0113-KDIPT2-2.4011.298.2026.3.DA

Interpretacja indywidualna – stanowisko w części prawidłowe i w części nieprawidłowe

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest:

·      nieprawidłowe w zakresie rozliczania ulgi odsetkowej;

·      prawidłowe w pozostałym zakresie.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

3 marca 2026 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełniła go Pani pismami złożonymi 13 maja 2026 r. i 1 czerwca 2026 r. – w odpowiedzi na wezwania. Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

Sprawa dotyczy zamiaru zawarcia ugody z Bankiem ... (dalej: „Bank”) do umowy o kredyt hipoteczny dla osób fizycznych indeksowany kursem CHF. Na podstawie umowy o kredyt hipoteczny zawartej w 2006 r. oraz aneksu do niej z 2007 r. Bank wypłacił kwotę 105 047,29 PLN. Kredyt był zaciągnięty na budowę samodzielnego lokalu mieszkalnego, tj. na zaspokojenie własnych celów mieszkaniowych i nigdy nie był związany z działalnością gospodarczą. Był to pierwszy i jedyny kredyt mieszkaniowy zaciągnięty przez Panią.

Przez wszystkie lata systematycznie spłacała Pani raty tego kredytu, korzystając jednocześnie z ulgi odsetkowej. W 2019 r. kredyt został całkowicie spłacony. Łącznie wpłaciła Pani do Banku kwotę 208 849,98 zł tytułem spłaty kredytu.

Bazując na doniesieniach medialnych o zawartych w tych umowach klauzulach abuzywnych, skorzystała Pani z pomocy kancelarii prawnej i złożyła reklamację do Banku. Gdy Bank reklamację odrzucił wytoczono proces o unieważnienie tej umowy i roszczenie o zwrot nadpłaconych rat. Postępowanie w Sądzie I instancji jest w toku.

Aktualnie zamiarem Banku oraz Pani jest polubowne rozstrzygnięcie sporu w zakresie przysługujących roszczeń bez kontynuacji sporu w Sądzie i dokonanie wzajemnych rozliczeń, a w konsekwencji zakończenie umowy bez dalszych roszczeń obu stron.

Z treści ugody wynika, że Bank oraz Klient zawarli i wykonali umowę kredytu oraz, że Klient stoi na stanowisku, że Umowa zawiera postanowienia abuzywne (niedozwolone), skutkujące jej nieważnością, a Bank stoi na stanowisku, że Umowa (i jej postanowienia) jest ważna. Ugoda jest zawierana w celu pełnego i ostatecznego uregulowania roszczeń Stron poprzez zwrot przez Bank na rzecz Klienta kwoty uzgodnionej w Ugodzie, zrzeczenia się przez Klienta roszczeń wobec Banku w związku z zawarciem i wykonywaniem Umowy (na dotychczasowych warunkach) oraz zrzeczenia się przez Bank wszelkich dalszych roszczeń w związku z zawarciem i wykonywaniem Umowy ponad kwotę uzgodnioną w tej Ugodzie.

W związku z powyższym, strony czyniąc wzajemne ustępstwa postanowiły dobrowolnie zawrzeć ugodę. W ramach pełnego i ostatecznego rozliczenia roszczeń stron wynikających z umowy lub w związku z nią, Bank zobowiązuje się do zwrotu na rzecz Klienta kwoty 90 000,00 PLN. Ponadto Bank w ramach ugody poniesie koszty związane z postępowaniem z powództwa Klienta, w tym koszty zastępstwa procesowego Klienta w wysokości do jednokrotności stawki minimalnej określonej w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie lub rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych, które wynoszą 10 800,00 PLN oraz opłatę sądową od pozwu w kwocie 1 000,00 PLN, Bank wypłaci kwotę na rachunek wskazany w ugodzie.

W związku z umową kompleksowej obsługi zawartą z Kancelarią, która Panią reprezentuje, cała kwota 90 000,00 PLN oraz koszty zastępstwa procesowego 10 800 PLN oraz zwrot opłaty od pozwu w wysokości 1 000,00 PLN zostaną przelane na konto kancelarii. Całość ta zostanie pomniejszona o 8% wartości kwoty 105 047,29 zł jako wynagrodzenie za obsługę. Koszty zastępstwa procesowego trafią do kancelarii.

W uzupełnieniu wniosku z 13 maja 2026 r. wskazano:

Umowa na kredyt hipoteczny wskazany we wniosku, indeksowany kursem CHF, została zawarta w dniu … lutego 2006 r.

Zaciągnięty ww. kredyt został udzielony przez podmiot, którego działalność podlegała nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym i był uprawniony do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw regulujących zasady funkcjonowania takich podmiotów (ówczesna nazwa banku: ...).

Aneks do ww. umowy kredytowej został sporządzony w dniu 17 października 2006 r. Kwota kredytu hipotecznego została podwyższona aneksem z tytułu refinansowania kosztów poniesionych na wykończenie zakupionego mieszkania (kosztów remontu).

Ugoda z Bankiem została zawarta w dniu 12 marca 2026 r. Treść ugody nie zawiera żadnej podstawy prawnej.

W ramach zawartej z Bankiem ugody nie nastąpiło i nie nastąpi „przewalutowanie” wskazanego we wniosku kredytu hipotecznego, zaciągniętego w 2006 r.

Dokonane przez Panią spłaty rat kapitałowo-odsetkowych związanych z ww. kredytem znacznie przewyższyły wysokość zaciągniętego kredytu.

Z zawartej ugody wynika, że Pani, jako kredytobiorca, otrzyma od Banku częściowy zwrot tego, co świadczyła na rzecz Banku w czasie trwania umowy kredytu.

Wskazana we wniosku kwota 90 000 zł, którą Bank będzie zobowiązany wypłacić na podstawie ugody, stanowi zwrot części środków uprzednio spłaconych do Banku.

Kwota 90 000 zł wypłacona Pani przez Bank w wyniku zawarcia ugody stanowi zwrot środków wpłaconych do Banku tytułem spłat rat kapitałowo-odsetkowych i innych opłat. Nie dokonywano przeliczenia zobowiązania kredytowego. Spłata kredytu następowała w PLN i rozliczenie zawarte w ugodzie jest podane, również tylko w PLN.

Kwota 90 000 zł wypłacona Pani przez Bank na podstawie ww. ugody nie stanowi przysporzenia ponad kwoty uiszczane tytułem spłaty przedmiotowego kredytu, tj. nie jest dodatkowym przysporzeniem wynikającym z ugody.

Kwota 90 000 zł wypłacona przez Bank na podstawie ugody nie jest wynagrodzeniem za odstąpienie przez Panią od dochodzenia roszczeń wobec Banku na drodze sądowej.

Kwota 10 800 zł wypłacona Pani przez Bank tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego jest mniejsza od wszystkich poniesionych opłat i nie przewyższa faktycznie poniesionych przez Panią wydatków z tego tytułu. Kwota 10 800 zł została przekazana kancelarii reprezentującej Pani osobę w postępowaniu przed Sądem. Ponadto, poniosła Pani dodatkowe koszty i opłaty związane z obsługą prawną postępowania przez kancelarię, tj. wynikające z umowy zlecenia obsługi prawnej sprawy bankowej, zawartej z kancelarią w wysokości 12 380,95 zł brutto (wynagrodzenie dla kancelarii).

Kwota 1 000 zł wypłacona Pani przez Bank tytułem zwrotu opłaty sądowej jest równa kwocie poniesionej opłaty i nie przewyższa faktycznie poniesionych przez Panią wydatków z tego tytułu.

W ostatecznej treści ugody zawarto również informację o zwrocie przez Bank na Pani rzecz również kwoty w wysokości 1 300 zł, wpłaconej przez Panią do Sądu tytułem zaliczki na koszty opinii biegłego. Kwota 1 300 zł nie przewyższa faktycznie poniesionych przez Panią wydatków z tego tytułu.

Bank, wobec cofnięcia pozwu przez kredytobiorcę, umorzył postępowanie sądowe w dniu 25 marca 2026 r. (w odpisie decyzji umarzającej postępowanie brak podstawy prawnej).

W uzupełnieniu wniosku z 1 czerwca 2026 r. wskazano:

Do wyliczenia zwracanej w oparciu o zawartą ugodę kwoty 90 000 zł Bank przyjął wszystkie środki wpłacane przez Panią do Banku w czasie trwania umowy kredytowej.

Dla doprecyzowania wskazuje Pani, że Bank udzielił Pani kredytu w kwocie 105 047,20 zł. Wartość wszystkich środków wpłaconych przez Panią do Banku z tytułu rozliczenia umowy kredytowej wyniosła 208 849,98 zł. Zatem: 208 849,98 zł - 105 047,29 zł = 103 802,69 zł.

Z powyższego wyliczenia wynika, że różnica pomiędzy kwotą wszystkich środków wpłaconych do Banku a kwotą udzielonego kredytu (kapitału) wynosi 103 802,69 zł. Zatem, wartość spłaconych opłat i odsetek od kredytu wynosi 103 802,69 zł. Dla uproszczenia przyjmuje Pani, że kwota 103 802,69 zł stanowi równowartość samych odsetek od kredytu wpłaconych do Banku.

Bank zwrócił Pani, zgodnie z zawartą ugodą, kwotę 90 000,00 zł, zatem: 103 802,69 zł – 90 000,00 zł = 13 802,69 zł.

Na podstawie powyższego wyliczenia przyjąć można, że Bank zwrócił Pani znaczną część (86,70%) spłaconych odsetek od kredytu, pozostawiając dla siebie ich część równą kwocie 13 802,69 zł.

Na dzień dzisiejszy nie posiada Pani informacji (dokumentacji podatkowej) o kwocie odliczonych odsetek w zeznaniach podatkowych za lata 2006-2019, zatem nie jest Pani w stanie obecnie stwierdzić, jaką część odsetek od kredytu, które odliczała Pani w ramach ulgi odsetkowej zwrócił Pani Bank w ramach podpisanej ugody.

Zwrócone przez Bank środki wpłynęły na Pani konto w dniu 13 kwietnia 2026 r. w kwocie równej 84 035,05 zł (po potrąceniu przez kancelarię kosztów obsługi prawnej postępowania).

Podsumowując:

·      Bank, zgodnie z ugodą przyznał zwrot kredytobiorcy kwotę 90 000,00 zł;

·      Bank, zgodnie z ugodą wypłacił kwotę 10 800,00 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego (koszty kancelarii prawnej kredytobiorcy);

·      Bank, zgodnie z ugodą zwrócił kredytobiorcy kwotę 1 000,00 zł, stanowiącą zwrot kosztów opłaty od pozwu;

·      Bank, zgodnie z ugodą zwrócił kredytobiorcy kwotę 1 300,00 zł, stanowiącą zwrot zaliczki na koszty opinii biegłego w postępowaniu sądowym;

·      wszystkie wyżej wymienione środki Bank przekazał na konto bankowe kancelarii prawnej, reprezentującej Pani osobę w przedmiotowej sprawie, która po potrąceniu kosztów obsługi prawnej, zgodnie z zawartą z Panią umową, przelała Pani w dniu 13 kwietnia 2026 r. kwotę 84 035,05 zł.

Pytanie

Czy wypłacone przez Bank w wyniku zawartej ugody na Pani rzecz środki finansowe w łącznej wysokości 103 100 zł, a także wartość ulgi odsetkowej, o której mowa w art. 26b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (w brzmieniu obowiązującym do końca 2006 r.), z której korzystała Pani za lata 2006 – 2019 (na chwilę obecną nie zna Pani całej odliczonej kwoty, z uwagi na brak dokumentów źródłowych z tego okresu; kwota zostanie ustalona w drodze wniosku skierowanego do właściwego urzędu skarbowego, jednak z uwagi na wysokość zaciągniętego kredytu, na pewno nie przekracza kwoty limitu ustalonego dla możliwości uwzględnienia ulgi odsetkowej, przysługującej podatnikowi tylko w przypadku odsetek od części kredytu, której kwota nie przekracza 325 990 zł), stanowią przychód otrzymany lub postawiony do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym (2026) na podstawie art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych?

Pani stanowisko w sprawie

W Pani ocenie, zarówno kwota w wysokości 103 100 zł oraz wartość ulgi odsetkowej nie stanowią przychodu otrzymanego lub postawionego do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym 2026 na podstawie art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych. Przekazane przez Bank środki finansowe nie stanowią wynagrodzenia, a jedynie zwrot części środków finansowych wpłaconych do Banku tytułem spłat rat kapitałowo-odsetkowych.

Umowa kredytowa w wyniku ugody nie została unieważniona ani nie zmieniono jej zapisów, postępowanie sądowe zostało umorzone, zatem nie ma podstaw do uznania, że korzystanie z ulgi odsetkowej, o której mowa w art. 26b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (w brzmieniu obowiązującym do końca 2006 r.) było nieuprawnione. Zatem, odliczone ulgi nie stanowią przychodu w 2026 r. w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest w części prawidłowe i w części nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Reguły dotyczące opodatkowania

Zgodnie z przepisem art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):

Powołany przepis wyraża tzw. zasadę powszechności opodatkowania. Regułą jest, że każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną podlega opodatkowaniu, wyjątkiem zaś jest sytuacja, gdy dochód opodatkowaniu nie podlega. Wyjątki od omawianej zasady dotyczą:

·      dochodów, które zostały wprost wymienione przez ustawodawcę w art. 21, 52, 52a i 52c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jako zwolnione z podatku oraz

·      dochodów, od których zaniechano poboru podatku w drodze rozporządzenia ministra właściwego do spraw finansów publicznych wydanego na podstawie art. 22 ustawy Ordynacja podatkowa (rozporządzenie takie może być wydane w przypadkach uzasadnionych interesem publicznym lub ważnym interesem podatników).

W myśl art. 9 ust. 1a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Stosownie do art. 9 ust. 2 ww. ustawy:

Jak stanowi art. 11 ust. 1 ww. ustawy:

Jak wynika z art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawodawca przyjął zasadę, że przychodem są:

·      pieniądze i wartości pieniężne, które zostały otrzymane przez podatnika – tj. takie pieniądze i wartości pieniężne, które podatnik rzeczywiście „dostał, odebrał, zainkasował, objął w posiadanie”;

·      pieniądze i wartości pieniężne, które zostały postawione do dyspozycji podatnika – tj. takie przysporzenia, które zostały mu faktycznie udostępnione/przekazane do odbioru; takie pieniądze i środki pieniężne, które podatnik ma możliwość włączyć do swojego władztwa, a więc ma możliwość skorzystania z tychże pieniędzy i wartości pieniężnych i nie jest to uzależnione od dodatkowej zgody osoby stawiającej określone pieniądze i wartości pieniężne do dyspozycji podatnika.

Pojęcie przychodu wiąże się zatem z przysporzeniem majątkowym po stronie podatnika, z wartością wchodzącą do jego majątku. Przychodami w rozumieniu art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych mogą być tylko takie świadczenia, które nie mają charakteru zwrotnego. Skoro bowiem przychód jest określonym przyrostem majątkowym po stronie podatnika, jego otrzymanie musi mieć charakter definitywny.

Za przychody należy zatem uznać każdą formę przysporzenia majątkowego, zarówno formę pieniężną jak i niepieniężną, w tym nieodpłatne świadczenia otrzymane przez podatnika. Dla celów podatkowych przyjmuje się, że nieodpłatne świadczenie obejmuje każde działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności podmiotów, których skutkiem jest przysporzenie majątku innej osoby, mające konkretny wymiar finansowy.

Źródła przychodów

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych wyraźnie rozróżnia źródła przychodów oraz sposób opodatkowania dochodów z poszczególnych źródeł.

W myśl art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Stosownie do art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności”, wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.

Skutki podatkowe otrzymania kwoty 90 000 zł z tytułu zawarcia ugody z bankiem

Jak stanowi art. 917 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.):

Powołana definicja ugody pozwala wyróżnić elementy konstrukcyjne tej instytucji. Po pierwsze, zauważyć należy, że umowa ta może być zawarta wyłącznie w sytuacji, gdy między stronami stosunku prawnego istnieje niepewność albo spór, co do roszczeń wynikających z tego stosunku. Po drugie, celem zawarcia ugody jest uchylenie tej niepewności lub sporu. Wreszcie po trzecie, strony dążą do osiągnięcia celu przez wzajemne ustępstwa. Tak więc nieodłącznym elementem ugody są wzajemne ustępstwa stron. W literaturze przedmiotu podkreśla się, że z ustępstwem mamy do czynienia, gdy ktoś rezygnuje z jakiegoś warunku, wymagania, zmniejsza swoje żądania czy też odstępuje od nich. Ustępstwa mogą polegać m.in. na zrzeczeniu się uprawnień czy też zarzutów, zaciąganiu zobowiązań, obniżeniu świadczenia itp.

Zarówno w doktrynie jak i w orzecznictwie podkreśla się szczególną przyczynę prawną ugody. Oznacza to, że ugoda nie tworzy nowego stosunku prawnego, a jedynie odnosi się do istniejącego stosunku prawnego stanowiącego podstawę powództwa, a tym samym podstawę zawarcia ugody. W doktrynie prezentowany jest również pogląd, zgodnie z którym kauzalność ugody przejawia się w określeniu zarzutów, którymi mogą się posłużyć strony po zawarciu ugody. Tak więc ugoda jest czynnością, realizowaną w drodze wzajemnych ustępstw stron, zmierzającą do uchylenia niepewności co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnienia ich wykonania albo uchylenia sporu istniejącego lub mogącego powstać.

Z kolei instytucja kredytu uregulowana została przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 38).

Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy:

Podkreślić należy, że otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się natomiast w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem, kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Jak wynika z zacytowanych wyżej przepisów, opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega – co do zasady – każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną.

Odnosząc się do skutków podatkowych otrzymania wskazanej w projekcie ugody kwoty 90 000 zł wyjaśniam, że zgodnie z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę, czemu dał wyraz w art. 11 ust. 1, jako otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Niemniej jednak z definicji tej wywieść można również, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa, jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, nie mające charakteru zwrotnego.

O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można więc mówić w każdej sytuacji, gdy podatnik, czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też gdy na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów, uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.

Z opisu sprawy wynika, że na podstawie zawartej przez Panią … lutego 2006 r. umowy kredytowej Bank wypłacił Pani kwotę 105 047,29 zł. W 2019 r. kredyt został całkowicie przez Panią spłacony. Łącznie wpłaciła Pani do Banku kwotę 208 849,98 zł tytułem spłaty kredytu. Dokonane przez Panią spłaty rat kapitałowo-odsetkowych związanych z ww. kredytem znacznie przewyższyły wysokość zaciągniętego kredytu. Na podstawie zawartej 12 marca 2026 r. ugody z Bankiem, Bank zobowiązany był do zwrotu na Pani rzecz m.in. kwoty 90 000 zł. Wypłacona przez Bank kwota 90 000 zł stanowi zwrot części środków uprzednio spłaconych przez Panią do Banku. Wskazała Pani również, że ww. kwota stanowi zwrot środków wpłaconych do Banku tytułem spłat rat kapitałowo-odsetkowych i innych opłat. Kwota 90 000 zł wypłacona Pani przez Bank na podstawie ww. ugody nie stanowi przysporzenia ponad kwoty uiszczane tytułem spłaty przedmiotowego kredytu, tj. nie jest dodatkowym przysporzeniem wynikającym z ugody oraz nie jest wynagrodzeniem za odstąpienie przez Panią od dochodzenia roszczeń wobec Banku na drodze sądowej. Zwrócone przez Bank środki wpłynęły na Pani konto w dniu 13 kwietnia 2026 r.

Mając na uwadze powyższe, stwierdzam, że w analizowanej sprawie wypłata przez Bank kwoty 90 000 zł, o której mowa we wniosku, nie spowodowała u Pani powstania przychodu w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, klasyfikowanego do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ww. ustawy, podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. W konsekwencji, nie ma Pani obowiązku zapłaty podatku dochodowego od wypłaconej przez Bank ww. kwoty.

Zatem, w tej części Pani stanowisko należało uznać za prawidłowe.

Skutki podatkowe z tytułu korzystania z ulgi odsetkowej

Zasady dokonywania odliczeń wydatków poniesionych na spłatę odsetek od kredytu udzielonego podatnikowi na sfinansowanie inwestycji mającej na celu zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych regulują przepisy art. 26b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2007 r.

Jak wynika z art. 26b ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

W art. 26b ust. 4 pkt 1-2 ustawodawca określił wysokość dokonywanych odliczeń, gdyż są one limitowane.

Stosownie do treści art. 26b ust. 6 ww. ustawy:

Natomiast w myśl art. 26b ust. 7 tej ustawy:

Zgodnie z art. 26b ust. 8 cytowanej ustawy:

Pomimo uchylenia art. 26b ustawodawca zagwarantował korzystanie z ulgi odsetkowej w ramach praw nabytych. Jak bowiem wynika z art. 9 ust. 1 ustawy z 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 217 poz. 1588) – w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2008 r.:

Wskazała Pani, że z ulgi odsetkowej korzystała Pani w latach 2006 – 2019.

Jak stanowi art. 405 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1061 ze zm.):

Zgodnie z art. 410 § 2 ww. Kodeksu:

W przypadku zwrotu wartości odsetek, z którymi związane było prawo podatnika do korzystania z ulgi odsetkowej, ustawodawca przewidział rozwiązanie dla tego rodzaju szczególnych sytuacji. Stosownie bowiem do treści art. 45 ust. 3a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Z powyższego wynika, że rozliczenie z tytułu zwrotu odsetek powinno być dokonane w zeznaniu składanym za ten rok, w którym dojdzie do ich zwrotu. Jeśli więc dochodzi do zwrotu odliczonych wcześniej odsetek, to w zeznaniu rocznym za rok wypłaty tej należności trzeba ją doliczyć do podstawy opodatkowania (dochodu).

Zasadą podatku dochodowego jest zasada samoopodatkowania. Zatem to na podatniku spoczywa obowiązek prawidłowego ustalenia przychodów, uwzględnienia kosztów uzyskania przychodów w prawidłowej wysokości i obliczenia podatku.

W związku z powyższym, to na podatniku jest obowiązek ustalenia i udowodnienia, w jakiej wysokości zwrócone przez bank odsetki w ramach spłacanych rat kapitałowo-odsetkowych były uprzednio odliczone w ramach ulgi odsetkowej.

Przy czym kwestia obliczenia wartości kwot podlegających uwzględnieniu na podstawie art. 45 ust. 3a ww. ustawy nie może być przedmiotem interpretacji, lecz podlega weryfikacji w toku ewentualnego postępowania podatkowego. Interpretacja indywidualna w odróżnieniu od aktu administracyjnego nie jest bowiem skierowana wprost na wywołanie skutków prawnych, lecz rozstrzyga czy wnioskodawca prawidłowo postrzega, jakie skutki prawne na gruncie określonych przepisów prawa podatkowego wywołuje przedstawiony przez niego stan faktyczny albo zdarzenie przyszłe. Wydanie interpretacji indywidualnej nie zwalnia podatnika z obowiązku obliczenia zobowiązania podatkowego.

Powyższe oznacza, że w przypadku jeżeli, obliczając podatek należny, dokonała Pani odliczeń od dochodu (podstawy obliczenia podatku lub podatku), a następnie otrzymała Pani zwrot odliczonych kwot (w całości lub w części), to w zeznaniu podatkowym składanym za rok podatkowy, w którym otrzymała Pani ten zwrot, powinna Pani doliczyć odpowiednio kwoty poprzednio odliczone. Zwróconą kwotę odsetek (tę część odsetek zwróconych przez Bank, która była odliczana w ramach ulgi odsetkowej niezależnie od roku ich odliczenia) powinna Pani wykazać w zeznaniu rocznym.

Podsumowując − w przypadku gdy w otrzymanym w 2026 r. zwrocie mieścił się zwrot odsetek, co do których korzystała Pani z ulgi odsetkowej, to powinna Pani w składanym za 2026 r. zeznaniu doliczyć wartość odliczonej w związku z tymi odsetkami ulgi odsetkowej, z której skorzystała Pani w latach 2006 – 2019.

Zatem, w tej części Pani stanowisko należało uznać za nieprawidłowe.

Skutki podatkowe zwrotu kosztów opłaty od pozwu sądowego, kosztów zastępstwa procesowego oraz zaliczki na koszty opinii biegłego w postępowaniu sądowym

Przechodząc do Pani wątpliwości dotyczących zwrotu kosztów opłaty od pozwu sądowego wskazać należy, że zgodnie z art. 98 § 1, § 2, § 3, § 4 ustawy z 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1568 ze zm.):

Jak wynika z powyższych przepisów, koszty procesu mają charakter zwrotu wydatków poniesionych przez powoda.

Mając zatem na uwadze zwrotny charakter kosztów procesu sądowego należy uznać, że zwrot ten nie rodzi obowiązku podatkowego w świetle przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, o ile kwota zasądzona tytułem zwrotu kosztów postępowania nie przewyższała faktycznie poniesionych przez powoda wydatków.

Wynika to z tego, że koszty te w pierwszej kolejności zostały sfinansowane z własnych środków powoda, a następnie na podstawie wyroku zostały mu zwrócone. W takim wypadku kwota ta stanowi jedynie zwrot poniesionych wcześniej nakładów - nie jest więc dochodem podlegającym opodatkowaniu. Dla celów podatkowych otrzymana kwota tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego jest obojętna podatkowo.

Skoro w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia ze zwrotem kosztów procesu, tj. kwoty opłaty od pozwu sądowego w wysokości 1 000 zł, która jest równa kwocie poniesionej opłaty i nie przewyższa faktycznie poniesionych przez Panią wydatków z tego tytułu, to należy uznać, że zwrot ten nie stanowi dla Pani przychodu. W konsekwencji, nie jest Pani zobowiązana do zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu zwrotu przez Bank kwoty opłaty od pozwu sądowego.

Ponadto, na podstawie zawartej 12 marca 2026 r. ugody, Bank zobowiązany był zwrócić na Pani rzecz koszty zastępstwa procesowego w wysokości 10 800 zł. Kwota ta jest mniejsza od wszystkich poniesionych opłat i nie przewyższa faktycznie poniesionych przez Panią wydatków z tego tytułu.

Zatem, w odniesieniu do zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, jeśli zostały poniesione z Pani środków, a które Bank zobowiązał się zwrócić, zwrot ten także nie stanowi przysporzenia majątkowego i nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, ponieważ w związku z dokonanym zwrotem kosztów nie wystąpiło po Pani stronie realne przysporzenie majątkowe.

Wynika to z tego, że koszty te w pierwszej kolejności zostały sfinansowane z własnych środków powoda, a następnie na podstawie ugody zostały mu zwrócone. W takim wypadku kwota ta stanowi jedynie zwrot poniesionych wcześniej wydatków – nie jest więc przychodem podlegającym opodatkowaniu. Dla celów podatkowych otrzymana kwota tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego jest obojętna podatkowo.

W ostatecznej treści ugody, zawarto również informację o zwrocie przez Bank na Pani rzecz kwoty w wysokości 1 300 zł, wpłaconej przez Panią do Sądu tytułem zaliczki na koszty opinii biegłego. Kwota 1 300 zł nie przewyższa faktycznie poniesionych przez Panią wydatków z tego tytułu.

W odniesieniu do zwrotu ww. kosztów opinii biegłego w postępowaniu sądowym, skoro zostały poniesione z Pani środków, a które Bank zobowiązał się zwrócić, zwrot ten również nie stanowi przysporzenia majątkowego i nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, ponieważ w związku z dokonanym zwrotem zaliczki na koszty opinii biegłego w postępowaniu sądowym nie wystąpiło po Pani stronie realne przysporzenie majątkowe.

Mając na uwadze powyższe, stwierdzam, że zwrot kosztów opłaty od pozwu sądowego, kosztów zastępstwa procesowego oraz zaliczki na koszty opinii biegłego w postępowaniu sądowym w ramach ugody, którą zawarła Pani z Bankiem 12 marca 2026 r., nie spowodował powstania u Pani przychodu, w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, o ile zwrócone przez Bank kwoty nie przewyższyły poniesionych przez Panią wydatków z tego tytułu. W takiej sytuacji zwrot ten nie spowodował po Pani stronie przysporzenia, wzrostu Pani majątku. Otrzymane kwoty stanowią jedynie zwrot poniesionych wcześniej przez Panią wydatków.

Pieniądze te nie są Pani przychodem w rozumieniu art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych klasyfikowanym do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ww. ustawy i nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, w związku z tym nie jest Pani zobowiązana do rozliczenia otrzymanych kwot dla celów podatkowych.

Zatem, w tej części Pani stanowisko należało uznać za prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Podkreślam, że procedura wydawania indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego nie podlega regułom przewidzianym dla postępowania podatkowego, czy kontrolnego. Organ wydający interpretacje opiera się wyłącznie na opisie stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku – nie prowadzi postępowania dowodowego. Postępowanie w sprawie wydania interpretacji indywidualnej ma na celu wyjaśnienie wątpliwości co do sposobu zastosowania przepisów prawa podatkowego materialnego do określonego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Przedmiotem interpretacji wydanej na podstawie art. 14b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622) jest sam przepis prawa. Rolą postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów podatkowych nie jest ustalanie stanu faktycznego, stanowi to bowiem domenę ewentualnego postępowania podatkowego. To na podatniku ciąży obowiązek udowodnienia w toku tego postępowania okoliczności faktycznych, z których wywodzi on dla siebie korzystne skutki prawne. Organ nie prowadzi postępowania dowodowego, ograniczając się do analizy okoliczności podanych we wniosku.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego …. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.