0113-KDIPT2-2.4011.466.2026.2.KR
Skutki odpłatnego zniesienia współwłasności - nabycie udziału w nieruchomości mieszkalnej w wyniku planowanej umowy zniesienia współwłasności.
Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe
Szanowny Panie,
stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
3 maja 2026 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku dochodowego od osób fizycznych. Uzupełnił go Pan pismem z 4 maja 2026 r. oraz – w odpowiedzi na wezwanie – pismem z 16 czerwca 2026 r.
Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
Jest Pan współwłaścicielem nieruchomości mieszkalnej nabytej wspólnie z drugą osobą (dalej: „Współwłaściciel”). Nieruchomość została nabyta częściowo ze środków własnych (wkład własny), a częściowo z kredytu hipotecznego, za który obie strony ponoszą odpowiedzialność jako współkredytobiorcy.
W trakcie posiadania nieruchomości:
· Współwłaściciel poniósł nakłady finansowe na nieruchomość w wysokości około (…) zł, w tym: przelewy bankowe w kwocie około (…) zł oraz ośrodki pieniężne przekazane w gotówce w kwocie około (…) zł, np. wydatki gotówkowe na prace wykończeniowe, zakup materiałów.
· Pozostałe koszty związane z kredytem oraz utrzymaniem nieruchomości ponosił Pan.
Strony planują dokonać zniesienia współwłasności nieruchomości w ten sposób, że:
· Przejmie Pan całość własności nieruchomości.
· Przejmie Pan również całość zobowiązania kredytowego.
· Dokona Pan na rzecz Współwłaściciela spłaty w kwocie około (…) zł. Kwota ta odpowiada poniesionym przez Współwłaściciela nakładom finansowym, z uwzględnieniem ich częściowego braku udokumentowania (np. wydatki gotówkowe na prace wykończeniowe). Strony nie zamierzają dokonywać rozliczenia w oparciu o aktualną wartość rynkową nieruchomości, lecz wyłącznie w oparciu o poniesione nakłady.
Uzupełnienie zdarzenia przyszłego
W piśmie złożonym 16 czerwca 2026 r., stanowiącym uzupełnienie wniosku, udzielił Pan następujących odpowiedzi na zadane w wezwaniu pytania:
1) jaka jest forma prawna nieruchomości mieszkalnej nabytej przez Pana wspólnie z drugą osobą (Współwłaścicielem) (np. spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego, lokal mieszkalny stanowiący odrębną nieruchomość, prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej, własność budynku mieszkalnego wraz z gruntem, (inny – jaki?))?
Odpowiedź: Nieruchomość mieszkalna nabyta przez Pana wspólnie z drugą osobą stanowi lokal mieszkalny wraz z przynależną komórką lokatorską oraz miejscem postojowym w garażu podziemnym.
2) kiedy (podać datę) nabył Pan wspólnie z drugą osobą ww. nieruchomość mieszkalną?
Odpowiedź: Wskazaną nieruchomość mieszkalną nabył Pan wspólnie z drugą osobą na podstawie aktu notarialnego z dnia 26 marca 2025 r.
3) jaki udział (podać wielkość) w ww. nieruchomości mieszkalnej Pan posiada, a jaki udział posiada druga osoba (Współwłaściciel)?
Odpowiedź: Posiada Pan udział wynoszący 1/2 w prawie własności ww. nieruchomości mieszkalnej. Druga osoba (Współwłaściciel, posiada udział wynoszący 1/2 w prawie własności ww. nieruchomości mieszkalnej.
4) prosimy wskazać przewidywaną/przybliżoną datę zniesienia współwłasności ww. nieruchomości mieszkalnej?
Odpowiedź: Przewidywana/przybliżona data zniesienia współwłasności ww. nieruchomości mieszkalnej to 1 września 2026 r. Data ta ma charakter orientacyjny i może ulec zmianie z przyczyn organizacyjnych, w szczególności z uwagi na czas potrzebny na uzyskanie interpretacji indywidualnej oraz dokonanie czynności notarialnych.
5) na mocy jakiego dokumentu nastąpi ww. zniesienie współwłasności; czy nastąpi na podstawie aktu notarialnego?
Odpowiedź: Zniesienie współwłasności nastąpi na podstawie aktu notarialnego obejmującego umowę zniesienia współwłasności nieruchomości.
6) czy kredyt hipoteczny, o którym mowa we wniosku, został zaciągnięty przez kredytobiorców, tj. Pana i drugą osobę, w banku lub spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, mających siedzibę w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego albo Konfederacji Szwajcarskiej? Kiedy (podać datę) został zaciągnięty ww. kredyt?
Odpowiedź: Kredyt hipoteczny, o którym mowa we wniosku, został zaciągnięty przez Pana oraz Współwłaściciela w (…) Kredyt został zaciągnięty w dniu 5 maja 2025 r.
7) czy z umowy kredytowej wynikało, że wszyscy kredytobiorcy (Pan wraz z drugą osobą) odpowiadają solidarnie za wynikające z niej zadłużenie?
Odpowiedź: Z umowy kredytowej wynikało, że wszyscy kredytobiorcy, tj. Pan oraz Współwłaściciel, odpowiadają solidarnie za zadłużenie wynikające z umowy kredytu hipotecznego.
8) na jakiej podstawie i warunkach zostanie zwolniona druga osoba (Współwłaściciel) z obowiązku świadczenia w postaci spłaty zadłużenia wobec banku, który udzielił ww. kredytu hipotecznego? Czy przejęcie przez Pana długu wynikającego z ww. kredytu hipotecznego nastąpi za wiedzą i zgodą banku i zostanie potwierdzone przez bank w drodze zmiany umowy kredytu (np. aneks do umowy kredytowej)?
Odpowiedź: Druga osoba została już zwolniona z obowiązku świadczenia w postaci spłaty zadłużenia wobec banku, który udzielił kredytu hipotecznego. Zwolnienie nastąpiło za wiedzą i zgodą banku oraz zostało potwierdzone aneksem do umowy kredytowej. W wyniku tej czynności zobowiązanie kredytowe zostało przeniesione na Pana a Współwłaściciel został zwolniony z długu wobec banku.
9) czy przeniesienie przysługującego udziału drugiej osobie (Współwłaścicielowi) w ww. nieruchomości mieszkalnej na Pana rzecz nastąpi w zamian za przejęcie przez Pana długu wynikającego z ww. kredytu zaciągniętego przez drugą osobę (zwolnienie drugiej osoby z długu/wystąpienie z umowy kredytowej)? Czy taki zapis będzie wynikał z aktu notarialnego?
Odpowiedź: Przeniesienie przysługującego Współwłaścicielowi udziału w prawie własności ww. nieruchomości mieszkalnej na Pana rzecz nastąpi w związku z dokonanym już przejęciem przez Pana zobowiązania kredytowego oraz zwolnieniem Współwłaściciela z długu wobec banku. W akcie notarialnym dotyczącym zniesienia współwłasności strony zamierzają wskazać, że przeniesienie udziału następuje w ramach wzajemnego rozliczenia stron, obejmującego przejęcie przez Pana zobowiązania kredytowego oraz rozliczenie nakładów i kosztów poniesionych przez Współwłaściciela.
10) czy warunkiem zwolnienia drugiej osoby (Współwłaściciela) z zobowiązania kredytowego wobec banku poprzez jego spłatę przez Pana będzie przekazanie na Pana rzecz udziału w prawie własności do ww. nieruchomości mieszkalnej, poprzez zawarcie umowy zniesienia współwłasności?
Odpowiedź: Warunkiem zwolnienia Współwłaściciela z zobowiązania kredytowego wobec banku było przejęcie przez Pana całości zobowiązania kredytowego, za zgodą banku. Zgodnie z ustaleniami stron, po zwolnieniu Współwłaściciela z długu wobec banku ma nastąpić przeniesienie na Pana udziału Współwłaściciela w prawie własności ww. nieruchomości mieszkalnej poprzez zawarcie umowy zniesienia współwłasności w formie aktu notarialnego.
11) czy warunkiem przeniesienia przez drugą osobę (Współwłaściciela) udziału w prawie własności do ww. nieruchomości mieszkalnej na Pana rzecz, poprzez zawarcie umowy zniesienia współwłasności, będzie również dokonanie przez Pana na rzecz drugiej osoby spłaty w kwocie (…) zł?
Odpowiedź: Warunkiem przeniesienia przez Współwłaściciela udziału w prawie własności ww. nieruchomości mieszkalnej na Pana rzecz, poprzez zawarcie umowy zniesienia współwłasności, będzie również dokonanie przez Pana na rzecz Współwłaściciela spłaty w kwocie (…) zł. Kwota ta stanowi rozliczenie poniesionych przez Współwłaściciela kosztów i nakładów związanych z nabyciem oraz wykończeniem nieruchomości.
12) czy Pan oraz druga osoba (Współwłaściciel) uwzględnią ustaloną kwotę spłaty jako świadczenie ekwiwalentne odpowiadające zbywanemu przez drugą osobę udziałowi w ww. prawie własności do nieruchomości mieszkalnej – zwolnienie drugiej osoby z długu z tytułu kredytu hipotecznego? Czy taki zapis będzie wynikał z aktu notarialnego?
Odpowiedź: Strony uwzględnią ustaloną kwotę spłaty oraz przejęcie przez Pana zobowiązania kredytowego jako elementy wzajemnego rozliczenia stron związanego ze zniesieniem współwłasności nieruchomości. W akcie notarialnym strony zamierzają wskazać, że przeniesienie udziału Współwłaściciela na Pana rzecz następuje w związku z rozliczeniem obejmującym przejęcie przez Pana zobowiązania kredytowego oraz zapłatę kwoty (…) zł tytułem rozliczenia poniesionych przez Współwłaściciela kosztów i nakładów.
13) czy łączna wartość świadczenia Pana wobec drugiej osoby (Współwłaściciela), tj. spłata w kwocie (…) zł oraz zobowiązanie do spłaty kredytu, będzie odpowiadać wartości rynkowej udziału w prawie własności ww. nieruchomości mieszkalnej?
Odpowiedź: Łączna wartość Pana świadczenia wobec Współwłaściciela, tj. ekwiwalentny zwrot kwoty (…) zł oraz przejęcie przez Pana zobowiązania kredytowego, została ustalona przez strony jako ekonomiczne rozliczenie udziału Współwłaściciela z uwzględnieniem poniesionych przez niego kosztów i nakładów oraz istniejącego obciążenia kredytowego nieruchomości. Ustalona kwota (…) zł nie obejmuje nakładów poniesionych przez Pana ponad udział Współwłaściciela ani rat kredytu spłacanych przez Pana, lecz odnosi się do rozliczenia kwot faktycznie poniesionych przez Współwłaściciela. Kwota rozliczenia nie została ustalona jako aktualna nieobciążona wartość rynkowa udziału w nieruchomości, lecz jako wartość odpowiadająca rzeczywistym kosztom i nakładom poniesionym przez Współwłaściciela, z uwzględnieniem tego, że nieruchomość była finansowana kredytem hipotecznym, a zobowiązanie kredytowe zostało przejęte przez Pana. W ocenie stron, przy uwzględnieniu wkładu własnego, nakładów na wykończenie oraz pozostającego zobowiązania kredytowego, ustalona kwota odpowiada ekonomicznej wartości rozliczanego udziału Współwłaściciela.
Pytanie (przeformułowane w uzupełnieniu wniosku)
Czy w opisanym zdarzeniu przyszłym, w związku z nabyciem przez Pana udziału Współwłaściciela w nieruchomości mieszkalnej w drodze umowy zniesienia współwłasności zawartej w formie aktu notarialnego, za spłatą na rzecz Współwłaściciela kwoty (…) zł oraz przy uwzględnieniu przejęcia przez Pana zobowiązania kredytowego dotyczącego tej nieruchomości, po Pana stronie jako podatnika podatku dochodowego od osób fizycznych powstanie przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, w szczególności na podstawie art. 10 ust. 1 pkt 8 albo art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?
Pana stanowisko w sprawie (ostatecznie sformułowane w uzupełnieniu wniosku)
W Pana ocenie, w opisanym zdarzeniu przyszłym, w związku z nabyciem przez Pana udziału Współwłaściciela w nieruchomości mieszkalnej w drodze umowy zniesienia współwłasności, za spłatą na rzecz Współwłaściciela kwoty (…) zł oraz przy uwzględnieniu przejęcia przez Pana zobowiązania kredytowego dotyczącego tej nieruchomości, po Pana stronie jako podatnika podatku dochodowego od osób fizycznych nie powstanie przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Przede wszystkim, w opisanej sytuacji nie dokonuje Pan odpłatnego zbycia nieruchomości ani udziału w nieruchomości. Przeciwnie, w wyniku planowanej umowy zniesienia współwłasności nabędzie Pan udział Współwłaściciela w nieruchomości mieszkalnej. Z tego względu po Pana stronie nie powstanie przychód ze źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ponieważ przepis ten dotyczy przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości, udziału w nieruchomości albo określonych praw majątkowych, a nie nabycia udziału w nieruchomości.
W Pana ocenie, po Pana stronie nie powstanie również przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Nabycie udziału Współwłaściciela nie będzie miało charakteru nieodpłatnego ani częściowo nieodpłatnego przysporzenia. Zdarzenie będzie miało charakter odpłatnego i ekwiwalentnego rozliczenia pomiędzy współwłaścicielami. W ramach tego rozliczenia dokona Pan na rzecz Współwłaściciela spłaty w kwocie (…) zł, a ponadto przejął Pan na siebie zobowiązanie kredytowe dotyczące nieruchomości, w związku z czym Współwłaściciel został zwolniony z długu wobec banku. Kwota (…) zł została ustalona jako rozliczenie kosztów i nakładów faktycznie poniesionych przez Współwłaściciela w związku z nabyciem oraz wykończeniem nieruchomości. Kwota ta nie obejmuje nakładów poniesionych przez Pana ponad udział Współwłaściciela ani rat kredytu spłacanych przez Pana, lecz odnosi się do rozliczenia kwot faktycznie poniesionych przez Współwłaściciela. W konsekwencji, planowane zniesienie współwłasności nie spowoduje po Pana stronie definitywnego, nieodpłatnego przysporzenia majątkowego. Będzie ono prowadziło do nabycia przez Pana udziału w nieruchomości w zamian za określone świadczenia z Pana strony, tj. zapłatę kwoty (…) zł oraz przejęcie ciężaru zobowiązania kredytowego.
Mając powyższe na uwadze, uważa Pan, że w opisanym zdarzeniu przyszłym po Pana stronie nie powstanie przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, ani na podstawie art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ani na podstawie art. 11 ust. 1 tej ustawy.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Podstawową zasadą obowiązującą w przepisach ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.) jest zasada powszechności opodatkowania, która wyrażona została w art. 9 ust. 1 tej ustawy.
Zgodnie z jego treścią:
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
Treść przepisu wskazuje, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlegają wszelkiego rodzaju dochody uzyskane przez podatnika, z wyjątkiem tych, które zostały enumeratywnie wymienione w katalogu zwolnień przedmiotowych zawartym w ww. ustawie albo od których zaniechano poboru podatku.
Źródła przychodów zostały określone przez ustawodawcę w art. 10 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. I tak zgodnie z ww. przepisem:
Źródłami przychodów są:
1) stosunek służbowy, stosunek pracy, w tym spółdzielczy stosunek pracy, członkostwo w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub innej spółdzielni zajmującej się produkcją rolną, praca nakładcza, emerytura lub renta;
2) działalność wykonywana osobiście;
3) pozarolnicza działalność gospodarcza;
4) działy specjalne produkcji rolnej;
5) (uchylony)
6) najem, podnajem, dzierżawa, poddzierżawa oraz inne umowy o podobnym charakterze, w tym również dzierżawa, poddzierżawa działów specjalnych produkcji rolnej oraz gospodarstwa rolnego lub jego składników na cele nierolnicze albo na prowadzenie działów specjalnych produkcji rolnej, z wyjątkiem składników majątku związanych z działalnością gospodarczą;
7) kapitały pieniężne i prawa majątkowe, w tym odpłatne zbycie praw majątkowych innych niż wymienione w pkt 8 lit. a-c;
8) odpłatne zbycie, z zastrzeżeniem ust. 2:
a) nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,
b) spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,
c) prawa wieczystego użytkowania gruntów,
d) innych rzeczy,
- jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w lit. a-c - przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, a innych rzeczy - przed upływem pół roku, licząc od końca miesiąca, w którym nastąpiło nabycie; w przypadku zamiany okresy te odnoszą się do każdej z osób dokonującej zamiany;
8a) działalność prowadzona przez zagraniczną jednostkę kontrolowaną;
8b) niezrealizowane zyski, o których mowa w art. 30da;
9) inne źródła.
Przychody z poszczególnych źródeł przychodów i zasady ich ustalania zostały uregulowane w art. 12-20 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Stosownie zaś do treści art. 11 ust. 1 ww. ustawy:
Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
Dla celów podatkowych przyjmuje się – co znajduje potwierdzenie w orzecznictwie – że pojęcie nieodpłatnego świadczenia ma szerszy zakres niż w prawie cywilnym. Obejmuje ono bowiem wszystkie zjawiska gospodarcze i zdarzenia prawne, których następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu, lub te wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze, których skutkiem jest nieodpłatne, to jest niezwiązane z kosztami lub inną formą ekwiwalentu, przysporzenie majątku tej osobie, mające konkretny wymiar finansowy.
Z kolei w myśl art. 20 ust. 1 ww. ustawy:
Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.
Z przytoczonych przepisów wynika, że jeżeli odpłatne zbycie nieruchomości i praw majątkowych, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, następuje przed upływem 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie i nie zostaje dokonane w wykonywaniu działalności gospodarczej stanowi źródło przychodu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ww. ustawy.
Zauważyć należy, że ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych, jak również inne akty prawne, nie zawierają definicji „odpłatnego zbycia” rzeczy lub praw. W celu ustalenia znaczenia tych terminów należy więc posłużyć się wykładnią językową.
Charakterystyczną cechą odpłatnego zbycia jest ekwiwalentność świadczeń stron, przy czym świadczenia stron względem siebie nie muszą mieć tego samego wymiaru ekonomicznego, ustalanego według kryteriów obiektywnych. Wskazać należy, że odpłatne czynności prawne charakteryzują się tym, że każda ze stron uzyskuje jakąś korzyść majątkową (niekoniecznie w postaci pieniężnej). Cechą umów odpłatnych jest to, że świadczenie jednej strony umowy znajduje swój odpowiednik w świadczeniu drugiej strony. Jest to sytuacja, gdy każda ze stron umowy uzyskuje ekwiwalent (równoważnik) dla świadczenia własnego. Nie dochodzi więc w takim przypadku do sytuacji, gdy tylko jedna ze stron odnosi korzyść z dokonanego świadczenia, a świadczenie zbywcy nie odbywa się kosztem uszczuplenia własnego majątku.
W myśl art. 155 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795 ze zm.):
Umowa sprzedaży, zamiany, darowizny, przekazania nieruchomości lub inna umowa zobowiązująca do przeniesienia własności rzeczy co do tożsamości oznaczonej przenosi własność na nabywcę, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej albo że strony inaczej postanowiły.
Tym samym określenie „zbycie” odnosi się do wszystkich przypadków przeniesienia własności, nie ogranicza się wyłącznie do sprzedaży, czy zamiany, lecz ma zastosowanie do wszystkich czynności prawnych, których skutkiem jest przeniesienie prawa własności do całej rzeczy lub udziału. Pod pojęciem „odpłatnego zbycia” należy rozumieć każde zdarzenie i każdą czynność prawną, w wyniku których dochodzi do przeniesienia prawa własności nieruchomości (lub udziału w niej) za wynagrodzeniem. Przy czym wynagrodzenie można określić nie tylko w pieniądzu, ale także poprzez inne określenie jego wartości, np. zwolnienie z długu, czy potrącenie wzajemnych wymagalnych wierzytelności. Zatem pod pojęciem „odpłatne zbycie” należy rozumieć nie tylko sprzedaż, ale każdą czynność prawną, w wyniku której dochodzi do przeniesienia prawa własności nieruchomości, jej części lub udziału w niej za odpłatnością (niekoniecznie w formie gotówkowej), a więc co do zasady również zniesienie współwłasności, w następstwie którego współwłaściciel nieruchomości w zamian za nabycie udziału w tej nieruchomości przejmuje dług czy dokonuje spłaty.
Zgodnie z art. 195 ustawy Kodeks cywilny:
Własność tej samej rzeczy może przysługiwać niepodzielnie kilku osobom (współwłasność).
Jak wynika z art. 210 § 1 ustawy Kodeks cywilny:
Każdy ze współwłaścicieli może żądać zniesienia współwłasności. Uprawnienie to może być wyłączone przez czynność prawną na czas nie dłuższy niż lat pięć. Jednakże w ostatnim roku przed upływem zastrzeżonego terminu dopuszczalne jest jego przedłużenie na dalsze lat pięć; przedłużenie można ponowić.
Powyższe zniesienie może nastąpić poprzez:
· podział rzeczy wspólnej – każdy ze współwłaścicieli może żądać, ażeby zniesienie współwłasności nastąpiło przez podział rzeczy wspólnej, chyba że podział byłby sprzeczny z przepisami ustawy lub ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem rzeczy albo że pociągałby za sobą istotną zmianę rzeczy lub znaczne zmniejszenie jej wartości (art. 211 ustawy Kodeks cywilny);
· podział z wyrównaniem udziałów, spłatą lub dopłatą – jeżeli zniesienie współwłasności następuje na mocy orzeczenia sądu, wartość poszczególnych udziałów może być wyrównana przez dopłaty pieniężne. Przy podziale gruntu sąd może obciążyć poszczególne części potrzebnymi służebnościami gruntowymi (art. 212 § 1 ustawy Kodeks cywilny); w przypadku, gdy rzecz, która nie daje się podzielić, może być przyznana stosownie do okoliczności jednemu ze współwłaścicieli z obowiązkiem spłaty pozostałych albo sprzedana stosownie do przepisów kodeksu postępowania cywilnego (art. 212 § 2 ustawy Kodeks cywilny).
W myśl art. 519 § 1 ustawy Kodeks cywilny:
Osoba trzecia może wstąpić na miejsce dłużnika, który zostaje z długu zwolniony (przejęcie długu).
Zgodnie z art. 519 § 2 ustawy Kodeks cywilny:
Przejęcie długu może nastąpić:
1) przez umowę między wierzycielem a osobą trzecią za zgodą dłużnika; oświadczenie dłużnika może być złożone którejkolwiek ze stron;
2) przez umowę między dłużnikiem a osobą trzecią za zgodą wierzyciela; oświadczenie wierzyciela może być złożone którejkolwiek ze stron; jest ono bezskuteczne, jeżeli wierzyciel nie wiedział, że osoba przejmująca dług jest niewypłacalna.
Stosownie do art. 521 § 1 ustawy Kodeks cywilny:
Jeżeli skuteczność umowy o przejęcie długu zależy od zgody dłużnika, a dłużnik zgody odmówił, umowę uważa się za niezawartą.
Jak stanowi art. 521 § 2 ustawy Kodeks cywilny:
Jeżeli skuteczność umowy o przejęcie długu zależy od zgody wierzyciela, a wierzyciel zgody odmówił, strona, która według umowy miała przejąć dług, jest odpowiedzialna względem dłużnika za to, że wierzyciel nie będzie od niego żądał spełnienia świadczenia.
Zgodnie natomiast z art. 523 ustawy Kodeks cywilny:
Jeżeli w umowie o przeniesienie własności nieruchomości nabywca zobowiązał się zwolnić zbywcę od związanych z własnością długów, poczytuje się w razie wątpliwości, że strony zawarły umowę o przejęcie tych długów przez nabywcę.
Z przedstawionego we wniosku opisu zdarzenia przyszłego wynika, że jest Pan współwłaścicielem nieruchomości mieszkalnej (lokalu mieszkalnego wraz z przynależną komórką lokatorską oraz miejscem postojowym w garażu podziemnym) nabytej wspólnie z drugą osobą (Współwłaścicielem) na podstawie aktu notarialnego z dnia 26 marca 2025 r. w udziałach wynoszących po 1/2 w prawie własności ww. nieruchomości mieszkalnej. Nieruchomość została nabyta częściowo ze środków własnych (wkład własny), a częściowo z kredytu hipotecznego zaciągniętego 5 maja 2025 r. przez Pana oraz Współwłaściciela, za który Pan oraz Współwłaściciel, odpowiadają solidarnie za zadłużenie wynikające z umowy kredytu hipotecznego. W trakcie posiadania nieruchomości Współwłaściciel poniósł nakłady finansowe na nieruchomość w wysokości około (…) zł, w tym: przelewy bankowe w kwocie około (…) zł oraz ośrodki pieniężne przekazane w gotówce w kwocie około (…) zł, np. wydatki gotówkowe na prace wykończeniowe, zakup materiałów. Pozostałe koszty związane z kredytem oraz utrzymaniem nieruchomości ponosił Pan. Pan i Współwłaściciel planujecie (przewidywana/przybliżona data 1 września 2026 r.) dokonać zniesienia współwłasności nieruchomości na podstawie aktu notarialnego w ten sposób, że przejmie Pan całość własności nieruchomości, przejmie również całość zobowiązania kredytowego i dokona na rzecz Współwłaściciela spłaty w kwocie około (…) zł. Przeniesienie przysługującego Współwłaścicielowi udziału w prawie własności ww. nieruchomości mieszkalnej na Pana rzecz nastąpi w związku z dokonanym już przejęciem przez Pana zobowiązania kredytowego oraz zwolnieniem Współwłaściciela z długu wobec banku. Zwolnienie nastąpiło za wiedzą i zgodą banku oraz zostało potwierdzone aneksem do umowy kredytowej. W wyniku tej czynności zobowiązanie kredytowe zostało przeniesione na Pana a Współwłaściciel został zwolniony z długu wobec banku. Warunkiem zwolnienia Współwłaściciela z zobowiązania kredytowego wobec banku było przejęcie przez Pana całości zobowiązania kredytowego, za zgodą banku. Zgodnie z ustaleniami Pana i Współwłaściciela, po zwolnieniu Współwłaściciela z długu wobec banku ma nastąpić przeniesienie na Pana udziału Współwłaściciela w prawie własności ww. nieruchomości mieszkalnej poprzez zawarcie umowy zniesienia współwłasności w formie aktu notarialnego. Warunkiem przeniesienia przez Współwłaściciela udziału w prawie własności ww. nieruchomości mieszkalnej na Pana rzecz, poprzez zawarcie umowy zniesienia współwłasności, będzie również dokonanie przez Pana na rzecz Współwłaściciela spłaty w kwocie (…) zł. Kwota ta stanowi rozliczenie poniesionych przez Współwłaściciela kosztów i nakładów związanych z nabyciem oraz wykończeniem nieruchomości. Pan i Współwłaściciel uwzględnią ustaloną kwotę spłaty oraz przejęcie przez Pana zobowiązania kredytowego jako elementy wzajemnego rozliczenia stron związanego ze zniesieniem współwłasności nieruchomości. W akcie notarialnym strony zamierzają wskazać, że przeniesienie udziału Współwłaściciela na Pana rzecz następuje w związku z rozliczeniem obejmującym przejęcie przez Pana zobowiązania kredytowego oraz zapłatę kwoty (…) zł tytułem rozliczenia poniesionych przez Współwłaściciela kosztów i nakładów. Łączna wartość Pana świadczenia wobec Współwłaściciela, tj. ekwiwalentny zwrot kwoty (…) zł oraz przejęcie przez Pana zobowiązania kredytowego, została ustalona przez strony jako ekonomiczne rozliczenie udziału Współwłaściciela z uwzględnieniem poniesionych przez niego kosztów i nakładów oraz istniejącego obciążenia kredytowego nieruchomości. Ustalona kwota (…) zł odnosi się do rozliczenia kwot faktycznie poniesionych przez Współwłaściciela. Kwota rozliczenia nie została ustalona jako aktualna nieobciążona wartość rynkowa udziału w nieruchomości, lecz jako wartość odpowiadająca rzeczywistym kosztom i nakładom poniesionym przez Współwłaściciela, z uwzględnieniem tego, że nieruchomość była finansowana kredytem hipotecznym, a zobowiązanie kredytowe zostało przejęte przez Pana. W ocenie Pana i Współwłaściciela przy uwzględnieniu wkładu własnego, nakładów na wykończenie oraz pozostającego zobowiązania kredytowego, ustalona kwota odpowiada ekonomicznej wartości rozliczanego udziału Współwłaściciela.
W rozpatrywanej zatem sprawie przeniesienie udziału w nieruchomości mieszkalnej na drugiego współwłaściciela w zamian za zwolnienie i przejęcie długu (przejęcie zobowiązania kredytowego) oraz spłatę, jest więc odpłatnym zbyciem tego udziału, natomiast dla osoby, która w zamian za otrzymany udział z tego długu zwalnia i dokonuje spłaty, jest nabyciem tego udziału.
Reasumując, w przedmiotowej sprawie należy stwierdzić, że w przedstawionym przez Pana zdarzeniu przyszłym nie wystąpi źródło przychodu, które generowałoby obowiązek podatkowy w podatku dochodowym od osób fizycznych. Nabędzie Pan udział w nieruchomości mieszkalnej, podczas gdy źródłem przychodu w podatku dochodowym od osób fizycznych jest m.in. odpłatne zbycie określone w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Podkreślić zatem należy jeszcze raz, że użyty w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych termin „nabycie” oznacza każde przeniesienie na nabywcę własności rzeczy lub prawa w ramach spadku, innej jednostronnej czynności, na podstawie aktu prawnego, umowy sprzedaży, zamiany, darowizny lub innej umowy zobowiązującej do przeniesienia własności. Tak więc jednym ze sposobów nabycia nieruchomości lub praw majątkowych jest nabycie własności nieruchomości lub praw majątkowych w zamian za zwolnienie i przejęcie długu.
Niemniej jednak nabycie przez Pana udziału w nieruchomości mieszkalnej w zamian za zwolnienie i przejęcie długu (przejęcie zobowiązania kredytowego) oraz spłatę pozostanie dla Pana neutralne z punktu widzenia podatku dochodowego od osób fizycznych. W zawartym w art. 10 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych katalogu źródeł przychodów nie wymieniono bowiem odpłatnego nabycia nieruchomości, rzeczy lub praw, z czym będziemy mieli do czynienia w przedstawionej sytuacji, jako sytuacji, z którą wiąże się powstanie przychodu.
Nabycie to nie będzie także świadczeniem nieodpłatnym, o którym mowa w art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, stąd też zdarzenie to nie spowoduje dla Pana powstania przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
Z treści wniosku wynika, że w akcie notarialnym strony zamierzają wskazać, że przeniesienie udziału Współwłaściciela na Pana rzecz następuje w związku z rozliczeniem obejmującym przejęcie przez Pana zobowiązania kredytowego oraz zapłatę kwoty (…) zł tytułem rozliczenia poniesionych przez Współwłaściciela kosztów i nakładów. Łączna wartość Pana świadczenia wobec Współwłaściciela, tj. ekwiwalentny zwrot kwoty (…) zł oraz przejęcie przez Pana zobowiązania kredytowego, została ustalona przez strony jako ekonomiczne rozliczenie udziału Współwłaściciela z uwzględnieniem poniesionych przez niego kosztów i nakładów oraz istniejącego obciążenia kredytowego nieruchomości. W ocenie stron, przy uwzględnieniu wkładu własnego, nakładów na wykończenie oraz pozostającego zobowiązania kredytowego, ustalona kwota odpowiada ekonomicznej wartości rozliczanego udziału Współwłaściciela.
Zatem, nie uzyska Pan żadnej korzyści majątkowej kosztem innego podmiotu, gdyż nabywając udział w nieruchomości mieszkalnej przejmie zobowiązanie kredytowe ciążące na zbywającym (Współwłaścicielu) i dokona spłaty na rzecz zbywającego. Nabędzie zatem wprawdzie prawo własności udziału 1/2 w nieruchomości mieszkalnej, ale w zamian przejmie od zbywcy zobowiązanie do spłaty kredytu hipotecznego i dokona spłaty kwoty (…) zł. Nabycie nie będzie miało więc charakteru nieodpłatnego lub częściowo nieodpłatnego świadczenia przysporzenia w Pana majątku. To zaś oznacza, że w podatku dochodowym od osób fizycznych odpłatne nabycie udziału w nieruchomości mieszkalnej nie jest źródłem przychodów.
Mając na uwadze obowiązujące przepisy oraz przedstawione zdarzenie przyszłe należy stwierdzić, że w omawianej sprawie po Pana stronie nie powstanie przychód z tytułu nabycia udziału w nieruchomości mieszkalnej w wyniku planowanej umowy zniesienia współwłasności w podatku dochodowym od osób fizycznych.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pan przedstawił i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.
Organ podkreśla, że procedura wydawania indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego nie podlega regułom przewidzianym dla postępowania podatkowego, czy kontrolnego. Organ wydający interpretacje opiera się wyłącznie na opisie stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku. Postępowanie w sprawie wydania interpretacji indywidualnej ma na celu wyjaśnienie wątpliwości co do sposobu zastosowania przepisów prawa podatkowego materialnego do określonego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Przedmiotem interpretacji wydanej na podstawie art. 14b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.) jest sam przepis prawa. Rolą postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów podatkowych nie jest ustalanie stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego), stanowi to bowiem domenę ewentualnego postępowania podatkowego. To na podatniku ciąży obowiązek udowodnienia w toku tego postępowania okoliczności faktycznych, z których wywodzi on dla siebie korzystne skutki prawne. Organ nie prowadzi postępowania dowodowego, ograniczając się do analizy okoliczności podanych we wniosku. W stosunku do tych okoliczności wyraża swoje stanowisko, które zawsze musi być jednak ustosunkowaniem się do poglądu (stanowiska) prezentowanego w danej sprawie przez wnioskodawcę. Jeżeli zatem, przedstawione we wniosku zdarzenie przyszłe będzie różniło się od występującego w rzeczywistości, wówczas wydana interpretacja nie będzie chroniła Pana w zakresie przedstawionego zdarzenia przyszłego. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu opisu sprawy przedstawionego we wniosku, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
Rozliczaj podatki zgodnie z przepisami — w programie TaxMachine
Interpretacje pomagają zrozumieć przepisy; TaxMachine pomaga je zastosować w praktyce — prowadzi księgi, liczy podatki i generuje deklaracje, a stawki, druki i przepisy aktualizuje na bieżąco.
- ✓ Księga przychodów i rozchodów, ryczałt oraz pełna księgowość
- ✓ Faktury i e-faktury KSeF, JPK_V7 i JPK_KR
- ✓ PIT, CIT, VAT i inne deklaracje + wysyłka e-Deklaracje z pobraniem UPO
- ✓ Środki trwałe i amortyzacja, płace i ZUS
- ✓ Automatyczne aktualizacje stawek, druków i przepisów