0113-KDIPT2-2.4011.629.2026.2.DA

Interpretacja indywidualna – stanowisko w części prawidłowe i w części nieprawidłowe

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest:

·      nieprawidłowe w zakresie możliwości skorzystania z zaniechania poboru podatku dochodowego z tytułu otrzymanej na podstawie ugody z Bankiem kwoty odsetek wchodzącej w skład kwoty zwrotu oraz części dodatkowej kwoty ugodowej;

·      prawidłowe – w pozostałym zakresie.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

8 lipca 2026 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku dochodowego od osób fizycznych. Uzupełnił go Pan – w odpowiedzi na wezwanie − pismem złożonym 4 września 2026 r. Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

W dniu … lipca 2008 r. Wnioskodawca zawarł z ... (dalej: „Bank”) umowę kredytu mieszkaniowego „…” denominowanego do waluty CHF. Kredyt został udzielony Wnioskodawcy jako konsumentowi.

Kredyt finansował jedną nieruchomość mieszkaniową. Nieruchomość ta była wykorzystywana wyłącznie na własne cele mieszkaniowe Wnioskodawcy i Jego rodziny. Wnioskodawca mieszkał w tej nieruchomości wraz z rodziną. Nieruchomość nie była wykorzystywana w działalności gospodarczej. Nieruchomość nie była wynajmowana. Kredyt nie finansował kilku lokali, kilku nieruchomości ani kilku inwestycji mieszkaniowych.

Wnioskodawca nie korzystał wcześniej z zaniechania poboru podatku dochodowego od osób fizycznych w związku z jakimkolwiek innym kredytem mieszkaniowym dotyczącym innej inwestycji mieszkaniowej.

Kredyt został całkowicie spłacony w dniu 18 lipca 2023 r. Po spłacie kredytu pomiędzy Wnioskodawcą a Bankiem powstał spór dotyczący skuteczności postanowień umownych, w szczególności postanowień dotyczących denominacji kredytu do waluty CHF, zasad przeliczeń walutowych oraz ważności umowy kredytu. Spór ten był przedmiotem postępowań sądowych. Sprawa z powództwa Wnioskodawcy przeciwko Bankowi toczyła się przed Sądem Okręgowym w … pod sygn. akt …, a następnie przed Sądem Apelacyjnym w … pod sygn. akt …. Ponadto, Bank wystąpił przeciwko Wnioskodawcy z pozwem o zapłatę, prowadzonym przez Sąd Okręgowy w … pod sygn. akt ….

W dniu 15 czerwca 2026 r. Wnioskodawca zawarł z Bankiem ugodę pozasądową w celu zakończenia sporów dotyczących umowy kredytu. Zgodnie z treścią ugody strony dokonały rozliczenia umowy kredytu w taki sposób, jakby kredyt od daty zawarcia umowy był kredytem złotowym oprocentowanym według stawki WIBOR 3M powiększonej o marżę Banku.

Na podstawie ugody Bank zobowiązał się do wypłaty na rzecz Wnioskodawcy następujących kwot:

1)  kwoty 162 171,23 zł, określonej jako zwrot na rzecz Wnioskodawcy, w tym:

a)  145 126,04 zł jako kapitał,

b)  17 045,19 zł jako odsetki;

2)  dodatkowej kwoty ugodowej w wysokości 151 139,94 zł.

Bank wskazał w ugodzie, że w związku z wypłatą kwoty 17 045,19 zł, określonej jako odsetki od nadpłaty, po stronie Wnioskodawcy powstaje przychód, a na Banku ciąży obowiązek sporządzenia informacji PIT-11. Bank wskazał również w ugodzie, że w związku z wypłatą części dodatkowej kwoty ugodowej w wysokości 103 754,81 zł po stronie Wnioskodawcy powstaje przychód, a na Banku ciąży obowiązek sporządzenia informacji PIT-11. Bank nie doręczył jeszcze Wnioskodawcy informacji PIT-11, lecz zapowiedział jej wystawienie w treści ugody.

Środki pieniężne zostały faktycznie wypłacone Wnioskodawcy w dniu 29 czerwca 2026 r. w dwóch przelewach:

1)  kwota 162 171,23 zł, tytułem: „… UGODA Z DNIA 15-06-2026 NADPŁATA”;

2)  kwota 151 139,94 zł, tytułem: „… UGODA Z DNIA 15-06-2026”.

Wnioskodawca podkreśla, że otrzymane kwoty zostały wypłacone w związku z rozliczeniem kredytu mieszkaniowego denominowanego do CHF oraz zakończeniem sporów sądowych dotyczących abuzywności postanowień umowy kredytu i skutków prawnych tej umowy.

W ocenie Wnioskodawcy, świadczenia te mają charakter restytucyjny, rozliczeniowy i kompensacyjny. Ich ekonomiczną funkcją jest rozliczenie nadpłat i skutków wykonywania umowy kredytu zawierającej kwestionowane postanowienia, a nie uzyskanie przez Wnioskodawcę nowego, definitywnego przysporzenia majątkowego.

W uzupełnieniu wniosku wskazano:

Pozew przeciwko Bankowi został wniesiony do Sądu w dniu 13 kwietnia 2022 r. Pozew został wniesiony przez Wnioskodawcę, reprezentowanego przez profesjonalnego pełnomocnika.

Pozew zawierał roszczenia przeciwko Bankowi wynikające z umowy kredytu mieszkaniowego „…” denominowanego do CHF, zawartej w dniu … lipca 2008 r.

Roszczenia obejmowały w szczególności:

-     żądanie zapłaty kwot odpowiadających świadczeniom spełnionym przez Wnioskodawcę na rzecz Banku w wykonaniu umowy kredytu,

-     żądanie ustalenia nieważności albo bezskuteczności umowy kredytu lub jej postanowień dotyczących mechanizmu denominacji do CHF,

-     żądanie zasądzenia odsetek ustawowych za opóźnienie,

-     żądanie zasądzenia kosztów procesu.

Roszczenia były oparte na twierdzeniu, że umowa kredytu zawierała niedozwolone postanowienia umowne dotyczące mechanizmu denominacji kredytu do waluty CHF, zasad ustalania kursów walut oraz ryzyka walutowego, a skutkiem abuzywności tych postanowień była nieważność lub trwała bezskuteczność umowy kredytu.

Podstawy prawne żądań obejmowały w szczególności przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące:

-     nieważności czynności prawnej,

-     niedozwolonych postanowień umownych,

-     bezpodstawnego wzbogacenia,

-     świadczenia nienależnego,

-     odsetek ustawowych za opóźnienie.

W szczególności podstawę prawną roszczeń stanowiły art. 58 § 1 i § 2, art. 385¹, art. 405, art. 410 § 1 i § 2 oraz art. 481 § 1 Kodeksu cywilnego.

Sprawa została rozpoznana przez Sąd Okręgowy w … jako sprawa z powództwa Wnioskodawcy przeciwko Bankowi o zapłatę i ustalenie.

Wyrok Sądu pierwszej instancji został wydany przez Sąd Okręgowy w …, I Wydział Cywilny, w dniu 28 października 2025 r., sygn. akt …. Wyrokiem tym Sąd zasądził na rzecz Wnioskodawcy od Banku kwotę 51 044,08 CHF wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia 7 sierpnia 2021 r. do dnia zapłaty. W pozostałym zakresie postępowanie w zakresie żądania zapłaty i żądania ustalenia zostało umorzone. Sąd zasądził również na rzecz Wnioskodawcy koszty procesu.

Wyrok Sądu pierwszej instancji nie uprawomocnił się przed zawarciem ugody, ponieważ pozwany Bank wniósł apelację. Po zawarciu ugody pozasądowej z dnia 15 czerwca 2026 r. apelacja została cofnięta przez Bank zgodnie z postanowieniami ugody. Sąd drugiej instancji nie wydał merytorycznego wyroku w sprawie.

Apelację od wyroku Sądu Okręgowego w … z dnia 28 października 2025 r., sygn. akt …, złożył pozwany Bank. Po podpisaniu ugody pozasądowej z dnia 15 czerwca 2026 r. apelacja została cofnięta przez Bank, zgodnie z postanowieniami ugody.

Wyrok Sądu drugiej instancji nie został wydany. Po wniesieniu apelacji przez Bank sprawa została zarejestrowana przed Sądem Apelacyjnym w … pod sygn. akt …. Następnie, w związku z zawarciem przez strony ugody pozasądowej z dnia 15 czerwca 2026 r., apelacja została cofnięta przez Bank zgodnie z postanowieniami ugody. W konsekwencji, Sąd Apelacyjny nie wydał merytorycznego wyroku w sprawie i nie wypowiedział się w wyroku drugoinstancyjnym co do ważności albo nieważności umowy kredytowej.

Kredyt mieszkaniowy zaciągnięty przez Wnioskodawcę w dniu … lipca 2008 r. został udzielony przez ..., tj. bank prowadzący działalność bankową na podstawie właściwych przepisów prawa bankowego, podlegający nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym i uprawniony do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw regulujących działalność banków.

Bank wypłacił Wnioskodawcy kredyt w łącznej kwocie 76 355,31 CHF.

Kredyt został wypłacony w dwóch transzach:

1)  46 003,09 CHF, co według zaświadczenia Banku odpowiadało kwocie 89 245,99 zł,

2)  30 352,22 CHF, co według zaświadczenia Banku odpowiadało kwocie 64 574,35 zł.

Łącznie, według przeliczenia przyjętego w dokumentach bankowych i w ugodzie, suma kwot wypłaconych tytułem kredytu wynosiła 153 820,34 zł.

Ugoda pozasądowa z dnia 15 czerwca 2026 r. została zawarta na podstawie przepisów prawa cywilnego, w szczególności na podstawie zasady swobody umów oraz przepisów o ugodzie. Podstawę prawną zawarcia ugody stanowiły w szczególności: art. 353¹, art. 917 oraz art. 918 Kodeksu cywilnego. Ugoda została zawarta w celu polubownego zakończenia sporu między Wnioskodawcą a Bankiem oraz uchylenia stanu niepewności co do roszczeń wynikających z umowy kredytu mieszkaniowego denominowanego do CHF.

Na pytanie Organu o treści: „Czy w zawartej ugodzie z bankiem zostało potwierdzone, że umowa kredytowa jest ważna, lecz strony zmieniają jej treść (umowa o kredyt nadal obowiązuje, ale zmienia się jej treść)”, Wnioskodawca wskazał: „Tak. W ugodzie strony potwierdziły, że miały wolę zawarcia umowy kredytu w dacie jej zawarcia oraz dokonały ugodowego rozliczenia kredytu przez przyjęcie założenia, że kredyt zostanie rozliczony tak, jakby od daty zawarcia umowy był kredytem złotowym oprocentowanym według stawki WIBOR 3M powiększonej o marżę banku. Jednocześnie Wnioskodawca podkreśla, że takie postanowienia ugody miały charakter ugodowy i służyły zakończeniu sporu. Nie były one wynikiem merytorycznego rozstrzygnięcia Sądu drugiej instancji co do ważności umowy, ponieważ wyrok Sądu drugiej instancji nie został wydany.”.

Na pytanie Organu o treści: „Czy w ramach ugody z bankiem nastąpiło „przewalutowanie” przedmiotowego kredytu”, Wnioskodawca wskazał: „W sensie ekonomicznym i rozliczeniowym strony dokonały rozliczenia kredytu tak, jakby od daty zawarcia umowy kredyt był kredytem złotowym. Nie było to jednak przewalutowanie aktywnego, nadal spłacanego kredytu, ponieważ kredyt został już całkowicie spłacony w dniu 18 lipca 2023 r. W dniu zawarcia ugody w księgach banku nie figurowało już zobowiązanie Wnioskodawcy z tytułu umowy kredytu. Ugoda dotyczyła zatem rozliczenia spłaconego kredytu oraz zakończenia sporów sądowych, a nie bieżącej zmiany waluty kredytu pozostającego do spłaty.”.

Do dnia zawarcia ugody Wnioskodawca dokonał spłaty rat kapitałowo-odsetkowych w łącznej wysokości:

1)  106 903,52 zł, oraz

2)  61 490,81 CHF.

Powyższe kwoty obejmują spłaty dokonane tytułem rat kapitałowo-odsetkowych związanych z kredytem mieszkaniowym.

Dodatkowo, według zaświadczenia Banku dotyczącego historii spłaty kredytu, w zestawieniu bankowym wykazano spłaty w następujących kategoriach:

1)  spłacony kapitał: 76 355,31 CHF,

2)  spłacone odsetki: 18 153,79 CHF,

3)  spłacone odsetki skapitalizowane: 134,95 CHF,

4)  spłacone odsetki karne: 6,41 CHF.

W zaświadczeniu Banku wskazano również kwoty spłat przeliczone na PLN w odniesieniu do spłat, dla których Bank dokonywał takiego przeliczenia.

Dokonane przez Wnioskodawcę spłaty rat kapitałowo-odsetkowych przewyższały wysokość zaciągniętego kredytu. Bank wypłacił Wnioskodawcy kredyt w łącznej kwocie 76 355,31 CHF, co według przeliczenia wskazanego w dokumentach bankowych i ugodzie odpowiadało kwocie 153 820,34 zł. Natomiast suma spłat dokonanych przez Wnioskodawcę w okresie wykonywania umowy, z uwzględnieniem spłat w PLN oraz CHF, przewyższyła wartość udostępnionego kapitału kredytu. Właśnie z tego względu w ugodzie Bank rozpoznał nadpłatę i zobowiązał się do wypłaty na rzecz Wnioskodawcy kwoty określonej jako zwrot/nadpłata.

Z ugody wynika, że kwota 162 171,23 zł została wypłacona jako zwrot na rzecz Wnioskodawcy w ramach rozliczenia kredytu, w tym:

1)  145 126,04 zł jako kapitał,

2)  17 045,19 zł jako odsetki.

Kwota ta została wypłacona w związku z rozliczeniem spłaconego kredytu tak, jakby od daty zawarcia umowy był kredytem złotowym oprocentowanym według zasad wskazanych w ugodzie. W tym zakresie świadczenie ma charakter zwrotu nadpłaty wynikającej z ponownego rozliczenia umowy kredytu.

Ugoda przewiduje również wypłatę dodatkowej kwoty ugodowej w wysokości 151 139,94 zł. Kwota ta została ustalona jako element globalnego, ugodowego zakończenia sporów sądowych dotyczących umowy kredytu. W treści ugody nie wskazano szczegółowego rozbicia, które przypisywałoby całą kwotę dodatkową do konkretnych rat lub konkretnych świadczeń spełnionych przez Wnioskodawcę na rzecz Banku. W ocenie Wnioskodawcy, kwota ta również pozostaje jednak bezpośrednio związana z rozliczeniem kredytu mieszkaniowego i zakończeniem sporu dotyczącego abuzywności postanowień umowy kredytu.

Kwota 162 171,23 zł została ustalona przez Bank na podstawie mechanizmu rozliczenia określonego w ugodzie. Zgodnie z ugodą, strony przyjęły, że kredyt udzielony na podstawie umowy zostanie rozliczony tak, jakby od dnia … lipca 2008 r. stanowił kredyt złotowy udzielony na warunkach wskazanych w ugodzie, tj. przy przyjęciu:

1)  kwoty kredytu odpowiadającej sumie kwot wypłaconych tytułem kredytu, tj. 153 820,34 zł,

2)  oprocentowania według zmiennej stopy procentowej jako sumy wskaźnika WIBOR 3M i marży w wysokości 1,72%,

3)  dotychczasowego okresu kredytowania i formy spłaty w ratach annuitetowych,

4)  poniesionych opłat, prowizji i składek ubezpieczeniowych,

5)  zaliczenia dokonanych przez Wnioskodawcę spłat na poczet rozliczanego w ten sposób kredytu złotowego.

Kwota 162 171,23 zł została ustalona jako kwota zwrotu/nadpłaty wynikająca z ugodowego rozliczenia kredytu mieszkaniowego denominowanego do CHF. Celem jej wypłaty było zakończenie sporu dotyczącego abuzywności postanowień umowy kredytu oraz rozliczenie świadczeń spełnianych przez Wnioskodawcę na rzecz banku w okresie wykonywania umowy.

Kwota 162 171,23 zł stanowi zwrot środków uprzednio spłaconych przez Wnioskodawcę do Banku, z uwzględnieniem wartości udostępnionego kredytu i sposobu rozliczenia przyjętego przez strony w ugodzie.

W ocenie Wnioskodawcy, kwota 162 171,23 zł stanowi zwrot środków wpłaconych do Banku tytułem spłaty kredytu, które w wyniku ugodowego ponownego rozliczenia zobowiązań kredytowych stały się nienależne Bankowi.

Kwota 162 171,23 zł nie stanowi dodatkowego przysporzenia majątkowego ponad kwoty uiszczane tytułem spłaty kredytu. Kwota ta stanowi element restytucyjnego rozliczenia kredytu i zwrotu nadpłaty wynikającej z ugody.

Kwota 162 171,23 zł nie jest wynagrodzeniem za odstąpienie przez Wnioskodawcę od dochodzenia roszczeń wobec Banku na drodze sądowej. Jest to kwota rozliczeniowa, wynikająca z ugodowego przeliczenia i rozliczenia spłaconego kredytu.

Kwota 17 045,19 zł została w ugodzie określona jako „odsetki” wchodzące w skład kwoty 162 171,23 zł. Z treści ugody wynika, że są to „odsetki” od nadpłaty ustalonej w ramach ugodowego rozliczenia kredytu. Wnioskodawca nie otrzymał od Banku odrębnego dokumentu, który szczegółowo wskazywałby wzór matematyczny, okres naliczania oraz podstawę prawną wyliczenia tej kwoty poza postanowieniami samej ugody. W ocenie Wnioskodawcy, kwota ta pozostaje funkcjonalnie związana z nadpłatą wynikającą z rozliczenia kredytu mieszkaniowego.

Z treści ugody wynika, że kwota 17 045,19 zł została określona jako odsetki od nadpłaty. Jednocześnie z treści ugody nie wynika, aby kwota ta została określona jako odsetki ustawowe za opóźnienie. Ugoda odrębnie przewiduje możliwość naliczenia odsetek za opóźnienie jedynie na wypadek, gdyby Bank nie dokonał zapłaty kwoty wynikającej z ugody w terminie 21 dni od dnia zawarcia ugody. Wnioskodawca przyjmuje zatem, że kwota 17 045,19 zł nie została w ugodzie opisana jako odsetki ustawowe za opóźnienie, lecz jako odsetki od nadpłaty w ramach ugodowego rozliczenia kredytu.

Na pytanie Organu o treści: „jeżeli wypłacone Panu odsetki w wysokości 17 045,19 zł stanowią tzw. odsetki ustawowe za opóźnienie, to proszę wskazać:

-     jakie zdarzenie prawne lub czynność prawna jest początkiem biegu naliczania ww. odsetek ustawowych za opóźnienie, o których mowa we wniosku;

-     za jaki okres obliczono odsetki ustawowe;

-     czy ww. odsetki ustawowe za opóźnienie, dotyczyły nieterminowej wypłaty należności (odsetki ustawowe za opóźnienie w wypłacie należności) czy były to odsetki ustawowe należne od sumy pieniężnej (tzw. odsetki kapitałowe);

-     czy wypłacone odsetki są odsetkami za opóźnienie w zapłacie (zwrotu) wpłaconych niesłusznie do banku rat kapitałowo-odsetkowych wyliczonych za okres od dnia złożenia pozwu do dnia wypłaty tych odsetek”,

Wnioskodawca wskazał: „Jak wskazano powyżej, z treści ugody nie wynika, aby kwota 17 045,19 zł stanowiła odsetki ustawowe za opóźnienie. Wnioskodawca nie dysponuje odrębną kalkulacją banku wskazującą początek biegu naliczania odsetek ustawowych za opóźnienie, okres ich naliczania ani kwalifikację tej kwoty jako odsetek ustawowych za opóźnienie. Wnioskodawca wskazuje jednak, że jeżeli Organ uznałby, że kwota 17 045,19 zł ma charakter odsetek ustawowych za opóźnienie, to w ocenie Wnioskodawcy pozostają one związane z należnością główną niepodlegającą opodatkowaniu albo objętą zaniechaniem poboru podatku.”.

Z treści ugody nie wynika, aby kwota 17 045,19 zł została określona jako odsetki z art. 481 § 1 Kodeksu cywilnego (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795). Kwota ta została określona jako odsetki od nadpłaty, będące elementem rozliczenia kredytu na podstawie ugody.

Ugoda przewiduje wypłatę na rzecz Wnioskodawcy dodatkowej kwoty ugodowej w wysokości 151 139,94 zł. Jednocześnie Bank wskazał w ugodzie, że w związku z wypłatą części tej kwoty, tj. 103 754,81 zł, po stronie Wnioskodawcy powstaje przychód, a na Banku ciąży obowiązek sporządzenia informacji PIT-11. Różnica pomiędzy kwotą 151 139,94 zł a kwotą 103 754,81 zł wynosi 47 385,13 zł. Wnioskodawca nie był autorem tej kalkulacji i nie otrzymał od Banku odrębnego szczegółowego wyliczenia wyjaśniającego, dlaczego Bank uznał za przychód wyłącznie kwotę 103 754,81 zł, a nie całą dodatkową kwotę ugodową 151 139,94 zł. Z treści ugody wynika jedynie, że Bank jednostronnie wskazał obowiązek sporządzenia informacji PIT-11 w odniesieniu do części dodatkowej kwoty ugodowej, tj. 103 754,81 zł. Pozostała część dodatkowej kwoty ugodowej, tj. 47 385,13 zł, nie została przez Bank wskazana w ugodzie jako kwota, w związku z którą Bank zamierza sporządzić informację PIT-11.

W ocenie Wnioskodawcy, powyższe rozróżnienie dokonane przez Bank nie powinno przesądzać o kwalifikacji podatkowej tych świadczeń. Wnioskodawca wnosi o ocenę skutków podatkowych kwoty 103 754,81 zł, ponieważ właśnie ta część dodatkowej kwoty ugodowej została przez Bank wskazana jako potencjalny przychód objęty informacją PIT-11.

Kwota 103 754,81 zł została wskazana przez Bank w treści ugody jako część dodatkowej kwoty ugodowej, w związku z którą Bank jednostronnie przyjął, że po stronie Wnioskodawcy powstaje przychód, i że Bank sporządzi informację PIT-11. Z treści ugody nie wynika szczegółowy wzór matematyczny ani odrębna kalkulacja wskazująca, w jaki sposób Bank ustalił dokładnie kwotę 103 754,81 zł. Wnioskodawca nie otrzymał od Banku odrębnego dokumentu wyjaśniającego szczegółowo tę kalkulację.

Kwota 103 754,81 zł została ustalona jako część dodatkowej kwoty ugodowej wypłaconej w ramach całościowego, ugodowego zakończenia sporów dotyczących umowy kredytu mieszkaniowego denominowanego do CHF. Kwota ta pozostaje bezpośrednio związana z rozliczeniem spornego stosunku prawnego wynikającego z umowy kredytu, w szczególności z kwestionowanymi przez Wnioskodawcę postanowieniami dotyczącymi denominacji kredytu do CHF, zasad przeliczeń walutowych oraz ważności umowy kredytu.

Na pytanie Organu o treści: „czy ww. dodatkowa kwota 103 754,81 zł, która została Panu wypłacona, stanowi zwrot środków uprzednio spłaconych do banku (z uwzględnieniem wartości udostępnionego kredytu)”, Wnioskodawca wskazał: „W ocenie Wnioskodawcy kwota 103 754,81 zł stanowi element globalnego rozliczenia świadczeń związanych z kredytem mieszkaniowym. Ekonomicznie pozostaje ona związana ze środkami uprzednio wpłaconymi przez Wnioskodawcę do banku w związku z wykonywaniem umowy kredytu oraz z roszczeniami dochodzonymi w sporze sądowym. Jednocześnie Wnioskodawca wskazuje, że sama ugoda nie przypisuje kwoty 103 754,81 zł do konkretnych rat lub konkretnych płatności dokonanych przez Wnioskodawcę na rzecz banku. Kwota ta została oznaczona jako część dodatkowej kwoty ugodowej.”.

Na pytanie Organu o treści: „czy ww. dodatkowa kwota 103 754,81 zł, która została Panu wypłacona, stanowi zwrot środków, które zostały wpłacone do banku tytułem spłaty kapitału, odsetek (rat kapitałowo-odsetkowych) i innych opłat związanych z kredytem, a które w wyniku ponownego przeliczenia zobowiązań kredytowych według kursu waluty przyjętego w ugodzie stały się nienależne bankowi”, Wnioskodawca wskazał: „W ocenie Wnioskodawcy kwota 103 754,81 zł jest elementem ugodowego rozliczenia spornego kredytu mieszkaniowego i pozostaje w bezpośrednim związku z wcześniejszymi świadczeniami Wnioskodawcy na rzecz banku. Nie jest to kwota wypłacona w oderwaniu od umowy kredytu, lecz część całościowego porozumienia mającego zakończyć spory wynikające z wykonywania umowy kredytu i kwestionowania jej postanowień.”.

Zdaniem Wnioskodawcy, kwota 103 754,81 zł nie stanowi dodatkowego przysporzenia majątkowego w sensie podatkowym. Kwota ta nie została wypłacona w związku z działalnością gospodarczą, najmem, inwestowaniem kapitału lub jakimkolwiek innym źródłem zarobkowania. Została wypłacona wyłącznie w związku z ugodowym zakończeniem sporu dotyczącego kredytu mieszkaniowego i rozliczeniem skutków wykonywania umowy kredytu denominowanego do CHF.

Wnioskodawca stoi na stanowisku, że kwota ta ma charakter restytucyjny, rozliczeniowy i kompensacyjny, a nie charakter definitywnego przysporzenia majątkowego.

Zdaniem Wnioskodawcy, kwota 103 754,81 zł nie jest wynagrodzeniem za odstąpienie od dochodzenia roszczeń wobec Banku na drodze sądowej. Kwota ta została wypłacona jako element całościowego rozliczenia ugodowego związanego ze sporną umową kredytu mieszkaniowego. Fakt, że zawarcie ugody wiązało się z zakończeniem postępowań sądowych, nie oznacza, że wypłacona kwota stanowiła wynagrodzenie za rezygnację z roszczeń. Jej źródłem był spór dotyczący rozliczenia umowy kredytu oraz świadczeń spełnianych przez Wnioskodawcę na rzecz Banku.

Pytania

1.      Czy kwota 17 045,19 zł, określona w ugodzie jako odsetki od nadpłaty i wypłacona Wnioskodawcy przez Bank w związku z ugodowym rozliczeniem kredytu mieszkaniowego denominowanego do CHF, stanowi dla Wnioskodawcy przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych?

2.      Czy kwota 103 754,81 zł, stanowiąca część dodatkowej kwoty ugodowej wypłaconej Wnioskodawcy przez Bank w związku z ugodowym rozliczeniem kredytu mieszkaniowego denominowanego do CHF, stanowi dla Wnioskodawcy przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych?

3.      Czy w przypadku doręczenia przez Bank informacji PIT-11 obejmującej kwoty 17 045,19 zł oraz 103 754,81 zł, Wnioskodawca będzie zobowiązany do wykazania tych kwot w rocznym zeznaniu podatkowym jako dochodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych?

Pana stanowisko w sprawie

Zdaniem Wnioskodawcy, kwota 17 045,19 zł oraz kwota 103 754,81 zł nie powinny stanowić dla Wnioskodawcy przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

W konsekwencji, w przypadku doręczenia przez Bank informacji PIT-11 obejmującej te kwoty, samo wystawienie informacji PIT-11 nie powinno przesądzać o obowiązku wykazania tych kwot przez Wnioskodawcę w rocznym zeznaniu podatkowym jako dochodu podlegającego opodatkowaniu.

Zdaniem Wnioskodawcy, jeżeli Organ uznałby, że którakolwiek z powyższych kwot stanowi przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, to kwota ta powinna korzystać z zaniechania poboru podatku przewidzianego dla określonych dochodów lub przychodów związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe.

Uzasadnienie

Rzeczywisty charakter świadczeń wypłaconych przez Bank

Otrzymane przez Wnioskodawcę kwoty zostały wypłacone w związku z ugodowym zakończeniem sporu dotyczącego kredytu mieszkaniowego denominowanego do CHF. Spór dotyczył skuteczności postanowień umowy kredytu, w szczególności postanowień odnoszących się do waluty kredytu, zasad denominacji oraz ważności umowy.

Ugoda nie została zawarta w celu przysporzenia Wnioskodawcy dodatkowego dochodu oderwanego od umowy kredytu. Ugoda stanowiła sposób rozliczenia wykonywanej wcześniej umowy kredytu mieszkaniowego.

W wyniku ugody Bank dokonał rozliczenia kredytu według założeń określonych w ugodzie i wypłacił Wnioskodawcy środki pieniężne w celu zakończenia sporu. Wypłata nastąpiła w związku z wcześniejszymi świadczeniami Wnioskodawcy na rzecz Banku oraz z kwestionowanym mechanizmem rozliczania kredytu denominowanego do waluty CHF.

W ocenie Wnioskodawcy, świadczenia te mają charakter restytucyjny, rozliczeniowy i kompensacyjny. Ich celem było przywrócenie równowagi ekonomicznej między stronami oraz rozliczenie skutków wykonywania umowy kredytu, której postanowienia były kwestionowane przez Wnioskodawcę.

Otrzymane kwoty nie stanowią dla Wnioskodawcy nowego, definitywnego przysporzenia majątkowego, lecz są elementem rozliczenia świadczeń spełnianych wcześniej przez Wnioskodawcę na rzecz Banku w wykonaniu umowy kredytu mieszkaniowego.

Zgodnie z utrwalonym rozumieniem przychodu na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, opodatkowaniu podlega zasadniczo przysporzenie majątkowe o charakterze definitywnym, trwałym i rzeczywistym. Zwrot środków wcześniej poniesionych przez podatnika nie powoduje natomiast powstania przychodu, jeżeli nie prowadzi do realnego zwiększenia majątku podatnika, lecz jedynie rekompensuje wcześniejsze pomniejszenie tego majątku.

Kwota 103 754,81 zł jako część dodatkowej kwoty ugodowej

Zdaniem Wnioskodawcy, kwota 103 754,81 zł nie stanowi przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Kwota ta została wypłacona w ramach jednej ugody dotyczącej jednego kredytu mieszkaniowego. Nie jest to świadczenie otrzymane przez Wnioskodawcę w związku z działalnością gospodarczą, najmem ani innym źródłem zarobkowania. Kwota ta pozostaje bezpośrednio związana z rozliczeniem kredytu mieszkaniowego oraz zakończeniem sporów dotyczących abuzywności postanowień umowy kredytu denominowanego do CHF.

Ekonomicznie wypłata tej kwoty stanowi element całościowego rozliczenia stron wynikającego z kredytu mieszkaniowego. Nie można jej oceniać w oderwaniu od pozostałych postanowień ugody, ponieważ została wypłacona jako część uzgodnionego przez strony mechanizmu zakończenia sporu i rozliczenia skutków wykonywania umowy kredytu.

Wnioskodawca stoi na stanowisku, że skoro kwota ta została wypłacona w związku z rozliczeniem kredytu mieszkaniowego, którego postanowienia były przedmiotem sporu, to nie powoduje ona powstania opodatkowanego przychodu. Wnioskodawca nie uzyskał bowiem nowego świadczenia niezwiązanego z poniesionymi wcześniej ciężarami ekonomicznymi, lecz otrzymał kwotę wynikającą z rozliczenia spornego stosunku prawnego.

Nazwa „dodatkowa kwota ugodowa” nie powinna przesądzać o kwalifikacji podatkowej świadczenia. Dla oceny skutków podatkowych decydujący powinien być rzeczywisty charakter ekonomiczny świadczenia oraz okoliczności jego wypłaty. W niniejszej sprawie świadczenie to pozostaje bezpośrednio związane z rozliczeniem umowy kredytu mieszkaniowego i z wcześniejszymi świadczeniami spełnianymi przez Wnioskodawcę na rzecz Banku.

Alternatywnie, gdyby Organ uznał, że kwota ta stanowi przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, Wnioskodawca wskazuje, że świadczenie to powinno korzystać z zaniechania poboru podatku dochodowego przewidzianego dla określonych dochodów lub przychodów związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe.

Wnioskodawca spełnia warunki zastosowania tego mechanizmu, ponieważ:

- kredyt był kredytem mieszkaniowym;

- kredyt dotyczył jednej inwestycji mieszkaniowej;

- nieruchomość była wykorzystywana wyłącznie na własne cele mieszkaniowe Wnioskodawcy i Jego rodziny;

- nieruchomość nie była wykorzystywana w działalności gospodarczej;

- nieruchomość nie była wynajmowana;

- Wnioskodawca nie korzystał wcześniej z zaniechania poboru podatku w związku z innym kredytem mieszkaniowym dotyczącym innej inwestycji mieszkaniowej.

Kwota 17 045,19 zł określona jako odsetki od nadpłaty

Zdaniem Wnioskodawcy, również kwota 17 045,19 zł nie powinna stanowić przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Wnioskodawca jest świadomy, że w ugodzie Bank określił tę kwotę jako „odsetki”. Jednak sama nazwa użyta przez Bank w ugodzie nie powinna automatycznie przesądzać o skutkach podatkowych świadczenia. O kwalifikacji podatkowej powinien decydować rzeczywisty charakter ekonomiczny i prawny świadczenia oraz okoliczności jego wypłaty.

Kwota 17 045,19 zł została wypłacona nie jako typowe odsetki od lokaty, rachunku bankowego, obligacji lub innego instrumentu finansowego. Kwota ta została wypłacona jako element ugodowego rozliczenia spornego kredytu mieszkaniowego denominowanego do CHF.

Kwota ta pozostaje bezpośrednio związana z rozliczeniem kredytu mieszkaniowego oraz z nadpłatami dokonanymi przez Wnioskodawcę w ramach wykonywania umowy kredytu. Nie stanowi ona wynagrodzenia za inwestowanie kapitału, lecz element kalkulacji rozliczenia nadpłaty w ramach ugody kończącej spór dotyczący umowy kredytu.

Wnioskodawca stoi na stanowisku, że również ta kwota ma charakter akcesoryjny wobec rozliczenia kredytu mieszkaniowego i powinna być oceniana jako część całościowego mechanizmu ugodowego. Jej wypłata nie nastąpiła w ramach inwestowania kapitału przez Wnioskodawcę ani jako wynagrodzenie za udostępnienie kapitału bankowi, lecz jako element rozliczenia sporu dotyczącego umowy kredytu mieszkaniowego.

W konsekwencji, zdaniem Wnioskodawcy, kwota 17 045,19 zł nie powinna być traktowana jako opodatkowany przychód.

Alternatywnie, jeżeli Organ uzna, że kwota ta stanowi przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, Wnioskodawca wnosi o potwierdzenie, że w okolicznościach niniejszej sprawy kwota ta korzysta z zaniechania poboru podatku jako świadczenie bezpośrednio związane z rozliczeniem kredytu hipotecznego udzielonego na własne cele mieszkaniowe, ewentualnie z właściwego zwolnienia przewidzianego dla świadczeń odsetkowych związanych ze zwrotem należności.

Znaczenie informacji PIT-11

Bank wskazał w ugodzie, że zamierza sporządzić informację PIT-11 w odniesieniu do kwoty 17 045,19 zł oraz kwoty 103 754,81 zł. Do dnia złożenia niniejszego wniosku Bank nie doręczył Wnioskodawcy informacji PIT-11.

Zdaniem Wnioskodawcy, samo wystawienie przez Bank informacji PIT-11 nie przesądza o powstaniu po stronie Wnioskodawcy zobowiązania podatkowego. Informacja PIT-11 ma charakter informacyjny i odzwierciedla stanowisko podmiotu ją sporządzającego. Nie kreuje ona samodzielnie przychodu podatkowego, jeżeli z przepisów prawa podatkowego oraz rzeczywistego charakteru świadczenia wynika, że dane świadczenie nie podlega opodatkowaniu albo jest objęte zaniechaniem poboru podatku.

Wnioskodawca wnosi zatem o potwierdzenie, że w przypadku doręczenia przez Bank informacji PIT-11 obejmującej kwoty wskazane we wniosku, Wnioskodawca nie będzie zobowiązany do wykazania tych kwot w rocznym zeznaniu podatkowym jako dochodu podlegającego opodatkowaniu, jeżeli Organ potwierdzi, że kwoty te nie stanowią opodatkowanego przychodu albo korzystają z zaniechania poboru podatku.

Dotychczasowa praktyka interpretacyjna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej w podobnych sprawach.

Stanowisko Wnioskodawcy znajduje potwierdzenie w aktualnej praktyce interpretacyjnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej dotyczącej skutków podatkowych ugód zawieranych przez kredytobiorców z bankami w związku z kredytami hipotecznymi indeksowanymi lub denominowanymi do waluty CHF.

W interpretacji indywidualnej z dnia 9 maja 2025 r., nr 0112-KDIL2-1.4011.281.2025.1.KF, Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej analizował sytuację podatnika, który zawarł ugodę z bankiem dotyczącą kredytu hipotecznego we frankach szwajcarskich. Bank wystawił podatnikowi i jego małżonce informację PIT-11, kwalifikując otrzymaną kwotę jako świadczenie. Organ interpretacyjny uznał jednak, że kwota zwrotu otrzymana na podstawie ugody nie spowodowała faktycznego przyrostu majątku podatnika, lecz jedynie wyrównanie wcześniejszego zmniejszenia majątku. W konsekwencji organ wskazał, że otrzymany zwrot środków nie stanowi przychodu w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o PIT, bank nie miał obowiązku wystawienia PIT-11, a po stronie podatnika nie powstał obowiązek zapłaty podatku dochodowego.

Powyższa interpretacja jest szczególnie istotna dla niniejszej sprawy, ponieważ również w przypadku Wnioskodawcy bank zapowiedział wystawienie informacji PIT-11, mimo że wypłacone kwoty pozostają bezpośrednio związane z ugodowym rozliczeniem kredytu mieszkaniowego i mają charakter restytucyjny oraz rozliczeniowy.

Analogiczne stanowisko wynika z interpretacji indywidualnej z dnia 13 marca 2025 r., nr 0112-KDIL2-1.4011.47.2025.1.AK, dotyczącej skutków podatkowych otrzymania kwoty dodatkowej w ramach ugody z bankiem. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał w niej, że kwota dodatkowa wypłacona przez bank w ramach ugody, stanowiąca częściowy zwrot spłaconych wcześniej przez kredytobiorcę rat, nie generuje przychodu podatkowego. Organ podkreślił, że brak jest definitywnego przysporzenia majątkowego, ponieważ wypłata nie zwiększa majątku podatnika w sposób trwały i nieodwracalny, lecz jedynie przywraca wcześniejszy stan majątkowy podatnika.

Interpretacja ta wzmacnia stanowisko Wnioskodawcy w zakresie kwoty 103 754,81 zł, stanowiącej część dodatkowej kwoty ugodowej wskazanej przez bank jako kwota objęta obowiązkiem informacyjnym PIT-11. Podobnie jak w przywołanej interpretacji, kwota ta została wypłacona w ramach rozliczenia kredytu mieszkaniowego i zakończenia sporu dotyczącego abuzywności postanowień umowy kredytu, a nie jako samodzielne świadczenie prowadzące do trwałego wzbogacenia Wnioskodawcy.

W interpretacji indywidualnej z dnia 23 czerwca 2026 r., nr 0112-KDIL2-1.4011.431.2026.1.MB, Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej również analizował skutki podatkowe otrzymania kwoty dodatkowej w związku z podpisaniem ugody bankowej dotyczącej kredytu hipotecznego denominowanego we frankach szwajcarskich. W stanie faktycznym tej sprawy ugoda przewidywała wypłatę dodatkowej kwoty na rzecz kredytobiorców, a bank wskazał możliwość powstania przychodu oraz obowiązków informacyjnych, w tym sporządzenia PIT-11. Organ uznał stanowisko podatników za prawidłowe i wskazał, że kwota dodatkowa nie stanowi przychodu podatkowego, ponieważ jest zwrotem środków wcześniej wpłaconych bankowi, które w wyniku rozliczenia stały się nienależne. Otrzymanie tej kwoty nie powoduje definitywnego przysporzenia majątkowego, lecz rozlicza wcześniejsze świadczenia.

Powyższa interpretacja jest bardzo zbliżona do sytuacji Wnioskodawcy, ponieważ również w niniejszej sprawie bank wypłacił dodatkową kwotę ugodową, jednocześnie zapowiadając wystawienie PIT-11. Sam fakt, że bank przyjmuje ostrożnościowo określoną kwalifikację podatkową i zamierza wystawić PIT-11, nie powinien przesądzać o powstaniu po stronie Wnioskodawcy opodatkowanego przychodu.

Na podobną kwalifikację wskazuje również interpretacja indywidualna z dnia 24 lipca 2025 r., nr 0112-KDIL2-1.4011.587.2025.1.MB. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wskazał w niej, że zwrot nadpłaconych rat i kosztów kredytu frankowego w wyniku ugody z bankiem nie stanowi przychodu podatkowego podlegającego opodatkowaniu PIT, lecz zwrot należności nienależnie pobranych. Organ odróżnił przy tym zwrot świadczeń nienależnie pobranych od odsetek ustawowych za opóźnienie, które mogą stanowić przychód, ale mogą korzystać ze zwolnienia na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o PIT.

Wnioskodawca wskazuje, że kwota 17 045,19 zł określona w ugodzie jako odsetki od nadpłaty nie została wypłacona jako klasyczne odsetki kapitałowe, odsetki od lokaty, rachunku bankowego, obligacji ani innego instrumentu finansowego. Kwota ta pozostaje funkcjonalnie i ekonomicznie związana z rozliczeniem nadpłaty powstałej na tle spornego kredytu mieszkaniowego denominowanego do CHF. W konsekwencji powinna zostać oceniona w kontekście całej ugody jako element restytucyjnego rozliczenia kredytu mieszkaniowego.

Gdyby jednak Organ uznał, że kwota ta stanowi przychód, Wnioskodawca wnosi o ocenę, czy w opisanych okolicznościach nie powinna ona korzystać ze zwolnienia lub zaniechania poboru podatku właściwego dla świadczeń związanych z rozliczeniem kredytu hipotecznego udzielonego na własne cele mieszkaniowe.

W świetle powyższej praktyki interpretacyjnej należy przyjąć, że świadczenia otrzymane przez Wnioskodawcę na podstawie ugody z Bankiem powinny być oceniane przez pryzmat ich rzeczywistego charakteru ekonomicznego. Jeżeli wypłacona kwota stanowi zwrot środków wcześniej wpłaconych przez kredytobiorcę, rozliczenie nadpłat albo element ugodowego zakończenia sporu dotyczącego kredytu mieszkaniowego, to nie dochodzi do powstania definitywnego przysporzenia majątkowego. Tym samym nie powstaje przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Wnioskodawca podkreśla również, że zgodnie z przywołaną praktyką interpretacyjną wystawienie przez Bank informacji PIT-11 nie ma charakteru przesądzającego. PIT-11 jest wyłącznie informacją sporządzaną przez Bank i nie kreuje samodzielnie przychodu podatkowego, jeżeli z prawidłowej kwalifikacji podatkowej świadczenia wynika, że podatnik nie uzyskał definitywnego przysporzenia majątkowego.

Reasumując, zdaniem Wnioskodawcy:

1) kwota 17 045,19 zł, określona w ugodzie jako odsetki od nadpłaty, nie stanowi przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, ponieważ jest elementem rozliczenia spornego kredytu mieszkaniowego denominowanego do CHF;

2) kwota 103 754,81 zł, stanowiąca część dodatkowej kwoty ugodowej, nie stanowi przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, ponieważ jest elementem ugodowego rozliczenia kredytu mieszkaniowego i nie stanowi definitywnego przysporzenia majątkowego;

3) alternatywnie, jeżeli Organ uzna, że którakolwiek z powyższych kwot stanowi przychód, to w okolicznościach niniejszej sprawy powinna ona korzystać z zaniechania poboru podatku dochodowego przewidzianego dla dochodów lub przychodów związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe;

4) samo wystawienie przez Bank informacji PIT-11 nie przesądza o obowiązku wykazania tych kwot w zeznaniu rocznym jako dochodu podlegającego opodatkowaniu, jeżeli prawidłowa kwalifikacja podatkowa prowadzi do wniosku, że kwoty te nie podlegają opodatkowaniu albo są objęte zaniechaniem poboru podatku;

5) stanowisko Wnioskodawcy znajduje potwierdzenie w aktualnej linii interpretacyjnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej dotyczącej ugód frankowych, w szczególności w interpretacjach indywidualnych: 0112-KDIL2-1.4011.281.2025.1.KF, 0112-KDIL2-1.4011.47.2025.1.AK, 0112-KDIL2-1.4011.431.2026.1.MB oraz 0112-KDIL2-1.4011.587.2025.1.MB. Interpretacje te potwierdzają, że zwrot nadpłat, kwoty dodatkowe oraz inne świadczenia restytucyjne wypłacane w ramach ugodowego rozliczenia kredytu frankowego co do zasady nie stanowią przychodu podatkowego, jeżeli nie prowadzą do definitywnego przysporzenia majątkowego po stronie kredytobiorcy.

W uzupełnieniu wniosku Wnioskodawca dodatkowo wskazał, że podtrzymuje wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie skutków podatkowych otrzymania świadczeń pieniężnych wypłaconych przez Bank na podstawie ugody pozasądowej z dnia 15 czerwca 2026 r., tj.:

1) kwoty 17 045,19 zł określonej jako odsetki od nadpłaty,

2) kwoty 103 754,81 zł stanowiącej część dodatkowej kwoty ugodowej.

Wnioskodawca podtrzymuje stanowisko, że kwoty te nie powinny stanowić przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, ponieważ pozostają bezpośrednio związane z ugodowym rozliczeniem kredytu mieszkaniowego denominowanego do CHF oraz nie stanowią definitywnego przysporzenia majątkowego po stronie Wnioskodawcy.

Alternatywnie, w przypadku uznania przez Organ, że którakolwiek z powyższych kwot stanowi przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, Wnioskodawca wnosi o potwierdzenie, że świadczenie to korzysta ze zwolnienia lub zaniechania poboru podatku właściwego dla świadczeń związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest w części prawidłowe i w części nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Reguły dotyczące opodatkowania

Zgodnie z przepisem art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.):

Powołany przepis wyraża tzw. zasadę powszechności opodatkowania. Regułą jest, że każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną podlega opodatkowaniu, wyjątkiem zaś jest sytuacja, gdy dochód opodatkowaniu nie podlega. Wyjątki od omawianej zasady dotyczą:

·      dochodów, które zostały wprost wymienione przez ustawodawcę w art. 21, 52, 52a i 52c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jako zwolnione z podatku oraz

·      dochodów, od których zaniechano poboru podatku w drodze rozporządzenia ministra właściwego do spraw finansów publicznych wydanego na podstawie art. 22 ustawy Ordynacja podatkowa (rozporządzenie takie może być wydane w przypadkach uzasadnionych interesem publicznym lub ważnym interesem podatników).

W myśl art. 9 ust. 1a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Stosownie do art. 9 ust. 2 ww. ustawy:

Jak stanowi art. 11 ust. 1 ww. ustawy:

Z przedstawionych przepisów wynika, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega – co do zasady – każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną. Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę, czemu dał wyraz w art. 11 ust. 1, jako otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Niemniej jednak z definicji tej wywieść można również, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa, jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, niemające charakteru zwrotnego.

O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można więc mówić, w każdej sytuacji, gdy podatnik – czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też gdy na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów – uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.

Wskazać również należy, że dla celów podatkowych przyjmuje się – co znajduje potwierdzenie w orzecznictwie – że pojęcie nieodpłatnego świadczenia, o którym mowa w art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ma szerszy zakres niż w prawie cywilnym. Obejmuje ono bowiem wszystkie zjawiska gospodarcze i zdarzenia prawne, których następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu, lub te wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze, których skutkiem jest nieodpłatne, to jest niezwiązane z kosztami lub inną formą ekwiwalentu, przysporzenie majątku tej osobie, mające konkretny wymiar finansowy.

Źródła przychodów

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych wyraźnie rozróżnia źródła przychodów oraz sposób opodatkowania dochodów z poszczególnych źródeł.

W myśl art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Katalog źródeł przychodów jest katalogiem zamkniętym. Ustawodawca „zamknął” ten katalog dzięki wprowadzeniu kategorii „innych źródeł”, czyli źródeł przychodów innych niż wymienione w art. 10 ust. 1 pkt 1-8b ww. ustawy. W sytuacji, gdy dane przysporzenie podatnika ma charakter przychodu i nie mieści się w żadnej z kategorii wskazanych w art. 10 ust. 1 pkt 1-8b ww. ustawy, jest przypisywane do źródła z art. 10 ust. 1 pkt 9. Rozwiązanie to jest jednym z elementów gwarantujących realizację zasady powszechności opodatkowania.

Stosownie do art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności”, wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.

Skutki podatkowe otrzymania kwot z tytułu zawarcia ugody z bankiem, tj. kwoty odsetek wchodzącej w skład kwoty zwrotu oraz części dodatkowej kwoty ugodowej

Jak stanowi art. 917 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795):

Powołana definicja ugody pozwala wyróżnić elementy konstrukcyjne tej instytucji. Po pierwsze, zauważyć należy, że umowa ta może być zawarta wyłącznie w sytuacji, gdy między stronami stosunku prawnego istnieje niepewność albo spór, co do roszczeń wynikających z tego stosunku. Po drugie, celem zawarcia ugody jest uchylenie tej niepewności lub sporu. Wreszcie po trzecie, strony dążą do osiągnięcia celu przez wzajemne ustępstwa. Tak więc nieodłącznym elementem ugody są wzajemne ustępstwa stron. W literaturze przedmiotu podkreśla się, że z ustępstwem mamy do czynienia, gdy ktoś rezygnuje z jakiegoś warunku, wymagania, zmniejsza swoje żądania czy też odstępuje od nich. Ustępstwa mogą polegać m.in. na zrzeczeniu się uprawnień czy też zarzutów, zaciąganiu zobowiązań, obniżeniu świadczenia itp.

Zarówno w doktrynie jak i w orzecznictwie podkreśla się szczególną przyczynę prawną ugody. Oznacza to, że ugoda nie tworzy nowego stosunku prawnego, a jedynie odnosi się do istniejącego stosunku prawnego stanowiącego podstawę powództwa, a tym samym podstawę zawarcia ugody. W doktrynie prezentowany jest również pogląd, zgodnie z którym kauzalność ugody przejawia się w określeniu zarzutów, którymi mogą się posłużyć strony po zawarciu ugody. Tak więc ugoda jest czynnością, realizowaną w drodze wzajemnych ustępstw stron, zmierzającą do uchylenia niepewności co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnienia ich wykonania albo uchylenia sporu istniejącego lub mogącego powstać.

Z kolei instytucja kredytu uregulowana została przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 38 ze zm.).

Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy:

Podkreślić należy, że otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się natomiast w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem, kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Jak wynika z zacytowanych wyżej przepisów, opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega – co do zasady – każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną.

W związku z wypłatą przez Bank wskazanych w ugodzie kwot, tj. kwoty odsetek wchodzącej w skład kwoty zwrotu oraz części dodatkowej kwoty ugodowej, wyjaśniam, że zgodnie z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę, czemu dał wyraz w art. 11 ust. 1, jako otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Niemniej jednak z definicji tej wywieść można również, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa, jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, nie mające charakteru zwrotnego.

O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można więc mówić w każdej sytuacji, gdy podatnik, czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też gdy na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów, uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.

Z opisu sprawy wynika, że na podstawie zawartej z Bankiem … lipca 2008 r. umowy kredytowej Bank wypłacił Panu kwotę kredytu w łącznej kwocie 76 355,31 CHF, co według przeliczenia wskazanego w dokumentach bankowych i ugodzie odpowiadało kwocie 153 820,34 zł. W dniu 15 czerwca 2026 r. zawarł Pan z Bankiem ugodę pozasądową, w której zobowiązał się m.in. do wypłaty na Pana rzecz kwoty odsetek w wysokości 17 045,19 zł wchodzącej w skład kwoty zwrotu w wysokości 162 171,23 zł oraz części dodatkowej kwoty ugodowej w wysokości 103 754,81 zł. Do dnia zawarcia ugody dokonał Pan spłaty rat kapitałowo-odsetkowych w łącznej wysokości: 106 903,52 zł oraz 61 490,81 CHF. Kwoty te obejmują spłaty dokonane tytułem rat kapitałowo-odsetkowych związanych z kredytem mieszkaniowym. Dodatkowo, według zaświadczenia Banku dotyczącego historii spłaty kredytu, w zestawieniu bankowym wykazano spłaty w następujących kategoriach:

-     spłacony kapitał: 76 355,31 CHF,

-     spłacone odsetki: 18 153,79 CHF,

-     spłacone odsetki skapitalizowane: 134,95 CHF,

-     spłacone odsetki karne: 6,41 CHF.

W zaświadczeniu Banku wskazano również kwoty spłat przeliczone na PLN w odniesieniu do spłat, dla których Bank dokonywał takiego przeliczenia. Dokonane przez Pana spłaty rat kapitałowo-odsetkowych przewyższyły wysokość zaciągniętego kredytu, tj. suma spłat dokonanych przez Pana w okresie wykonywania umowy, z uwzględnieniem spłat w PLN oraz CHF, przewyższyła wartość udostępnionego kapitału kredytu. Właśnie z tego względu w ugodzie Bank rozpoznał nadpłatę i zobowiązał się do wypłaty na Pana rzecz kwoty określonej jako zwrot/nadpłata.

Odnosząc się do skutków podatkowych otrzymania wskazanej w ugodzie kwoty odsetek w wysokości 17 045,19 zł, zauważyć należy, że w analizowanej sprawie wskazał Pan, iż z zawartej ugody wynika, że kwota 162 171,23 zł, w której skład weszły m.in. odsetki w wysokości 17 045,19 zł, została wypłacona jako zwrot na Pana rzecz w ramach rozliczenia kredytu. Ww. kwota została wypłacona w związku z rozliczeniem spłaconego kredytu tak, jakby od daty zawarcia umowy był kredytem złotowym oprocentowanym według zasad wskazanych w ugodzie. W tym zakresie świadczenie ma charakter zwrotu nadpłaty wynikającej z ponownego rozliczenia umowy kredytu. Kwota 162 171,23 zł została ustalona jako kwota zwrotu/nadpłaty wynikająca z ugodowego rozliczenia kredytu mieszkaniowego denominowanego do CHF. Celem jej wypłaty było zakończenie sporu dotyczącego abuzywności postanowień umowy kredytu oraz rozliczenie świadczeń spełnianych przez Pana na rzecz Banku w okresie wykonywania umowy. Kwota 162 171,23 zł stanowi zwrot środków uprzednio spłaconych przez Pana do Banku, z uwzględnieniem wartości udostępnionego kredytu i sposobu rozliczenia przyjętego przez strony w ugodzie. W ocenie Wnioskodawcy kwota 162 171,23 zł stanowi zwrot środków wpłaconych do Banku tytułem spłaty kredytu, które w wyniku ugodowego ponownego rozliczenia zobowiązań kredytowych stały się nienależne Bankowi. Kwota ta nie stanowi dodatkowego przysporzenia majątkowego ponad kwoty uiszczane tytułem spłaty kredytu oraz nie jest wynagrodzeniem za odstąpienie przez Pana od dochodzenia roszczeń wobec Banku na drodze sądowej. Jest to kwota rozliczeniowa, wynikająca z ugodowego przeliczenia i rozliczenia spłaconego kredytu. Kwota ta stanowi element restytucyjnego rozliczenia kredytu i zwrotu nadpłaty wynikającej z ugody. Wchodząca w jej skład kwota 17 045,19 zł została w ugodzie określona jako odsetki od nadpłaty ustalonej w ramach ugodowego rozliczenia kredytu. Kwota ta pozostaje funkcjonalnie związana z nadpłatą wynikającą z rozliczenia kredytu mieszkaniowego. Jednocześnie z treści ugody nie wynika, aby kwota ta została określona jako odsetki ustawowe za opóźnienie. Ugoda odrębnie przewiduje możliwość naliczenia odsetek za opóźnienie jedynie na wypadek, gdyby Bank nie dokonał zapłaty kwoty wynikającej z ugody w terminie 21 dni od dnia zawarcia ugody. Zatem, kwota 17 045,19 zł nie została w ugodzie opisana jako odsetki ustawowe za opóźnienie, lecz jako odsetki od nadpłaty w ramach ugodowego rozliczenia kredytu. Ponadto wskazał Pan, że z treści ugody nie wynika, aby kwota 17 045,19 zł została określona jako odsetki z art. 481 § 1 Kodeksu cywilnego (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795). Kwota ta została określona jako odsetki od nadpłaty, będące elementem rozliczenia kredytu na podstawie ugody.

Odnosząc się również do skutków podatkowych otrzymania wskazanej w ugodzie części dodatkowej kwoty ugodowej w wysokości 103 754,81 zł wchodzącej w skład wypłaconej Panu dodatkowej kwoty ugodowej w wysokości 151 139,94 zł, zauważyć należy, że w analizowanej sprawie wskazał Pan, iż dodatkowa kwota ugodowa została ustalona jako element globalnego, ugodowego zakończenia sporów sądowych dotyczących umowy kredytu. W związku z wypłatą ww. dodatkowej kwoty ugodowej Bank wskazał w ugodzie, że w związku z wypłatą części tej kwoty, tj. 103 754,81 zł, po stronie Banku ciąży obowiązek sporządzenia informacji PIT-11. Kwota 103 754,81 zł została ustalona jako część dodatkowej kwoty ugodowej wypłaconej w ramach całościowego, ugodowego zakończenia sporów dotyczących umowy kredytu mieszkaniowego denominowanego do CHF. Kwota ta pozostaje bezpośrednio związana z rozliczeniem spornego stosunku prawnego wynikającego z umowy kredytu, w szczególności z kwestionowanymi przez Pana postanowieniami dotyczącymi denominacji kredytu do CHF, zasad przeliczeń walutowych oraz ważności umowy kredytu. Ponadto wskazał Pan, że kwota 103 754,81 zł stanowi element globalnego rozliczenia świadczeń związanych z kredytem mieszkaniowym. Ekonomicznie pozostaje ona związana ze środkami uprzednio wpłaconymi przez Pana do Banku w związku z wykonywaniem umowy kredytu oraz z roszczeniami dochodzonymi w sporze sądowym. Sama ugoda nie przypisuje kwoty 103 754,81 zł do konkretnych rat lub konkretnych płatności dokonanych przez Pana na rzecz Banku. Kwota ta została oznaczona jako część dodatkowej kwoty ugodowej. Ponadto, kwota 103 754,81 zł − jak Pan wskazał − jest elementem ugodowego rozliczenia spornego kredytu mieszkaniowego i pozostaje w bezpośrednim związku z wcześniejszymi świadczeniami Pana na rzecz Banku. Nie jest to kwota wypłacona w oderwaniu od umowy kredytu, lecz część całościowego porozumienia mającego zakończyć spory wynikające z wykonywania umowy kredytu i kwestionowania jej postanowień. Pana zdaniem, kwota 103 754,81 zł nie stanowi dodatkowego przysporzenia majątkowego w sensie podatkowym. Kwota ta nie została wypłacona w związku z działalnością gospodarczą, najmem, inwestowaniem kapitału lub jakimkolwiek innym źródłem zarobkowania. Została wypłacona wyłącznie w związku z ugodowym zakończeniem sporu dotyczącego kredytu mieszkaniowego i rozliczeniem skutków wykonywania umowy kredytu denominowanego do CHF. Wskazał Pan, że kwota ta ma charakter restytucyjny, rozliczeniowy i kompensacyjny, a nie charakter definitywnego przysporzenia majątkowego. Ww. kwota nie jest wynagrodzeniem za odstąpienie od dochodzenia roszczeń wobec Banku na drodze sądowej. Kwota ta została wypłacona jako element całościowego rozliczenia ugodowego związanego ze sporną umową kredytu mieszkaniowego. Źródłem wypłaty ww. kwoty był spór dotyczący rozliczenia umowy kredytu oraz świadczeń spełnianych przez Pana na rzecz Banku.

Zatem, otrzymanie odsetek w wysokości 17 045,19 zł wchodzących w skład kwoty zwrotu oraz części dodatkowej kwoty ugodowej w wysokości 103 754,81 zł z tytułu zawarcia 15 czerwca 2026 r. ugody z Bankiem dotyczącej kredytu zaciągniętego … lipca 2008 r., nie spowodowała po Pana stronie – jak Pan wskazał − dodatkowego przysporzenia majątkowego. Wypłata powyższych kwot jest dla Pana neutralna podatkowo.

Podsumowując, w analizowanej sprawie wypłata przez Bank ww. kwot, będących przedmiotem Pana pytań, nie spowodowała u Pana powstania przychodu w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, klasyfikowanego do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ww. ustawy, podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. W konsekwencji, nie będzie Pan miał obowiązku zapłaty podatku dochodowego od wypłaconych przez Bank ww. kwot. Dlatego nie ma Pan obowiązku ujmować w zeznaniu rocznym, uwzględnionych w sporządzonym przez Bank PIT-11 kwot, tj. kwoty odsetek w wysokości 17 045,19 zł wchodzącej w skład kwoty zwrotu oraz części dodatkowej kwoty ugodowej odsetek w wysokości 103 754,81 zł, wypłaconych na podstawie ugody.

W związku z alternatywnym wskazaniem przez Pana we własnym stanowisku, że w sytuacji rozpoznania przez Organ przychodu po Pana stronie z tytułu otrzymanych kwot, będących przedmiotem Pana pytań, wypłata ww. kwot powinna korzystać z zaniechania poboru podatku przewidzianego dla określonych dochodów lub przychodów związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe, wskazuję, że z uwagi na to, że przedmiotowe kwoty nie stanowią dla Pana przychodu, to nie można w ogóle mówić o zastosowaniu do nich zaniechania poboru podatku. Zaniechanie poboru podatku może mieć bowiem zastosowanie wyłącznie w sytuacji, w której dochodzi do powstania przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia.

Procedura wydawania indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego nie podlega regułom przewidzianym dla postępowania podatkowego, czy kontrolnego. Organ wydający interpretacje opiera się wyłącznie na opisie stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku – nie prowadzi postępowania dowodowego. Postępowanie w sprawie wydania interpretacji indywidualnej ma na celu wyjaśnienie wątpliwości co do sposobu zastosowania przepisów prawa podatkowego materialnego do określonego stanu faktycznego. Przedmiotem interpretacji wydanej na podstawie art. 14b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.) jest sam przepis prawa. Rolą postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów podatkowych nie jest ustalanie stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego), stanowi to bowiem domenę ewentualnego postępowania podatkowego. To na podatniku ciąży obowiązek udowodnienia w toku tego postępowania okoliczności faktycznych, z których wywodzi on dla siebie korzystne skutki prawne. Organ nie prowadzi postępowania dowodowego, ograniczając się do analizy okoliczności podanych we wniosku. W stosunku do tych okoliczności wyraża swoje stanowisko, które zawsze musi być jednak ustosunkowaniem się do poglądu (stanowiska) prezentowanego w danej sprawie przez wnioskodawcę. Jeżeli zatem, przedstawiony we wniosku stan faktyczny będzie różnił się od występującego w rzeczywistości, wówczas wydana interpretacja nie będzie Pana chroniła w zakresie rzeczywiście zaistniałego stanu faktycznego.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego .... Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.