taxmachine.pl

0113-KDIPT2-2.4011.291.2026.4.ACZ

Interpretacja indywidualna2026-06-03Dyrektor Krajowej Informacji SkarbowejAktualna

Skutki podatkowe umorzenia kwoty kredytu, zwrotu kwoty nadpłaty i uwzględnienie w kalkulacji podstawy opodatkowania daniną solidarnościową umorzonej kwoty kredytu.

Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

4 marca 2026 r. złożył Pan wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnił go Pan pismem złożonym 28 kwietnia 2026 r. – w odpowiedzi na wezwanie.

Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

... (dalej: „Wnioskodawca” lub „Podatnik”) na podstawie umowy z dnia (…) grudnia 2007 r. sporządzonej w formie aktu notarialnego nabył od dotychczasowych właścicieli dwie nieruchomości wchodzące w skład tego samego wolnostojącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego (domu) położonego przy ul. (…) w (…) (dalej: „Nieruchomość”). Nieruchomość została nabyta przez Wnioskodawcę do majątku prywatnego – w ramach związku małżeńskiego Podatnik wraz z małżonką wybrali ustrój rozdzielności majątkowej.

Formalnie budynek składa się z dwóch prawnie wyodrębnionych nieruchomości (posiadających odrębne księgi wieczyste), tj. z parteru (o powierzchni 78,5 m2) oraz piętra (69,5 m2), dla których prowadzone są przez Sąd Rejonowy (…), (…) Wydział Ksiąg Wieczystych, dwie odrębne księgi wieczyste, przy czym, nabycie przez Wnioskodawcę obu ww. nieruchomości zostało dokonane w ramach jednej umowy.

Sprzedającymi Nieruchomość był A.A. posiadający 100% udziałów w nieruchomości znajdującej się na parterze budynku oraz A.A. i B.B. posiadający po 50% udziału w nieruchomości znajdującej się na piętrze budynku.

W praktyce Nieruchomość stanowi wolnostojący budynek mieszkalny jednorodzinny, o czym świadczy m.in. fakt, iż:

1)    posiada ona jedno wspólne wejście od ulicy (lokal znajdujący się na piętrze nie posiada odrębnego wejścia do budynku);

2)    jest zamieszkiwana począwszy od daty jej nabycia, tylko i wyłącznie przez jedną rodzinę (rodzinę Wnioskodawcy, tj. Wnioskodawcę, Jego małżonkę oraz dwójkę dzieci);

3)    posiada tylko i wyłącznie jedną wspólną kuchnię na parterze.

Wnioskodawca wskazuje także na marginesie, że zgodnie z posiadanymi przez Niego dokumentami z okresu budowy domu (początki XX wieku), od początku był on projektowany i budowany jako dom jednorodzinny.

W celu sfinansowania zakupu Nieruchomości Podatnik zawarł w dniu (…) grudnia 2007 r. umowę kredytu mieszkaniowego nr (…) z (…) S.A. (dalej: „Bank”), który to bank na moment zawarcia umowy kredytu i jego udzielenia Wnioskodawcy, podlegał nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym. Kredyt udzielony przez Bank ma charakter kredytu denominowanego do franków szwajcarskich.

W związku z zawarciem ww. umowy kredytu, na rzecz Banku na Nieruchomości ustanowione zostało zabezpieczenie w postaci hipoteki zwykłej łącznej (w każdej z ksiąg wieczystych wpisana została hipoteka przysługująca Bankowi) do kwoty 2.316.213,00 zł oraz hipoteki kaucyjnej łącznej do kwoty 694.864,00 zł zabezpieczającej kwotę odsetek oraz innych roszczeń Banku.

Łączna kwota kredytu zaciągniętego przez Wnioskodawcę wyniosła 2.316.213,00 zł i składała się na nią kwota 2.300.000,00 zł tytułem ceny zapłaty na poczet nabycia Nieruchomości (kwota 1.300.000,00 zł na poczet nieruchomości znajdującej się na parterze oraz kwota 1.000.000,00 zł na poczet nieruchomości znajdującej się na piętrze) oraz kwota 16.213,00 zł tytułem prowizji przygotowawczej za udzielenie kredytu. Zgodnie z postanowieniami umowy, kredyt miał zostać spłacony przez Wnioskodawcę w 419 ratach, tj. do dnia 31 października 2042 r.

W dniu (…) kwietnia 2008 r. Podatnik zawarł z Bankiem aneks nr 1 do umowy kredytu z dnia (…) grudnia 2007 r., w którym dokonano zmiany waluty udzielonego kredytu na franka szwajcarskiego oraz ustalono kwotę zadłużenia w nowej walucie kredytu przy zastosowaniu kursu 1 CHF = 2,1627 PLN.

Jak już wskazano, począwszy od nabycia Nieruchomości do dnia dzisiejszego Wnioskodawca zamieszkuje w Nieruchomości wraz z rodziną - w żadnym momencie Nieruchomość nie była przez Wnioskodawcę wynajmowana w całości lub w jakiejkolwiek części. Począwszy od 2021 r. Wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą, której głównym przedmiotem jest wynajem i zarządzenie nieruchomościami własnymi lub dzierżawionymi (PKWiU 68.20.Z), dla której to działalności wskazano jako adres rejestrowy adres Nieruchomości. Wnioskodawca podkreśla przy tym, że zarejestrowanie działalności pod adresem Nieruchomości wynika tylko i wyłącznie z konieczności wskazania adresu do korespondencji. W Nieruchomości nie jest faktycznie prowadzona działalność gospodarcza przez Wnioskodawcę, w szczególności, Nieruchomość nie jest i nie była przez Niego wynajmowana.

W styczniu 2026 r., po złożeniu przez Wnioskodawcę powództwa przeciwko (…) oddział w Polsce (dalej: „(…)”) (…), jako następca prawny Banku (w 2018 r. doszło do połączenia Banku oraz (…)), wystosował wobec Wnioskodawcy propozycję zawarcia ugody w zakresie zaciągniętego przez Wnioskodawcę kredytu, proponując przekształcenie kredytu we frankach szwajcarskich na kredyt w polskich złotych - na dzień 20 stycznia 2026 r. wysokość zobowiązania Podatnika wynosiła 516.117,00 CHF, co stanowiło równowartość kwoty 2.348.974,28 zł (przeliczone po średnim kursie NBP z dnia 19 stycznia 2026 r.) oraz:

1)    zwrot na rzecz Wnioskodawcy kwoty 241.189,03 zł stanowiącej nadpłacone zobowiązanie z tytułu zaciągniętego kredytu;

2)    umorzenie dalszego zobowiązania w wysokości 2.348.974,28 zł.

W ramach zaproponowanej ugody nie doszłoby do unieważnienia umowy kredytu, lecz uznania jej za ważną i skuteczną oraz dokonanie jej zmiany poprzez uznane, że przyjęta została kwota kredytu wypłacona w złotych jak również, że kredyt traktowany jest jakby od początku był kredytem złotowym i oprocentowanym w oparciu o stałą marżę i zmienną stawkę referencyjną WIBOR 3M.

Na moment złożenia niniejszego wniosku Podatnik nie zawarł ugody z (…), lecz przystąpił do negocjacji w zakresie zaproponowanej przez ten podmiot ugody. W związku z tym nie jest wykluczone, że finalne warunki ugody będą odbiegały od wstępnej propozycji złożonej Wnioskodawcy przez (…), niemniej jednak, Wnioskodawca zakłada, że w ramach ugody otrzyma określoną kwotę pieniężną jak zwrot nadpłaconego kredytu oraz dojdzie do umorzenia części zobowiązania przez (…).

Zgodnie z wiedzą Podatnika, (…) podlega nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym.

W uzupełnieniu wniosku na pytanie Organu o treści cyt.: „Jaki tytuł prawny posiadały dwie nieruchomości nabyte przez Pana (…) grudnia 2007 r. zgodnie z aktem notarialnym? Czy zgodnie z aktem notarialnym każda z nieruchomości stanowiła lokal mieszkalny stanowiący odrębną nieruchomość wraz z udziałem w nieruchomości wspólnej (w gruncie oraz w częściach wspólnych), czy też inny tytuł prawny – jaki?”, Wnioskodawca wskazał, że zgodnie z umową sprzedaży zawartą przez Wnioskodawcę, nabyte przez Niego nieruchomości stanowiły, z punktu widzenia powszechnie obowiązujących przepisów, dwa odrębne lokale mieszkalne wraz z udziałem w częściach wspólnych oraz w gruncie, na którym budynek składający się z dwóch odrębnych prawnie lokali jest posadowiony.

Na pytanie Organu o treści cyt.: „Czy każda z nabytych przez Pana nieruchomości w dacie nabycia posiadała odrębny adres zamieszkania, tj. osobne oznaczenie numeracyjne (dwa adresy)?”, Wnioskodawca wskazał, że w dacie zakupu każda z nieruchomości (rozumianych jako objęta odrębną księgą wieczystą) posiadała odrębne oznaczenie numeracyjne, tj. ul. A/1 oraz ul. A.2.

Na pytanie Organu o treści cyt.: „Czy w akcie notarialnym zakupu nieruchomości, osobno została wskazana cena zakupu jednej nieruchomości i osobno została wskazana cena zakupu drugiej nieruchomości?”, Wnioskodawca wskazał, że zgodnie z § 4 dotyczącym ceny sprzedaży, odrębnie została wskazana cena sprzedaży każdej z nieruchomości (rozumianych jako objęta odrębną księgą wieczystą).

Na pytanie Organu o treści cyt.: „Czy budynek, w którym znajdują się dwie zakupione przez Pana nieruchomości jest budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym w rozumieniu przepisów ustawy Prawo budowlane?”, Wnioskodawca wskazał, że zgodnie z otrzymanym przez Niego wypisem z kartoteki budynków oraz wypisem z rejestru gruntów, nabyta nieruchomość zakwalifikowana jest do budynków mieszkalnych, w tym do grupy KŚT 110, tj. do kategorii budynków mieszkalnych.

Zgodnie z art. 3 pkt 2a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2026 poz. 524 ze zm.), przez budynek mieszkalny jednorodzinny rozumie się budynek wolno stojący albo budynek w zabudowie bliźniaczej, szeregowej lub grupowej, służący zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, stanowiący konstrukcyjnie samodzielną całość, w którym dopuszcza się wydzielenie nie więcej niż dwóch lokali mieszkalnych albo jednego lokalu mieszkalnego i lokalu użytkowego o powierzchni całkowitej nieprzekraczającej 30% powierzchni całkowitej budynku.

W związku z powyższą definicją wskazać można następujące cechy budynku mieszkalnego jednorodzinnego:

1)    jest budynkiem wolno stojącym albo budynkiem w zabudowie bliźniaczej, szeregowej lub grupowej;

2)    służy zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych;

3)    stanowi konstrukcyjnie samodzielną całość;

4)    dopuszcza się wydzielenie w nim nie więcej niż dwóch lokali mieszkalnych albo jednego lokalu mieszkalnego i lokalu użytkowego o powierzchni całkowitej nieprzekraczającej 30% powierzchni całkowitej budynku.

W ocenie Wnioskodawcy, nabyta przez Niego nieruchomość spełnia ww. kryteria uznania jej za budynek mieszkalny jednorodzinny, gdyż jest to budynek wolnostojący, ma charakter mieszkalny i służy do zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych Wnioskodawcy i Jego najbliższej rodziny, stanowi samodzielną całość z konstrukcyjnego punktu widzenia oraz składa się z dwóch lokali mieszkalnych.

Na pytanie Organu o treści cyt.: „W jaki sposób budynek ten/lokale był/były zapisany/zapisane w ewidencji gruntów i budynków w dacie zakupu przez Pana dwóch nieruchomości (czy był on zarejestrowany jako jeden budynek – jaki?, dwa odrębne lokale, czy w inny sposób - jaki?)”, Wnioskodawca wskazał, że nie posiada dokumentów z dnia nabycia przez Niego nieruchomości, natomiast obecnie, jak już wskazano, nieruchomość wskazana jest jako budynek mieszkalny w wypisie z kartoteki budynków oraz wypisie z rejestru gruntów. Jednocześnie, Wnioskodawca posiada także wypis z rejestru lokali odrębnie dla każdej z nieruchomości (rozumianych jako objęta odrębną księgą wieczystą).

Na pytanie Organu o treści cyt.: „Czy w dacie zakupu przez Pana dwóch nieruchomości w budynku znajdowały się jeszcze inne prawnie wyodrębnione lokale – jakie (użytkowe, mieszkalne) i ile?”, Wnioskodawca wskazał, że w dacie nabycia przez Niego nieruchomości składała się ona tylko i wyłącznie z dwóch prawnie wyodrębnionych lokali, tj. parteru oraz górnego piętra, objętych odrębnymi księgami wieczystymi. Poza tymi nieruchomościami w budynku nie znajdowały się jakiejkolwiek inne, prawnie wyodrębnione lokale.

Na pytanie Organu o treści cyt.: „Czy był Pan jedynym kredytobiorcą kredytu mieszkaniowego z (…) grudnia 2007 r.? W przypadku, jeżeli nie był Pan jedynym kredytobiorcą proszę wskazać pozostałych kredytobiorców oraz wskazać, czy zgodnie z zawartą umową o kredyt, wszyscy kredytobiorcy odpowiadają za spłatę kredytu solidarnie, a więc do pełnej wysokości?”, Wnioskodawca wskazał, że był On jedynym kredytobiorcą w ramach zawartej umowy kredytowej.

Na pytanie Organu o treści cyt.: „Jaki dokładnie cel zaciągnięcia kredytu hipotecznego został wpisany w umowie kredytowej z bankiem, zgodnie z treścią tej umowy?”, Wnioskodawca wskazał, że zgodnie z § 1 umowy z dnia (…) grudnia 2007 r., przeznaczeniem zaciągniętego kredytu był zakup dwóch nieruchomości – lokali mieszkalnych stanowiących odrębną własność.

Na pytanie Organu o treści cyt.: „Czy z umowy kredytowej jednoznacznie wynika, że kredyt został zaciągnięty na zakup dwóch odrębnych nieruchomości oraz czy z umowy kredytowej wynika, że kwota kredytu została osobno ustalona w stosunku do jednej nieruchomości i osobno w stosunku do drugiej nieruchomości?”, Wnioskodawca wskazał, że w umowie kredytowej wskazano, że został on zaciągnięty na zakup dwóch nieruchomości – lokali mieszkalnych stanowiących odrębną własność. Co do kwoty kredytu, zgodnie z § 2 umowy, wskazano łączną kwotę kredytu (2.316.2130,00 zł) bez rozbicia jej na odrębne kwoty co do każdej z nieruchomości (rozumianych jako objęta odrębną księgą wieczystą).

Na pytanie Organu o treści cyt.: „Czy zaciągnięty kredyt jest kredytem hipotecznym zaciągniętym na cele mieszkaniowe, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.)?”, Wnioskodawca wskazał, że zgodnie z art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 poz. 163 ze zm.), za wydatki poniesione na cele, o których mowa    w ust. 1 pkt 131, uważa się wydatki poniesione na:

a)    nabycie budynku mieszkalnego, jego części lub udziału w takim budynku, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub udziału w takim lokalu, a także na nabycie gruntu lub udziału w gruncie albo prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, związanych z tym budynkiem lub lokalem;

b)    nabycie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub udziału w takim prawie, prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziału w takim prawie;

c)    nabycie gruntu pod budowę budynku mieszkalnego lub udziału w takim gruncie, prawa użytkowania wieczystego takiego gruntu lub udziału w takim prawie, w tym również z rozpoczętą budową budynku mieszkalnego, oraz nabycie innego gruntu lub udziału w gruncie, prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, jeżeli w okresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 131, grunt ten zmieni przeznaczenie na grunt pod budowę budynku mieszkalnego;

d)    budowę, rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub remont własnego budynku mieszkalnego, jego części lub własnego lokalu mieszkalnego;

e)    rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub adaptację na cele mieszkalne własnego budynku niemieszkalnego, jego części, własnego lokalu niemieszkalnego lub własnego pomieszczenia niemieszkalnego

- położonych w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego albo w Konfederacji Szwajcarskiej.

Wnioskodawca wskazuje, że zaciągnięty przez Niego kredyt hipoteczny posłużył na nabycie nieruchomości położonej na terytorium Polski – budynku mieszkalnego dwulokalowego wraz z udziałem w gruncie, na którym budynek ten jest posadowiony. Wobec tego, w ocenie Wnioskodawcy, spełnia to przesłanki wskazane w art. 21 ust. 25 pkt 1 lit. a) ww. ustawy.

Dodatkowo, zaciągnięty kredyt w części został przeznaczony na sfinansowanie prowizji przygotowawczej od udzielonego kredytu, która zgodnie z § 1 ust. 1 pkt 1 w zw. z § 1 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe, może korzystać z zaniechania poboru podatku.

Na pytanie Organu o treści cyt.: „Czy kredyt został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej?”, Wnioskodawca wskazał, że w Jego ocenie, kredyt został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej rozumianej jako inwestycję, której celem jest zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych jednego gospodarstwa domowego, tj. najbliższej rodziny Wnioskodawcy w skład której wchodzą, poza Wnioskodawcą, także Jego małżonka oraz dzieci.

Wnioskodawca wskazuje przy tym, że w Jego ocenie, spełnione są w tym przypadku przesłanki uznania za jedno gospodarstwo domowe w rozumieniu § 1 ust. 6 ww. rozporządzenia, gdyż Wnioskodawca nabył jeden budynek mieszkalny, który jest zajmowany przez osoby stale z nim zamieszkujące i gospodarujące.

Na pytanie Organu o treści cyt.: „Czy celem, na który zaciągnięto kredyt w odniesieniu do pierwszej nieruchomości było zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych:

·         jednego gospodarstwa domowego albo

·         więcej niż jednego gospodarstwa domowego, w przypadku gdy osoby fizyczne mające zajmować wspólnie jeden budynek mieszkalny, nie mniej niż jedna osoba fizyczna z każdego takiego gospodarstwa, są osobami zaliczonymi do I grupy podatkowej w rozumieniu art. 14 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz.U. z 2024 r. poz. 1837 oraz z 2025 r. poz. 769 i 1064)?”,

Wnioskodawca wskazał, że celem zaciągnięcia kredytu było zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych jednego gospodarstwa domowego stanowiącego najbliższą rodzinę Wnioskodawcy, a to małżonki i dzieci, przy czym, przez zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych Wnioskodawca rozumiał nabycie całego budynku mieszkalnego składającego się z dwóch odrębnych nieruchomości, rozumianych jako objęta odrębną księgą wieczystą.

Z punktu widzenia Wnioskodawcy, biorąc pod uwagę potrzeby Jego rodziny, tylko nabycie całości budynku mieszkalnego miało znaczenie i sens i całość budynku mieszkalnego Wnioskodawca traktował jako zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych jednego gospodarstwa domowego (wskazuje na to m.in. nabycie od razu obydwu lokali, nie zaś późniejsze dokupienie drugiego).

Na pytanie Organu o treści cyt.: „Czy celem, na który zaciągnięto kredyt w odniesieniu do drugiej nieruchomości było zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych:

·         jednego gospodarstwa domowego albo

·         więcej niż jednego gospodarstwa domowego, w przypadku gdy osoby fizyczne mające zajmować wspólnie jeden budynek mieszkalny, nie mniej niż jedna osoba fizyczna z każdego takiego gospodarstwa, są osobami zaliczonymi do I grupy podatkowej w rozumieniu art. 14 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz.U. z 2024 r. poz. 1837 oraz z 2025 r. poz. 769 i 1064)?”,

Wnioskodawca wskazał, że celem zaciągnięcia kredytu było zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych jednego gospodarstwa domowego stanowiącego najbliższą rodzinę Wnioskodawcy, a to małżonki i dzieci, przy czym, przez zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych Wnioskodawca rozumiał nabycie całego budynku mieszkalnego składającego się z dwóch odrębnych nieruchomości, rozumianych jako objęta odrębną księgą wieczystą.

Z punktu widzenia Wnioskodawcy, biorąc pod uwagę potrzeby Jego rodziny, tylko nabycie całości budynku mieszkalnego miało znaczenie i sens i całość budynku mieszkalnego Wnioskodawca traktował jako zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych jednego gospodarstwa domowego (wskazuje na to m.in. nabycie od razu obydwu lokali, nie zaś późniejsze dokupienie drugiego).

Na pytanie Organu o treści cyt.: „Czy kredyt został zaciągnięty w ramach i na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej, a jeżeli tak, to przez kogo prowadzonej?”, Wnioskodawca wskazał, że zawarł umowę kredytu jako osoba fizyczna nieprowadząca działalności gospodarczej, o czym świadczy m.in. posłużenie się w treści umowy numerem PESEL nie zaś numerem NIP Wnioskodawcy, czy też brak wzmianki w treści umowy kredytowej, bądź umowy sprzedaży nieruchomości informacji dotyczących nabycia nieruchomości do celów prowadzonej działalności gospodarczej.

Na pytanie Organu o treści cyt.: „Czy raty kredytu są zaliczane do kosztów uzyskania przychodów w prowadzonej działalności gospodarczej, a jeżeli tak, to przez kogo prowadzonej?”, Wnioskodawca wskazał, że raty kredytu, w tym odsetki, nie podlegały zaliczeniu do kosztów uzyskania przychodu w prowadzonej przez Wnioskodawcę działalności gospodarczej.

Na pytanie Organu o treści cyt.: „Czy dwie nabyte przez Pana nieruchomości, o których mowa we wniosku, stanowiły towar handlowy w Pana działalności gospodarczej?”, Wnioskodawca wskazał, że nabyte nieruchomości nie stanowiły towaru handlowego w ramach prowadzonej przez Wnioskodawcę działalności gospodarczej.

Na pytanie Organu o treści cyt.: „Czy ww. nieruchomości zostały wprowadzone do ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych prowadzonej przez Pana działalności gospodarczej (w przypadku odpowiedzi twierdzącej należy wskazać, kiedy zostały wprowadzone do ww. ewidencji i ewentualnie kiedy z niej wycofane)?”, Wnioskodawca wskazał, że nabyte nieruchomości nigdy nie zostały wprowadzone do ewidencji środków trwałych, jak również nie były od nich dokonywane odpisy amortyzacyjne w ramach działalności gospodarczej prowadzonej przez Wnioskodawcę.

Na pytanie Organu o treści cyt.: „Czy koszty mediów dotyczących dwóch nieruchomości ujmował/ujmuje Pan w kosztach uzyskania przychodów z działalności gospodarczej? Jeśli tak, od kiedy i do kiedy?”, Wnioskodawca wskazał, że koszty mediów dotyczące nabytych nieruchomości nie były przez Niego kiedykolwiek ujmowane w kosztach uzyskania przychodu w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.

Na pytanie Organu o treści cyt.: „Kiedy (w którym roku) dojdzie do zawarcia ugody z bankiem oraz kto będzie stroną zawartej ugody?”, Wnioskodawca wskazał, że do zawarcia ugody z bankiem dojdzie w II – III kwartale 2026 r., a Stroną ugody, obok banku, będzie tylko i wyłącznie Wnioskodawca jako jedyny kredytobiorca.

Na pytanie Organu o treści cyt.: „Co będzie składało się na kwotę objętą ugodą – kwotę, w stosunku do której Pan jako Kredytobiorca zostanie zwolniony z długu (kwotę umorzenia), tj. czy będzie to kwota kapitału, kwota odsetek skapitalizowanych, kwota tzw. odsetek karnych (odsetek od zadłużenia przeterminowanego) opłaty, jeżeli ich poniesienie przez kredytobiorców było niezbędne do zawarcia umowy kredytu, z wyjątkiem kosztów usług dodatkowych, w szczególności ubezpieczeń? Proszę o udzielenie jednoznacznej odpowiedzi na to pytanie, wybierając spośród wskazanych kwot”, Wnioskodawca wskazał, że na ten moment nie jest znana dokładna treść ugody, gdyż zostanie dopiero ona zawarta w przyszłości. Z ostrożności jednak, dla potrzeb niniejszego wniosku, Wnioskodawca wskazuje, że ugodą zostanie objęta kwota kapitału i ewentualne odsetki, za wyjątkiem odsetek karnych od przeterminowanego zadłużenia.

Na pytanie Organu o treści cyt.: „Czy umorzenie przez bank zadłużenia z tytułu kredytu dotyczyło będzie wszystkich kredytobiorców i skutkowało będzie wygaśnięciem zobowiązania wobec banku po stronie każdego z kredytobiorców odpowiadających solidarnie za dług?”, Wnioskodawca wskazał, że jest jedynym kredytobiorcą i umorzenie przez bank będzie dotyczyć tylko i wyłącznie Wnioskodawcy jako jedynego kredytobiorcy.

Na pytanie Organu o treści cyt.: „Czy w przeszłości korzystał już Pan z zaniechania poboru podatku w związku z umorzeniem wierzytelności z tytułu innego kredytu mieszkaniowego? Jeśli tak, kiedy i w związku z jakim kredytem, na jakie cele zaciągniętym?”, Wnioskodawca wskazał, że nie korzystał do tej pory z zaniechania poboru podatku w związku z umorzeniem wierzytelności z tytułu innego kredytu, jak również nie korzystał z tzw. ulgi odsetkowej.

Na pytanie Organu o treści cyt.: „W odniesieniu do kwoty 241.189,03 zł, którą bank zobowiąże się Panu zwrócić w wyniku zawarcia ugody, proszę jednoznacznie wskazać, czy ww. kwota będzie stanowiła:

  • zwrot środków, które zostały wpłacone przez Kredytobiorców do banku tytułem spłaty kapitału, odsetek (rat kapitałowo-odsetkowych) i innych opłat związanych z kredytem, a które w wyniku ponownego przeliczenia zobowiązań kredytowych według kursu waluty przyjętego w ugodzie zostały uznane za nadpłatę kredytu nienależną bankowi albo
  • zwrot środków wpłaconych Kredytobiorców wcześniej do banku tytułem spłaty kapitału, odsetek (rat kapitałowo-odsetkowych) i innych opłat związanych z kredytem i które w wyniku ugody stały się nienależne bankowi (z jakiego powodu)?”,

Wnioskodawca wskazał, że na ten moment nie jest znana dokładna treść ugody, gdyż zostanie dopiero ona zawarta w przyszłości. Z ostrożności jednak, dla potrzeb niniejszego wniosku, Wnioskodawca wskazuje, że zgodnie z otrzymanym projektem ugody zwrócona Mu kwota będzie stanowić zwrot środków, które zostały wpłacone przez Wnioskodawcę jako kredytobiorcę tytułem spłaty kapitału, odsetek i innych opłat związanych z kredytem, a które w wyniku ponownego przeliczenia zobowiązań kredytowych według kursu waluty przyjętego w ugodzie zostały uznane za nadpłatę kredytu nienależną bankowi.

Pytania

1.    Czy w przypadku zawarcia ugody z (…) kwota otrzymana przez Wnioskodawcę, stanowiąca nadpłaconą kwotę kredytu, nie będzie stanowiła po Jego stronie przychodu podatkowego, o którym mowa w art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 poz. 163 ze zm. – dalej: „ustawa o PIT”)?

2.    Czy w przypadku zawarcia ugody z (…) kwota umorzonego w stosunku do Wnioskodawcy zobowiązania będzie mogła korzystać z zaniechania poboru podatku na zasadach określonych w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1672 – dalej: „Rozporządzenie”)?

3.    Czy przychód (dochód) z umorzonego zobowiązania z tytułu umowy kredytu hipotecznego, od którego zaniechano poboru podatku na zasadach określonych w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1672) podlega uwzględnieniu w kalkulacji podstawy opodatkowania daniną solidarnościową (Wnioskodawca wskazuje jednoznacznie, że udzielenie odpowiedzi na pytanie nr 3 jest niezależne od stanowiska tut. Organu w przedmiocie pytania nr 2)?

Pana stanowisko w sprawie

Zdaniem Wnioskodawcy, w odniesieniu do pytania nr 1, w przypadku zawarcia ugody z (…), otrzymanie przez Wnioskodawcę środków pieniężnych tytułem zwrotu nadpłaconego kredytu, która to kwota nie przekroczy uprzednio uiszczonych przez Wnioskodawcę rat kapitałowo-odsetkowych, nie będzie stanowiło po stronie Wnioskodawcy przychodu podatkowego.

Zdaniem Wnioskodawcy, w odniesieniu do pytania nr 2, w przypadku zawarcia ugody z (…), kwota umorzonego w stosunku do Wnioskodawcy zobowiązania będzie mogła korzystać z zaniechania poboru podatku na zasadach określonych w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe.

Zdaniem Wnioskodawcy, w odniesieniu do pytania nr 3, przychód (dochód) z umorzonego zobowiązania z tytułu umowy kredytu hipotecznego, od którego zaniechano poboru podatku na zasadach określonych w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (Dz. U. z 2025 poz. 1672) nie podlega uwzględnieniu w kalkulacji podstawy opodatkowania daniną solidarnościową (Wnioskodawca wskazuje jednoznacznie, że udzielenie odpowiedzi na pytanie nr 3 jest niezależne od stanowiska tut. Organu w przedmiocie pytania nr 2).

Ad 1

Zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy o PIT, przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Aby określone świadczenie stanowiło przychód podatkowy osoby fizycznej musi ono w sposób trwały powiększać jego majątek, przy czym, powiększenie majątku może oznaczać zarówno zwiększenie aktywów (otrzymanie określonej rzeczy lub prawa) jak i zmniejszenie aktywów (umorzenie zobowiązania).

W związku ze złożeniem powództwa przeciwko (…), bank ten przedstawił Wnioskodawcy propozycję ugody w zakresie rozliczenia kredytu hipotecznego, która obejmuje m.in. zwrot na rzecz Wnioskodawcy kwoty stanowiącej nadpłatę kredytu dokonaną przez Wnioskodawcę w toku obowiązywania umowy.

Kwota 241.189,03 zł stanowi różnicę pomiędzy kwotą spłat dokonaną przez Wnioskodawcą a łączną kwotą zobowiązania kredytowego przeliczoną na polskie złote w sposób opisany w propozycji ugody na dzień 20 stycznia 2026 r., tj. przy założeniu, że przyjęta została kwota kredytu wypłacona w PLN (w przypadku kredytu uruchomionego w transzach - suma kwot wypłaconych w PLN) oraz kredyt traktowany jest jakby od początku był kredytem złotowym i oprocentowanym w oparciu o stałą marżę i zmienną stawkę referencyjną WIBOR 3M.

W tym zakresie nie dojdzie do:

1)    powiększenia aktywów Podatnika, gdyż otrzyma On tylko i wyłącznie zwrot należnych Mu środków pieniężnych, które w przypadku zawarcia przez bank umowy zgodnej z obowiązującymi przepisami prawa, nigdy nie zostałyby przez Podatnika zapłacone na rzecz banku;

2)    zmniejszenia pasywów Podatnika, gdyż w zakresie zwróconej Mu kwoty Podatnik nie jest dłużnikiem banku ani jakiegokolwiek innego podmiotu trzeciego i jakiekolwiek zobowiązanie, do spełnienia którego Wnioskodawca jest zobowiązany nie zostanie Mu umorzone, bądź też nie stanie się ono przedawnione.

Tym samym więc otrzymanie przez Wnioskodawcę zwrotu kwoty stanowiącej równowartość nadpłaconego na rzecz banku zobowiązania nie będzie stanowić po Jego stronie jakiegokolwiek rzeczywistego przysporzenia majątkowego, lecz jedynie zwrot nienależnego bankowi świadczenia, nieprzekraczający dokonanych uprzednio przez Wnioskodawcę spłat rat kapitałowo-odsetkowych.

Fakt, iż otrzymanie zwrotu nadpłaconego kredytu, w części nieprzekraczającej dokonanej spłaty rat odsetkowo-kapitałowych, nie stanowi przychodu podatkowego kredytobiorcy potwierdzają liczne interpretacje indywidualne wydane przez tut. Organ – tytułem przykładu Wnioskodawca wskazuje kilka najnowszych interpretacji wydanych przez tut. Organ:

1)    interpretacja indywidualna Dyrektora KIS z dnia 12 lutego 2026 r., nr 0114-KDIP3-2.4011.1106.2025.2.AC, w której Organ wskazał, że na podstawie zawartej ugody Bank 2 wypłacił Pani kwotę dodatkową w wysokości 112 428,00 PLN, która stanowi nadpłatę ponad kapitał rat kredytu (…) taka operacja nie spełnia celu przychodu jakim jest zwiększenie majątku podatnika - ani poprzez zwiększenie aktywów ani poprzez zmniejszenie jego pasywów. Po stronie Kredytobiorcy nie dochodzi do powstania przysporzenia majątkowego, bowiem otrzymuje on z powrotem zwrot nadpłaconych środków, które wcześniej wpłacił tytułem spłaty zaciągniętego kredytu. Taka wypłata będzie więc kredytobiorcy neutralna podatkowo - po jego stronie nie powstanie przychód w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym;

2)    interpretacja indywidualna z dnia 2 lutego 2026 r., nr 0114-KDIP3-2.4011.1041.2025.2.JK3, w której Organ przyjął, że otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo (…) Wobec powyższego wypłata przez Bank na Państwa rzecz kwoty stanowiącej zwrot nadpłaconych środków jest dla Państwa neutralna podatkowo i nie powoduje po Państwa stronie powstania przychodu w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W wyniku tego zwrotu nie osiągną Państwo konkretnego przysporzenia majątkowego, a w związku z tym nie będzie ciążył na Państwu obowiązek zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych z tego tytułu;

3)    interpretacja indywidualna z dnia 20 stycznia 2026 r., nr 0113-KDIPT2-2.4011.950.2025.4.AKU, w której Organ uznał, że jak Pani wskazała we wniosku i jego uzupełnieniu – kwota, którą bank wypłaci Pani w wyniku zawarcia ugody, będzie stanowiła zwrot środków, które zostały wpłacone do banku tytułem spłaty rat kapitałowo-odsetkowych i innych opłat związanych z kredytem, a które w wyniku ponownego przeliczenia zobowiązania kredytowego według kursu waluty przyjętego w ugodzie zostaną uznane za nadpłatę kredytu nienależną bankowi, to stwierdzam, że zwrot ten nie będzie stanowił dla Pani przychodu. Czynność ta nie spowoduje uzyskania przez Panią przysporzenia majątkowego, wzrostu Pani majątku. Otrzymana przez Panią kwota będzie stanowiła zwrot własnych pieniędzy, które nienależnie wpłaciła Pani wcześniej do banku (…) Tym samym, nie będzie Pani miała obowiązku rozliczenia tych środków pieniężnych dla celów podatkowych.

Analogiczne stanowisko potwierdza także interpretacja indywidualna Dyrektora KIS z dnia 8 stycznia 2026 r., nr 0114-KDIP3-2.4011.950.2025.2.MN, czy też interpretacja indywidualna Dyrektora KIS z dnia 8 stycznia 2026 r., nr 0112-KDIL2-1.4011.905.2025.1.MB.

Przyjąć zatem należy, że kwota, która miałaby być otrzymana przez Wnioskodawcę w wyniku zawartej w przyszłości ugody, w przypadku gdy nie będzie przekraczać dokonanych przez Niego spłat rat kapitałowo-odsetkowych, nie będzie stanowić po Jego stronie przychodu podatkowego w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o PIT.

Ad 2

Jednym ze źródeł przychodów są tzw. inne źródła wskazane w art. 20 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o PIT.

Zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy o PIT, za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.

Do przychodów z innych źródeł, o których mowa w art. 20 ust. 1 ustawy o PIT, zalicza się m.in. umorzenie zobowiązania, gdyż stanowi ono faktyczne zmniejszenie pasywów po stronie podatnika będącego osobą fizyczną.

W niniejszym przypadku, przy założeniu, że dojdzie do zawarcia przez strony ugody, wobec Wnioskodawcy umorzone zostanie zobowiązanie wynikającego z umowy kredytu mieszkaniowego z dnia (…) grudnia 2007 r., przy czym, na dzień dzisiejszy nie jest znana dokładna kwota, która miałaby być potencjalnie umorzona.

Wobec powyższego, co do zasady, umorzenie zobowiązania w stosunku do Podatnika będzie powodować po Jego stronie powstanie przychodu z innych źródeł, o którym mowa w art. 20 ust. 1 ustawy o PIT w wysokości umarzanego zobowiązania.

W tym zakresie szczególne regulacje, umożliwiające zaniechanie poboru podatku z tytułu umorzenia kredytu hipotecznego, wynikają z rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1672).

Zgodnie z § 1 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia, zarządza się zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych od kwot umorzonych osobie fizycznej wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego, w przypadku gdy:

a)    kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej,    a w przypadku więcej niż jednego kredytu mieszkaniowego - gdy kredyty mieszkaniowe zostały zaciągnięte na realizację wyłącznie jednej inwestycji mieszkaniowej, oraz

b)    osoba fizyczna będąca stroną umowy kredytu mieszkaniowego nie korzystała z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej niż określona w lit. a inwestycji mieszkaniowej.

W § 1 ust. 2 Rozporządzenia przyjęto, że kwoty wierzytelności, o których mowa w ust. 1 pkt 1, obejmują:

1)    kwoty kredytu mieszkaniowego (kapitału);

2)    odsetki, w tym odsetki skapitalizowane, i prowizje;

3)    opłaty, jeżeli ich poniesienie przez kredytobiorcę było niezbędne do zawarcia umowy kredytu mieszkaniowego, z wyjątkiem kosztów usług dodatkowych, w szczególności ubezpieczeń.

W § 1 ust. 5 Rozporządzenia wskazano natomiast, że przez jedną inwestycję mieszkaniową, o której mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a, rozumie się inwestycję, której celem jest zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych:

1)    jednego gospodarstwa domowego albo

2)    więcej niż jednego gospodarstwa domowego, w przypadku gdy osoby fizyczne mające zajmować wspólnie jeden budynek mieszkalny, nie mniej niż jedna osoba fizyczna z każdego takiego gospodarstwa, są osobami zaliczonymi do I grupy podatkowej w rozumieniu art. 14 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz. U. z 2024 r. poz. 1837 oraz z 2025 r. poz. 769 i 1064).

Jednocześnie, zgodnie z § 1 ust. 6 Rozporządzenia, przez jedno gospodarstwo domowe, o którym mowa w ust. 5, rozumie się gospodarstwo prowadzone przez osobę fizyczną zajmującą jeden lokal mieszkalny albo jeden budynek mieszkalny jednorodzinny, samodzielnie lub wspólnie z innymi osobami stale z nią zamieszkującymi i gospodarującymi.

W § 2 ust. 1 Rozporządzenia przyjęto, że zarządza się zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób prawnych od dochodu odpowiadającego równowartości umorzonych kwot wierzytelności z tytułu kredytów mieszkaniowych, od tej części kapitału tych kredytów, od której następuje zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie § 1 ust. 1 pkt 1, w przypadku gdy:

1)    umorzenia dokonuje podmiot, którego działalność podlega nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym, uprawniony do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw regulujących zasady funkcjonowania takich podmiotów;

2)    równowartość umorzonych kwot wierzytelności nie pomniejszyła w jakiejkolwiek innej formie przychodu, dochodu, podstawy opodatkowania ani podatku podmiotu udzielającego kredytu mieszkaniowego lub umarzającego kwoty wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego, z wyjątkiem rezerw i odpisów utworzonych na te wierzytelności, które zostały rozwiązane w związku z tym umorzeniem, i w następstwie ich rozwiązania ustalony został przychód do opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych.

W § 3 ust. 1 Rozporządzenia wskazano natomiast, że ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o kredycie mieszkaniowym, należy przez to rozumieć kredyt, który został:

1)    udzielony przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmiot, którego działalność podlega nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym, uprawniony do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw regulujących zasady funkcjonowania takich podmiotów, oraz

2)    zabezpieczony w postaci hipoteki ustanowionej na nieruchomości lub udziale w nieruchomości lub prawie wieczystego użytkowania gruntu lub udziale w takim prawie, lub spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego lub udziale w takim prawie, lub prawie do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziale w takim prawie, oraz

3)    zaciągnięty na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zgodnie z § 4 Rozporządzenia, zaniechanie, o którym mowa w § 1 i § 2, ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od dnia 1 stycznia 2022 r. do dnia 31 grudnia 2026 r.

Możliwość skorzystania z zaniechania poboru podatku uzależniona została więc od spełnienia kilku przesłanek wskazanych w przepisach Rozporządzenia, które to przesłanki są w niniejszym przypadku, zdaniem Wnioskodawcy, spełnione.

Spełnienie przez Wnioskodawcę poszczególnych przesłanek

W nawiązaniu do § 1 ust. 1 pkt 1 lit. b Rozporządzenia Wnioskodawca zaznacza, że nie korzystał dotychczas z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej niż określona w lit. a inwestycji mieszkaniowej.

W kontekście § 1 ust. 2 Rozporządzenia, Wnioskodawca podkreśla, że po przekształceniu umowy kredytu w umowę złotową (zawartą w PLN) umarzana kwota miałaby stanowić nadwyżkę kapitału oraz odsetek, które byłyby umorzone w stosunku do Wnioskodawcy. Umarzana kwota nie uwzględniałaby tym samym innych, niewskazanych w § 1 ust. 2 Rozporządzenia, wartości.

Co do § 2 ust. 1 Rozporządzenia, Wnioskodawca wskazuje, że z Jego najlepszej wiedzy wynika, że (…), jako polski oddział zagranicznego banku, zgodnie z art. 131 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2026 poz. 38 ze zm. – dalej: „Pr. Bank.”), podlega nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym – Komisji Nadzoru Finansowego.

Odnosząc się do § 3 ust. 1 Rozporządzenia Wnioskodawca wskazuje, że:

1)    kredyt został Mu udzielony w dniu (…) grudnia 2007 r., tj. przed dniem 15 stycznia 2015 r.;

2)    w Jego ocenie Bank, przed połączeniem z (…), jako bank krajowy działający w formie spółki akcyjnej, zgodnie z art. 131 ust. 1 Pr. Bank., podlegał nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym – Komisji Nadzoru Finansowego;

3)    został zabezpieczony hipoteką na rzecz Banku jako kredytodawcy, która to hipoteka do dnia wniesienia niniejszego wniosku wpisana jest w dziale IV ksiąg wieczystych wchodzących w skład Nieruchomości;

4)    został zaciągnięty na wydatki wskazane w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o PIT, gdyż w ramach umowy sprzedaży nabył On prawo do całości budynku mieszkalnego, w którym z prawnego punktu widzenia jedynie, wyodrębniono dwie odrębne nieruchomości (posiadające odrębne księgi wieczyste), lecz tworzące funkcjonalnie jedną całość.

Końcowo Wnioskodawca wskazuje, odwołując się do § 4 ust. 1 Rozporządzenia, że w przypadku zawarcia ugody z (…), dojdzie do jej zawarcia przed dniem 31 grudnia 2026 r.

Kluczowe znaczenie w niniejszym przypadku, w ocenie Wnioskodawcy, ma natomiast § 1 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 1 ust. 5 oraz § 1 ust. 6 Rozporządzenia, w myśl których, zaniechanie poboru podatku ma zastosowanie co do kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, przez co należy rozumieć inwestycję, której celem jest zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych jednego gospodarstwa domowego, czyli gospodarstwa prowadzonego przez osobę fizyczną zajmującą jeden lokal mieszkalny albo jeden budynek mieszkalny jednorodzinny, samodzielnie lub wspólnie z innymi osobami stale z nią zamieszkującymi i gospodarującymi.

W ślad za opisem stanu faktycznego Wnioskodawca wskazuje na wstępie tej części własnego stanowiska, że przez cały okres w którym właścicielem Nieruchomości jest On (od 2007 r. do dnia wniesienia niniejszego wniosku) zamieszkiwana jest ona tylko i wyłącznie przez jedno gospodarstwo domowe, tj. rodzinę Wnioskodawcy (Wnioskodawca, małżonka Wnioskodawcy oraz dzieci Wnioskodawcy).

W ocenie Wnioskodawcy, wypełnia to przesłanki wskazane w § 1 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 1 ust. 5 oraz § 1 ust. 6 Rozporządzenia.

W przepisach Rozporządzenia, jak również w innych przepisach prawa podatkowego, brak jest definicji budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Wobec tego, w ocenie Wnioskodawcy, zgodnie z wykładnią systemową odwołać należy się do art. 3 pkt 2a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2025 poz. 418 ze zm. – dalej: „Pr. Bud.”), który zawiera stosowną definicję.

W tym zakresie stanowisko Podatnika znajduje potwierdzenie m.in. w interpretacji indywidualnej Dyrektora KIS z dnia 22 stycznia 2025 r., nr 0113-KDIPT2-2.4011.794.2024.2.DA, w której Organ odwołał się m.in. do przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.

Zgodnie z definicją wskazaną w art. 3 pkt 2a Pr. Bud., przez budynek mieszkalny jednorodzinny należy rozumieć budynek wolno stojący albo budynek w zabudowie bliźniaczej, szeregowej lub grupowej, służący zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, stanowiący konstrukcyjnie samodzielną całość, w którym dopuszcza się wydzielenie nie więcej niż dwóch lokali mieszkalnych albo jednego lokalu mieszkalnego i lokalu użytkowego o powierzchni całkowitej nieprzekraczającej 30% powierzchni całkowitej budynku.

W ocenie Wnioskodawcy, Nieruchomość spełnia ww. kryteria, gdyż:

·         jest to budynek wolnostojący służący zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych;

·         stanowi konstrukcyjnie samodzielną całość;

·         nie zostały wydzielone w nim więcej niż 2 lokale mieszkalne.

W kontekście przesłanki wydzielenia nie więcej niż 2 lokali mieszkalnych wskazać należy na wstępie, że definicja samodzielnego lokalu mieszkalnego została wskazana w art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (t. j. Dz. U. z 2021 poz. 1048 ze zm. – dalej: „UWL”), zgodnie z którym, samodzielnym lokalem mieszkalnym, w rozumieniu ustawy, jest wydzielona trwałymi ścianami w obrębie budynku izba lub zespół izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi, które wraz z pomieszczeniami pomocniczymi służą zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych. Przepis ten stosuje się odpowiednio również do samodzielnych lokali wykorzystywanych zgodnie z przeznaczeniem na cele inne niż mieszkalne.

Powyższa definicja nie odnosi się, zdaniem Wnioskodawcy, do cech prawnych lokalu (jego samodzielności prawnej rozumianej jako wyodrębnienie w postaci posiadania własnej księgi wieczystej), lecz do cech fizycznych, stanowiących o jego faktycznej samodzielności i odrębności umożliwiającej zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych.

Jak wskazano w opisie stanu faktycznego, na Nieruchomość składają się formalnie dwa odrębne lokale (posiadające dwie odrębnie księgi wieczyste), przy czym, faktycznie wykorzystywane są one jako jeden lokal, na co wskazuje m.in. jedno wejście od ulicy, jedna wspólna kuchnia czy też zamieszkiwanie przez jedną rodzinę. Wnioskodawca wskazuje na marginesie także, że historycznie dom ten budowany był jako dom jednorodzinny, na co jednoznacznie wskazują posiadane przez Niego dokumenty z początków XX wieku, kiedy to dom ten był budowany.

Wnioskodawca zwraca uwagę, że koncepcja faktycznej samodzielności lokalu świadcząca o statusie samodzielnego lokalu mieszkalnego, jest przyjmowana także w orzecznictwie sądów administracyjnych, np. w wyroku:

a)    WSA w Krakowie z dnia 28 sierpnia 2025 r., sygn. akt: I SA/Kr 496/25, w którym Sąd ten wskazał, że należy raczej stwierdzić, że lokal mieszkalny w potocznym rozumieniu, to przysłowiowe „cztery ściany” (oczywiście wraz ze ściankami działowymi, które dzielą go na pokoje, kuchnię, łazienkę itd. oraz drzwiami wejściowymi), w których osoba (sama lub z innymi osobami) zaspokaja swoje potrzeby mieszkaniowe. Przekładając to na stan faktyczny niniejszej sprawy należy podzielić stanowisko Skarżącego, że tylko lokal jako całość (połączone lokale x i y) od samego początku zamieszkania w nim Zainteresowanych stanowi jedną samodzielną wyodrębnioną całość, zarówno pod względem architektonicznym, technicznym jak i funkcjonalnym. Co istotne prowadzi i zawsze prowadziło do niego wyłącznie jedno wejście z klatki schodowej (podkreślenie Sądu). Zewnętrzny obserwator, który idzie klatką schodową, na pytanie ile na danym piętrze znajduje się lokali mieszkalnych, udzieli odpowiedzi poprzez policzenie drzwi wejściowych do lokali, a nie poprzez sięganie do ksiąg wieczystych poszczególnych lokali. Takie rozumienie pojęcia „lokal mieszkalny” jest zbliżone (zgodne) do definicji zawartej w ustawie o własności lokali, na którą wskazuje Wnioskodawca;

b)    WSA w Warszawie z dnia 22 stycznia 2025 r., sygn. akt III SA/Wa 2140/24, w którym sąd ten wskazał, że definicja samodzielnego lokalu mieszkalnego określona jest w art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali, który stanowi, że jest to wydzielona trwałymi ścianami w obrębie budynku izba lub zespół izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi, które wraz z pomieszczeniami pomocniczymi służą zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych. Językowe brzmienie ww. przepisu w zestawieniu z treścią zaskarżonej interpretacji wyraźnie wskazuje, że organ podatkowy zupełnie pominął kwestię właściwości architektoniczno-funkcjonalnych lokalu, co winno determinować ocenę jego samodzielności (…) Dodatkowo organ nie wziął pod uwagę okoliczności, że mimo nabycia dwóch mieszkań, zrobiono to tylko dlatego, że chciano połączyć je w jedno większe, zaś skarżący wraz z rodziną wprowadzili się już do mieszkania powstałego po połączeniu dwóch mniejszych, a samo połączenie miało miejsce jeszcze na etapie prac deweloperskich. Jak wynika z opisu zdarzenia przyszłego, podczas prac nad połączeniem dwóch mniejszych mieszkań (będących w stanie deweloperskim, a więc nie nadających się wtedy do zamieszkania) w jeden duży lokal mieszkalny zostały m.in. zamurowane jedne drzwi wejściowe oraz zlikwidowane jedno pomieszczenie kuchenne, nie sposób więc uznać, że stanowią one (lub kiedyś stanowiły) dwa samodzielne lokale mieszkalne rozumiane jako wydzielona trwałymi ścianami w obrębie budynku izba lub zespół izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi, które wraz z pomieszczeniami pomocniczymi służą zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych. Wszystko to wyraźnie wskazuje zarówno na charakter lokalu mieszkalnego, w którym zamieszkuje skarżący wraz z rodziną, jak i rzeczywistą intencję związaną z zakupem nieruchomości, sfinansowanej kredytem hipotecznym. W tym miejscu można również nadmienić, że organ oceniając inwestycję nie tylko w sposób nieuzasadniony bardzo wąsko zinterpretował pojęcie „lokalu mieszkalnego”, odwołując się jedynie do kwestii istnienia dwóch ksiąg wieczystych, ale również w sposób zawężający interpretuje pojęcie „inwestycji” (…) Sąd zauważa, że Dyrektor KIS jest ściśle związany opisem stanu faktycznego / zdarzenia przyszłego opisanego we wniosku, zaś z opisu zdarzenia przyszłego wynika wyraźnie, że od samego początku celem i intencją skarżącego było zakupienie większego mieszkania, natomiast osiągnięcie tego celu i realizacja intencji zostały osiągnięte poprzez zakup, a następnie połączenie dwóch mniejszych lokali, które funkcjonalnie stanowiły dwa mieszkania, w jeden duży lokal mieszkalny. To właśnie lokal mieszkalny, który powstał w skutek połączenia dwóch mniejszych, stanowi w ocenie sądu inwestycję w rozumieniu przepisów rozporządzenia rozpatrywanych w kontekście definicji słownikowej.

Z powyższych orzeczeń wyraźnie więc wynika, że nawet w przypadku, gdy przedmiotem nabycia sfinansowanym z kredytu hipotecznego są 2 odrębne lokale w znaczeniu prawnym (posiadające dwie odrębne księgi wieczyste) nie oznacza to, że przedmiotem transakcji nie jest jedna inwestycja w rozumieniu § 1 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 1 ust. 5 oraz § 1 ust. 6 Rozporządzenia.

W ww. orzeczeniach, analogicznie jak w niniejszym przypadku, istotne znaczenie ma fakt,    iż w praktyce 2 nieruchomości są traktowane i wykorzystywane jak jeden lokal, o czym świadczą podkreślane już kilkukrotnie okoliczności, takie jak, jedno wejście od ulicy, jedna kuchnia oraz zamieszkiwanie od momentu nabycia przez Wnioskodawcę przez jedną rodzinę.

Fakt, iż w sposób niejako sztuczny i sprzeczny z faktycznym wykorzystywaniem i przeznaczeniem Nieruchomości, w sposób prawny wyodrębniono w niej dwie odrębne księgi wieczyste nie wpływa, zdaniem Podatnika, na ocenę spełnienia przez Niego przesłanek uprawniających do skorzystania z zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe.

Niemniej jednak, nawet jeśli tut. Organ przyjąłby, że przesłankę samodzielności lokalu należy oceniać przez pryzmat kryteriów prawnych, a to za samodzielny lokal należy uznawać lokal posiadający odrębną księgę wieczystą, Wnioskodawca wskazuje, że definicja budynku mieszkalnego jednorodzinnego wskazana w art. 3 pkt 2a Pr. Bud. dopuszcza wydzielenie w nim dwóch lokali mieszkalnych, co nie przesądza o utracie przez dany obiekt charakteru budynku mieszkalnego jednorodzinnego. W ocenie Wnioskodawcy, nawet w takim przypadku Nieruchomość spełniałaby kryteria do uznania jej za jedną inwestycję mieszkaniową w rozumieniu przepisów Rozporządzenia, a tym samym, Wnioskodawcy przysługiwałoby prawo do skorzystania z zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe.

Wobec powyższego, w ocenie Wnioskodawcy, niezależnie czy tut. Organ uzna, iż:

1)    przedmiotem umowy sprzedaży sfinansowaniu, której służył zaciągnięty przez Wnioskodawcę kredyt był jeden samodzielny lokal w rozumieniu art. 2 ust. 2 UWL, ujmowany w znaczeniu funkcjonalnym a to posiadający jedno wejście z ulicy, jedną kuchnię i służący jednej rodzinie, czy też

2)    przedmiotem umowy sprzedaży sfinansowaniu, której służył zaciągnięty przez Wnioskodawcę kredyt był jeden budynek mieszkalny wielorodzinny składający się z nie więcej niż 2 samodzielnych lokali w znaczeniu prawnym (posiadających odrębne księgi wieczyste), przysługiwać Mu będzie prawo do skorzystania z zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe, a tym samym zawarcie potencjalnej ugody z (…), w wyniku której, miałoby dojść do umorzenia części zobowiązania z tytułu zaciągniętego kredytu mieszkaniowego nie będzie wiązało się z koniecznością uiszczenia podatku dochodowego od osób fizycznych przez Wnioskodawcę.

Ad 3

Zgodnie z art. 1 ustawy o PIT, ustawa reguluje opodatkowanie podatkiem dochodowym dochodów osób fizycznych oraz daninę solidarnościową. Danina solidarnościowa stanowi odrębne od podatku dochodowego od osób fizycznych zobowiązanie wynikające z przepisów z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych i zostało uregulowane w art. 30h – 30i ustawy o PIT.

W art. 30h ust. 1 ustawy o PIT przyjęto, że osoby fizyczne są obowiązane do zapłaty daniny solidarnościowej w wysokości 4% podstawy obliczenia tej daniny.

W art. 30h ust. 2 ustawy o PIT wskazano natomiast, że podstawę obliczenia daniny solidarnościowej stanowi nadwyżka ponad 1 000 000 zł sumy dochodów podlegających opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27 ust. 1, 9 i 9a, art. 30b, art. 30c oraz art. 30f po ich pomniejszeniu o:

1)    kwoty składek, o których mowa w art. 26 ust. 1 pkt 2 i 2a, oraz składek, o których mowa w art. 30c ust. 2 pkt 2,

2)    kwoty, o których mowa w art. 30f ust. 5

– odliczone od tych dochodów.

Zgodnie z utrwalonym poglądem tut. Organu, do kalkulacji podstawy opodatkowania daniną solidarnościową wlicza się tylko i wyłącznie dochody wskazane w art. 9 ust. 1 ustawy o PIT, tj. wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Takie stanowisko wynika m.in. z indywidualnej interpretacji Dyrektora KIS:

·         z dnia 30 grudnia 2024 r., nr 0112-KDIL2-2.4011.803.2024.1.WS;

·         z dnia 23 czerwca 2023 r., nr 0114-KDWP.4011.40.2023.2.AS;

·         z dnia 9 czerwca 2023 r., nr 0115-KDIT3.4011.343.2023.2.AD,

w których Organ za prawidłowe uznał podatnika, że dochód zwolniony z opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 63b ustawy o PIT, tj. korzystający ze zwolnienia z opodatkowania w ramach decyzji o wsparciu, nie podlega uwzględnieniu w kalkulacji podstawy opodatkowania daniną solidarnościową.

Kalkulacja podstawy opodatkowania daniną solidarnościową nie obejmuje więc następujących dochodów:

a)    dochody zwolnione z opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 1 ustawy o PIT;

b)    dochody zwolnione z opodatkowania na podstawie art. 52, art. 52a oraz art. 52c ustawy o PIT;

c)    dochody od których zaniechano poboru podatku na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 poz. 111 ze zm. – dalej: „OP”).

Zgodnie z art. 22 § 1 pkt 1 OP, minister właściwy do spraw finansów publicznych może, w drodze rozporządzenia, w przypadkach uzasadnionych interesem publicznym lub ważnym interesem podatników zaniechać w całości lub w części poboru podatków, określając rodzaj podatku, okres, w którym następuje zaniechanie, i grupy podatników, których dotyczy zaniechanie.

Podstawą prawną wydania Rozporządzenia stanowi ww. 22 § 1 pkt 1 OP, co oznacza, że przychód (dochód) od którego zaniechano poboru podatku dochodowego na podstawie przepisów rozporządzenia nie stanowi dochodu, o którym mowa w art. 9 ust. 1 ustawy o PIT, tj. nie stanowi dochodu, który podlega uwzględnieniu w kalkulacji podstawy opodatkowania daniną solidarnościową.

W tej kwestii Wnioskodawca wskazuje także na uzasadnienie do projektu Rozporządzenia, w którym wskazano, że pozostaje zasadne, aby decyzje kredytodawców o częściowym umorzeniu spłaty kredytu, nie wiązały się dla kredytobiorców z koniecznością opodatkowania dochodu uzyskanego z tytułu tego umorzenia (…) Zatem, opodatkowanie umarzanych kredytobiorcom kwot w sytuacji, gdy dochodzą oni przed sądami nieważności zawartych przez nich umów (częściowej lub całkowitej), czyli podważają zasadność wymagalności tych kwot, budziłoby zatem istotne kontrowersje.

Powyższy fragment uzasadnienia do przepisów Rozporządzenia jednoznacznie, zdaniem Podatnika, wskazuje na zamiar projektodawcy, aby po spełnieniu przesłanek wskazanych w Rozporządzeniu przychód (dochód) wynikający z umorzenia zobowiązania wynikającego z umowy kredytu hipotecznego nie podlegał, w jakiejkolwiek postaci, opodatkowaniu po stronie kredytobiorcy. Powyższa teza uzasadniona jest interesem kredytobiorców, tak aby nie kontynuowali oni realizacji zawartych umów, które sprzeczne są z obowiązującymi przepisami, z uwagi na konieczność uiszczenia podatku dochodowego, w tym także w postaci daniny solidarnościowej.

W ocenie Wnioskodawcy więc, przychód (dochód) z tytułu umorzenia zobowiązania wynikającego z umowy kredytu hipotecznego, korzystający z zaniechania poboru podatku na podstawie przepisów Rozporządzenia, dla zaniechania którego podstawę prawną stanowi przepis szczególny wprowadzony w oparciu o art. 22 § 1 pkt 1 OP, nie podlega uwzględnieniu w kalkulacji podstawy opodatkowania daniną solidarnościową na podstawie art. 30h ust. 2 w zw. z art. 9 ust. 1 ustawy o PIT.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Reguły dotyczące opodatkowania

Zgodnie z przepisem art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592):

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Powołany przepis wyraża tzw. zasadę powszechności opodatkowania. Regułą jest, że każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną podlega opodatkowaniu, wyjątkiem zaś jest sytuacja, gdy dochód opodatkowaniu nie podlega. Wyjątki od omawianej zasady dotyczą:

  • dochodów, które zostały wprost wymienione przez ustawodawcę w art. 21, 52, 52a i 52c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jako zwolnione z podatku oraz
  • dochodów, od których zaniechano poboru podatku w drodze rozporządzenia ministra właściwego do spraw finansów publicznych wydanego na podstawie art. 22 ustawy Ordynacja podatkowa (rozporządzenie takie może być wydane w przypadkach uzasadnionych interesem publicznym lub ważnym interesem podatników).

W myśl art. 9 ust. 1a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Jeżeli podatnik uzyskuje dochody z więcej niż jednego źródła, przedmiotem opodatkowania w danym roku podatkowym jest, z zastrzeżeniem art. 25e, art. 29-30cb, art. 30da-30dh, art. 30e-30g,    art. 30j-30p oraz art. 44 ust. 7e i 7f, suma dochodów z wszystkich źródeł przychodów.

Stosownie do art. 9 ust. 2 ww. ustawy:

Dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 23o, art. 23u, art. 24-24b, art. 24c, art. 24e, art. 30ca, art. 30da oraz art. 30f nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów.

Jak stanowi art. 11 ust. 1 ww. ustawy:

Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Jak wynika z powołanego przepisu, ustawodawca przyjął zasadę, że przychodem są:

  • pieniądze i wartości pieniężne, które zostały otrzymane przez podatnika – tj. takie pieniądze i wartości pieniężne, które podatnik rzeczywiście „dostał, odebrał, zainkasował, objął w posiadanie”;
  • pieniądze i wartości pieniężne, które zostały postawione do dyspozycji podatnika    – tj. takie przysporzenia, które zostały mu faktycznie udostępnione/przekazane do odbioru; takie pieniądze i środki pieniężne, które podatnik ma możliwość włączyć do swojego władztwa, a więc ma możliwość skorzystania z tychże pieniędzy i wartości pieniężnych i nie jest to uzależnione od dodatkowej zgody osoby stawiającej określone pieniądze i wartości pieniężne do dyspozycji podatnika.

Pojęcie przychodu wiąże się zatem z przysporzeniem majątkowym po stronie podatnika, z wartością wchodzącą do jego majątku. Przychodami w rozumieniu art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych mogą być tylko takie świadczenia, które nie mają charakteru zwrotnego. Skoro bowiem przychód jest określonym przyrostem majątkowym po stronie podatnika, jego otrzymanie musi mieć charakter definitywny.

Za przychody należy zatem uznać każdą formę przysporzenia majątkowego, zarówno formę pieniężną jak i niepieniężną, w tym nieodpłatne świadczenia otrzymane przez podatnika.

Dla celów podatkowych przyjmuje się, że nieodpłatne świadczenie obejmuje każde działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności podmiotów, których skutkiem jest przysporzenie majątku innej osoby, mające konkretny wymiar finansowy.

Ustawodawca tworząc system opodatkowania dochodów osób fizycznych miał na względzie, że przysporzenia uzyskiwane przez osoby fizyczne mogą być skutkiem różnych rodzajów czynności i zdarzeń. Stworzył więc klasyfikację tych przysporzeń w oparciu o kryterium źródła przychodów i system ich opodatkowania uwzględniający specyfikę poszczególnych źródeł przychodów. W języku powszechnym mianem „źródła” określane jest „to, co stanowi początek czegoś”, „przyczyna czegoś”, a synonimami tego pojęcia są m.in. czynnik sprawczy, powód, pochodzenie.

Źródła przychodów

Źródła przychodów zostały określone przez ustawodawcę w art. 10 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. I tak zgodnie z ww. przepisem:

Źródłami przychodów są:

1)    stosunek służbowy, stosunek pracy, w tym spółdzielczy stosunek pracy, członkostwo w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub innej spółdzielni zajmującej się produkcją rolną, praca nakładcza, emerytura lub renta;

2)    działalność wykonywana osobiście;

3)    pozarolnicza działalność gospodarcza;

4)    działy specjalne produkcji rolnej;

5)    (uchylony)

6)    najem, podnajem, dzierżawa, poddzierżawa oraz inne umowy o podobnym charakterze, w tym również dzierżawa, poddzierżawa działów specjalnych produkcji rolnej oraz gospodarstwa rolnego lub jego składników na cele nierolnicze albo na prowadzenie działów specjalnych produkcji rolnej, z wyjątkiem składników majątku związanych z działalnością gospodarczą;

7)    kapitały pieniężne i prawa majątkowe, w tym odpłatne zbycie praw majątkowych innych niż wymienione w pkt 8 lit. a-c;

8)    odpłatne zbycie, z zastrzeżeniem ust. 2:

a)    nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,

b)    spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,

c)    prawa wieczystego użytkowania gruntów,

d)    innych rzeczy,

- jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w lit. a-c - przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, a innych rzeczy - przed upływem pół roku, licząc od końca miesiąca, w którym nastąpiło nabycie; w przypadku zamiany okresy te odnoszą się do każdej z osób dokonującej zamiany;

8a) działalność prowadzona przez zagraniczną jednostkę kontrolowaną;

8b) niezrealizowane zyski, o których mowa w art. 30da;

9)    inne źródła.

Przychody z poszczególnych źródeł przychodów i zasady ich ustalania zostały uregulowane w art. 12-20 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Stosownie do art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.

Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności”, wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ww. ustawy. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.

Skutki podatkowe zwrotu przez bank ustalonej kwoty

Jak stanowi art. 917 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r.    poz. 1071 ze zm.):

Przez ugodę strony czynią sobie wzajemne ustępstwa w zakresie istniejącego między nimi stosunku prawnego w tym celu, aby uchylić niepewność co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnić ich wykonanie albo by uchylić spór istniejący lub mogący powstać.

Powołana definicja ugody pozwala wyróżnić elementy konstrukcyjne tej instytucji. Po pierwsze, zauważyć należy, że umowa ta może być zawarta wyłącznie w sytuacji, gdy między stronami stosunku prawnego istnieje niepewność albo spór, co do roszczeń wynikających z tego stosunku. Po drugie, celem zawarcia ugody jest uchylenie tej niepewności lub sporu. Wreszcie po trzecie, strony dążą do osiągnięcia celu przez wzajemne ustępstwa. Tak więc nieodłącznym elementem ugody są wzajemne ustępstwa stron. W literaturze przedmiotu podkreśla się, że z ustępstwem mamy do czynienia, gdy ktoś rezygnuje z jakiegoś warunku, wymagania, zmniejsza swoje żądania, czy też odstępuje od nich. Ustępstwa mogą polegać m.in. na zrzeczeniu się uprawnień czy też zarzutów, zaciąganiu zobowiązań, obniżeniu świadczenia itp.

Zarówno w doktrynie jak i w orzecznictwie podkreśla się szczególną przyczynę prawną ugody. Oznacza to, że ugoda nie tworzy nowego stosunku prawnego, a jedynie odnosi się do istniejącego stosunku prawnego stanowiącego podstawę powództwa, a tym samym podstawę zawarcia ugody. W doktrynie prezentowany jest również pogląd, zgodnie z którym kauzalność ugody przejawia się w określeniu zarzutów, którymi mogą się posłużyć strony po zawarciu ugody. Tak więc ugoda jest czynnością, realizowaną w drodze wzajemnych ustępstw stron, zmierzającą do uchylenia niepewności co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnienia ich wykonania albo uchylenia sporu istniejącego lub mogącego powstać.

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega – co do zasady – każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną.

Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę, czemu dał wyraz w art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jako otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Niemniej jednak z definicji tej wywieść można również, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, nie mające charakteru zwrotnego.

Wobec powyższego, skoro po przekształceniu kredytu we frankach szwajcarskich na kredyt w polskich złotych bank zobowiąże się wypłacić Panu kwotę, która – jak Pan wskazał we wniosku – będzie stanowiła zwrot nadpłaconego zobowiązania z tytułu zaciągniętego kredytu, to stwierdzam, że w takiej sytuacji zwrot ten nie będzie stanowił dla Pana przychodu.

Czynność ta nie spowoduje uzyskania przez Pana przysporzenia majątkowego, wzrostu Pana majątku. Otrzymana przez Pana kwota będzie stanowiła zwrot własnych pieniędzy, które nienależnie wpłacił Pan wcześniej do banku.

W takiej sytuacji, pieniądze te nie będą Pana przychodem w rozumieniu art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, klasyfikowanym do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ww. ustawy i nie będą podlegały opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Umorzenie wierzytelności

Przystępując do oceny skutków podatkowych planowanego umorzenia Panu przez bank wierzytelności od zaciągniętego w 2007 r. kredytu hipotecznego, wskazać należy, że instytucja kredytu uregulowana została przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe    (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 38 ze zm.).

Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy:

Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.

Instytucja zwolnienia z długu uregulowana została w art. 508 ustawy Kodeks cywilny:

Zobowiązanie wygasa, gdy wierzyciel zwalnia dłużnika z długu, a dłużnik zwolnienie przyjmuje.

Istota zwolnienia z długu sprowadza się do tego, że skoro wierzytelność jest prawem wierzyciela, nie ma przeszkód, aby wierzyciel zrzekł się tego prawa, tj. by umorzył zobowiązanie bez uzyskania świadczenia ze strony dłużnika. Zwolnienie z długu należy do czynności prawnych rozporządzających, bowiem skutkuje ono wygaśnięciem zobowiązania. Samo zrzeczenie się wierzyciela aktem jednostronnym nie wystarcza do zwolnienia z długu.

Dla umorzenia wierzytelności koniecznym jest zgoda dłużnika (np. uzyskana w wyniku ugody, zawartego układu, czy też poprzez oświadczenie, umowę). Wierzytelność będzie umorzona wówczas, gdy wierzyciel uzyska wiadomość od dłużnika, że przyjął on (dłużnik) zwolnienie z długu.

Konsekwencją rozporządzeniowego charakteru umowy o zwolnienie z długu jest przysporzenie po stronie dłużnika, które następuje przez zmniejszenie pasywów jego majątku. Skoro zatem dłużnik godzi się na zawarcie zwolnienia z długu to osiąga on przychód, bowiem uzyskuje on przysporzenie.

Wobec tego na skuteczne zwolnienie z długu, w myśl art. 508 Kodeksu cywilnego, składają się dwa elementy:

1)    oświadczenie woli wierzyciela o umorzeniu zobowiązania,

2)    akceptacja tego oświadczenia przez dłużnika.

Przy czym wskazuje się, że zwolnienie z długu może odnosić się do wierzytelności istniejących. Dopuszczalne jest także zwolnienie z długu przyszłego.

Tak więc dla umorzenia wierzytelności koniecznym jest zgoda dłużnika (np. uzyskana w wyniku ugody, czy poprzez oświadczenie).

Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Tym samym stwierdzam, że wartość umorzonych Panu kwot wierzytelności z tytułu kredytu hipotecznego, na podstawie ugody z bankiem, w przypadku jej zawarcia w 2026 r., będzie stanowić przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu nieodpłatnych świadczeń, klasyfikowany do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9    w zw. z art. 20 ust. 1 ww. ustawy.

Zaniechanie poboru podatku

Prawodawca przewidział przy tym szczególne rozwiązanie dla określonych sytuacji umorzeń kredytów mieszkaniowych. Umożliwił zaniechanie poboru podatku od dochodów z tytułu takich umorzeń.

Zgodnie z § 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1672):

1. Zarządza się zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych od kwot:

1) umorzonych osobie fizycznej wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego, w przypadku gdy:

a) kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, a w przypadku więcej niż jednego kredytu mieszkaniowego - gdy kredyty mieszkaniowe zostały zaciągnięte na realizację wyłącznie jednej inwestycji mieszkaniowej, oraz

b) osoba fizyczna będąca stroną umowy kredytu mieszkaniowego nie korzystała z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej niż określona w lit. a inwestycji mieszkaniowej;

2) otrzymanych przez osobę fizyczną świadczeń z tytułu kredytu mieszkaniowego udzielonego w walucie obcej lub w złotych, lecz nominowanego lub indeksowanego do waluty obcej, w związku z powstaniem przychodu z tytułu zastosowania ujemnego oprocentowania.

2. Kwoty wierzytelności, o których mowa w ust. 1 pkt 1, obejmują:

1) kwoty kredytu mieszkaniowego (kapitału);

2) odsetki, w tym odsetki skapitalizowane, i prowizje;

3) opłaty, jeżeli ich poniesienie przez kredytobiorcę było niezbędne do zawarcia umowy kredytu mieszkaniowego, z wyjątkiem kosztów usług dodatkowych, w szczególności ubezpieczeń.

3. W przypadku gdy kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty również na wydatki inne niż określone    w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych    (Dz.U. z 2025 r. poz. 163, z późn. zm.), zaniechanie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, obejmuje kwotę wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego w części, w jakiej kwota kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na wydatki określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 tej ustawy pozostaje do całkowitej kwoty zaciągniętego kredytu mieszkaniowego.

4. W przypadku gdy kredyt mieszkaniowy został zastąpiony kredytem refinansowym lub gdy na jego spłatę został zaciągnięty kredyt konsolidacyjny, zaniechanie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, obejmuje odpowiednio kwotę wierzytelności z tytułu kredytu refinansowego lub konsolidacyjnego w części odpowiadającej kwocie wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego.

5. Przez jedną inwestycję mieszkaniową, o której mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a, rozumie się inwestycję, której celem jest zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych:

1) jednego gospodarstwa domowego albo

2) więcej niż jednego gospodarstwa domowego, w przypadku gdy osoby fizyczne mające zajmować wspólnie jeden budynek mieszkalny, nie mniej niż jedna osoba fizyczna z każdego takiego gospodarstwa, są osobami zaliczonymi do I grupy podatkowej w rozumieniu art. 14 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia    28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz.U. z 2024 r. poz. 1837 oraz z 2025 r. poz. 769 i 1064).

6. Przez jedno gospodarstwo domowe, o którym mowa w ust. 5, rozumie się gospodarstwo prowadzone przez osobę fizyczną zajmującą jeden lokal mieszkalny albo jeden budynek mieszkalny jednorodzinny, samodzielnie lub wspólnie z innymi osobami stale z nią zamieszkującymi i gospodarującymi.

7. W przypadku gdy stroną umowy kredytu mieszkaniowego na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, o której mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a, są co najmniej dwie osoby fizyczne, zaniechanie poboru podatku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, ma zastosowanie wyłącznie do osób, o których mowa w ust. 1 pkt 1 lit. b.

Natomiast z § 3 ust. 1 ww. rozporządzenia wynika, że:

Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o kredycie mieszkaniowym, należy przez to rozumieć kredyt, który został:

1) udzielony przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmiot, którego działalność podlega nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym, uprawniony do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw regulujących zasady funkcjonowania takich podmiotów, oraz

2) zabezpieczony w postaci hipoteki ustanowionej na nieruchomości lub udziale w nieruchomości lub prawie wieczystego użytkowania gruntu lub udziale w takim prawie, lub spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego lub udziale w takim prawie, lub prawie do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziale w takim prawie, oraz

3) zaciągnięty na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Z kolei § 4 ww. rozporządzenia stanowi, że:

Zaniechanie, o którym mowa w § 1 i § 2, ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od dnia 1 stycznia 2022 r. do dnia 31 grudnia 2026 r.

Zgodnie z treścią art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wskazanego w § 3 ust. 1 ww. rozporządzenia:

Za wydatki poniesione na cele, o których mowa w ust. 1 pkt 131, uważa się wydatki poniesione na:

a)    nabycie budynku mieszkalnego, jego części lub udziału w takim budynku, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub udziału w takim lokalu, a także na nabycie gruntu lub udziału w gruncie albo prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, związanych z tym budynkiem lub lokalem,

b)    nabycie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub udziału w takim prawie, prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziału w takim prawie,

c)    nabycie gruntu pod budowę budynku mieszkalnego lub udziału w takim gruncie, prawa użytkowania wieczystego takiego gruntu lub udziału w takim prawie, w tym również z rozpoczętą budową budynku mieszkalnego, oraz nabycie innego gruntu lub udziału w gruncie, prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, jeżeli w okresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 131, grunt ten zmieni przeznaczenie na grunt pod budowę budynku mieszkalnego,

d)    budowę, rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub remont własnego budynku mieszkalnego, jego części lub własnego lokalu mieszkalnego,

e)    rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub adaptację na cele mieszkalne własnego budynku niemieszkalnego, jego części, własnego lokalu niemieszkalnego lub własnego pomieszczenia niemieszkalnego

- położonych w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego albo w Konfederacji Szwajcarskiej.

Dochody, od których zaniechano poboru podatku nie są wykazywane w zeznaniach rocznych i nie podlegają opodatkowaniu oraz zgłoszeniu do urzędu skarbowego.

Wobec powyższego, ww. zaniechanie poboru podatku znajdzie zastosowanie do umorzonych osobom fizycznym kwot wierzytelności z tytułu kredytów zaciągniętych na cele mieszkaniowe i zabezpieczonych hipotecznie, udzielonych przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmioty uprawnione do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw, w przypadku, gdy kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, a w przypadku więcej niż jednego kredytu mieszkaniowego – gdy kredyty mieszkaniowe zostały zaciągnięte na realizację wyłącznie jednej inwestycji mieszkaniowej oraz w przypadku, gdy osoba fizyczna będąca stroną umowy kredytu mieszkaniowego nie korzystała z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej niż określona w lit. a) inwestycji mieszkaniowej (§ 1 ust. 1 pkt 1 lit. b ww. rozporządzenia). Istotne jest, żeby kredyt mieszkaniowy został przeznaczony na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Pana skutki podatkowe z tytułu umorzenia wierzytelności

Jak wynika z opisu sprawy, w 2007 r. nabył Pan od dotychczasowych właścicieli dwie nieruchomości wchodzące w skład tego samego wolnostojącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego.

Formalnie budynek składa się z dwóch prawnie wyodrębnionych nieruchomości (posiadających odrębne księgi wieczyste), tj. z parteru (o powierzchni 78,5 m2) oraz piętra (69,5 m2), dla których prowadzone są dwie odrębne księgi wieczyste, przy czym, nabycie przez Pana obu ww. nieruchomości zostało dokonane w ramach jednej umowy. Sprzedającymi Nieruchomość była osoba posiadająca 100% udziałów w nieruchomości znajdującej się na parterze budynku oraz dwie osoby posiadające po 50% udziału w nieruchomości znajdującej się na piętrze budynku.

Budynek mieszkalny posiada jedno wspólne wejście od ulicy (lokal znajdujący się na piętrze nie posiada odrębnego wejścia do budynku), jest zamieszkiwany, począwszy od daty jej nabycia, tylko i wyłącznie przez jedną rodzinę (Pana, Pana żonę oraz dwójkę dzieci), posiada wyłącznie jedną wspólną kuchnię na parterze.

Zgodnie z posiadanymi przez Pana dokumentami z okresu budowy domu, od początku był on projektowany i budowany jako dom jednorodzinny.

W żadnym momencie Nieruchomość nie była przez Pana wynajmowana w całości lub w jakiejkolwiek części. Począwszy od 2021 r. prowadzi Pan działalność gospodarczą, której głównym przedmiotem jest wynajem i zarządzenie nieruchomościami własnymi lub dzierżawionymi (PKWiU 68.20.Z), dla której to działalności wskazano jako adres rejestrowy adres Nieruchomości. Podkreśla Pan przy tym, że zarejestrowanie działalności pod adresem Nieruchomości wynika tylko i wyłącznie z konieczności wskazania adresu do korespondencji. W Nieruchomości nie jest faktycznie prowadzona działalność gospodarcza przez Pana, w szczególności, Nieruchomość nie jest i nie była przez Pana wynajmowana.

W myśl art. 3 pkt 2a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 524 ze zm.):

Ilekroć w ustawie jest mowa o budynku mieszkalnym jednorodzinnym – należy przez to rozumieć budynek wolno stojący albo budynek w zabudowie bliźniaczej, szeregowej lub grupowej, służący zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, stanowiący konstrukcyjnie samodzielną całość, w którym dopuszcza się wydzielenie nie więcej niż dwóch lokali mieszkalnych albo jednego lokalu mieszkalnego i lokalu użytkowego o powierzchni całkowitej nieprzekraczającej 30% powierzchni całkowitej budynku.

Ponadto wskazać należy, że kwestie samodzielności lokali mieszkalnych reguluje ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 232).

Na mocy art. 2 ust. 1 ww. ustawy:

Samodzielny lokal mieszkalny, a także lokal o innym przeznaczeniu, zwane dalej „lokalami”, mogą stanowić odrębne nieruchomości.

W świetle art. 2 ust. 2 ww. ustawy:

Samodzielnym lokalem mieszkalnym, w rozumieniu ustawy, jest wydzielona trwałymi ścianami w obrębie budynku izba lub zespół izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi, które wraz z pomieszczeniami pomocniczymi służą zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych. Przepis ten stosuje się odpowiednio również do samodzielnych lokali wykorzystywanych zgodnie z przeznaczeniem na cele inne niż mieszkalne.

Mając na uwadze powyższe, stwierdzam, że kwota wierzytelności z tytułu kredytu hipotecznego zaciągniętego w 2007 r., w przypadku, jeżeli zostanie Panu umorzona przez bank w 2026 r., będzie stanowiła dla Pana przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu nieodpłatnych świadczeń, klasyfikowany do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ww. ustawy, podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

W stosunku do tego przychodu związanego z umorzeniem wierzytelności z tytułu kredytu hipotecznego zaciągniętego w 2007 r. na sfinansowanie zakupu Nieruchomości, w przypadku jeżeli do zawarcia ugody z bankiem dojdzie do 31 grudnia 2026 r. i w przeszłości nie korzystał Pan z zaniechania poboru podatku w związku z umorzeniem wierzytelności z tytułu innego kredytu mieszkaniowego, zastosowanie znajdzie zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe. Spełnia Pan bowiem wszystkie przesłanki umożliwiające zastosowanie ww. zaniechania, w tym przesłankę dotyczącą zaciągnięcia kredytu mieszkaniowego na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Przy czym podkreślam, że wobec treści § 4 cytowanego rozporządzenia, zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych w odniesieniu do tego przychodu będzie miało zastosowanie tylko wówczas, gdy ugoda z bankiem, na mocy której dojdzie do ww. umorzenia wierzytelności, zostanie zawarta w okresie obowiązywania rozporządzenia, tj. do 31 grudnia 2026 r.

Danina solidarnościowa

W myśl art. 30h ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Osoby fizyczne są obowiązane do zapłaty daniny solidarnościowej w wysokości 4% podstawy obliczenia tej daniny.

Zgodnie z art. 30h ust. 2 ww. ustawy:

Podstawę obliczenia daniny solidarnościowej stanowi nadwyżka ponad 1 000 000 zł sumy dochodów podlegających opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27 ust. 1, 9 i 9a, art. 30b, art. 30c oraz art. 30f po ich pomniejszeniu o:

1)    kwoty składek, o których mowa w art. 26 ust. 1 pkt 2 i 2a, oraz składek, o których mowa w art. 30c ust. 2 pkt 2,

2)    kwoty, o których mowa w art. 30f ust. 5

- odliczone od tych dochodów.

Powyższy przepis wskazuje na kategorie dochodów, na podstawie których oblicza się daninę solidarnościową. Należą do nich:

  • dochody opodatkowane na tzw. zasadach ogólnych, według skali podatkowej, w tym dochody osiągnięte za granicą, które na mocy art. 27 ust. 9-9a ww. ustawy łączy się z dochodami ze źródeł przychodów położonych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
  • dochody opodatkowane w trybie art. 30b ww. ustawy, czyli dochody uzyskane z odpłatnego zbycia papierów wartościowych lub pochodnych instrumentów finansowych, w tym z realizacji praw wynikających z tych instrumentów, z odpłatnego zbycia udziałów (akcji), z odpłatnego zbycia udziałów w spółdzielni oraz z tytułu objęcia udziałów (akcji) albo wkładów w spółdzielni w zamian za wkład niepieniężny w postaci innej niż przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część oraz dochody z odpłatnego zbycia walut wirtualnych;
  • dochody z działalności gospodarczej opodatkowane na zasadach art. 30c ww. ustawy (tzw. podatkiem liniowym);
  • dochody zagranicznej jednostki kontrolowanej.

Przepis ten wskazuje również, jakie wartości pomniejszają ww. dochody dla potrzeb obliczenia daniny solidarnościowej. Te wartości to:

  • kwoty składek na ubezpieczenia społeczne, o których mowa w art. 26 ust. 1 pkt 2-2a, oraz składek, o których mowa w art. 30c ust. 2 pkt 2 ww. ustawy;
  • kwoty uwzględnione w podstawie opodatkowania dywidendy otrzymanej od zagranicznej jednostki kontrolowanej oraz kwoty dochodu z odpłatnego zbycia przez podatnika udziału w zagranicznej jednostce kontrolowanej, w części uwzględnionej w jego podstawie opodatkowania (kwoty, o których mowa w art. 30f ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Posługując się w art. 30h ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych odesłaniem do art. 27 ust. 1, 9 i 9a, art. 30b, art. 30c oraz art. 30f tej ustawy, ustawodawca mówi wyłącznie o dochodach podlegających opodatkowaniu na zasadach określonych w tych przepisach.

Zgodnie ze wskazanym wyżej art. 9 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Co istotne, w art. 30h ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych ustawodawca posłużył się ogólnym określeniem „dochodów podlegających opodatkowaniu” – nie odniósł się do szczegółowych regulacji dotyczących podstawy obliczenia podatku w trybach opodatkowania, których dotyczą art. 27 ust. 1, 9 i 9a, art. 30b, art. 30c oraz art. 30f tej ustawy. Wskazał natomiast szczegółowo na pomniejszenia, które na gruncie podatku dochodowego od osób fizycznych byłyby elementami podstaw obliczenia podatku:

·         w trybie opodatkowania określonym w art. 27 oraz art. 30c – w przypadku składek na ubezpieczenia społeczne;

·         w trybie określonym w art. 30f – w przypadku kwot, o których mowa w art. 30f ust. 5 ustawy.

Taki sposób sformułowania omawianego przepisu nie reguluje podstawy obliczenia daniny solidarnościowej identycznie jak podstawy obliczenia podatku dochodowego w ww. trybach opodatkowania.

Stosownie do treści art. 30h ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Przy ustalaniu wysokości podstawy obliczenia daniny solidarnościowej w roku kalendarzowym,    o którym mowa w ust. 4, uwzględnia się dochody i kwoty pomniejszające te dochody zgodnie z ust. 2 wykazywane w:

1)    rocznym obliczeniu podatku, o którym mowa w art. 34 ust. 7, jeżeli podatek wynikający z tego rozliczenia jest podatkiem należnym,

2)    zeznaniach wymienionych w art. 45 ust. 1, ust. 1a pkt 1 i 2 oraz ust. 1aa

- których termin złożenia upływa w okresie od dnia następującego po dniu upływu terminu na złożenie deklaracji o wysokości daniny solidarnościowej w roku poprzedzającym ten rok kalendarzowy do dnia upływu terminu, o którym mowa w ust. 4.

Na podstawie art. 30h ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Osoby fizyczne, o których mowa w ust. 1, są obowiązane składać urzędom skarbowym deklarację o wysokości daniny solidarnościowej, według udostępnionego wzoru, w terminie do dnia 30 kwietnia roku kalendarzowego i w tym terminie wpłacić daninę solidarnościową. Przepisy art. 45 ust. 1b i 1c stosuje się odpowiednio.

Z powołanych regulacji jednoznacznie wynika, że podstawę obliczenia daniny solidarnościowej stanowi nadwyżka ponad 1 000 000 zł sumy dochodów podlegających opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27 ust. 1, 9 i 9a, art. 30b, art. 30c oraz art. 30f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, po ich pomniejszeniu o kwoty odliczone od tych dochodów, wymienione w art. 30h ust. 2 tej ustawy.

W myśl zasady wyrażonej w powołanym wyżej przepisie art. 9 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych opodatkowaniu nie podlegają dochody od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Zgodnie z art. 22 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa    (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622):

Minister właściwy do spraw finansów publicznych może, w drodze rozporządzenia, w przypadkach uzasadnionych interesem publicznym lub ważnym interesem podatników zaniechać w całości lub w części poboru podatków, określając rodzaj podatku, okres, w którym następuje zaniechanie, i grupy podatników, których dotyczy zaniechanie.

W tym zakresie obowiązuje aktualnie Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe, wydane na podstawie ww. art. 22 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa.

Mając na uwadze powyższe, zgodzić należy się z Panem, że przychód (dochód), który uzyska Pan z tytułu umorzenia wierzytelności wynikającej z umowy kredytu hipotecznego i który korzystał będzie z zaniechania poboru podatku na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe wydanego na podstawie art. 22 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, nie będzie podlegał uwzględnieniu w kalkulacji podstawy opodatkowania daniną solidarnościową na podstawie art. 30h ust. 2 w zw. z art. 9 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Podkreślam, że procedura wydawania indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego nie podlega regułom przewidzianym dla postępowania podatkowego, czy kontrolnego. Wydając interpretacje opieram się wyłącznie na opisie stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku – nie prowadzę postępowania dowodowego. Postępowanie w sprawie wydania interpretacji indywidualnej ma na celu wyjaśnienie wątpliwości co do sposobu zastosowania przepisów prawa podatkowego materialnego do określonego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Przedmiotem interpretacji wydanej na podstawie art. 14b ustawy z dnia  29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622) jest sam przepis prawa. Rolą postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów podatkowych nie jest ustalanie stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego), stanowi to bowiem domenę ewentualnego postępowania podatkowego. To na podatniku ciąży obowiązek udowodnienia w toku tego postępowania okoliczności faktycznych, z których wywodzi on dla siebie korzystne skutki prawne. Organ nie prowadzi postępowania dowodowego, ograniczając się do analizy okoliczności podanych    we wniosku. W stosunku do tych okoliczności wyraża swoje stanowisko, które zawsze musi być jednak ustosunkowaniem się do poglądu (stanowiska) prezentowanego w danej sprawie przez wnioskodawcę. Jeżeli zatem, przedstawione we wniosku zdarzenie przyszłe będzie różniło się od występującego w rzeczywistości, wówczas wydana interpretacja nie będzie chroniła Pana w zakresie przedstawionego zdarzenia przyszłego. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu opisu sprawy przedstawionego we wniosku, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

Końcowo – odnosząc się do powołanych przez Państwa interpretacji indywidualnych oraz wyroków sądów wskazuję, że dotyczą one konkretnych, indywidualnych spraw podatników, osadzonych w określonym stanie faktycznym lub zdarzeniu przyszłym i tylko w tych sprawach rozstrzygnięcia w nich zawarte są wiążące, zatem nie mogą przesądzać o niniejszym rozstrzygnięciu.

Ponadto, wydając interpretacje indywidualne nie weryfikuję kwot i obliczeń. Zgodnie bowiem z zasadą samoopodatkowania, obowiązującą w polskim systemie podatkowym, na podatniku spoczywa obowiązek określenia podstawy opodatkowania, a prawidłowość takiego obliczenia podlega weryfikacji przez organ podatkowy w postępowaniu podatkowym.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy    z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

·         Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·         w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·         w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.


Rozliczaj podatki zgodnie z przepisami — w programie TaxMachine

Interpretacje pomagają zrozumieć przepisy; TaxMachine pomaga je zastosować w praktyce — prowadzi księgi, liczy podatki i generuje deklaracje, a stawki, druki i przepisy aktualizuje na bieżąco.

  • ✓ Księga przychodów i rozchodów, ryczałt oraz pełna księgowość
  • ✓ Faktury i e-faktury KSeF, JPK_V7 i JPK_KR
  • ✓ PIT, CIT, VAT i inne deklaracje + wysyłka e-Deklaracje z pobraniem UPO
  • ✓ Środki trwałe i amortyzacja, płace i ZUS
  • ✓ Automatyczne aktualizacje stawek, druków i przepisów

Źródło: System Informacji Celno-Skarbowej EUREKA (MF/KIS). Dokument urzędowy — reprodukcja dozwolona (art. 4 ustawy o prawie autorskim).

Interpretacja indywidualna chroni wyłącznie jej adresata i tylko przy zgodności stanu faktycznego z wnioskiem. Cudza interpretacja ma charakter informacyjny.