: „ustawy o PIT”). Nie znajdzie natomiast zastosowania wyjątek przewidziany w art. 10 ust. 2 pkt 3 ww. ustawy.
Istota sprawy sprowadza się do ustalenia, czy wyłączenie nieruchomości z majątku spółki cywilnej stanowiło wycofanie środka trwałego z działalności gospodarczej w rozumieniu art. 10 ust. 2 pkt 3 ustawy o PIT, czy też było wyłącznie czynnością techniczną służącą wykonaniu skutków dziedziczenia oraz działu spadku. Zdaniem Zainteresowanych prawidłowa jest druga z przedstawionych kwalifikacji.
Po śmierci wspólnika doszło do otwarcia spadku, ustanowienia zarządu sukcesyjnego oraz kontynuowania działalności przedsiębiorstwa, zgodnie z postanowieniami umowy spółki. Dopiero dokonanie działu spadku pozwoliło ostatecznie przypisać przedsiębiorstwo żonie zmarłego, natomiast nieruchomość wszystkim spadkobiercom. Wykonanie tych ustaleń wymagało najpierw przystąpienia żony do spółki cywilnej, a następnie podjęcia uchwały o wyłączeniu nieruchomości z majątku spółki.
Czynności te stanowiły jeden proces prawny zmierzający do wykonania działu spadku. Nie były rezultatem autonomicznej decyzji gospodarczej wspólników ani zmianą sposobu wykorzystywania składnika majątku przedsiębiorstwa. Nie miały one w szczególności na celu zmiany przeznaczenia składnika majątku ani jego wycofania z działalności gospodarczej (w rozumieniu art. 10 ust. 2 pkt 3 ustawy o PIT), lecz wyłącznie wykonanie skutków wynikających z dziedziczenia oraz działu spadku.
Tym samym nie została spełniona podstawowa przesłanka zastosowania art. 10 ust. 2 pkt 3 ustawy o PIT. Przepis ten odnosi się bowiem do sytuacji, w której podatnik podejmuje decyzję o wycofaniu środka trwałego z działalności gospodarczej do majątku prywatnego, a następnie dokonuje jego sprzedaży poza działalnością gospodarczą. Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie wystąpiła.
Powyższą ocenę potwierdza również cywilnoprawny charakter majątku spółki cywilnej. Wniesienie nieruchomości do spółki nie powodowało przeniesienia prawa własności na odrębny podmiot, ponieważ spółka cywilna nie posiada własnego majątku. Właścicielami składników majątkowych pozostają wspólnicy w ramach współwłasności łącznej, co potwierdził również Dyrektor KIS w interpretacji indywidualnej z 27 maja 2025 r., nr 0115-KDIT3.4011.314.2025.1.JS, wskazując, że: „Spółka cywilna nie posiada własnego majątku. W spółce tej właścicielami poszczególnych składników majątku pozostają wspólnicy spółki w ramach współwłasności łącznej”. W konsekwencji zarówno wniesienie nieruchomości do spółki, jak i jej późniejsze wyłączenie z majątku spółki nie stanowiło nowego nabycia prawa własności, lecz jedynie zmianę sposobu wykonywania już istniejącego prawa.
Planowana sprzedaż nie będzie również wykonywana w ramach działalności gospodarczej. W chwili sprzedaży nieruchomość będzie stanowiła przedmiot współwłasności Zainteresowanych nabytej w drodze dziedziczenia, a sprzedaż będzie stanowiła wykonywanie uprawnień właścicielskich, a nie czynność podejmowaną w ramach źródła przychodów określonego w art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy o PIT. Zastosowanie znajdzie zatem art. 10 ust. 1 pkt 8 tej ustawy.
W odniesieniu do nieruchomości nabytych w drodze spadku ustawodawca w art. 10 ust. 5 ustawy o PIT nakazał liczyć pięcioletni termin od końca roku kalendarzowego, w którym nieruchomość nabył lub wybudował spadkodawca. Skoro nieruchomość została nabyta przez spadkodawcę w 2004 r., późniejsze czynności związane z działem spadku, przystąpieniem żony do spółki oraz wyłączeniem nieruchomości z majątku spółki nie mogły rozpocząć biegu nowego terminu, gdyż nie stanowiły nowego nabycia prawa własności.
Przyjęcie odmiennej wykładni prowadziłoby do nieuzasadnionego obciążenia spadkobierców skutkami podatkowymi wyłącznie z tego powodu, że wykonali czynności wymagane przez przepisy prawa spadkowego oraz konstrukcję prawną spółki cywilnej. Byłoby to sprzeczne zarówno z celem art. 10 ust. 5 ustawy o PIT, jak i z ratio legis art. 10 ust. 2 pkt 3 tej ustawy.
W konsekwencji art. 10 ust. 2 pkt 3 ustawy o PIT nie znajduje zastosowania, natomiast skutki podatkowe planowanej sprzedaży należy oceniać na podstawie art. 10 ust. 1 pkt 8 w zw. z art. 10 ust. 5 ustawy o PIT. Ponieważ nieruchomość została nabyta przez spadkodawcę w 2004 r., pięcioletni termin upłynął wiele lat przed planowaną sprzedażą, wobec czego sprzedaż nieruchomości nie będzie skutkowała powstaniem obowiązku zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych.
W piśmie z 28 września 2026 r., stanowiącym uzupełnienie wniosku, Wnioskodawca wskazał, że podtrzymuje w całości stanowisko przedstawione w odniesieniu do pytania nr 1, z tym zastrzeżeniem, że odnosi się ono do zaistniałego już stanu faktycznego.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej i innych ułatwieniach związanych z sukcesją przedsiębiorstw (t. j. Dz. U. z 2021 r. poz. 170):
Przedsiębiorstwo w spadku obejmuje składniki niematerialne i materialne, przeznaczone do wykonywania działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę, stanowiące mienie przedsiębiorcy w chwili jego śmierci.
W myśl art. 2 ust. 2 ustawy o zarządzie sukcesyjnym:
Jeżeli w chwili śmierci przedsiębiorcy przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 551 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2020 r. poz. 1740 ze zm.) stanowiło w całości mienie przedsiębiorcy i jego małżonka, przedsiębiorstwo w spadku obejmuje całe to przedsiębiorstwo.
Stosownie do art. 2 ust. 3 ustawy o zarządzie sukcesyjnym:
Przedsiębiorstwo w spadku obejmuje także składniki niematerialne i materialne, przeznaczone do wykonywania działalności gospodarczej, nabyte przez zarządcę sukcesyjnego albo na podstawie czynności, o których mowa w art. 13, w okresie od chwili śmierci przedsiębiorcy do dnia wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego albo wygaśnięcia uprawnienia do powołania zarządcy sukcesyjnego.
Na podstawie art. 3 ustawy o zarządzie sukcesyjnym:
Właścicielem przedsiębiorstwa w spadku w rozumieniu ustawy jest:
1) osoba, która zgodnie z prawomocnym postanowieniem o stwierdzeniu nabycia spadku, zarejestrowanym aktem poświadczenia dziedziczenia albo europejskim poświadczeniem spadkowym, nabyła składniki niematerialne i materialne, o których mowa w art. 2 ust. 1, na podstawie powołania do spadku z ustawy albo testamentu albo nabyła przedsiębiorstwo albo udział w przedsiębiorstwie na podstawie zapisu windykacyjnego;
2) małżonek przedsiębiorcy w przypadku, o którym mowa w art. 2 ust. 2, któremu przysługuje udział w przedsiębiorstwie w spadku;
3) osoba, która nabyła przedsiębiorstwo w spadku albo udział w przedsiębiorstwie w spadku bezpośrednio od osoby, o której mowa w pkt 1 lub 2, w tym osoba prawna albo jednostka organizacyjna, o której mowa w art. 331 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny, do której wniesiono przedsiębiorstwo tytułem wkładu – w przypadku gdy po śmierci przedsiębiorcy nastąpiło zbycie tego przedsiębiorstwa albo udziału w tym przedsiębiorstwie.
W myśl art. 7 ust. 1 ustawy o zarządzie sukcesyjnym:
Zarząd sukcesyjny zostaje ustanowiony z chwilą:
1) śmierci przedsiębiorcy, w przypadku gdy przedsiębiorca złożył wniosek o wpis do CEIDG zarządcy sukcesyjnego powołanego na podstawie art. 9 ust. 1;
2) dokonania wpisu do CEIDG zarządcy sukcesyjnego powołanego na podstawie art. 12.
Stosownie do art. 21 ust. 1 powyższej ustawy:
Zarządca sukcesyjny działa w imieniu własnym, na rachunek właściciela przedsiębiorstwa w spadku.
Zgodnie z art. 29 ustawy o zarządzie sukcesyjnym:
Od chwili ustanowienia zarządu sukcesyjnego zarządca sukcesyjny wykonuje prawa i obowiązki zmarłego przedsiębiorcy wynikające z wykonywanej przez niego działalności gospodarczej oraz prawa i obowiązki wynikające z prowadzenia przedsiębiorstwa w spadku.
W myśl zaś art. 59 ust. 1 ustawy o zarządzie sukcesyjnym:
Zarząd sukcesyjny wygasa z:
1) upływem dwóch miesięcy od dnia śmierci przedsiębiorcy, jeżeli w tym okresie żaden ze spadkobierców przedsiębiorcy nie przyjął spadku ani zapisobierca windykacyjny nie przyjął zapisu windykacyjnego, którego przedmiotem jest przedsiębiorstwo albo udział w przedsiębiorstwie, chyba że zarządca sukcesyjny działa na rzecz małżonka przedsiębiorcy, któremu przysługuje udział w przedsiębiorstwie w spadku;
2) dniem uprawomocnienia się postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia albo wydania europejskiego poświadczenia spadkowego, jeżeli jeden spadkobierca albo zapisobierca windykacyjny nabył przedsiębiorstwo w spadku w całości;
3) dniem nabycia przedsiębiorstwa w spadku w całości przez jedną osobę, o której mowa w art. 3 pkt 3;
4) upływem miesiąca od dnia wykreślenia zarządcy sukcesyjnego z CEIDG, chyba że w tym okresie powołano kolejnego zarządcę sukcesyjnego;
5) dniem ogłoszenia upadłości przedsiębiorcy;
6) dniem dokonania działu spadku obejmującego przedsiębiorstwo w spadku;
7) upływem dwóch lat od dnia śmierci przedsiębiorcy.
Stosownie do art. 28 ust. 2 ustawy o zarządzie sukcesyjnym:
Niezwłocznie po wygaśnięciu zarządu sukcesyjnego osoba, która pełniła funkcję zarządcy sukcesyjnego w chwili wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego, wydaje przedsiębiorstwo w spadku jego właścicielom, a jeżeli zarząd sukcesyjny wygasł przed uprawomocnieniem się postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, zarejestrowaniem aktu poświadczenia dziedziczenia albo wydaniem europejskiego poświadczenia spadkowego - osobie, która przyjęła spadek. W przypadku braku takiej osoby zarządca sukcesyjny składa wniosek o zabezpieczenie spadku.
Przechodząc na grunt ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zgodnie z art. 1a ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.):
Ustawa reguluje również opodatkowanie podatkiem dochodowym dochodów przedsiębiorstwa w spadku.
Zgodnie z art. 1a ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Przedsiębiorstwo w spadku, stanowiące jednostkę organizacyjną niemającą osobowości prawnej, jest podatnikiem z tytułu dochodów osiąganych w okresie od otwarcia spadku do dnia wygaśnięcia:
1) zarządu sukcesyjnego albo
2) uprawnienia do powołania zarządcy sukcesyjnego, jeżeli zarząd sukcesyjny nie został ustanowiony i dokonano zgłoszenia, o którym mowa w art. 12 ust. 1c ustawy z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (Dz. U. z 2026 r. poz. 151).
Stosownie do art. 7a ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Przychody przedsiębiorstwa w spadku uznaje się za przychody ze źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3.
Na podstawie art. 7a ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Powstanie przedsiębiorstwa w spadku nie jest traktowane jako rozpoczęcie działalności gospodarczej.
Natomiast w myśl art. 7a ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Równoznaczne z likwidacją działalności gospodarczej jest wygaśnięcie:
1) zarządu sukcesyjnego albo
2) uprawnienia do powołania zarządcy sukcesyjnego – w przypadku gdy zarząd sukcesyjny nie został ustanowiony i dokonano zgłoszenia, o którym mowa w art. 12 ust. 1c ustawy z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników.
Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.):
Spadkobiercy podatnika, z zastrzeżeniem § 1a, 2 i 2a, przejmują przewidziane w przepisach prawa podatkowego majątkowe prawa i obowiązki spadkodawcy.
Zgodnie z art. 97 § 1a Ordynacji podatkowej:
Przedsiębiorstwo w spadku, w przypadku gdy ustanowiono zarząd sukcesyjny, wstępuje w przewidziane w przepisach prawa podatkowego majątkowe prawa i obowiązki spadkodawcy związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, z wyjątkiem tych praw, które nie mogą być kontynuowane na podstawie odrębnych ustaw. Przepis art. 26 stosuje się odpowiednio.
Z powyższych przepisów wynika, że przedsiębiorstwo w spadku jest podatnikiem z tytułu dochodów osiąganych w okresie od otwarcia spadku, czyli śmierci przedsiębiorcy, aż do wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego albo uprawnienia do jego powołania. Wprawdzie przedsiębiorstwo w spadku nie posiada zdolności prawnej, posiada jednak podmiotowość prawnopodatkową, jako jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, w zakresie podatków związanych z działalnością tego przedsiębiorstwa, w tym m.in. podatku dochodowego od osób fizycznych.
Prawa i obowiązki wynikające z przepisów prawa podatkowego powstałe za życia spadkodawcy wykonuje w tym przypadku zarządca sukcesyjny. Powyższe regulacje wykluczają więc podatkowe następstwo prawne spadkobierców w okresie funkcjonowania zarządcy sukcesyjnego, ponieważ takim sukcesorem jest wyłącznie przedsiębiorstwo w spadku. Działalność przedsiębiorstwa w spadku stanowi pozarolniczą działalność gospodarczą, tym samym jest odrębnym źródłem przychodów na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Ustanowienie zarządcy sukcesyjnego jest czynnością całkowicie dobrowolną, niosącą ze sobą wiele korzyści dla następców prawnych, jak również korzyści społecznych. Spadkobiercy mogą również podjąć decyzję o braku ustanowienia zarządcy sukcesyjnego, a tym samym braku kontynuacji działalności przedsiębiorstwa po śmierci spadkodawcy, aż do podjęcia przez nich decyzji co do dalszego losu przedsiębiorstwa. Podjęcie dalszej działalności gospodarczej w oparciu o majątek pozostawiony przez zmarłego przedsiębiorcę w obu wypadkach wymaga od ewentualnego spadkobiercy uruchomienia nowej, własnej działalności.
Zauważyć należy, że ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych wyraźnie rozróżnia źródła przychodów oraz sposób opodatkowania dochodów z poszczególnych źródeł.
W myśl art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Źródłem przychodów jest odpłatne zbycie, z zastrzeżeniem ust. 2:
a) nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,
b) spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,
c) prawa wieczystego użytkowania gruntów,
d) innych rzeczy,
- jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w lit. a-c- przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, a innych rzeczy – przed upływem pół roku, licząc od końca miesiąca, w którym nastąpiło nabycie; w przypadku zamiany okresy te odnoszą się do każdej z osób dokonującej zamiany.
Przepis ten formułuje generalną zasadę, że odpłatne zbycie nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości – dokonane poza działalnością gospodarczą – przed upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, skutkuje powstaniem przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Tym samym, jeżeli odpłatne zbycie nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości nastąpi po upływie pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie – nie powstaje przychód w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a tym samym przychód uzyskany ze sprzedaży nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości w ogóle nie podlega opodatkowaniu.
Zgodnie z art. 10 ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
W przypadku odpłatnego zbycia, nabytych w drodze spadku, nieruchomości lub praw majątkowych, określonych w ust. 1 pkt 8 lit. a-c, okres, o którym mowa w tym przepisie, liczy się od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie tej nieruchomości lub nabycie prawa majątkowego przez spadkodawcę.
Do wyliczenia 5-letniego okresu, od którego uzależnione jest opodatkowanie odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych nabytych w drodze spadku, wliczany jest zatem nie tylko okres własności nieruchomości (praw majątkowych) spadkobiercy, który dokonuje odpłatnego zbycia, ale także okres własności nieruchomości (praw majątkowych) spadkodawcy. Jeżeli od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie nieruchomości bądź nabycie prawa majątkowego przez spadkodawcę, do momentu odpłatnego zbycia nieruchomości (praw majątkowych) przez spadkobiercę upłynęło 5 lat – to odpłatne zbycie nie podlega opodatkowaniu.
Natomiast art. 10 ust. 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych stanowi, że:
W przypadku odpłatnego zbycia po ustaniu wspólności majątkowej małżeńskiej, nabytych do majątku wspólnego małżonków lub wybudowanych w trakcie trwania wspólności majątkowej małżeńskiej nieruchomości lub nabytych do majątku wspólnego małżonków praw majątkowych, określonych w ust. 1 pkt 8, okres, o którym mowa w tym przepisie, liczy się od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło ich nabycie do majątku wspólnego małżonków lub ich wybudowanie w trakcie trwania wspólności majątkowej małżeńskiej.
Stosownie do art. 10 ust. 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Nie stanowi nabycia albo odpłatnego zbycia, o których mowa w ust. 1 pkt 8, odpowiednio nabycie albo odpłatne zbycie, w drodze działu spadku, nieruchomości lub praw majątkowych, określonych w ust. 1 pkt 8, do wysokości przysługującego podatnikowi udziału w spadku.
Zgodnie z art. 922 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795):
Prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą z chwilą jego śmierci na jedną lub kilka osób stosownie do przepisów księgi niniejszej.
W myśl art. 924 Kodeksu cywilnego:
Spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy.
Stosownie do art. 925 Kodeksu cywilnego:
Spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku.
Stosownie do art. 1025 § 1 ustawy Kodeks cywilny:
Sąd na wniosek osoby mającej w tym interes stwierdza nabycie spadku przez spadkobiercę. Notariusz na zasadach określonych w przepisach odrębnych sporządza akt poświadczenia dziedziczenia.
Według art. 1025 § 1 ustawy Kodeks cywilny, prawomocne postanowienie sądu o nabyciu spadku, czy też akt poświadczenia dziedziczenia sporządzony przez notariusza, potwierdza jedynie prawo spadkobiercy do tego spadku od momentu jego otwarcia.
Z instytucją działu spadku mamy do czynienia w sytuacji, w której spadek przypada kilku spadkobiercom. Wskutek działu spadku poszczególni spadkobiercy stają się podmiotami wyłącznie uprawnionymi względem przyznanych im praw majątkowych, stanowiących do chwili działu przedmiot wspólności. Na skutek działu spadku następuje konkretyzacja składników masy spadkowej przypadających poszczególnym spadkobiercom.
Przepis art. 1035 ustawy Kodeks cywilny stanowi, że:
Jeżeli spadek przypada kilku spadkobiercom, do wspólności majątku spadkowego oraz do działu spadku stosuje się odpowiednio przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych z zachowaniem przepisów niniejszego tytułu.
Wedle art. 1037 § 1 ustawy Kodeks cywilny:
Dział spadku może nastąpić bądź na mocy umowy między wszystkimi spadkobiercami, bądź na mocy orzeczenia sądu na żądanie któregokolwiek ze spadkobierców.
Z instytucją działu spadku mamy do czynienia w sytuacji, w której spadek przypada kilku spadkobiercom. W wyniku działu spadku prawa majątkowe objęte spadkiem przyznane poszczególnym spadkobiercom, przechodzą na nich, ustaje więc wspólność majątku spadkowego. Umowa o dział spadku lub prawomocne orzeczenie sądowe o dziale spadku stanowią tytuł własności rzeczy, które w dziale przypadły poszczególnym spadkobiercom. Na skutek działu spadku następuje konkretyzacja składników masy spadkowej przypadających poszczególnym spadkobiercom.
Jeżeli zatem wartość nieruchomości lub prawa (udziałów w nieruchomości lub prawie) nabytych w wyniku działu spadku jest zgodna z udziałem posiadanym przed działem spadku – nie następuje nabycie, ponieważ w ten sposób nie ulega powiększeniu zarówno zakres dotychczasowego władztwa tej osoby nad nieruchomością lub prawem, jak i stan jej majątku osobistego. Dział spadku, w wyniku którego udział w nieruchomości lub prawie nie zwiększył się, zmienia wyłącznie charakter własności. Jednakże nabycie nieruchomości lub prawa w drodze działu spadku (nawet jeżeli działu spadku dokonano bez spłat lub dopłat) w części przekraczającej udział spadkowy stanowi w myśl art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nabycie nieruchomości lub prawa w tym udziale, który przekracza udział nabyty w spadku. Wszelkie przypadki, gdy udział danej osoby ulega powiększeniu, traktowane być muszą w kategorii nabycia, gdyż w ten sposób ulega powiększeniu zakres dotychczasowego władztwa tej osoby nad nieruchomością lub prawem. Bezsprzeczne jest, że udziały, jakie otrzymuje spadkobierca powyżej swojego udziału (jeżeli nabywa majątek w dziale spadku o wartości większej od swojego udziału w spadku) były własnością pozostałych spadkobierców. Spadkobierca nie miał do nich żadnych praw aż do momentu działu spadku.
Wobec tego nabycie w wyniku działu spadku części majątku, który należał do innych spadkobierców (współwłaścicieli), należy traktować jako nabycie w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 w związku z ust. 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Tak więc co do zasady, dział spadku jest formą nowego nabycia tylko wówczas, gdy w wyniku tej czynności prawnej podatnik otrzymuje rzecz lub prawo, którego wartość po dokonanym podziale przekracza wartość udziału jaki pierwotnie podatnikowi przysługiwał w dzielonej masie spadkowej.
Za datę nabycia nieruchomości lub prawa – w przypadku ich sprzedaży, które przypadły danej osobie w wyniku działu spadku lub zniesienia współwłasności nieruchomości lub prawa, należy przyjąć więc datę ich pierwotnego nabycia, jeżeli wartość otrzymanej przez daną osobę nieruchomości lub prawa w wyniku działu lub zniesienia współwłasności mieści się w udziale, jaki przysługuje tej osobie w majątku objętym współwłasnością oraz dział spadku został dokonany bez spłat i dopłat.
Odrębnym źródłem przychodu jest pozarolnicza działalność gospodarcza określona w art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
W myśl art. 10 ust. 2 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Przepisów ust. 1 pkt 8 nie stosuje się do odpłatnego zbycia składników majątku, o których mowa w art. 14 ust. 2 pkt 1, z zastrzeżeniem ust. 3, nawet jeżeli przed zbyciem zostały wycofane z działalności gospodarczej, a między pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu, w którym składniki majątku zostały wycofane z działalności i dniem ich odpłatnego zbycia, nie upłynęło 6 lat.
Jednak stosownie do art. 10 ust. 3 ww. ustawy:
Przepisy ust. 1 pkt 8 mają zastosowanie do odpłatnego zbycia wykorzystywanych na potrzeby związane z działalnością gospodarczą oraz przy prowadzeniu działów specjalnych produkcji rolnej: budynku mieszkalnego, jego części lub udziału w takim budynku, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub udziału w takim lokalu, gruntu lub udziału w gruncie albo prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, związanych z tym budynkiem lub lokalem, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub udziału w takim prawie oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziału w takim prawie.
W myśl art. 14 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Za przychód z działalności, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3, uważa się kwoty należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont. U podatników dokonujących sprzedaży towarów i usług opodatkowanych podatkiem od towarów i usług za przychód z tej sprzedaży uważa się przychód pomniejszony o należny podatek od towarów i usług.
Zgodnie z treścią art. 14 ust. 2 pkt 1 cyt. ustawy:
Przychodem z działalności gospodarczej są również:
1) przychody z odpłatnego zbycia składników majątku będących:
a) środkami trwałymi albo wartościami niematerialnymi i prawnymi, podlegającymi ujęciu w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych,
b) składnikami majątku, o których mowa w art. 22d ust. 1, z wyłączeniem składników, których wartość początkowa ustalona zgodnie z art. 22g nie przekracza 1500 zł,
c) składnikami majątku, które ze względu na przewidywany okres używania równy lub krótszy niż rok nie zostały zaliczone do środków trwałych albo wartości niematerialnych i prawnych,
d) składnikami majątku stanowiącymi spółdzielcze prawo do lokalu użytkowego lub udział w takim prawie, które zgodnie z art. 22n ust. 3 nie podlegają ujęciu w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych
- wykorzystywanych na potrzeby związane z działalnością gospodarczą lub przy prowadzeniu działów specjalnych produkcji rolnej, z zastrzeżeniem ust. 2c; przy określaniu wysokości przychodów przepisy ust. 1 i art. 19 stosuje się odpowiednio.
Natomiast w myśl art. 14 ust. 2c ww. ustaw:
Do przychodów, o których mowa w ust. 2 pkt 1, nie zalicza się przychodów z odpłatnego zbycia wykorzystywanych na potrzeby związane z działalnością gospodarczą oraz przy prowadzeniu działów specjalnych produkcji rolnej: budynku mieszkalnego, jego części lub udziału w takim budynku, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub udziału w takim lokalu, gruntu lub udziału w gruncie albo prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, związanych z tym budynkiem lub lokalem, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub udziału w takim prawie oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziału w takim prawie. Przepis art. 30e stosuje się odpowiednio.
Z cytowanych powyżej przepisów wynika, że - co do zasady - przychody z odpłatnego zbycia składników majątku wykorzystywanych w działalności gospodarczej (z wyjątkiem nieruchomości mieszkalnych wymienionych w art. 14 ust. 2c ww. ustawy) stanowią przychód z działalności gospodarczej.
Wobec powyższego w celu właściwego zakwalifikowania skutków podjętych przez Państwa działań do właściwego źródła przychodu należy ocenić zamiar, okoliczności i cel działań związanych z odpłatnym zbyciem udziałów w nieruchomościach (działce nr (…) i nr (…)), o których mowa we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej.
W opisie sprawy wskazali Państwo, że w dniu 21 kwietnia 2022 r. zmarł ojciec/mąż Zainteresowanych. Po jego śmierci sporządzony został akt poświadczenia dziedziczenia, zgodnie z którym spadek po zmarłym nabyło czterech spadkobierców, tj. żona C oraz troje dzieci: D, B oraz A (Zainteresowani) w udziałach po 1/4 części. Spadkodawca nabył w 2004 r. do majątku wspólnego małżonków nieruchomość (działki nr (…) i nr (…). Małżonkowie zawarli w formie aktu notarialnego 7 października 2004 r. umowę majątkową małżeńską ustanawiającą rozdzielność majątkową oraz częściowy podział majątku wspólnego, w wyniku którego prawo własności ww. nieruchomości zostało przeniesione na rzecz spadkodawcy (ojca/męża Zainteresowanych). W konsekwencji spadkodawca stał się jej wyłącznym właścicielem, a następnie – również w 2004 r. – wniósł tę nieruchomość jako wkład do spółki cywilnej. Nieruchomość od tego czasu nieprzerwanie pozostawała składnikiem majątku wykorzystywanego w działalności gospodarczej prowadzonej w formie spółki cywilnej. Działka o nr (…) jest niezabudowana, natomiast działka o nr (…) jest zabudowana. Na nieruchomości tej znajduje się budynek administracyjno-biurowy, budynek warsztatowo-socjalny, budynek gospodarczy nr 1 oraz budynek gospodarczy nr 2. Nieruchomość obejmująca działki nr (…) i nr (…) pośrednio wchodziła w skład spadku, gdyż do spadku wchodziły prawa i obowiązki wspólnika wynikające z uczestnictwa jako wspólnika w spółce cywilnej, do której spadkodawca wniósł w formie aportu ww. działki. Na podstawie aktu notarialnego z dnia 3 czerwca 2022 r., w księgach wieczystych ujawniono ostrzeżenie dotyczące prawa spadkobierców do nieruchomości, tj. działki nr (…) i nr (…) która była wykorzystywana w działalności prowadzonej w formie spółki cywilnej. Jednocześnie ustanowiono zarząd sukcesyjny przedsiębiorstwa zmarłego, który prowadził działalność gospodarczą oraz był wspólnikiem spółki cywilnej, a zarządcą sukcesyjnym została żona zmarłego. W okresie od śmierci wspólnika (spadkodawcy) do zakończenia spraw spadkowych działalność prowadzona w formie spółki cywilnej była kontynuowana z zachowaniem jej ciągłości. Nieruchomość nadal była wykorzystywana w działalności gospodarczej prowadzonej przez spółkę. W dniu 10 kwietnia 2024 r. spadkobiercy (Zainteresowani) zawarli w formie aktu notarialnego umowę działu spadku oraz umowę przeniesienia własności ww. nieruchomości. W akcie tym dokonano kompleksowego uregulowania następstw prawnych po śmierci wspólnika, w tym ustalono, że wszelkie prawa i obowiązki wynikające z uczestnictwa w spółce cywilnej, zgodnie z § 11 umowy spółki, przypadną żonie zmarłego, natomiast przedmiotowa nieruchomość nie będzie dalej stanowiła składnika majątku wykorzystywanego w działalności spółki cywilnej i pozostanie własnością wszystkich spadkobierców jako składnik majątku nabytego w drodze dziedziczenia. Rozwiązanie to miało na celu wykonanie postanowień umowy spółki dotyczących następstwa prawnego po zmarłym wspólniku oraz uporządkowanie sytuacji prawnej przedsiębiorstwa i majątku spadkowego. W wykonaniu postanowień zawartych w powyższym akcie notarialnym żona zmarłego przystąpiła do spółki cywilnej jako wspólnik w miejsce zmarłego, zawierając wraz z dotychczasowym wspólnikiem nową umowę spółki. Zgodnie z postanowieniami tego aktu wspólnicy podjęli następnie uchwałę o wyłączeniu nieruchomości z majątku wykorzystywanego przez spółkę cywilną poprzez zwrot wkładu wniesionego do spółki. W rezultacie nieruchomość stała się przedmiotem współwłasności wszystkich spadkobierców w udziałach po 1/4. Czynności te stanowiły wykonanie postanowień aktu notarialnego i nie wynikały z odrębnej decyzji gospodarczej dotyczącej sposobu wykorzystania nieruchomości. Zamiarem spadkobierców od początku było dokonanie sprzedaży nieruchomości po uregulowaniu jej stanu prawnego oraz wyłączeniu jej z majątku wykorzystywanego przez spółkę cywilną. W akcie notarialnym, w którym dokonano działu spadku (§ 5 i 6) wskazano, że C oraz A jako jedyni wspólnicy spółki cywilnej podjęli uchwałę, że nieruchomość (działki ewidencyjne nr (…) i nr (…)) nie będzie przedmiotem wkładu w tej spółce cywilnej i w związku z tym przenieśli tą nieruchomość tytułem zwrotu wniesionego wkładu – na rzecz spadkobierców zmarłego, to jest: C, D, B oraz A (Zainteresowanych), każdemu z nich w udziale 1/4 części. W odniesieniu do nieruchomości obejmującej działki nr (…) i nr (…) każdy ze spadkobierców otrzymał udział 1/4, odpowiadający udziałom wynikającemu z dziedziczenia. W zakresie tych działek dział spadku nie spowodował zwiększenia udziału któregokolwiek ze spadkobierców. W okresie funkcjonowania przedsiębiorstwa w spadku nieruchomość obejmująca działki ewidencyjne nr (…) i nr (…) była wykorzystywana w działalności gospodarczej prowadzonej przez spółkę cywilną. Zainteresowani w oparciu o nabyte ww. składniki majątku (działki ewidencyjne nr (…) i nr (…)) nie kontynuowali działalności w zakresie w jakim prowadził ją zmarły. Po wyłączeniu nieruchomości z majątku wykorzystywanego przez spółkę nie była ona wykorzystywana w ramach działalności gospodarczej przez Zainteresowanych. Sprzedaż działki nr (…) i nr (…) nastąpiła w dniu 11 sierpnia 2026 r.
Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że sprzedaż nieruchomości obejmującej działki nr (…) i nr (…), po wygaśnięciu zarządu sukcesyjnego, nie kontynuowaniu działalności w zakresie w jakim w oparciu o te składniki prowadził ją zmarły (spadkodawca) lub przedsiębiorstwo w spadku oraz nie wykorzystywaniu w ramach działalności gospodarczej przez Zainteresowanych, należy rozpatrywać w kontekście art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Z wniosku nie wynika bowiem, że sprzedaż tych składników majątku nastąpiła w wykonywaniu działalności gospodarczej. W analizowanej sprawie nie znajdzie również zastosowania art. 10 ust. 2 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Skoro nieruchomość została nabyta przez Zainteresowanych w spadku, to stosownie do art. 10 ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych decydujące znaczenie ma data nabycia tej nieruchomości przez spadkodawcę.
Z opisu sprawy wynika, że spadkodawca nabył w 2004 r. do majątku wspólnego małżonków nieruchomość (działki nr (…) i nr (…)). Małżonkowie zawarli w formie aktu notarialnego 7 października 2004 r. umowę majątkową małżeńską ustanawiającą rozdzielność majątkową oraz częściowy podział majątku wspólnego, w wyniku którego prawo własności ww. nieruchomości zostało przeniesione na rzecz spadkodawcy (ojca/męża Zainteresowanych).
Wobec powyższego wskazać należy, że stosunki majątkowe między małżonkami zostały uregulowane w ustawie z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 236).
Zgodnie z art. 31 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:
Z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny). Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą do majątku osobistego każdego z małżonków.
Ustrój wspólności ustawowej, obejmujący dorobek obojga małżonków, ukształtowany został przez ustawodawcę jako wspólność łączna, bezudziałowa.
Stosownie do art. 35 ww. Kodeksu:
W czasie trwania wspólności ustawowej żaden z małżonków nie może żądać podziału majątku wspólnego. Nie może również rozporządzać ani zobowiązywać się do rozporządzania udziałem, który w razie ustania wspólności przypadnie mu w majątku wspólnym lub w poszczególnych przedmiotach należących do tego majątku.
Ustawowy ustrój majątkowy między małżonkami może ulec zniesieniu lub ograniczeniu na skutek zawartej między nimi umowy (art. 47 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego), na skutek orzeczenia sądu (art. 52 § 1 ww. Kodeksu) albo z mocy prawa np. ubezwłasnowolnienia jednego z małżonków (art. 53 ww. Kodeksu).
Co do zasady, z chwilą ustania wspólności ustawowej, wspólność dotychczas bezudziałowa zostaje zastąpiona przez współwłasność w częściach ułamkowych. Od tej chwili małżonkowie mają równe udziały w majątku wspólnym, niezależnie od tego, w jakim stopniu każdy z nich przyczynił się do jego powstania.
Stosownie natomiast do art. 501 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:
W razie ustania wspólności, udziały małżonków są równe, chyba że umowa majątkowa małżeńska stanowi inaczej. Przepis ten nie wyłącza zastosowania art. 43 § 2 i 3.
Z reguły jest to stan przejściowy, który prowadzi do podziału majątku, choć – jak wynika z dyspozycji przepisu art. 211 ustawy Kodeks cywilny, podział ten nie jest obowiązkowy. Zgodnie bowiem z tym przepisem:
Każdy ze współwłaścicieli może żądać, ażeby zniesienie współwłasności nastąpiło przez podział rzeczy wspólnej, chyba że podział byłby sprzeczny z przepisami ustawy lub ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem rzeczy albo że pociągałby za sobą istotną zmianę rzeczy lub znaczne zmniejszenie jej wartości.
Zgodnie z art. 1037 Kodeksu cywilnego w związku z art. 46 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, podział majątku wspólnego może nastąpić bądź na mocy umowy między małżonkami, bądź na mocy orzeczenia sądu na żądanie któregokolwiek z małżonków.
Wspólność małżeńska jest szczególnym rodzajem współwłasności – tzw. „współwłasność łączna”. Jest to wspólność bezudziałowa, a w czasie jej trwania małżonkowie nie mogą rozporządzać swoimi prawami do majątku wspólnego jako całości. Wspólność ta jest wspólnością masy majątkowej i obejmuje cały zbiór praw majątkowych, takich jak własność i inne prawa rzeczowe czy wierzytelności. Współwłasność łączna, w tym wypadku wspólność majątkowa, różni się od ułamkowej tym, że nie można w niej określić ilości udziałów każdego współwłaściciela.
Z powyższych przepisów wynika również, że z chwilą ustania wspólności majątkowej między małżonkami, współwłasność łączna zostaje zastąpiona przez współwłasność w częściach ułamkowych.
Zaprezentowane stanowisko znajduje odzwierciedlenie w podjętej przez NSA uchwale w składzie siedmiu sędziów z dnia 15 maja 2017 r., sygn. akt II FPS 2/17, w której Sąd stwierdził, że dla celów opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych, odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176, ze zm.), nabytych przez współmałżonka w wyniku dziedziczenia, datą ich nabycia lub wybudowania w rozumieniu tego przepisu jest dzień nabycia (wybudowania) tych nieruchomości i praw majątkowych do majątku wspólnego małżonków. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego skoro, z uwagi na wspólność majątkową, nie można wyodrębnić udziałów, które małżonkowie posiadali w chwili nabycia nieruchomości w małżeństwie, to nie można też przyjąć, że pięcioletni termin biegnie od daty nabycia nieruchomości w drodze spadku. Dla oceny skutków podatkowych odpłatnego zbycia nieruchomości kluczowy jest moment poniesienia wydatku na nabycie tego składnika do majątku wspólnego i to, że tego wydatku – w momencie jego poniesienia – nie można przypisać jednemu, bądź drugiemu małżonkowi w udziałach o określonej wielkości.
Argumenty zawarte w ww. uchwale są aktualne także w sytuacji, gdy do nabycia nieruchomości lub praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych dojdzie po ustaniu małżeńskiej wspólności ustawowej w wyniku zawarcia umowy ustanawiającej rozdzielność majątkową i dokonaniu podziału majątku wspólnego małżonków. Zarówno w wyniku podziału majątku wspólnego małżonków, jak i w wyniku ustania wspólności ustawowej wobec śmierci jednego z małżonków, następuje nabycie nieruchomości lub prawa majątkowego wcześniej nabytego do ustawowej wspólności małżeńskiej i za datę nabycia w świetle uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 maja 2017 r., sygn. akt II FPS 2/17, należy uznać tę datę. Późniejsze/następcze zdarzenia prawne (sposób ustania ustawowej wspólności małżeńskiej) nie mają zatem, w tym aspekcie, prawnopodatkowego znaczenia dla ustalenia daty nabycia nieruchomości lub prawa majątkowego.
W rozpatrywanej sprawie należy więc zwrócić uwagę, że w przypadku, gdy wymienione wyżej nieruchomości (działka nr (…) i nr (…)) należały do majątku wspólnego małżonków – spadkodawcy i jego małżonki (Zainteresowanej – C) – to w wyniku zawarcia umowy ustanawiającej rozdzielność majątkową i przeprowadzenia częściowego podziału majątku wspólnego nie nastąpiło nabycie udziałów w tych nieruchomościach przez spadkodawcę. W przypadku podziału majątku wspólnego nie dochodzi bowiem do nabycia udziałów w nieruchomościach przez małżonka, jeżeli wcześniej należały one do ich majątku wspólnego.
Biorąc pod uwagę przedstawione we wniosku okoliczności w niniejszej sprawie w odniesieniu do Zainteresowanej C (żony spadkodawcy) dla ustalenia roku kalendarzowego, od końca którego należy liczyć pięcioletni okres, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zastosowanie znajdzie przytoczony uprzednio przepis art. 10 ust. 6 ww. ustawy.
Oznacza to, że w przypadku dokonanego w 2026 r. przez ww. Zainteresowaną (żonę spadkodawcy) odpłatnego zbycia udziałów w ww. nieruchomościach (działce nr (…) i nr (…)), upływ 5 letniego terminu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) w zw. z art. 10 ust. 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, należy liczyć od końca 2004 r., w którym nabyła Ona wraz z mężem ww. nieruchomości w ramach wspólności małżeńskiej ustawowej. Zatem, sprzedaż w 2026 r. udziałów w ww. nieruchomościach (działce nr (…) i nr (…)) nie stanowi dla ww. Zainteresowanej (żony spadkodawcy) źródła przychodu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit a) w związku z art. 10 ust. 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym, z uwagi na upływ pięcioletniego terminu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W konsekwencji, nie będzie ciążył na Niej obowiązek zapłaty podatku dochodowego z tytułu sprzedaży w 2026 r. udziałów w ww. nieruchomościach (działce nr (…) i nr (…)).
Oceniając skutki podatkowe dokonanej przez pozostałych Zainteresowanych – A, B i D (synów i córkę spadkodawcy) sprzedaży udziałów w ww. nieruchomościach (działce nr (…) i nr (…)) należy wskazać, że dział spadku między spadkobiercami, nie stanowił dla ww. Zainteresowanych nowej daty nabycia udziałów w nieruchomościach, albowiem jak wskazano w treści wniosku, każdy ze spadkobierców otrzymał udział, odpowiadający udziałom wynikającemu z dziedziczenia. W zakresie tych działek dział spadku nie spowodował zwiększenia udziału któregokolwiek ze spadkobierców.
Zatem, w niniejszej sprawie istotne znaczenie ma data nabycia nieruchomości (działki nr (…) i nr (…)) przez spadkodawcę, co miało miejsce w 2004 r.
W związku z powyższym, dokonana w 2026 r. przez ww. Zainteresowanych sprzedaż udziałów w ww. nieruchomościach (działce nr (…) i nr (…)), nabytych w spadku po ojcu, nie będzie stanowiła dla Nich źródła przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych z uwagi na upływ pięcioletniego terminu wskazanego w ww. art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) w związku z art. 10 ust. 5 ww. ustawy. Zatem, nie ciąży na Nich obowiązek zapłaty podatku dochodowego w związku z odpłatnym zbyciem udziałów w ww. nieruchomościach (działce nr (…) i nr (…)).
Stanowisko Państwa w sprawie oceny prawnej stanu faktycznego uznano za prawidłowe, pomimo powołania błędnej podstawy prawnej w odniesieniu do skutków podatkowych sprzedaży udziałów w nieruchomościach dla Zainteresowanej C (żony spadkodawcy), ponieważ wskazany został prawidłowo skutek podatkowy w postaci braku obowiązku opodatkowania dochodu uzyskanego z odpłatnego zbycia udziałów w ww. nieruchomościach. Podkreślić należy, że w stosunku do ww. Zainteresowanej (żony spadkodawcy) nie ma zastosowania art. 10 ust. 5 ww. ustawy, gdyż jak wyżej wskazano sprzedaż udziałów w nieruchomościach (działce nr (…) i nr (…)) nie stanowi źródła przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) w zw. z art. 10 ust. 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
Organ podkreśla, że procedura wydawania indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego nie podlega regułom przewidzianym dla postępowania podatkowego, czy kontrolnego. Organ wydający interpretacje opiera się wyłącznie na opisie stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku. Postępowanie w sprawie wydania interpretacji indywidualnej ma na celu wyjaśnienie wątpliwości co do sposobu zastosowania przepisów prawa podatkowego materialnego do określonego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Przedmiotem interpretacji wydanej na podstawie art. 14b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.) jest sam przepis prawa. Rolą postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów podatkowych nie jest ustalanie stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego), stanowi to bowiem domenę ewentualnego postępowania podatkowego. To na podatniku ciąży obowiązek udowodnienia w toku tego postępowania okoliczności faktycznych, z których wywodzi on dla siebie korzystne skutki prawne. Organ nie prowadzi postępowania dowodowego, ograniczając się do analizy okoliczności podanych we wniosku. W stosunku do tych okoliczności wyraża swoje stanowisko, które zawsze musi być jednak ustosunkowaniem się do poglądu (stanowiska) prezentowanego w danej sprawie przez wnioskodawcę.
Jednocześnie wyjaśnić należy, że na powstanie obowiązku podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych nie ma wpływu wystąpienie (lub niewystąpienie) obowiązku zapłaty podatku od towarów i usług. Kwestie związane z tym podatkiem są regulowane poprzez odrębne przepisy zawarte w ustawie z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 1263 ze zm.). Oznacza to, że rozstrzygnięcia spraw w zakresie regulowanym ustawą o podatku od towarów i usług zasadniczo nie mają wpływu na rozstrzygnięcia w zakresie regulowanym ustawą o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
- Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Z funkcji ochronnej będą mogli skorzystać Ci z Państwa, którzy zastosują się do interpretacji.
- Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
- Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację przez Zainteresowanego, który jest stroną postępowania
Pan A (Zainteresowany będący stroną postępowania – art. 14r § 2 Ordynacji podatkowej) ma prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
- w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
- w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a, art. 14b § 1 i art. 14r Ordynacji podatkowej.
Rozliczaj podatki zgodnie z przepisami — w programie TaxMachine
Interpretacje pomagają zrozumieć przepisy; TaxMachine pomaga je zastosować w praktyce — prowadzi księgi, liczy podatki i generuje deklaracje, a stawki, druki i przepisy aktualizuje na bieżąco.
- ✓ Księga przychodów i rozchodów, ryczałt oraz pełna księgowość
- ✓ Faktury i e-faktury KSeF, JPK_V7 i JPK_KR
- ✓ PIT, CIT, VAT i inne deklaracje + wysyłka e-Deklaracje z pobraniem UPO
- ✓ Środki trwałe i amortyzacja, płace i ZUS
- ✓ Automatyczne aktualizacje stawek, druków i przepisów