0113-KDIPT2-2.4011.368.2026.2.MK
Brak możliwości zastosowania zwolnienia przedmiotowego do otrzymanego odszkodowania - ugoda pozasądowa.
Interpretacja indywidualna – stanowisko nieprawidłowe
Szanowna Pani,
stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest nieprawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
25 marca 2026 r. wpłynął Pani wniosek z 23 marca 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełniła go Pani pismem z 7 maja 2026 r. (data wpływu 12 maja 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego
… lipca 2024 r. robiąc zakupy w sklepie … w …, Wnioskodawczyni uległa wypadkowi. Przez zaniedbanie obsługi sklepu, Wnioskodawczyni niefortunnie upadła, doznając bardzo skomplikowanego urazu - złamania nasady dalszej kości promieniowej lewej, oderwania wyrostka łykciowatego kości łokciowej lewej. Uraz ten skutkował koniecznością wykonania skomplikowanego zabiegu chirurgicznego, jak również rehabilitacji oraz wyłączenia Wnioskodawczyni z aktywnego życia zawodowego na okres 6 miesięcy. Wnioskodawczyni doznała również znacznego uszczerbku na zdrowiu w postaci niepełnosprawnej ręki lewej, co będzie odczuwała do końca życia.
Wnioskodawczyni wystąpiła do firmy … o odszkodowanie. Po wielu perypetiach oraz propozycjach ze strony …, 5 grudnia 2024 r. została zawarta ugoda, na podstawie której została wypłacona na rachunek bankowy kwota 7 000 zł (siedem tysięcy zł) oraz kwota 3 000 zł (trzy tysiące zł) na kartę podarunkową. W lutym br. Wnioskodawczyni otrzymała od … PIT-11, dotyczący zawartej ugody przedsądowej. Wnioskodawczyni prosi o rozstrzygnięcie kwestii odprowadzenia przez Nią podatku dochodowego. Jako osoba poszkodowana w tej sprawie Wnioskodawczyni uważa, że ten koszt powinna ponieść firma … .
W uzupełnieniu wniosku Wnioskodawczyni wskazała, że w dniu … lipca 2024 r. około godziny 19:05 Wnioskodawczyni udała się na zakupy do sklepu … . Podczas przebywania na stoisku poślizgnęła się na podłodze. W wyniku poślizgnięcia straciła równowagę i upadła. Bezpośrednio po upadku zaczęła odczuwać silny ból ręki. Pracownice sklepu udzieliły Wnioskodawczyni doraźnej pomocy, podały lód oraz zabezpieczony został monitoring ze sklepu. Świadkiem zdarzenia była również inna klientka sklepu, która z zawodu jest rehabilitantką. Po obejrzeniu ręki Wnioskodawczyni wskazała, że mogło dojść do złamania, ponieważ palec był nienaturalnie ruchomy.
Ręka została zabezpieczona, a następnego dnia Wnioskodawczyni zgłosiła się na Szpitalny Oddział Ratunkowy. Następnie kontynuowała leczenie szpitalne. W dniu 2 sierpnia 2024 r. Wnioskodawczyni przeszła operację, podczas której założono Jej m.in. dwie blachy oraz sześć śrub.
Wypadek spowodował poważne konsekwencje zdrowotne. Wnioskodawczyni przebywała na zwolnieniu lekarskim przez około sześć miesięcy, tj. od końca 27 lipca 2024 r. do 1 marca 2025 r. Lekarze wskazywali, że proces leczenia nie został jeszcze całkowicie zakończony i że dalsze zwolnienie mogłoby być zasadne, jednak ze względów życiowych Wnioskodawczyni zdecydowała się wrócić do aktywności zawodowej. Po leczeniu Wnioskodawczyni została skierowana na rehabilitację. Czas oczekiwania na rehabilitację finansowaną ze środków publicznych wynosił około dwóch miesięcy, dlatego z uwagi na utrzymujący się ból, Wnioskodawczyni zdecydowała się korzystać z prywatnych zabiegów rehabilitacyjnych, w tym kąpieli leczniczych oraz masaży.
Do dnia dzisiejszego Wnioskodawczyni odczuwa skutki wypadku. Ręka nadal wymaga rehabilitacji, a uraz wpływa na codzienne funkcjonowanie Wnioskodawczyni. Wypadek spowodował ból, ograniczenia ruchowe, konieczność leczenia operacyjnego, długotrwałą niezdolność do pracy oraz konieczność ponoszenia dodatkowych kosztów związanych z leczeniem i rehabilitacją.
Pytanie
Czy opisana sytuacja podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych?
Pani stanowisko w sprawie
Według Wnioskodawczyni, działając jako podatnik podatku dochodowego od osób fizycznych, Wnioskodawczyni wnosi o uwzględnienie poniższych wyjaśnień i odstąpienie od opodatkowania świadczenia w kwocie 10 000 zł otrzymanego od … na podstawie ugody z dnia 5 grudnia 2024 r., jako świadczenia o charakterze odszkodowawczym/zadośćuczynienia za szkodę na osobie i wynikłą z niej szkodę majątkową. Na terenie obiektu handlowego … w …, doszło do zdarzenia polegającego na upadku Wnioskodawczyni jako klientki sklepu. W wyniku tego zdarzenia Wnioskodawczyni doznała uszkodzenia ciała/rozstroju zdrowia, wymagającego leczenia specjalistycznego.
W związku z powyższym, Wnioskodawczyni zawarła z … porozumienie/ugodę, na mocy którego spółka zobowiązała się wypłacić Wnioskodawczyni kwotę 7 000 zł w gotówce oraz kwotę 3000 zł w formie bonu do wykorzystania w sklepach sieci, tytułem całkowitego zaspokojenia roszczeń Wnioskodawczyni związanych z ww. zdarzeniem.
Z tytułu wypłaty świadczenia … wystawił Wnioskodawczyni informację PIT-11, w której w poz. 99 wykazano przychód z innych źródeł pod nazwą „Ugoda”, w łącznej wysokości 10 000 zł.
Na dzień sporządzania pisma w dalszym ciągu Wnioskodawczyni ponosi koszty leczenia będące bezpośrednim następstwem zdarzenia z dnia 26 lipca 2024 r. Zgodnie z informacją lekarza kierującego z dnia 17 grudnia 2024 r., Wnioskodawczyni nadal wymaga leczenia w poradni specjalistycznej chirurgii urazowo ortopedycznej.
Zdarzenie, do którego doszło na terenie sklepu, stanowi typowy przykład szkody na osobie w rozumieniu art. 444 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (dalej: „KC”).
Zgodnie z tym przepisem, w razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia naprawienie szkody obejmuje wszelkie wynikłe z tego powodu koszty, w tym koszty leczenia oraz inne konieczne wydatki, a w razie trwałych następstw - odpowiednią rentę (art. 444 Kodeksu cywilnego; ... Kodeks cywilny Komentarz Aktualizowany, redakcja: Nazaruk Piotr, Lex 2024 art. 444 i art. 445).
Świadczenie wypłacone Wnioskodawczyni przez … ma zatem charakter kompensacyjny i służy naprawieniu rzeczywistej szkody majątkowej (kosztów leczenia, dodatkowych wydatków) oraz szkody niemajątkowej (cierpienia fizyczne i psychiczne) wynikłych z uszkodzenia ciała/rozstroju zdrowia. Zadośćuczynienie pieniężne pełni przede wszystkim funkcję kompensacyjną ma złagodzić doznaną krzywdę oraz umożliwić przywrócenie możliwie zbliżonego stanu zdrowia i sytuacji życiowej (art. 21 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).
W sprawie Wnioskodawczyni koszty leczenia i rehabilitacji nie zakończyły się w momencie wypłaty świadczenia przez …, lecz trwają nadal, co potwierdza dokumentacja medyczna, w szczególności informacja lekarza kierującego, wskazująca na konieczność dalszego leczenia specjalistycznego.
Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej: „u.p.d.o.f”) wolne od podatku są m.in.:
art. 21 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f. - otrzymane odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych, z enumeratywnie wskazanymi wyjątkami w lit. a-g;
art. 21 ust. 1 pkt 3b u.p.d.o.f. - inne odszkodowania lub zadośćuczynienia otrzymane na podstawie wyroku lub ugody sądowej (z włączeniami dotyczącymi działalności gospodarczej oraz utraconych korzyści);
art. 21 ust. 1 pkt 3c u.p.d.o.f. - odszkodowania w postaci renty przyznane na podstawie przepisów prawa cywilnego w razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia, gdy utracono zdolność do pracy, zwiększyły się potrzeby lub zmniejszyły widoki powodzenia na przyszłość. W doktrynie podkreśla się, że celem tych zwolnień jest ochrona kompensacyjnego charakteru odszkodowań i zadośćuczynień, tak aby świadczenia te nie były dodatkowo uszczuplane przez ciężary podatkowe. Dotyczy to w szczególności świadczeń wypłacanych w razie uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia, gdy zwiększają się potrzeby życiowe poszkodowanego (koszty leczenia, rehabilitacji, opieki) albo zmniejszają się jego możliwości zarobkowe.
Wnioskodawczyni zdaje sobie sprawę, że art. 21 ust. 1 pkt 3 lit. g u.p.d.o.f., wprost wyłącza ze zwolnienia „odszkodowania wynikające z zawartych umów lub ugód innych niż ugody sądowe”.
Z tego powodu przedmiotowe świadczenie zostało zakwalifikowane jako przychód z innych źródeł i wykazane w informacji PIT-11.
Niemniej jednak Wnioskodawczyni zwraca uwagę, że w Jej sytuacji mamy do czynienia nie z dowolną „ugodą umowną”, ale z realizacją odpowiedzialności odszkodowawczej za szkodę na osobie na zasadach określonych w art. 444 KC, tj. za koszty leczenia i uszczerbek na zdrowiu.
Mając na uwadze powyższe, Wnioskodawczyni wnosi o uwzględnienie kompensacyjnego charakteru otrzymanego świadczenia zarówno w części pieniężnej (7 000 zł), jak i w części bonowej (3 000 zł) jako odszkodowania i zadośćuczynienia za szkodę na osobie, w tym za nadal ponoszone koszty leczenia w poradni chirurgii urazowo ortopedycznej.
Ponadto Wnioskodawczyni wnosi o zastosowanie możliwie najbardziej prokonstytucyjnej i proobywatelskiej wykładni art. 21 ust. 1 u.p.d.o.f., uwzględniającej, że ustawowe zwolnienia mają chronić osoby, które doznały uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia, przed dodatkowymi ciężarami podatkowymi nakładanymi na świadczenia służące pokryciu kosztów leczenia i rehabilitacji oraz że ponoszone przez Wnioskodawczynię koszty leczenia i rehabilitacji nadal przekraczają możliwości Jej budżetu domowego, a opodatkowanie świadczenia od … prowadzi do faktycznego zmniejszenia kompensaty szkody, jaką miało ono zrekompensować.
Wnioskodawczyni wnosi o odstąpienie w ramach uznania administracyjnego i indywidualnego podejścia do sprawy od żądania dopłaty podatku od przedmiotowego świadczenia, z uwagi na szczególne okoliczności sprawy oraz stan zdrowia Wnioskodawczyni i sytuację majątkową.
Wnioskodawczyni podkreśla, że świadczenie otrzymane od … nie wzbogaciło Jej w sensie ekonomicznym, lecz jedynie w części pokryło koszty leczenia i zadośćuczyniło za krzywdę, którą nadal odczuwa i która wymaga dalszego leczenia. W tym znaczeniu opodatkowanie tego świadczenia pozostaje w sprzeczności z kompensacyjnym charakterem odszkodowania za szkodę na osobie przewidzianego w art. 444 KC oraz z ratio zwolnień przewidzianych w art. 21 ust. 1 pkt 3-3c u.p.d.o.f.
Wnioskodawczyni wnosi o uwzględnienie wyjaśnień przy ocenie skutków podatkowych świadczenia otrzymanego od …, indywidualne potraktowanie Jej sprawy z uwzględnieniem aktualnego stanu zdrowia, ponoszonych kosztów leczenia oraz kompensacyjnego charakteru otrzymanego świadczenia oraz odstąpienie od dochodzenia dopłaty podatku w zależności od stanu sprawy.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z generalną zasadą powszechności opodatkowania, wyrażoną w art. 9 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 226 ze zm.):
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlegają zatem wszelkie dochody osiągane przez podatnika, z wyjątkiem tych dochodów, które zostały enumeratywnie wymienione przez ustawodawcę jako zwolnione z podatku, bądź od których zaniechano poboru podatku w drodze rozporządzenia.
Stosownie do treści art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
W myśl art. 10 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy:
Źródłami przychodów są: stosunek służbowy, stosunek pracy, w tym spółdzielczy stosunek pracy, członkostwo w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub innej spółdzielni zajmującej się produkcją rolną, praca nakładcza, emerytura lub renta;
Natomiast w świetle art. 12 ust. 1 cytowanej ustawy:
Za przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy uważa się wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężną świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło finansowania tych wypłat i świadczeń, a w szczególności: wynagrodzenia zasadnicze, wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki, nagrody, ekwiwalenty za niewykorzystany urlop i wszelkie inne kwoty niezależnie od tego, czy ich wysokość została z góry ustalona, a ponadto świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika, jak również wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych.
Użyty powyżej zwrot „w szczególności” oznacza, że wymienione kategorie przychodów zostały wskazane jedynie przykładowo. Przychodem ze stosunku pracy i stosunków pokrewnych są więc wszelkiego rodzaju wypłaty i świadczenia skutkujące u podatnika powstaniem przysporzenia majątkowego, mające swoje źródło w łączącym pracownika z pracodawcą stosunku pracy lub stosunku pokrewnym.
Wskazać należy, że odszkodowanie stanowi – co do zasady – przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Nie oznacza to jednak, że wszystkie odszkodowania są opodatkowane. Niektóre z nich, wymienione w katalogu zwolnień przedmiotowych określonym w art. 21 ust. 1 ww. ustawy, korzystają ze zwolnienia od podatku. Jednakże należy podkreślić, że korzystanie z każdej preferencji podatkowej, w tym zwolnienia od podatku, jest możliwe wyłącznie w sytuacji, gdy spełnione są wszelkie przesłanki określone w przepisie stanowiącym podstawę prawną danej preferencji.
Ustawa o podatku dochodowym nie zawiera definicji pojęcia odszkodowania czy zadośćuczynienia, tym nie mniej rozumienie tych pojęć nie może odbiegać od ich znaczenia przyjętego w systemie prawa cywilnego. Wiele pojęć z katalogu zwolnień przedmiotowych nie zostało zdefiniowanych w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych – nie może to jednak oznaczać dowolności w ich rozumieniu i stosowania wykładni rozszerzającej, przy czym oczywistym jest, że aby uniknąć takiej dowolności, kryteria rozumienia tych pojęć, niezdefiniowanych w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych, muszą mieć w pierwszej kolejności charakter kryteriów ustawowych.
Odwołując się do prawa cywilnego stwierdzić należy, że świadczenie odszkodowawcze to najogólniej świadczenie mające na celu naprawienie wyrządzonej szkody. Szkodą jest uszczerbek, jakiego doznał poszkodowany wbrew jego woli we wszelkiego rodzaju dobrach przez prawo chronionych. Chodzi więc zarówno o uszczerbek majątkowy, jak i niemajątkowy. Uszczerbek niemajątkowy jest określany terminem „krzywda”. Pod tym pojęciem należy rozumieć wszelkie negatywne przeżycia człowieka wyrażające się zarówno w cierpieniu fizycznym, jak i psychicznym, wywołane czynem niedozwolonym. Do naprawienia krzywdy odnosi się termin „zadośćuczynienie”, natomiast „odszkodowanie” wiąże się z naprawieniem uszczerbku majątkowego.
W ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 2024 r. poz. 1061 ze zm.), świadczenie odszkodowawcze wynika głównie z tytułu odpowiedzialności deliktowej (art. 415 i następne) lub odpowiedzialności kontraktowej (art. 471 i następne), a co za tym idzie jest następstwem czynu niedozwolonego lub niewykonania, bądź nienależytego wykonania zobowiązania.
Odszkodowania otrzymane na podstawie wyroku lub ugody sądowej mogą korzystać ze zwolnienia z art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Zgodnie z treścią art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Wolne od podatku dochodowego są otrzymane odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw lub aktów administracyjnych wydanych na podstawie tych przepisów, oraz otrzymane odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z postanowień układów zbiorowych pracy, innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów lub statutów, o których mowa w art. 9 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz.U. z 2023 r. poz. 1465), z wyjątkiem:
a) określonych w prawie pracy odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia umowy o pracę,
b) odpraw pieniężnych wypłacanych na podstawie przepisów o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników,
c) odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia funkcjonariuszom pozostającym w stosunku służbowym,
d) odszkodowań przyznanych na podstawie przepisów o zakazie konkurencji,
e) odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą,
f) odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzeniem działów specjalnych produkcji rolnej, z których dochody są opodatkowane według skali, o której mowa w art. 27 ust. 1, lub na zasadach, o których mowa w art. 30c,
g) odszkodowań wynikających z zawartych umów lub ugód innych niż ugody sądowe.
Natomiast zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 3b ww. ustawy:
Wolne od podatku dochodowego są inne odszkodowania lub zadośćuczynienia otrzymane na podstawie wyroku lub ugody sądowej do wysokości określonej w tym wyroku lub tej ugodzie, z wyjątkiem odszkodowań lub zadośćuczynień:
a) otrzymanych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą,
b) dotyczących korzyści, które podatnik mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.
Zastosowanie zwolnienia z art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wymaga łącznego spełnienia następujących warunków:
1) otrzymane świadczenie musi być odszkodowaniem lub zadośćuczynieniem,
2) odszkodowanie lub zadośćuczynienie musi być przyznane na podstawie:
a) ustawy,
b) przepisów wykonawczych do ustawy,
c) układów zbiorowych pracy lub innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów lub statutów, o których mowa w art. 9 § 1 ustawy Kodeks pracy,
3) wysokość bądź zasady ustalania odszkodowania lub zadośćuczynienia muszą wprost wynikać z ww. aktów,
4) nie mogą zachodzić wyłączenia, o jakich mowa w lit. a)-g) art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Stosownie do art. 444 § 1 ustawy Kodeks cywilny:
W razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia naprawienie szkody obejmuje wszelkie wynikłe z tego powodu koszty. Na żądanie poszkodowanego zobowiązany do naprawienia szkody powinien wyłożyć z góry sumę potrzebną na koszty leczenia, a jeżeli poszkodowany stał się inwalidą, także sumę potrzebną na koszty przygotowania do innego zawodu.
Z przepisu art. 444 § 2 i § 3 Kodeksu cywilnego wynika, że:
Jeżeli poszkodowany utracił całkowicie lub częściowo zdolność do pracy zarobkowej albo jeżeli zwiększyły się jego potrzeby lub zmniejszyły widoki powodzenia na przyszłość, może on żądać od zobowiązanego do naprawienia szkody odpowiedniej renty.
Jeżeli w chwili wydania wyroku szkody nie da się dokładnie ustalić, poszkodowanemu może być przyznana renta tymczasowa.
W myśl natomiast art. 445 § 1 ww. ustawy:
W wypadkach przewidzianych w artykule poprzedzającym sąd może przyznać poszkodowanemu odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę.
Należy zauważyć, że przepis art. 444 § 1 Kodeksu cywilnego, nie normuje wysokości odszkodowania lub zasad jego ustalania, a przedmiotowe odszkodowanie zostało otrzymane przez Panią na podstawie ugody pozasądowej.
Zwolnieniem określonym w art. 21 ust. 1 pkt 3 objęte są tylko odszkodowania (zadośćuczynienia), których wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw lub aktów administracyjnych wydanych na podstawie tych przepisów, oraz otrzymane odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z postanowień układów zbiorowych pracy, innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów lub statutów, o których mowa w art. 9 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy, z wyjątkiem odszkodowań wymienionych w lit. a)-g) zacytowanego przepisu. To oznacza, że zwolnieniem tym nie są objęte wszystkie odszkodowania (zadośćuczynienia), a tylko te, których wysokość lub zasady ustalania zostały określone wprost w stosowanych przepisach prawa, z wyjątkiem enumeratywnie wymienionych kategorii odszkodowań (zadośćuczynień).
Ustawodawca konsekwentnie wyłączył z katalogu zwolnień przepisem art. 21 ust. 1 pkt 3 lit. g) zadośćuczynienia/odszkodowania, które zostały otrzymane na podstawie zawartej pomiędzy stronami umowy lub ugody pozasądowej, nawet w sytuacji, gdy ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw.
Powyższe potwierdza orzecznictwo sądów administracyjnych; m.in. w prawomocnym wyroku z 3 lipca 2012 r., sygn. akt I SA/Gl 1113/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyjaśnił, że z brzmienia art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wynika jednoznacznie, że wypłacone odszkodowanie (zadośćuczynienie) korzysta ze zwolnienia w sytuacji, gdy spełnione są łącznie dwa warunki: jego wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw oraz że podstawą jego przyznania nie jest zawarta umowa lub ugoda (inna niż ugoda sądowa).
W przypadku gdy wysokość lub zasady ustalania odszkodowania nie wynikają wprost z odrębnych ustaw lub aktów wykonawczych wydanych na podstawie tych odrębnych ustaw, a podstawą ich otrzymania jest wyrok lub ugoda sądowa, wówczas odszkodowanie takie korzysta ze zwolnienia od podatku dochodowego od osób fizycznych, z wyjątkiem odszkodowań wymienionych w art. 21 ust. 1 pkt 3b lit. a) i b) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Zadośćuczynienie, podobnie jak odszkodowanie, nie korzysta ze zwolnienia podatkowego, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 3 oraz pkt 3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jeżeli wynika ono z umowy lub ugody innej niż ugoda sądowa.
Zatem już sama okoliczność zawarcia ugody pozasądowej – stosownie do art. 21 ust. 1 pkt 3 lit. g) oraz art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych – wyklucza zwolnienie od opodatkowania otrzymanej kwoty. Ponadto wysokość zadośćuczynienia, które Pani otrzymała nie wynika z żadnej ustawy, ani aktu wykonawczego, tylko z porozumienia stron sporu.
W uzupełnieniu wniosku odpowiadając na pytania Organu nie wskazała Pani, że zawarta ugoda ma charakter ugody sądowej. Ponadto, nie wskazała Pani na podstawie jakich przepisów została ustalona wysokość przyznanego Pani jednorazowego świadczenia (kwota 7 000 zł w gotówce oraz kwota 3000 zł w formie bonu do wykorzystania w sklepach sieci).
Na podstawie przywołanego przez Panią art. 21 ust. 1 pkt 3c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Wolne od podatku dochodowego są odszkodowania w postaci renty przyznane na podstawie przepisów prawa cywilnego w razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia, otrzymane przez poszkodowanego, który utracił całkowicie lub częściowo zdolność do pracy zarobkowej albo którego potrzeby zwiększyły się lub widoki powodzenia na przyszłość zmniejszyły, oraz odszkodowania w postaci renty przyznane na podstawie przepisów prawa cywilnego w razie spowodowania śmierci poszkodowanego, otrzymane przez osoby uprawnione, o których mowa w art. 446 § 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2024 r. poz. 1061 i 1237), a także miesięczne świadczenia na zapewnienie środków utrzymania, o których mowa w art. 7533 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 1568 i 1841).
Ww. zwolnienie obejmuje zatem odszkodowania:
· mające postać renty;
· otrzymane na podstawie przepisów prawa cywilnego;
· otrzymane w przypadku uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia;
· otrzymane przez poszkodowanego, który utracił całkowicie lub częściowo zdolność do pracy zarobkowej, albo zwiększyły się jego potrzeby lub zmniejszyły widoki powodzenia na przyszłość.
W konsekwencji, skoro podstawą przyznania Pani kwoty za wypadek w sklepie jest zawarta ugoda pozasądowa, wówczas takie świadczenie nie podlega zwolnieniu określonemu w art. 21 ust. 1 pkt 3 oraz 3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W przedstawionej sprawie nie znajdzie zastosowania także powołany przez Panią art. 21 ust. 1 pkt 3c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Otrzymując przedmiotowe świadczenie uzyskała Pani przysporzenie majątkowe skutkujące powstaniem przychodu z innych źródeł, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w związku z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, od którego należy odprowadzić podatek dochodowy od osób fizycznych.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia.
Procedura wydawania indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego nie podlega regułom przewidzianym dla postępowania podatkowego, czy kontrolnego. Wydając interpretacje opieram się wyłącznie na opisie stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku – nie prowadzę postępowania dowodowego. Przedmiotem interpretacji wydanej na podstawie art. 14b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622) jest sam przepis prawa. Rolą postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów podatkowych nie jest ustalanie stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego), stanowi to bowiem domenę ewentualnego postępowania podatkowego.
Organ informuje, że wydając interpretację w trybie art. 14b § 1 ustawy Ordynacja podatkowa nie przeprowadza postępowania dowodowego, w związku z czym nie dokonuje analizy i oceny załączonych do wniosku dokumentów, a jedynie opiera się na przedstawionym we wniosku opisie stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego). Zatem, niezbędne do wydania interpretacji indywidualnej informacje wnioskodawca powinien zawrzeć w opisie sprawy.
Ponadto wskazać należy, że interpretacja indywidualna nie ma charakteru decyzji uznaniowej, Organ dokonuje wykładni przepisów jakie mają zastosowanie w przedstawionym stanie faktycznym i wykładnia ta nie jest uzależniona od życiowej sytuacji podatnika. Te okoliczności może brać pod uwagę naczelnik właściwego urzędu skarbowego, który na podstawie art. 67a § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, na wniosek podatnika, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może m.in. odroczyć termin płatności podatku lub rozłożyć zapłatę podatku na raty; odroczyć lub rozłożyć na raty zapłatę zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę lub odsetki od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek, a nawet umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę. Wobec tego, w przypadku pozostawania w trudnej sytuacji materialnej czy życiowej, podatnik może zwrócić się z takim wnioskiem do właściwego naczelnika urzędu skarbowego.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w ... . Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
Rozliczaj podatki zgodnie z przepisami — w programie TaxMachine
Interpretacje pomagają zrozumieć przepisy; TaxMachine pomaga je zastosować w praktyce — prowadzi księgi, liczy podatki i generuje deklaracje, a stawki, druki i przepisy aktualizuje na bieżąco.
- ✓ Księga przychodów i rozchodów, ryczałt oraz pełna księgowość
- ✓ Faktury i e-faktury KSeF, JPK_V7 i JPK_KR
- ✓ PIT, CIT, VAT i inne deklaracje + wysyłka e-Deklaracje z pobraniem UPO
- ✓ Środki trwałe i amortyzacja, płace i ZUS
- ✓ Automatyczne aktualizacje stawek, druków i przepisów