0113-KDIPT2-2.4011.631.2026.2.MK
Możliwość skorzystania ze zwolnienia przedmiotowego - umowa deweloperska i brak przeniesienia własności w terminie 3 lat.
Interpretacja indywidualna – stanowisko nieprawidłowe
Szanowny Panie,
stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest nieprawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
12 lipca 2026 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie możliwości skorzystania ze zwolnienia przedmiotowego. Uzupełnił go Pan – w odpowiedzi na wezwanie – pismem złożonym 17 sierpnia 2026 r. Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego
W dniu 16 lutego 2022 r. Wnioskodawca na podstawie umowy sprzedaży dokonał odpłatnego zbycia lokalu mieszkalnego położonego w … przy ul. …. Odpłatne zbycie nastąpiło przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie i stanowi źródło przychodu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Przychód uzyskany ze zbycia Wnioskodawca zadeklarował w zeznaniu PIT-39 za rok 2022, złożonym w ustawowym terminie, jako podlegający zwolnieniu na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, deklarując zamiar wydatkowania tego przychodu na własne cele mieszkaniowe. Trzyletni termin na wydatkowanie przychodu, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131 ww. ustawy, upłynął z dniem 31 grudnia 2025 r.
W celu realizacji własnych potrzeb mieszkaniowych, w dniu 28 lutego 2022 r. Wnioskodawca zawarł w formie aktu notarialnego, Rep. A Nr …, umowę deweloperską z … z siedzibą w …, dotyczącą nabycia lokalu mieszkalnego położonego w … przy ul. … . Przedmiotem umowy jest konkretny, zindywidualizowany lokal — w umowie określono jego położenie, powierzchnię, rozkład oraz pozostałe cechy indywidualizujące. Na podstawie umowy deweloper zobowiązał się do wybudowania budynku, ustanowienia odrębnej własności lokalu oraz przeniesienia jego własności na Wnioskodawcę w terminie do dnia 30 czerwca 2023 r., a więc przed upływem terminu, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Wnioskodawca wskazuje, że w księdze wieczystej ujawniono roszczenie o wybudowanie budynku, wyodrębnienie lokalu i przeniesienie własności. Z kolei wpłaty następowały na otwarty mieszkaniowy rachunek powierniczy.
W wykonaniu umowy deweloperskiej Wnioskodawca dokonał wpłat na poczet ceny nabycia lokalu w pełnej wysokości, zgodnie z harmonogramem wynikającym z umowy, przy czym całość środków została wydatkowana przed dniem 31 grudnia 2025 r., tj. przed upływem trzyletniego terminu, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Na poczet ceny Wnioskodawca wydatkował w całości środki pochodzące z odpłatnego zbycia lokalu przy ul. … . Wnioskodawca wykonał tym samym w całości wszystkie ciążące na Nim zobowiązania wynikające z umowy deweloperskiej.
Deweloper nie dokonał natomiast przeniesienia na Wnioskodawcę prawa własności lokalu w formie aktu notarialnego w terminie do dnia 31 grudnia 2025 r. Nastąpiło to z przyczyn całkowicie niezależnych od Wnioskodawcy, leżących wyłącznie po stronie dewelopera. Opóźnienie wynikało z przedłużających się procesów inwestycyjnych po stronie dewelopera. Deweloper przekazał Wnioskodawcy pisemne wyjaśnienia potwierdzające przyczyny opóźnienia. Wnioskodawca w żaden sposób nie przyczynił się do niedochowania przez dewelopera terminu przeniesienia własności, opóźnienie nie było uzależnione od woli, winy, działania bądź zaniechania Wnioskodawcy.
Uzupełnienie wniosku
Prawo do lokalu mieszkalnego nr ..., położonego w … przy ul. …, Wnioskodawca nabył w dniu 26 marca 2019 r. na podstawie umowy darowizny, zawartej w formie aktu notarialnego przed notariuszem, Rep. A Nr … .
Przedmiotem zbycia w dniu 16 lutego 2022 r. było spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego. Wnioskodawca wydatkował całość środków pochodzących ze sprzedaży mieszkania nr … położonego w … przy ul. … przed upływem 3 lat, licząc od końca roku podatkowego zbycia.
Płatności z tytułu nabycia lokalu mieszkalnego na podstawie umowy deweloperskiej były dokonywane w następujących datach i kwotach:
|
Lp. |
Data księg. |
Kwota |
|
1. |
2022-02-28 |
… zł |
|
2. |
2022-03-15 |
… zł |
|
3. |
2022-04-12 |
… zł |
|
4. |
2022-05-04 |
… zł |
|
5. |
2022-06-04 |
… zł |
|
6. |
2022-07-19 |
… zł |
|
7. |
2022-12-05 |
… zł |
Umowa deweloperska z dnia 28 lutego 2022 r. (Rep. A Nr …) ma charakter umowy zobowiązującej. Na jej podstawie deweloper zobowiązał się do wybudowania budynku, wyodrębnienia lokalu mieszkalnego oraz przeniesienia na Wnioskodawcę odrębnej własności tego lokalu wraz z prawem związanym tj. udziałem w nieruchomości wspólnej (obejmującym udział w prawie do działki gruntu, na której stoi budynek).
Samo postanowienie umowy deweloperskiej stwarza roszczenie o przeniesienie własności. Ostateczne przeniesienie prawa własności gruntu (wraz z własnością lokalu) następuje/nastąpi na podstawie umowy ustanowienia odrębnej własności lokalu i jej przeniesienia (umowy przyrzeczonej/przenoszącej własność).
Do dnia 31 grudnia 2025 r. nie została zawarta umowa przenosząca własność (umowa przyrzeczona/końcowa). W konsekwencji, do dnia 31 grudnia 2025 r. Wnioskodawca nie uzyskał jeszcze formalnego prawa własności do lokalu ani tytułu prawnego do działki gruntu, na której wznoszony jest budynek (Wnioskodawcy przysługuje roszczenie z umowy deweloperskiej).
W umowie deweloperskiej cena została określona jako cena łączna za lokal mieszkalny wraz z prawami powiązanymi (w tym udziałem w gruncie).
Pytanie
Czy w przedstawionym stanie faktycznym Wnioskodawcy przysługuje zwolnienie, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131 w zw. z art. 21 ust. 25 pkt 1 lit. d) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w odniesieniu do przychodu z odpłatnego zbycia w dniu 16 lutego 2022 r. lokalu mieszkalnego, wydatkowanego przed dniem 31 grudnia 2025 r. na poczet ceny nabycia lokalu mieszkalnego na podstawie umowy deweloperskiej z dnia 28 lutego 2022 r. - w sytuacji, gdy do przeniesienia na Wnioskodawcę prawa własności tego lokalu nie doszło przed upływem terminu, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131 ww. ustawy, z przyczyn leżących wyłącznie po stronie dewelopera?
Pana stanowisko w sprawie
W ocenie Wnioskodawcy, wydatkowanie przychodu uzyskanego z odpłatnego zbycia w dniu 16 lutego 2022 r. lokalu mieszkalnego położonego w … przy ul. …, na poczet ceny nabycia lokalu mieszkalnego położonego w … przy ul. …, na podstawie umowy deweloperskiej z dnia 28 lutego 2022 r., dokonane w całości zgodnie z harmonogramem wpłat i przed dniem 31 grudnia 2025 r., spełnia wszystkie przesłanki zastosowania zwolnienia, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131 w zw. z art. 21 ust. 25 pkt 1 lit. d) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a w konsekwencji Wnioskodawca może skorzystać z tzw. ulgi mieszkaniowej, pomimo że do zawarcia umowy ustanowienia i przeniesienia odrębnej własności lokalu nie doszło przed upływem tego terminu z przyczyn leżących wyłącznie po stronie dewelopera, na które Wnioskodawca nie miał i nie mógł mieć żadnego wpływu.
Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wolne od podatku dochodowego są dochody z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych, o których mowa w art. 30e, w wysokości, która odpowiada iloczynowi tego dochodu i udziału wydatków poniesionych na własne cele mieszkaniowe w przychodzie z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych, jeżeli począwszy od dnia odpłatnego zbycia, nie później niż w okresie trzech lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło odpłatne zbycie, przychód uzyskany ze zbycia tej nieruchomości lub tego prawa majątkowego został wydatkowany na własne cele mieszkaniowe; udokumentowane wydatki poniesione na te cele uwzględnia się do wysokości przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych.
Za wydatki poniesione na cele, o których mowa w ust. 1 pkt 131 ww. ustawy uważa się m.in. (art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych) wydatki poniesione na:
a) nabycie budynku mieszkalnego, jego części lub udziału w takim budynku, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub udziału w takim lokalu, a także na nabycie gruntu lub udziału w gruncie albo prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, związanych z tym budynkiem lub lokalem,
b) nabycie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub udziału w takim prawie, prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziału w takim prawie,
c) nabycie gruntu pod budowę budynku mieszkalnego lub udziału w takim gruncie, prawa użytkowania wieczystego takiego gruntu lub udziału w takim prawie, w tym również z rozpoczętą budową budynku mieszkalnego, oraz nabycie innego gruntu lub udziału w gruncie, prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, jeżeli w okresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 131, grunt ten zmieni przeznaczenie na grunt pod budowę budynku mieszkalnego,
d) budowę, rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub remont własnego budynku mieszkalnego, jego części lub własnego lokalu mieszkalnego,
e) rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub adaptację na cele mieszkalne własnego budynku niemieszkalnego, )ego części, własnego lokalu niemieszkalnego lub własnego pomieszczenia niemieszkalnego
- położonych w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego albo w Konfederacji Szwajcarskiej.
Stosownie do art. 21 ust. 25a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wydatki, o których mowa w ust. 25 pkt 1 lit. a-c, uznaje się za wydatki poniesione na cele mieszkaniowe, jeżeli przed upływem okresu, o którym mowa w ust. 1 pkt 131, nastąpiło nabycie własności rzeczy lub praw wymienionych w ust. 25 pkt 1 lit. a)-c), w związku z którymi podatnik ponosił wydatki na nabycie.
Z kolei zgodnie z art. 21 ust. 26 ww. ustawy, przez własny budynek, lokal lub pomieszczenie, o których mowa w ust. 25 pkt 1 lit. d) i e), rozumie się budynek, lokal lub pomieszczenie stanowiące własność lub współwłasność podatnika lub do którego podatnikowi przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udział w takich prawach. Przez własne budynek, lokal lub pomieszczenie, o których mowa w ust. 25 pkt 1 lit. d) i e), rozumie się również niestanowiące własności lub współwłasności podatnika budynek, lokal lub pomieszczenie, jeżeli w okresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 131, podatnik nabędzie ich własność lub współwłasność albo spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udział w takich prawach, jeżeli uprzednio prawo takie mu nie przysługiwało.
Zatem wpłaty, dokonane przez Wnioskodawcę na rzecz dewelopera na podstawie umowy deweloperskiej z dnia 28 lutego 2022 r., wypełniają definicję wydatków poniesionych na budowę własnego lokalu mieszkalnego, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 lit. d) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a wszystkie przesłanki zwolnienia zależne od Wnioskodawcy zostały spełnione przed upływem ustawowego terminu.
Bowiem jak wskazano w treści wniosku Wnioskodawca:
a) dokonał odpłatnego zbycia lokalu mieszkalnego w dniu 16 lutego 2022 r., w związku z czym trzyletni termin, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, upłynął z dniem 31 grudnia 2025 r., już w dniu 28 lutego 2022 r., a więc niespełna dwa tygodnie po zbyciu zawarł w formie aktu notarialnego umowę deweloperską dotyczącą konkretnego, zindywidualizowanego lokalu mieszkalnego położonego w … przy ul. … (znane było jego położenie, powierzchnia, rozkład i inne cechy indywidualizujące), na podstawie której deweloper zobowiązał się do wybudowania budynku, ustanowienia odrębnej własności lokalu i przeniesienia jego własności na Wnioskodawcę w terminie przed upływem terminu, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131 ww. ustawy,
b) wykonał w całości ciążące na nim zobowiązania z umowy deweloperskiej - dokonał wpłat na poczet ceny nabycia lokalu w pełnej wysokości, zgodnie z harmonogramem wynikającym z umowy, przed dniem 31 grudnia 2025 r., a więc przed upływem ustawowego terminu [ew.: środki wpłacane były na otwarty mieszkaniowy rachunek powierniczy i wypłacane deweloperowi stosownie do postępu robót; w księdze wieczystej prowadzonej dla nieruchomości ujawniono roszczenie Wnioskodawcy o wybudowanie budynku, wyodrębnienie lokalu i przeniesienie jego własności],
c) nie przyczynił się w jakikolwiek sposób do niedochowania przez dewelopera terminu przeniesienia własności lokalu — do zawarcia umowy ustanowienia i przeniesienia odrębnej własności lokalu w umówionym terminie nie doszło wyłącznie z przyczyn leżących po stronie dewelopera, tj. przedłużających się procesów inwestycyjnych, co w żaden sposób nie było uzależnione od woli, winy, działania bądź zaniechania Wnioskodawcy, a co deweloper potwierdził w przekazanych Wnioskodawcy pisemnych wyjaśnieniach.
W tym miejscu Wnioskodawca podkreśla, że kwalifikacja wpłat dokonywanych na rzecz dewelopera na podstawie umowy deweloperskiej jako wydatków na budowę własnego lokalu mieszkalnego w rozumieniu art. 21 ust. 25 pkt 1 lit. d) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jest ugruntowana w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyroki NSA: z 8 listopada 2018 r., sygn. akt II FSK 3163/16; z 3 kwietnia 2019 r., sygn. akt II FSK 52/19; z 3 grudnia 2020 r., sygn. akt II FSK 2013/18). Wynika ona z istoty umowy deweloperskiej, uregulowanej w ustawie o ochronie praw nabywcy lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego oraz Deweloperskim Funduszu Gwarancyjnym, w której świadczenie dewelopera łączy element budowlany (wybudowanie budynku i wyodrębnienie lokalu) z elementem przewłaszczeniowym, a nabywca spełnia świadczenie pieniężne na poczet nabycia prawa własności lokalu, który w chwili dokonywania wpłat jeszcze nie istnieje. Skoro ustawodawca przewidział zwolnienie związane z wydatkami na „budowę lokalu mieszkalnego”, a na gruncie przepisów Prawa budowlanego zbudowanie pojedynczego samodzielnego lokalu mieszkalnego nie jest możliwe (lokal nie jest obiektem budowlanym), to pojęciu temu należy nadać znaczenie swoiste — obejmujące właśnie wydatki ponoszone przez podatnika jako nabywcę z umowy deweloperskiej.
Wnioskodawca wskazuje, że powyższa kwalifikacja zachowuje pełną aktualność również w stanie prawnym obowiązującym od 1 stycznia 2019 r.
Jak wskazał WSA w Bydgoszczy w wyroku z 2 czerwca 2026 r., sygn. akt I SA/Bd 142/26: „Zmiana normatywna w art. 21 ust. 26 u.p.d.o.f. pozostaje bez wpływu na kwalifikację wpłat świadczeń pieniężnych na podstawie umowy deweloperskiej na rzecz dewelopera jako wydatków na budowy własnego lokalu mieszkalnego w rozumieniu art. 21 ust. 25 pkt 1 lit. d u.p.d.o.f.". Sąd podkreślił, że skoro z istoty umowy deweloperskiej wynika, iż wpłat tych podatnik dokonuje na poczet nabycia prawa własności nieruchomości - a zatem w chwili dokonywania wpłat z definicji nie dysponuje jeszcze własnym lokalem - a mimo to wpłaty te uznaje się za wydatki na budowę własnego lokalu mieszkalnego, to dla takiej kwalifikacji nie może mieć znaczenia moment finalnego nabycia prawa własności. Istotny jest cel czynionych wpłat oceniany na chwilę ich poniesienia; moment nabycia prawa własności lokalu pozostaje sprawą wtórną i nie może determinować kwalifikacji tych wydatków. Odmienna wykładnia różnicowałaby w sposób nieuzasadniony sytuację podatników samodzielnie budujących budynki (którym zwolnienie przysługuje nawet wówczas, gdy budynek nie zostanie oddany do użytku w okresie trzyletnim) i podatników korzystających z mechanizmu umowy deweloperskiej.
Niezależnie od powyższego Wnioskodawca podkreśla, że tożsamy problem prawny został rozstrzygnięty przez Naczelny Sąd Administracyjny w prawomocnym wyroku z 4 marca 2025 r., sygn. akt II FSK 1569/24, w którym sformułowano tezę, że „przesłanki zastosowania ulgi mieszkaniowej dotyczą podatnika jako beneficjenta ulgi, nie zaś dewelopera. Jeśli więc podatnik wykonał postanowienia umowy deweloperskiej, a jednocześnie zachował warunki przyznania ulgi mieszkaniowej, to ostateczne nieziszczenie się tych przesłanek spowodowane nieterminowością dewelopera nie powinno skutkować pozbawieniem prawa do preferencji podatkowej”. Stan faktyczny rozstrzygnięty przez NSA jest wprost analogiczny do sytuacji Wnioskodawcy: podatnik zbył nieruchomość, zawarł umowę deweloperską przewidującą przeniesienie własności lokalu przed upływem trzyletniego terminu, zrealizował w całości harmonogram wpłat, a do przeniesienia własności doszło po terminie wyłącznie z przyczyn leżących po stronie dewelopera. NSA wskazał przy tym, że podatnik dopełnił wszelkich aktów staranności warunkujących zaistnienie przesłanek do skorzystania z preferencji podatkowej, a niespełnienie warunku o charakterze czysto formalnym nie z winy podatnika me powinno niweczyć możliwości uzyskania ulgi; odmienne stanowisko byłoby przejawem nadmiernego formalizmu.
Istotne znaczenie ma również argument systemowy wywiedziony z przepisów ustawy o ochronie praw nabywcy lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego: nabywca lokalu nie ma statusu podmiotu decyzyjnego w realizacji przedsięwzięcia deweloperskiego i nie może wpływać na przebieg ani warunki procesu budowlanego — harmonogram przedsięwzięcia deweloperskiego określa wyłącznie deweloper, a nabywca spełnia jedynie świadczenie pieniężne według postanowień umowy. Skoro więc ustawowe przesłanki zwolnienia adresowane są wyłącznie do podatnika, to ich spełnienie bądź niespełnienie należy konsekwentnie odnosić wyłącznie do postępowania podatnika, nie zaś do sytuacji i uwarunkowań, w jakich znalazł się deweloper.
Jak wskazał WSA w Gdańsku w wyroku z 17 marca 2026 r., sygn. akt I SA/Gd 43/26: „Podatnik, który sam wykonał postanowienia umowy deweloperskiej, nie może tracić rozważanego zwolnienia podatkowego jedynie z racji niedochowania przez dewelopera terminu ustanowienia i przeniesienia odrębnej własności lokalu przewidzianego w umowie deweloperskiej, skoro podatnik nie miał i nie mógł mieć żadnego wpływu na taki stan rzeczy”. Sąd zaakcentował konieczność zachowania „symetrii” przy odczytywaniu art. 21 ust. 1 pkt 131, ust. 25, ust. 25a i ust. 26 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych: podatnik, który ze swej strony prawidłowo realizował umowę deweloperską przez finansowanie budowy własnego lokalu mieszkalnego, jest uprawniony do rozliczenia wydatków, jeśli termin przeniesienia własności nie został dochowany przez dewelopera z przyczyn pozostających poza sferą uprawnień i obowiązków podatnika. Nieprawidłowo (z opóźnieniem) wykonana przez dewelopera umowa deweloperska nie kształtuje sytuacji prawnej podatnika z punktu widzenia powołanych przepisów.
Wnioskodawca, dokonując wpłat zgodnie z umową deweloperską, uzyskał ekspektatywę nabycia własnego lokalu mieszkalnego. Okoliczność, że deweloper zrealizuje tę ekspektatywę po umówionym terminie, pozostaje całkowicie niezależna od Wnioskodawcy i nie może rozstrzygać o Jego sytuacji podatkowej.
Powyższą wykładnię wspiera również wykładnia celowościowa. Ulga mieszkaniowa ma wyraźny cel społeczny. W uzasadnieniu rządowego projektu ustawy nowelizującej z 23 października 2018 r. (druk sejmowy nr 2854), którą zmieniono brzmienie art. 21 ust. 1 pkt 131 i dodano ust. 25a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wprost wskazano, że celem projektowanych zmian było złagodzenie warunków korzystania z ulgi mieszkaniowej i umożliwienie skorzystania z niej większej grupie podatników, którzy środki uzyskane z odpłatnego zbycia nieruchomości wydatkują na własne cele mieszkaniowe. Wykładnia, wedle której podatnik rzetelnie wykonujący umowę deweloperską traci prawo do zwolnienia z powodu okoliczności leżących wyłącznie po stronie kontrahenta, pozostawałaby w rażącej sprzeczności z tak zadeklarowanym celem nowelizacji, nowelizacja łagodząca warunki korzystania z ulgi nie może być odczytywana jako je zaostrzająca.
Na konieczność uwzględnienia w procesie wykładni omawianych przepisów zasad sprawiedliwości społecznej (art. 2 Konstytucji RP) oraz zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych (art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej) zwrócił uwagę WSA w Rzeszowie w wyroku z 14 maja 2026 r., sygn. akt I SA/Rz 110/26. Sąd ten powołując się wprost na wyrok NSA sygn. akt II FSK 1569/24, uznał, że funkcjonalne odczytanie prawa do ulgi czyni jego podstawy działania samego podatnika, nie zaś osób trzecich, oraz że warunek nabycia należy uznać za spełniony także wówczas, gdy podatnik dokonał wszystkich czynności koniecznych do nabycia nieruchomości, a do skutku rzeczowego nie doszło wskutek okoliczności, których podatnik nie znał i przy zachowaniu należytej staranności znać nie mógł. Pozbawianie prawa do ulgi podatników, którzy przedmiotowo dopełnili wszelkich działań realizujących jej warunki, nie realizuje zasad sprawiedliwości i nie wzmacnia zaufania do organów podatkowych.
Stanowisko Wnioskodawcy znajduje potwierdzenie w jednolitej i ugruntowanej linii orzeczniczej sądów administracyjnych, w szczególności w wyrokach:
- NSA z 4 marca 2025 r., sygn. akt II FSK 1569/24, prawomocny,
- WSA w Szczecinie z 24 lipca 2024 r., sygn. akt I SA/Sz 254/24 (prawomocny - skarga kasacyjna organu oddalona ww. wyrokiem NSA),
- WSA we Wrocławiu z 16 lipca 2024 r., sygn. akt I SA/Wr 234/24,
- WSA w Gdańsku z 4 marca 2025 r., sygn. akt I SA/Gd 953/24,
- WSA w Olsztynie z 26 czerwca 2025 r., sygn. akt I SA/Ol 225/25,
- WSA w Rzeszowie z 14 maja 2026 r., sygn. akt I SA/Rz 110/26,
- WSA w Bydgoszczy z 2 czerwca 2026 r., sygn. akt I SA/Bd 142/26.
Jednocześnie Wnioskodawca wskazuje, że zgodnie z art. 14a § 1 oraz art. 14e § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, organ interpretacyjny obowiązany jest uwzględniać orzecznictwo sądów administracyjnych. Pominięcie tak jednolitej linii orzeczniczej, ukoronowanej prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, naruszałoby zasadę zaufania wyrażoną w art. 121 § 1 w zw. z art. 14h Ordynacji podatkowej.
Podsumowując powyższy wywód Wnioskodawca stoi na stanowisku, że wydatkowanie przychodu z odpłatnego zbycia w dniu 16 lutego 2022 r. lokalu mieszkalnego przy ul. … w …, na poczet ceny nabycia lokalu mieszkalnego przy ul. … w …, na podstawie umowy deweloperskiej z dnia 28 lutego 2022 r., dokonane w całości zgodnie z harmonogramem i przed dniem 31 grudnia 2025 r., w wykonaniu umowy przewidującej przeniesienie własności lokalu przed upływem tego terminu, wypełnia przesłanki wydatków poniesionych na własne cele mieszkaniowe w rozumieniu art. 21 ust. 25 pkt 1 lit. d) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a niedochowanie przez dewelopera terminu przeniesienia własności lokalu, z przyczyn leżących wyłącznie po jego stronie, nie pozbawia Wnioskodawcy prawa do zwolnienia. Wobec czego Wnioskodawca uprawniony jest do skorzystania z ulgi mieszkaniowej, o której mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2647 ze zm.),
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
W myśl art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ww. ustawy,
Źródłem przychodów jest odpłatne zbycie, z zastrzeżeniem ust. 2:
a) nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,
b) spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,
c) prawa wieczystego użytkowania gruntów,
− jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie.
Powyższy przepis formułuje generalną zasadę, że nienastępująca w wykonaniu działalności gospodarczej sprzedaż nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości oraz praw określonych w tym przepisie przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, skutkuje powstaniem przychodu. Tym samym, jeżeli odpłatne zbycie nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości oraz ww. praw nastąpi po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie – nie jest źródłem przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a tym samym kwota uzyskana ze sprzedaży nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości oraz ww. praw w ogóle nie podlega opodatkowaniu.
Zatem, w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości i praw majątkowych, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ww. ustawy, co do zasady decydujące znaczenie w kwestii opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych ma moment i sposób ich nabycia.
We wniosku wskazał Pan, że 26 marca 2019 r. otrzymał Pan w darowiźnie spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego. 16 lutego 2022 r. sprzedał Pan ww. prawo do lokalu mieszkalnego.
W świetle powyższego stwierdzić należy, że dokonane przez Pana odpłatne zbycie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego, nabytego w 2019 r. w drodze darowizny, stanowi źródło przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. b) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych podlegające opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, ponieważ odpłatne zbycie zostało dokonane przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie ww. prawa.
W myśl art. 30e ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Od dochodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) podatek dochodowy wynosi 19% podstawy obliczenia podatku.
Stosownie do art. 30e ust. 2 ww. ustawy:
Podstawą obliczenia podatku, o której mowa w ust. 1, jest dochód stanowiący różnicę pomiędzy przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw określonym zgodnie z art. 19, a kosztami ustalonymi zgodnie z art. 22 ust. 6c i 6d, powiększoną o sumę odpisów amortyzacyjnych, o których mowa w art. 22h ust. 1 pkt 1, dokonanych od zbywanych nieruchomości lub praw.
Zgodnie z uregulowaniami zawartymi w art. 19 ust. 1 ww. ustawy:
Przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych oraz innych rzeczy, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8, jest ich wartość wyrażona w cenie określonej w umowie, pomniejszona o koszty odpłatnego zbycia. Jeżeli jednak cena, bez uzasadnionej przyczyny, znacznie odbiega od wartości rynkowej tych rzeczy lub praw, przychód ten określa organ podatkowy w wysokości wartości rynkowej. Przepis art. 14 ust. 1 zdanie drugie stosuje się odpowiednio.
Pojęcie kosztów odpłatnego zbycia nie zostało przez ustawodawcę zdefiniowane w ustawie, należy zatem stosować językowe rozumienie tego wyrażenia, zgodnie z którym za koszty odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych uważa się wszystkie wydatki poniesione przez zbywającego, które są konieczne, aby transakcja mogła dojść do skutku (wszystkie niezbędne wydatki bezpośrednio związane z tą czynnością). Można do takich kosztów zaliczyć np.: koszty wyceny sprzedawanej nieruchomości przez rzeczoznawcę majątkowego, koszty pośrednictwa w sprzedaży nieruchomości, wydatki związane ze sporządzeniem przez notariusza umowy cywilnoprawnej, koszty i opłaty sądowe, o ile były ponoszone przez zbywcę. Pomiędzy tymi wydatkami a dokonanym zbyciem musi istnieć związek przyczynowo-skutkowy.
Ustalenie kosztów uzyskania przychodu z tytułu odpłatnego zbycia odbywa się natomiast zgodnie z art. 22 ust. 6c lub 6d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w zależności od tego, czy zbywaną nieruchomość lub prawo nabyto odpłatnie, czy nieodpłatnie.
W myśl art. 22 ust. 6d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Za koszty uzyskania przychodu z tytułu odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c, nabytych w drodze spadku, darowizny lub w inny nieodpłatny sposób, uważa się udokumentowane nakłady, które zwiększyły wartość rzeczy i praw majątkowych, poczynione w czasie ich posiadania oraz kwotę zapłaconego podatku od spadków i darowizn w takiej części, w jakiej wartość zbywanej rzeczy lub prawa przyjęta do opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn odpowiada łącznej wartości rzeczy i praw majątkowych przyjętej do opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn. Do kosztów uzyskania przychodu z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości i praw, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c, nabytych w drodze spadku zalicza się również udokumentowane koszty nabycia lub wytworzenia poniesione przez spadkodawcę oraz przypadające na podatnika ciężary spadkowe, w takiej części, w jakiej wartość zbywanej rzeczy lub zbywanego prawa odpowiada łącznej wartości rzeczy i praw majątkowych nabytych przez podatnika. Przez ciężary spadkowe, o których mowa w zdaniu drugim, rozumie się spłacone przez podatnika długi spadkowe, zaspokojone roszczenia o zachowek oraz wykonane zapisy zwykłe i polecenia, również w przypadku, gdy podatnik spłacił długi spadkowe, zaspokoił roszczenia o zachowek lub wykonał zapisy zwykłe i polecenia po dokonaniu odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c.
Zgodnie z art. 22 ust. 6e ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Wysokość nakładów, o których mowa w ust. 6c i 6d, ustala się na podstawie faktur VAT w rozumieniu przepisów o podatku od towarów i usług oraz dokumentów stwierdzających poniesienie opłat administracyjnych.
Jak wynika z powyższych przepisów, w sytuacji gdy nieruchomość została nabyta nieodpłatnie, podstawą obliczenia podatku jest dochód, stanowiący różnicę pomiędzy przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości określonym zgodnie z art. 19 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych a kosztami uzyskania przychodu ustalonymi zgodnie z art. 22 ust. 6d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Tak obliczony dochód podlega opodatkowaniu 19% podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
Stosownie do treści art. 30e ust. 4 ww. ustawy:
Po zakończeniu roku podatkowego podatnik jest obowiązany w zeznaniu podatkowym, o którym mowa w art. 45 ust. 1a pkt 3, wykazać:
1) dochody uzyskane w roku podatkowym z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) i obliczyć należny podatek dochodowy od dochodu, do którego nie ma zastosowania art. 21 ust. 1 pkt 131, lub
2) dochody, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131.
Z kolei, jak stanowi art. 30e ust. 5 ww. ustawy:
Dochodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) nie łączy się z dochodami (przychodami) z innych źródeł.
W myśl art. 30e ust. 7 ww. ustawy:
W przypadku niewypełnienia warunków określonych w art. 21 ust. 1 pkt 131 podatnik jest obowiązany do złożenia korekty zeznania, o którym mowa w art. 45 ust. 1a pkt 3, i do zapłaty podatku wraz z odsetkami za zwłokę; odsetki nalicza się od następnego dnia po upływie terminu płatności, o którym mowa w art. 45 ust. 4 pkt 4, do dnia zapłaty podatku włącznie.
Natomiast przepis art. 21 ust. 1 pkt 131 ww. ustawy stanowi, że:
Wolne od podatku dochodowego są dochody z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych, o których mowa w art. 30e, w wysokości, która odpowiada iloczynowi tego dochodu i udziału wydatków poniesionych na własne cele mieszkaniowe w przychodzie z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych, jeżeli począwszy od dnia odpłatnego zbycia, nie później niż w okresie trzech lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło odpłatne zbycie, przychód uzyskany ze zbycia tej nieruchomości lub tego prawa majątkowego został wydatkowany na własne cele mieszkaniowe; udokumentowane wydatki poniesione na te cele uwzględnia się do wysokości przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych.
Dochód zwolniony należy obliczyć według następującego wzoru:
dochód zwolniony = D × W/P
gdzie:
D – dochód z odpłatnego zbycia nieruchomości lub prawa,
W – wydatki poniesione na cele mieszkaniowe wymienione w art. 21 ust. 25 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych,
P – przychód z odpłatnego zbycia nieruchomości lub prawa.
Należy wyjaśnić, że powyższe zwolnienie obejmuje taką część dochodu uzyskanego z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości (jej części lub udziału w nieruchomości oraz określonych praw), jaka proporcjonalnie odpowiada udziałowi poniesionych wydatków na własne cele mieszkaniowe w osiągniętych przychodach z odpłatnego zbycia. W sytuacji, gdy przychód z odpłatnego zbycia zostanie w całości przeznaczony na cele mieszkaniowe, to wówczas uzyskany z tego tytułu dochód będzie w całości korzystał ze zwolnienia od podatku dochodowego.
Cele mieszkaniowe, których sfinansowanie przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych uprawnia do skorzystania ze zwolnienia z opodatkowania, wymienione zostały w art. 21 ust. 25 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Stosownie do treści art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Za wydatki poniesione na cele, o których mowa w ust. 1 pkt 131, uważa się:
1) wydatki poniesione na:
a) nabycie budynku mieszkalnego, jego części lub udziału w takim budynku, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub udziału w takim lokalu, a także na nabycie gruntu lub udziału w gruncie albo prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, związanych z tym budynkiem lub lokalem,
b) nabycie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub udziału w takim prawie, prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziału w takim prawie,
c) nabycie gruntu pod budowę budynku mieszkalnego lub udziału w takim gruncie, prawa użytkowania wieczystego takiego gruntu lub udziału w takim prawie, w tym również z rozpoczętą budową budynku mieszkalnego, oraz nabycie innego gruntu lub udziału w gruncie, prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, jeżeli w okresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 131, grunt ten zmieni przeznaczenie na grunt pod budowę budynku mieszkalnego,
d) budowę, rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub remont własnego budynku mieszkalnego, jego części lub własnego lokalu mieszkalnego,
e) rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub adaptację na cele mieszkalne własnego budynku niemieszkalnego, jego części, własnego lokalu niemieszkalnego lub własnego pomieszczenia niemieszkalnego
– położonych w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego albo w Konfederacji Szwajcarskiej.
Podkreślić należy, że zgodnie z art. 21 ust. 25a ww. ustawy:
Wydatki, o których mowa w ust. 25 pkt 1 lit. a-c, uznaje się za wydatki poniesione na cele mieszkaniowe, jeżeli przed upływem okresu, o którym mowa w ust. 1 pkt 131, nastąpiło nabycie własności rzeczy lub praw wymienionych w ust. 25 pkt 1 lit. a-c, w związku z którymi podatnik ponosił wydatki na nabycie.
Podkreślić należy, że zgodnie z art. 21 ust. 26 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Przez własny budynek, lokal lub pomieszczenie, o których mowa w ust. 25 pkt 1 lit. d i e, rozumie się budynek, lokal lub pomieszczenie stanowiące własność lub współwłasność podatnika lub do którego podatnikowi przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udział w takich prawach. Przez własne budynek, lokal lub pomieszczenie, o których mowa w ust. 25 pkt 1 lit. d i e, rozumie się również niestanowiące własności lub współwłasności podatnika budynek, lokal lub pomieszczenie, jeżeli w okresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 131, podatnik nabędzie ich własność lub współwłasność albo spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udział w takich prawach, jeżeli uprzednio prawo takie mu nie przysługiwało.
Stosownie do art. 21 ust. 28 ww. ustawy:
Za wydatki, o których mowa w ust. 25, nie uważa się wydatków poniesionych na:
1) nabycie gruntu lub udziału w gruncie, prawa wieczystego użytkowania gruntu lub udziału w takim prawie, budynku, jego części lub udziału w budynku, lub
2) budowę, rozbudowę, nadbudowę, przebudowę, adaptację lub remont budynku albo jego części
- przeznaczonych na cele rekreacyjne.
Z kolei jak stanowi art. 21 ust. 30 ww. ustawy:
Przepis ust. 1 pkt 131 nie ma zastosowania do tej części wydatków, o których mowa w ust. 25 pkt 2, które podatnik uwzględnił korzystając z ulg podatkowych, w rozumieniu Ordynacji podatkowej, przy opodatkowaniu podatkiem dochodowym oraz do tej części wydatków, o których mowa w ust. 25 pkt 2, którymi sfinansowane zostały wydatki określone w ust. 25 pkt 1, uwzględnione przez podatnika korzystającego z ulg podatkowych, w rozumieniu Ordynacji podatkowej, przy opodatkowaniu podatkiem dochodowym.
Z istoty rozwiązania zawartego w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wynika, że podstawową okolicznością decydującą o możliwości skorzystania z przedmiotowego zwolnienia jest przeznaczenie środków uzyskanych ze sprzedaży nieruchomości (ich części oraz udziału) i określonych praw majątkowych nie później niż w okresie trzech lat od końca roku podatkowego, w którym została ona dokonana, na wskazane w art. 21 ust. 25 ww. ustawy własne cele mieszkaniowe. Zawarte w tym przepisie wyliczenie tzw. wydatków mieszkaniowych, których realizacja uprawnia do zastosowania ww. zwolnienia ma charakter enumeratywny (wyczerpujący).
Z informacji podanych przez Pana we wniosku wynika, że:
- 16 lutego 2022 r. sprzedał Pan spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego, nabyte w 2019 r. w drodze darowizny,
- przychód uzyskany z ww. sprzedaży zadeklarował Pan w złożonym zeznaniu PIT-39 za 2022 r., jako podlegający zwolnieniu na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, deklarując zamiar wydatkowania tego przychodu na własne cele mieszkaniowe,
- w dniu 28 lutego 2022 r. zawarł Pan w formie aktu notarialnego, Rep. A Nr …, umowę deweloperską z … z siedzibą w …, na podstawie umowy deweloper zobowiązał się do wybudowania budynku, ustanowienia odrębnej własności lokalu oraz przeniesienia jego własności na Pana w terminie do dnia 30 czerwca 2023 r., a więc przed upływem terminu, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (w księdze wieczystej ujawniono roszczenie o wybudowanie budynku, wyodrębnienie lokalu i przeniesienie własności),
- w wykonaniu umowy deweloperskiej dokonał Pan wpłat na poczet ceny nabycia lokalu w pełnej wysokości, zgodnie z harmonogramem wynikającym z umowy, przy czym całość środków została wydatkowana przed dniem 31 grudnia 2025 r. Na poczet ceny wydatkował Pan w całości środki pochodzące z odpłatnego zbycia ww. prawa do lokalu mieszkalnego,
- deweloper nie dokonał przeniesienia na Pana prawa własności lokalu w formie aktu notarialnego w terminie do dnia 31 grudnia 2025 r. Nastąpiło to z przyczyn całkowicie niezależnych od Pana, leżących wyłącznie po stronie dewelopera. Opóźnienie wynikało z przedłużających się procesów inwestycyjnych po stronie dewelopera (Deweloper przekazał Panu pisemne wyjaśnienia potwierdzające przyczyny opóźnienia.
Rozstrzygającym zatem jest ustalenie, czy w związku z zawarciem przez Pana umowy deweloperskiej z dnia 28 lutego 2022 r. i dokonaniem przez Pana z tytułu tej umowy na rzecz dewelopera wpłat kwot uzyskanych ze sprzedaży spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego, na poczet ceny nabycia odrębnej własności lokalu, kwoty te mogą stanowić wydatek określony w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a uzyskany dochód z odpłatnego zbycia może korzystać ze zwolnienia określonego w art. 21 ust. 1 pkt 131 omawianej ustawy - w przypadku, gdy zawarcie umowy przeniesienia własności nieruchomości (lokalu mieszkalnego) nie nastąpiło do dnia 31 grudnia 2025 r. (deweloper nie wywiązał się z umowy).
Ze stanu sprawy przedstawionego we wniosku i z przywołanych przepisów ww. ustawy wynika, że kwoty wypłacone deweloperowi na podstawie umowy deweloperskiej stanowią wydatki opisane w art. 21 ust. 25 pkt 1 lit. d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Do wydatków wskazanych w art. 21 ust. 25 pkt 1 lit. d ww. ustawy, odnosi się warunek wynikający z art. 21 ust. 26 tej ustawy.
Podkreślić należy, że zgodnie z art. 5 pkt 6 ustawy z 20 maja 2021 r. o ochronie praw nabywcy lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego oraz Deweloperskim Funduszu Gwarancyjnym (Dz. U. z 2021 r. poz. 1177 ze zm.):
Użyte w ustawie określenia oznaczają:
umowa deweloperska - umowę zawartą między nabywcą a deweloperem, na podstawie której deweloper zobowiązuje się do wybudowania budynku oraz ustanowienia odrębnej własności lokalu mieszkalnego i przeniesienia własności tego lokalu oraz praw niezbędnych do korzystania z tego lokalu na nabywcę albo zabudowania nieruchomości gruntowej stanowiącej przedmiot własności lub użytkowania wieczystego domem jednorodzinnym i przeniesienia na nabywcę własności tej nieruchomości lub użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej i własności domu jednorodzinnego na niej posadowionego stanowiącego odrębną nieruchomość lub przeniesienia ułamkowej części własności tej nieruchomości wraz z prawem do wyłącznego korzystania z części nieruchomości służącej zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, a nabywca zobowiązuje się do spełnienia świadczenia pieniężnego na poczet nabycia tego prawa.
Zauważyć należy, że wskazany art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych posługuje się terminem „nabycie”. Pojęcie to nie zostało zdefiniowane w ustawie, co nie oznacza, że może być rozumiane inaczej niż jako uzyskanie własności, np. lokalu mieszkalnego. Należy zatem odwołać się do przepisów prawa cywilnego, które stanowią, że „nabycie” obejmuje każde uzyskanie własności.
Moment przeniesienia prawa własności w prawie podatkowym określany jest zgodnie z normami prawa cywilnego.
Zgodnie z art. 155 § 1 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz.U. z 2022 r. poz. 1360 ze zm.):
Umowa sprzedaży, zamiany, darowizny, przekazania nieruchomości lub inna umowa zobowiązująca do przeniesienia własności rzeczy co do tożsamości oznaczonej przenosi własność na nabywcę, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej albo że strony inaczej postanowiły.
W myśl art. 156 Kodeksu cywilnego:
Jeżeli zawarcie umowy przenoszącej własność następuje w wykonaniu zobowiązania wynikającego z uprzednio zawartej umowy zobowiązującej do przeniesienia własności, z zapisu zwykłego, z bezpodstawnego wzbogacenia lub z innego zdarzenia, ważność umowy przenoszącej własność zależy od istnienia tego zobowiązania.
Zgodnie z art. 157 § 2 Kodeksu cywilnego:
Jeżeli umowa zobowiązująca do przeniesienia własności nieruchomości została zawarta pod warunkiem lub z zastrzeżeniem terminu, do przeniesienia własności potrzebne jest dodatkowe porozumienie stron obejmujące ich bezwarunkową zgodę na niezwłoczne przejście własności.
Stosownie natomiast do treści art. 158 Kodeksu cywilnego:
Umowa zobowiązująca do przeniesienia własności nieruchomości powinna być zawarta w formie aktu notarialnego. To samo dotyczy umowy przenoszącej własność, która zostaje zawarta w celu wykonania istniejącego uprzednio zobowiązania do przeniesienia własności nieruchomości; zobowiązanie powinno być w akcie wymienione.
Należy również podkreślić, że wszelkie ulgi i zwolnienia podatkowe są odstępstwem od zasady powszechności opodatkowania, wynikającej z art. 84 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78 poz. 483 ze zm.), stanowiącego, że:
Każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków, określonych w ustawie.
Oznacza to, że wszelkie odstępstwa od tej zasady, muszą bezwzględnie wynikać z przepisów prawa i być interpretowane ściśle z jego literą. Co więcej, zgodnie z konstrukcją i systematyką ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wszelkie ulgi i zwolnienia podatkowe stanowią wyjątek od generalnej zasady powszechności opodatkowania wyrażonej w art. 9 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Stąd też, korzystanie z każdej preferencji podatkowej (ulgi, zwolnienia) określonej w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych, uzależnione jest od spełnienia wszystkich przesłanek wymaganych do jej zastosowania.
Z treści przywołanych przepisów jednoznacznie wynika, że przeniesienie własności nieruchomości następuje z chwilą zawarcia w formie aktu notarialnego ostatecznej umowy sprzedaży nieruchomości. Zarówno zawarcie umowy deweloperskiej, jak też dokonanie - stosownie do tej umowy - wpłat na poczet ceny, bez wątpienia prowadzi do nabycia własności nieruchomości, ale nie jest z nim równoważne. Moment przeniesienia własności nieruchomości został określony w art. 155 § 1 Kodeksu cywilnego. Artykuł 158 Kodeksu cywilnego przesądza natomiast o formie tej czynności prawnej. Umowa deweloperska nie jest umową przenoszącą własność nieruchomości - jest niejako przyrzeczeniem do przeniesienia na nabywcę, po zakończeniu przedsięwzięcia deweloperskiego, prawa własności do lokalu, co nastąpi dopiero w momencie zawarcia, np. umowy sprzedaży przenoszącej własność nieruchomości. Treścią umowy deweloperskiej jest zatem jedynie zobowiązanie się stron do ustanowienia na rzecz nabywcy - po zakończeniu przedsięwzięcia deweloperskiego - odrębnej własności lokalu mieszkalnego i przeniesienia własności tego lokalu na nabywcę, lecz własności tej (sama) umowa deweloperska nie przenosi.
Przepis art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wiąże skutek prawny w postaci zwolnienia określonego dochodu od opodatkowania podatkiem dochodowym zarówno z terminem wydatkowania środków pieniężnych, jak i z faktem dysponowania przez podatnika tytułem własności lub współwłasności. Zgodnie bowiem z art. 21 ust. 26 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, przez własny lokal, o którym mowa w ww. przepisie rozumie się lokal stanowiący własność lub współwłasność podatnika lub do którego podatnikowi przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo.
To oznacza, że w okresie jaki został przewidziany przez ustawodawcę na wydatkowanie środków ze sprzedaży, musi być spełniony warunek określony tym przepisem, czyli lokal mieszkalny musi stanowić własność lub współwłasność podatnika (a więc podatnikowi musi przysługiwać tytuł własności lub współwłasności do lokalu). W przeciwnym razie, w sytuacji gdy środki zostaną wydatkowane na lokal mieszkalny, do którego podatnik nie dysponuje i nie będzie dysponował w okresie trzech lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło odpłatne zbycie, tytułem własności (współwłasności), zwolnienie określone w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie będzie przysługiwało.
Odnosząc powyższe uregulowania prawne na grunt rozpatrywanej sprawy stwierdzam, że środki na poczet umowy deweloperskiej zawartej 28 lutego 2022 r., wydatkował Pan przed końcem 2025 r., jednakże ostateczna umowa przeniesienia na Pana własności nieruchomości nie miała miejsca w ustawowym terminie (począwszy od dnia odpłatnego zbycia, nie później niż w okresie trzech lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło odpłatne zbycie), tj. do 31 grudnia 2025 r.
Biorąc zatem pod uwagę treść art. 21 ust. 26 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w związku z wydatkowaniem przez Pana przychodu uzyskanego z odpłatnego zbycia w 2022 r. spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego na wpłaty realizowane w ramach zawartej 28 lutego 2022 r. umowy deweloperskiej, nie przysługuje Panu zwolnienie na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 131 w związku z art. 21 ust. 25 pkt 1 lit. d) i ust. 26 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, bowiem do dnia 31 grudnia 2025 r. nie zawarł Pan umowy przeniesienia prawa własności nieruchomości na Pana rzecz.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
Organ podkreśla, że procedura wydawania indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego nie podlega regułom przewidzianym dla postępowania podatkowego, czy kontrolnego. Organ wydający interpretacje opiera się wyłącznie na opisie stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku – nie prowadzi postępowania dowodowego. Postępowanie w sprawie wydania interpretacji indywidualnej ma na celu wyjaśnienie wątpliwości co do sposobu zastosowania przepisów prawa podatkowego materialnego do określonego stanu faktycznego. Przedmiotem interpretacji wydanej na podstawie art. 14b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.) jest sam przepis prawa. Rolą postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów podatkowych nie jest ustalanie stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego), stanowi to bowiem domenę ewentualnego postępowania podatkowego. To na podatniku ciąży obowiązek udowodnienia w toku tego postępowania okoliczności faktycznych, z których wywodzi on dla siebie korzystne skutki prawne. Organ nie prowadzi postępowania dowodowego, ograniczając się do analizy okoliczności podanych we wniosku. W stosunku do tych okoliczności wyraża swoje stanowisko, które zawsze musi być jednak ustosunkowaniem się do poglądu (stanowiska) prezentowanego w danej sprawie przez wnioskodawcę. Jeżeli zatem, przedstawiony we wniosku stan faktyczny będzie różnił się od występującego w rzeczywistości stanu faktycznego, wówczas wydana interpretacja nie będzie Pana chroniła w zakresie rzeczywiście zaistniałego stanu faktycznego.
Odnosząc się do powołanych wyroków Wojewódzkich Sądów Administracyjnych i Naczelnego Sądu Administracyjnego, wskazać należy, że niewątpliwie wyroki sądów kształtują pewną linię wykładni obowiązującego prawa, jednak dotyczą wyłącznie konkretnych spraw, w danym stanie prawnym. Należy stwierdzić, że rozstrzygnięcia te zapadły w indywidualnych sprawach i w świetle art. 87 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej nie są źródłem powszechnie obowiązującego prawa i tym samym nie mogą być wiążące dla Organu wydającego przedmiotową interpretację.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w .... Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
Rozliczaj podatki zgodnie z przepisami — w programie TaxMachine
Interpretacje pomagają zrozumieć przepisy; TaxMachine pomaga je zastosować w praktyce — prowadzi księgi, liczy podatki i generuje deklaracje, a stawki, druki i przepisy aktualizuje na bieżąco.
- ✓ Księga przychodów i rozchodów, ryczałt oraz pełna księgowość
- ✓ Faktury i e-faktury KSeF, JPK_V7 i JPK_KR
- ✓ PIT, CIT, VAT i inne deklaracje + wysyłka e-Deklaracje z pobraniem UPO
- ✓ Środki trwałe i amortyzacja, płace i ZUS
- ✓ Automatyczne aktualizacje stawek, druków i przepisów