0113-KDIPT2-2.4011.296.2026.3.DA

Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

2 marca 2026 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnił go Pan pismem złożonym 11 maja 2026 r. – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

… września 2007 r. Wnioskodawca, będący stroną postępowania wraz z małżonką uczestniczącą w postępowaniu (dalej: „Kredytobiorcy”), działając jako konsumenci zawarli z ... z siedzibą w … (aktualnie ...; dalej: „Bank”) umowę kredytu hipotecznego nr … w walucie wymienialnej we franku szwajcarskim (CHF), na kwotę 179 083,32 CHF.

Następnie do wskazanej umowy kredytu hipotecznego strony zawarły Aneks nr 1 z … września 2008 r. dotyczący wydłużenia terminu uruchomienia kredytu oraz Aneks nr 2 z … lutego 2009 r. dotyczący zmiany terminu wypełnienia innych zobowiązań kredytobiorcy (tj. dostarczenia pozwolenia na użytkowanie nieruchomości oraz faktur potwierdzających wydatki).

Kredyt został:

a)  zawarty na okres 360 miesięcy;

b)  udzielony przez Bank, będący podmiotem, którego działalność podlega nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym, uprawnionym do udzielania kredyt w na podstawie odrębnych ustaw;

c)  zaciągnięty na sfinansowanie kosztów budowy domu mieszkalnego jednorodzinnego;

d)  zabezpieczony hipoteką ustanowioną na ww. nieruchomości (hipoteka umowna zwykła i hipoteka umowna kaucyjna na rzecz Banku).

Bank wypłacił Kredytobiorcom kwotę kredytu na realizację celu kredytowego określonego w umowie, tj. sfinansowanie kosztów budowy domu mieszkalnego jednorodzinnego położonego w Polsce, w miejscowości …, gmina …. Kredytobiorcy wykorzystali kwotę kredytu na realizację tego celu.

Kredyt został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej i był to jedyny kredyt mieszkaniowy zaciągnięty przez Wnioskodawcę i Jego małżonkę.

Wnioskodawca wraz z małżonką są współwłaścicielami ww. nieruchomości.

Nieruchomość od momentu wybudowania była wykorzystywana przez Wnioskodawcę i Jego małżonkę na cele mieszkaniowe.

W wyniku zaistniałego między Kredytobiorcami a Bankiem sporu dotyczącego ważności umowy, jej bezskuteczności lub niedozwolonego charakteru jej postanowień, 3 czerwca 2025 r. Kredytobiorcy zawarli z Bankiem ugodę mającą na celu definitywne uchylenie sporu i tym samym uchylenie niepewności co do roszczeń wynikających z treści postanowień umowy lub z wykonania świadczeń z umowy kredytu hipotecznego. Strony zobowiązały się, iż nie będą występować względem siebie z takimi roszczeniami, a przyjęte w ugodzie rozwiązania, w tym w szczególności zwolnienie Kredytobiorców z długu, w pełni wyczerpują wzajemne roszczenia stron w tym zakresie.

W księgach rachunkowych Banku na dzień poprzedzający zawarcie ugody, tj. 2 czerwca 2025 r. wysokość zadłużenia Kredytobiorców z tytułu umowy kredytu wynosiła 74 904,16 CHF, w tym kapitał bieżący (niewymagalny) 74 904,16 CHF, kapitał przeterminowany (wymagalny) 0,00 CHF, odsetki zapadłe niespłacone (wymagalne) 0,00 CHF, odsetki zapadłe podwyższone (wymagalne) 0,00 CHF.

W zawartej 3 czerwca 2025 r. ugodzie zmieniającej umowę kredytu z … września 2007 r. ustalono:

1.  Kwota zadłużenia z tytułu umowy kredytu, wynosząca 74 904,16 CHF będzie przeliczona na walutę polską (PLN) po średnim kursie walut obcych ogłaszanym przez NBP ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień zawarcia ugody.

2.  Po przewalutowaniu zostanie dokonane umorzenie zadłużenia z tytułu kredytu.

3.  Bank zwalnia Kredytobiorców z długu (umarza zadłużenie Kredytobiorców) w zakresie kwoty 341 503,05 PLN. Na kwotę składa się kwota 341 503,05 PLN kapitału bieżącego (niewymagalnego), kwota 0,00 PLN kapitału przeterminowanego (wymagalnego), kwota 0,00 PLN odsetek zapadłych niespłaconych (wymagalnych), kwota 0,00 PLN odsetek zapadłych podwyższonych (wymagalnych), a Kredytobiorcy zwolnienie przyjęli.

4.  Bank dodatkowo wypłaci Kredytobiorcom kwotę 95 000,00 PLN, w związku z rozliczeniem umowy na rachunek bankowy w terminie miesiąca od zawarcia ugody.

Kwota 95 000,00 PLN określona w ugodzie jako wypłacona tytułem rozliczeń ma charakter zwrotu części środków, które zostały uprzednio wpłacone do Banku przez Kredytobiorców. Kredytobiorcy tytułem spłaty zobowiązań wynikających z umowy kredytu hipotecznego dokonali wpłat w łącznej kwocie 500 652,12 PLN.

Suma kwot wypłaconych przez Bank w transzach według kursu … wynosi 379 098, 98 zł.

Bilans końcowy: łączna kwota odzyskana przez Wnioskodawcę (379 098,98 zł kapitału „użyczonego” + 95 000 zł zwrotu z ugody) wynosi 474 098,98 zł, co jest kwotą niższą o 26 553,14 zł od sumy środków faktycznie wpłaconych przez Wnioskodawcę do Banku.

W ramach postępowania ugodowego Bank przyjął od Kredytobiorców oświadczenie, że wnioskodawcy spełniają wszystkie warunki określone w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. (z późniejszymi przedłużeniami do końca 2026 r.) w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (Dz. U. z 2024 r., poz.102) umożliwiające zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych i podatku dochodowego od osób prawnych.

Wnioskodawca ani Jego małżonka w przeszłości nie korzystali z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu innego kredytu mieszkaniowego zabezpieczonego hipotecznie, zaciągniętego na inną inwestycję mieszkaniową.

W uzupełnieniu wniosku wskazano:

Kredyt zaciągnięty … września 2007 r. przez Wnioskodawcę i Jego żonę jest kredytem denominowanym do waluty CHF.

Bank wypłacił Kredytobiorcom kwotę kredytu w złotych w wysokości 379 098,98 zł.

W małżeństwie Wnioskodawcy od początku istnieje wspólność ustawowa małżeńska.

Zgodnie z zawartą umową o kredyt hipoteczny wszyscy Kredytobiorcy odpowiadają za spłatę kredytu solidarnie.

Zabezpieczenie hipoteczne w związku z ww. kredytem ustanowiono na wspólnej kredytowanej nieruchomości.

Z umowy kredytu wynikało wprost, że kredyt został zaciągnięty na cele mieszkaniowe, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Wnioskodawca wraz z żoną rozpoczęli budowę domu mieszkalnego jednorodzinnego sfinansowanego ze środków uzyskanych z ww. kredytu w dniu 26 kwietnia 2007 r. Budowa została zakończona dnia 29 kwietnia 2009 r.

Ww. nieruchomość (dom mieszkalny jednorodzinny) jest wykorzystywana na cele mieszkaniowe przez Kredytobiorców.

Celem inwestycji mieszkaniowej, na którą został zaciągnięty kredyt, było zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych jednego gospodarstwa domowego.

Ugoda pomiędzy Wnioskodawcą i Jego żoną a Bankiem z dnia 3 czerwca 2025 r., została podpisana na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego.

Umorzenie wierzytelności przez Bank dotyczyło całego zadłużenia pozostałego do spłaty.

„3. ZWOLNIENIE Z DŁUGU

3.1 Bank zwalnia Kredytobiorcę z długu (umarza zadłużenie Kredytobiorcy) w zakresie kwoty 341 503,05 PLN - na ww. kwotę składa się kwota 341 503,05 PLN kapitału bieżącego (niewymagalnego), kwota 0,00 PLN kapitału przeterminowanego (wymagalnego), kwota 0,00 PLN odsetek zapadłych niespłaconych (wymagalnych), kwota 0,00 PLN odsetek zapadłych podwyższonych (wymagalnych). Kredytobiorca oświadcza, że to ww. zwolnienie z długu przyjmuje.”

Na pytanie Organu o treści: „czy w ugodzie zostało potwierdzone, że umowa kredytowa jest ważna, lecz strony zmieniają jej treść (umowa o kredyt nadal obowiązuje, ale zmienia się jej treść), Wnioskodawca wskazał: „Poniżej wyciąg z treści ugody:

STRONY USTALAJĄ co następuje:

1. UTRZYMANIE UMOWY W MOCY I CAŁKOWITE ROZLICZENIE UMOWY

Strony potwierdzają, że miały wolę zawarcia Umowy w dacie jej zawarcia, oraz oświadczają, że mają wolę utrzymania jej w mocy przez cały okres kredytowania, z uwzględnieniem zmian wynikających z niniejszej Ugody, w tym do jej całkowitego rozliczenia zgodnie z niniejszą Ugodą.”.

Na pytanie Organu o treści: „czy kwota 95 000 zł, która została Panu i Pana żonie wypłacona przez bank, stanowi zwrot środków, które zostały wpłacone do banku tytułem spłaty kapitału, odsetek (rat kapitałowo-odsetkowych) i innych opłat związanych z kredytem, a które w wyniku ponownego przeliczenia zobowiązań kredytowych według kursu waluty przyjętego w ugodzie (po potrąceniu wzajemnych roszczeń) stały się nienależne bankowi”, Wnioskodawca wskazał: „Z umowy ugody po rozliczeniu wynika, że: 3.2 Strony postanawiają, że Bank dodatkowo wypłaci Kredytobiorcy kwotę 95 000,00 PLN, w związku z rozliczeniem Umowy na rachunek bankowy nr … w terminie miesiąca od dnia zawarcia Ugody”.

Kredytobiorcy tytułem spłaty zobowiązań wynikających z umowy kredytu hipotecznego dokonali wpłat w łącznej wysokości 500 652,12 zł. Suma kwot wypłaconych przez Bank według kursu … wynosi 379 098,98 zł. Łączna kwota odzyskana przez Wnioskodawcę wynosi 474 098,98 zł (379 098,98 zł udostępnionego kapitału kredytu oraz 95 000,00 zł), co jest kwotą niższą o 26 553,14 zł od sumy środków rzeczywiście wpłaconych przez Kredytobiorców na rzecz Banku. Wypłacona na podstawie ugody kwota w wysokości 95 000,00 zł nie stanowi zatem przysporzenia ponad kwoty uiszczone tytułem spłaty przedmiotowego kredytu.

Wypłacona przez Bank kwota 95 000,00 zł nie jest wynagrodzeniem dla Wnioskodawcy i Jego żony za odstąpienie od dochodzenia roszczeń wobec Banku na drodze sądowej.

Pytania

Czy kwota umorzonej wierzytelności z tytułu kredytu hipotecznego w wysokości 341 503,05 zł (na którą składa się wyłącznie niespłacony kapitał) podlega zaniechaniu poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie § 1 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychód w ) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe?

Czy kwota 95 000 zł, wypłacona przez Bank na rzecz Wnioskodawcy i Jego małżonki, w związku z zawarciem ugody, stanowiąca zwrot części wcześniej poniesionych przez Nich kosztów spłaty kredytu hipotecznego w wykonaniu nieważnej/abuzywnej umowy, stanowi przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i w konsekwencji podlega opodatkowaniu tym podatkiem?

Pana stanowisko w sprawie

Ad 1

Zdaniem Wnioskodawcy, kwota umorzonej wierzytelności z tytułu kredytu hipotecznego w wysokości 341 503,05 zł (na którą składa się wyłącznie niespłacony kapitał) podlega zaniechaniu poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie § 1 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (t. j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1672 ze zm.; dalej: „Rozporządzenie”).

Zgodnie z treścią art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.), opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21,52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku. W myśl art. 9 ust. 1a ww. ustawy, jeżeli podatnik uzyskuje dochody z więcej niż jednego źródła, przedmiotem opodatkowania w danym roku podatkowym jest, z zastrzeżeniem art. 25e, art. 29-30cb, art. 30da-30dh, art. 30e-30g, art. 30j-30p oraz art. 44 ust. 7e i 7f, suma dochodów ze wszystkich źródeł przychodów.

Stosownie do art. 9 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 23o, art. 23u, art. 24-24b, art. 24c, art. 24e, art. 30ca, art. 30da oraz art. 30f nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów.

Jak stanowi art. 11 ust. 1 ww. ustawy, przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Z przedstawionych przepisów wynika, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega - co do zasady - każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną. Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę, czemu dał wyraz w art. 11 ust. 1 ww. ustawy, jako otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Niemniej jednak, z definicji tej wywieść można również, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa, jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, niemające charakteru zwrotnego.

O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można więc mówić w każdej sytuacji gdy podatnik − czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też gdy na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów − uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.

Pojęcie nieodpłatnego świadczenia, o którym mowa w art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ma szerszy zakres niż w prawie cywilnym. Obejmuje ono bowiem wszystkie zjawiska gospodarcze i zdarzenia prawne, których następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu, lub te wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze, których skutkiem jest nieodpłatne, to jest niezwiązane z kosztami lub inną formą ekwiwalentu, przysporzenie majątku tej osobie, mające konkretny wymiar finansowy.

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych wyraźnie rozróżnia źródła przychodów oraz sposób opodatkowania dochodów z poszczególnych źródeł.

Stosownie do przepisów tej ustawy odrębnym źródłem przychodów są określone w art. 10 ust. 1 pkt 9 − inne źródła.

W myśl art. 20 ust. 1 ww. ustawy, za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.

Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności", wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy. Z przychodem podatkowym z innych źródeł będziemy mieć do czynienia w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.

Kwota umorzonej wierzytelności stanowi realną korzyść podatkową zatem należałoby uznać, iż jej uzyskanie spowodowało powstanie przychodu podatkowego z innych źródeł.

Przychód podatkowy w opisanym stanie faktycznym został uzyskany w wyniku zawarcia 3 czerwca 2025 r. przez Wnioskodawcę i Jego małżonkę ugody z Bankiem, zmieniającej umowę kredytu hipotecznego.

Instytucja kredytu uregulowana została przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1646 ze zm.). Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy, przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.

Z kolei umorzenie wierzytelności następuje w przypadku zwolnienia z długu, czyli zrzeczenia się przez wierzyciela prawa do wierzytelności, bez uzyskania świadczenia ze strony dłużnika. Takie zrzeczenie się, pod warunkiem, że dłużnik je przyjmie, powoduje, że zobowiązanie wygasa. Zgodnie bowiem z instytucją zwolnienia z długu uregulowaną w art. 508 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.) zobowiązanie wygasa, gdy wierzyciel zwalnia dłużnika z długu, a dłużnik zwolnienie przyjmuje.

Tak więc, dla umorzenia wierzytelności konieczna jest zgoda dłużnika (np. uzyskana w wyniku ugody, czy poprzez oświadczenie).

Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Tym samym, umorzoną kwotę wierzytelności z tytułu kredytu hipotecznego należy zakwalifikować do przychodu z innych źródeł, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Kwota umorzonej wierzytelności z tytułu kredytu hipotecznego będzie w całości korzystać z zaniechania poboru podatku dochodowego.

Zgodnie z § 1 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (Dz. U. z 2025 r. poz. 1672), zarządza się zaniechanie poboru podatku od kwot umorzonych osobie fizycznej wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego, jeżeli łącznie spełnione są warunki:

• kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej,
• kredytobiorca nie korzystał z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu innego kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej inwestycji mieszkaniowej.

Zgodnie z § 1 ust. 2 ww. Rozporządzenia, kwoty wierzytelności, o których mowa w § 1 ust. 1 pkt 1 obejmują:

• kwoty kredytu mieszkaniowego (kapitału);
• odsetki, w tym odsetki skapitalizowane i prowizje;
• opłaty, jeśli ich poniesienie przez kredytobiorcę było niezbędne do zawarcia umowy kredytu mieszkaniowego, z wyjątkiem kosztów usług dodatkowych, w szczególności ubezpieczeń.

Stosownie do § 1 ust. 5 ww. Rozporządzenia, przez jedną inwestycję mieszkaniową, o której mowa w § 1 ust. 1 pkt 1 lit. a Rozporządzenia należy rozumieć inwestycję, której celem jest zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych:

• jednego gospodarstwa domowego albo
• więcej niż jednego gospodarstwa domowego, w przypadku, gdy osoby fizyczne mające zajmować wspólnie jeden budynek mieszkalny, nie mniej niż jedna osoba fizyczna z każdego takiego gospodarstwa, są osobami zaliczanymi do I grupy podatkowej w rozumieniu art. 14 ust. 3 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn (Dz.U. z 2024 r. poz. 1837 oraz z 2025 r. poz. 769 i 1064).

W myśl § 1 ust. 6 ww. Rozporządzenia, przez jedno gospodarstwo domowe, o którym mowa w ust. 5, rozumie się gospodarstwo domowe prowadzone przez osobę fizyczną zajmującą jeden lokal mieszkalny albo jeden budynek mieszkalny jednorodzinny, samodzielnie lub wspólnie z innymi osobami stale z nią zamieszkującymi i gospodarującymi.

Zgodnie z § 1 ust. 7 ww. Rozporządzenia, w przypadku, gdy stroną umowy kredytu mieszkaniowego na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej są co najmniej dwie osoby fizyczne, zaniechanie poboru podatku ma zastosowanie wyłącznie do tego kredytobiorcy, który nie korzystał z zaniechania poboru podatku od kwot umarzanych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej niż określona w § 1 ust. 1 pkt 1 lit. a inwestycji mieszkaniowej.

Przez kredyt mieszkaniowy o którym mowa w ww. Rozporządzeniu, należy rozumieć kredyt, który został:

• udzielony przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmiot, którego działalność podlega nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym, uprawniony do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw regulujących zasady funkcjonowania takich podmiotów oraz
• zabezpieczony w postaci hipoteki ustanowionej na nieruchomości lub udziale w nieruchomości lub prawie wieczystego użytkowania gruntu lub udziale w takim prawie lub spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkaniowego lub udziale w takim prawie, lub w prawie do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziale w takim prawie, oraz
• zaciągnięty na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zgodnie zaś z treścią art. 21 ust. 25 pkt 1 ww. ustawy, za wydatki poniesione na cele, o których mowa w ust. 1 pkt 131 (cele mieszkaniowe), uważa się wydatki poniesione na:

nabycie budynku mieszkalnego, jego części lub udziału w takim budynku, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub udziału w takim lokalu, a także na nabycie gruntu lub udziału w gruncie albo prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, związanych z tym budynkiem lub lokalem;

nabycie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub udziału w takim prawie, prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziału w takim prawie;

nabycie gruntu pod budowę budynku mieszkalnego lub udziału w takim gruncie, prawa użytkowania wieczystego takiego gruntu lub udziału w takim prawie, w tym również rozpoczętą budowę budynku mieszkalnego oraz nabycie innego gruntu lub udział w gruncie, prawa wieczystego użytkowania gruntu lub udziału w takim prawie, jeżeli w okresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 131, grunt ten zmieni przeznaczenie na grunt pod budowę budynku mieszkalnego;

budowę, rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub remont własnego budynku mieszkalnego, jego części lub własnego lokalu mieszkalnego;

rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub adaptację na cele mieszkalne własnego budynku niemieszkalnego, jego części, własnego lokalu niemieszkalnego lub własnego pomieszczenia niemieszkalnego - położonych w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do europejskiego obszaru gospodarczego albo w Konfederacji Szwajcarskiej.

Zgodnie z § 4 Rozporządzenia, w brzmieniu nadanym Rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 20 grudnia 2024 r. zmieniającym Rozporządzenie w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych kredytem hipotecznym udzielanym na cele mieszkaniowe, zaniechanie, o którym mowa w § 1 i § 2, ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od dnia 1 stycznia 2022 r. do dnia 31 grudnia 2026 r.

Mając na uwadze treść przytoczonych wyżej przepisów stwierdzić należy, że zaniechanie poboru podatku od kwot umorzonych osobie fizycznej wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego znajdzie zastosowanie, jeśli spełnione są łącznie następujące przesłanki:

• kredyt był zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej;
• kredyt był udzielony przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmiot, którego działalność podlega nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym, uprawniony do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw;
• kredyt był zabezpieczony hipotecznie;
• kredytobiorca nie korzystał wcześniej z umorzenia zobowiązania z tytułu innego kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizacje inwestycji mieszkaniowej.

Wszystkie powyższe warunki zostały spełnione przez Wnioskodawcę oraz Jego małżonkę, uczestniczącą w postępowaniu.

Kredyt został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej − budowę domu mieszkalnego jednorodzinnego położonego w Polsce, w miejscowości …, gmina …, której celem było zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych jednego gospodarstwa domowego − rodziny Wnioskodawcy i Jego małżonki.

Kredyt, zabezpieczony hipotecznie (hipoteka umowna zwykła i hipoteka umowna kaucyjna na rzecz ...), został udzielony … września 2007 r., a więc przed dniem 15 stycznia 2015 r. Udzielającym kredytu był wyżej wskazany Bank, tj. podmiot nadzorowany przez Komisję Nadzoru Finansowego, uprawniony do udzielania kredytów hipotecznych. Ponadto, Kredytobiorcy (żaden z małżonków) nie korzystali wcześniej z umorzenia zobowiązania z tytułu innego kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację inwestycji mieszkaniowej.

Reasumując, Wnioskodawca stoi na stanowisku, że podpisując ugodę z Bankiem, na skutek której zobowiązanie wynikające z umowy kredytu hipotecznego zostało umorzone (wobec Wnioskodawcy i Jego małżonki), po stronie Wnioskodawcy i Jego małżonki powstał przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu nieodpłatnych świadczeń klasyfikowany do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Jednocześnie do uzyskanego przychodu związanego z umorzeniem wierzytelności z tytułu kredytu hipotecznego, o którym mowa we wniosku, zastosowanie znajdzie zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe.

W konsekwencji, umorzona kwota 341 503,05 zł nie będzie stanowić dla Wnioskodawcy ani Jego małżonki przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Ad 2

Zdaniem Wnioskodawcy, kwota 95 000 zł, która została wypłacona przez Bank, nie stanowi przychodu w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zgodnie z wzmiankowaną ustawą, przychodami są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Aby powstał przychód, po stronie podatnika musi dojść do definitywnego przysporzenia majątkowego.

Kwota 95 000 zł stanowi zwrot części środków wcześniej wpłaconych przez Wnioskodawcę i Jego małżonkę w ramach spłaty kredytu.

Wnioskodawca wraz z małżonką dokonali łącznych wpłat do Banku tytułem spłaty zobowiązań wynikających z umowy kredytu hipotecznego środków w wysokości 500 652,12 zł.

Kwota ta jest wyższa niż wysokość kapitału kredytu, który Kredytobiorcy pierwotnie otrzymali, tj. 379 098,98 zł wypłaconej przez Bank w ramach rozliczenia umowy kredytu hipotecznego kwoty 95 000 zł (łącznie 474 098,98 zł), więc nie spowodowało to po stronie Wnioskodawcy ani Jego małżonki żadnego przysporzenia, lecz stanowiło jedynie zwrot ich własnych środków, które wcześniej wpłacili (świadczenie o charakterze restytucyjnym).

Takie stanowisko jest ugruntowane w interpretacjach indywidualnych Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, które potwierdzają, że zwrot nadpłaconych rat kredytowych jest dla kredytobiorcy neutralny podatkowo i nie generuje przychodu.

W konsekwencji, otrzymanie kwoty 95 000 zł nie spowodowało po stronie Wnioskodawcy ani Jego małżonki powstania obowiązku podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych.

Podsumowanie:

Wnioskodawca stoi na stanowisku, że otrzymane środki oraz umorzenie salda są neutralne podatkowo z następujących powodów:

Brak przysporzenia majątkowego: Zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, przychodem są otrzymane lub postawione do dyspozycji pieniądze i wartości pieniężne. W doktrynie i orzecznictwie (podkreśla się, że przychód powstaje tylko wtedy, gdy następuje realne i trwałe powiększenie majątku.

Charakter restytucyjny: Wypłata 95 000 zł stanowi jedynie częściowy zwrot nienależnie pobranych przez Bank świadczeń (tzw. condictio indebiti). Skoro Wnioskodawca wpłacił 500 652,12 zł, a odzyskał łącznie 474 098,98 zł, to po Jego stronie nie występuje żaden dochód (zysk), a jedynie częściowe odzyskanie własnego kapitału.

Umorzenie długu jako korekta: Umorzenie „salda” w przypadku umowy zawierającej klauzule abuzywne nie jest „prezentem” od banku (zwolnieniem z długu w rozumieniu art. 11 ust. 1 pkt 2), lecz technicznym wyzerowaniem zapisów księgowych, które od początku były wadliwe i nienależne Bankowi.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.

Odstępuję od uzasadnienia prawnego tej oceny.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Podkreślam, że procedura wydawania indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego nie podlega regułom przewidzianym dla postępowania podatkowego, czy kontrolnego. Organ wydający interpretacje opiera się wyłącznie na opisie stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku – nie prowadzi postępowania dowodowego. Postępowanie w sprawie wydania interpretacji indywidualnej ma na celu wyjaśnienie wątpliwości co do sposobu zastosowania przepisów prawa podatkowego materialnego do określonego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Przedmiotem interpretacji wydanej na podstawie art. 14b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622) jest sam przepis prawa. Rolą postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów podatkowych nie jest ustalanie stanu faktycznego, stanowi to bowiem domenę ewentualnego postępowania podatkowego. To na podatniku ciąży obowiązek udowodnienia w toku tego postępowania okoliczności faktycznych, z których wywodzi on dla siebie korzystne skutki prawne. Organ nie prowadzi postępowania dowodowego, ograniczając się do analizy okoliczności podanych we wniosku. W stosunku do tych okoliczności wyraża swoje stanowisko, które zawsze musi być jednak ustosunkowaniem się do poglądu (stanowiska) prezentowanego w danej sprawie przez wnioskodawcę. Jeżeli zatem, przedstawiony we wniosku stan faktyczny będzie różnił się od występującego w rzeczywistości, wówczas wydana interpretacja nie będzie chroniła Pana w zakresie zaistniałego stanu faktycznego. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu opisu sprawy przedstawionego we wniosku, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

Ponadto wskazuję, że interpretacje prawa podatkowego wydawane są w indywidualnej sprawie zainteresowanego, co wynika z art. 14b § 1 ustawy Ordynacja podatkowa. Natomiast „zainteresowanym” w rozumieniu art. 14b § 1 tej ustawy, jest osoba, która występuje z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej i będąca wnioskodawcą. W związku z tym, niniejsza interpretacja dotyczy wyłącznie Pana, nie wywołuje skutków prawnych dla innych osób (tj. Pana żony). W zakresie praw/obowiązków Pana żony zostało wydane odrębne rozstrzygnięcie.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego …. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622).

Podstawą prawną dla odstąpienia od uzasadnienia interpretacji jest art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej.