0113-KDIPT2-2.4011.159.2026.3.DA
Preferencyjne opodatkowanie dochodów jako osoba samotnie wychowująca dziecko.
Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe
Szanowna Pani,
stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
9 lutego 2026 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie możliwości skorzystania z rozliczenia w sposób przewidziany dla osoby samotnie wychowującej dziecko. Uzupełniła go Pani pismami złożonymi 14 marca 2026 r. i 23 marca 2026 r. – w odpowiedzi na wezwania. Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego
Jest Pani mamą małoletniej córki (lat 9). Z ojcem małoletniej nigdy nie była Pani w związku formalnym, wychowywali ją Państwo wspólnie (w jednym gospodarstwie domowym) do 5 roku życia córki. Od 4 lat, po rozpadzie związku z jej ojcem, córka mieszka z Panią (początkowo w wynajmowanym mieszkaniu (lata 2022-2024), obecnie mieszka Pani z córką ze swoimi rodzicami w domu jednorodzinnym (od roku 2024 do chwili obecnej), a więc w roku 2025 zamieszkiwała Pani wraz z córką ze swoimi rodzicami w ich domu.
Nie ma Pani statusu osoby rozwiedzionej, jest Pani panną i status ten nie ulegał zmianie.
Ojciec małoletniej, na podstawie ugody sądowej zawartej w maju 2024 r. płaci alimenty na rzecz córki w wysokości 800 zł miesięcznie. Dodatkowo opłaca jedne z zajęć dodatkowych na jakie uczęszcza córka, opłata ta wynosi średnio 80 zł miesięcznie. System opieki nad małoletnią nie został ustalony sądownie, córka na co dzień jest z Panią, Pani wykonuje nad nią wszystkie podstawowe obowiązki. Ojciec dziecka sporadycznie widzi się z córką, jest to średnio jeden dzień w tygodniu, przy czym w dni robocze są to godziny 12-19, w weekend 10-19. W skali roku jest to około 50 dni. Zdecydowanie większość obowiązków wykonuje nad małoletnią Pani, tj. codzienna opieka, wyżywienie, dowóz do szkoły, dowóz na zajęcia dodatkowe (4 razy w tygodniu) i opłata tych zajęć, coroczne wakacje, zapewnienie atrakcji i rozrywki oraz szereg innych.
Pobiera Pani stale świadczenie wychowawcze 800+ w pełnej wysokości.
Jest Pani zatrudniona na umowę o pracę, na czas nieokreślony. Małoletnia, o której mowa wyżej, to Pani jedyne dziecko, nie wychowuje Pani innych dzieci i nie pozostaje w żadnym związku (czy to formalnym czy nieformalnym).
W uzupełnieniach wniosku wskazano:
W roku 2025 podlegała Pani na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu.
W roku 2025 Pani dziecko uczęszczało do Szkoły Podstawowej im. … w … (uczęszcza tam od roku szkolnego 2024/2025 do chwili obecnej).
Pani córka zgodnie z ustaleniami poczynionymi z ojcem dziecka, mieszka z Panią. Plan widzeń ojca z dzieckiem nie został nigdy ustalony, ojciec dziecka widuje się z córką po uprzednim poinformowaniu Pani, że chce się z nią zobaczyć.
W roku 2025 ojciec dziecka w sposób nieregularny widywał się z córką, bardzo często mimo umówionych wcześniej spotkań, nie widywał się z córką lub przekładał termin spotkań. Częstotliwość widywania się ojca z córką to średnio raz na tydzień, przy czym w dni robocze są to godziny od 12-13 do 19, w weekend od godz. 10 do 19. Wszystkie dni wolne, tj. ferie, przerwy świąteczne lub wakacje, córka spędza z Panią (w 2025 r. ojciec dziecka spędził z córką w wakacje jedynie kilka dni).
Ustalenia dotyczące ugody sądowej zawartej w maju 2024 r. dotyczyły jedynie wysokości alimentów płaconych przez ojca na dziecko.
Ojciec dziecka w roku 2025 płacił regularnie alimenty, zgodnie z ww. ugodą sądową, tj. w określonej kwocie i zgodnie z ustalonym terminem przelewu (do 15 dnia każdego miesiąca).
Na pytanie Organu o treści: „czy w roku 2025, którego dotyczy wniosek, ojciec dziecka partycypował w wydatkach związanych z potrzebami córki”, wskazała Pani: „w roku 2025 ojciec dziecka opłacał w sposób sporadyczny jedne z dodatkowych zajęć córki (1 z 4, na które córka uczęszczała w roku 2025), kwota ta wynosiła od 40 do 80 zł miesięcznie; ponadto wg Pani wiedzy kupił jej kask, kurtkę zimową, buty oraz maść na stłuczenia”.
Świadczenie „800+” pobiera Pani w całości i jest to wynik ustaleń pomiędzy Panią a ojcem dziecka.
Zarówno Pani, jak i ojciec dziecka, posiadają Państwo pełną władzę rodzicielską względem małoletniej córki.
W roku 2025 w sposób samotny (tj. bez udziału ojca dziecka) wykonywała Pani władzę rodzicielską w stosunku do małoletniej córki, tj. wykonywała Pani obowiązki, dzięki którym dziecko wychowywane było w sposób zapewniający jego prawidłowy rozwój fizyczny i psychiczny, a w szczególności sprawowała faktyczną pieczę nad dzieckiem i jego majątkiem, troszczyła się Pani o rozwój duchowy, zabezpieczała potrzeby bytowe córki, zajmowała się wychowaniem dziecka, uczestniczyła w podejmowaniu istotnych decyzji dotyczących zdrowia, rozwoju oraz wychowania dziecka, tym samym zapewniała i zabezpieczała wszystkie potrzeby córki, od bytowych po edukacyjne, rozwojowe, zdrowotne, emocjonalne, rozwijała zainteresowania dziecka, zapewniała wypoczynek itp. Córka mieszka z Panią, więc zapewnia jej Pani wyżywienie, opiekę, rozrywkę. W czasie choroby córki, to Pani się nią opiekuje, zakupuje leki oraz jest nieobecna w pracy na rzecz opieki nad córką (według Pani wiedzy ojciec dziecka w roku 2025 nie korzystał ze zwolnienia lekarskiego na opiekę nad chorym dzieckiem, natomiast Pani tak). Ponadto, dba Pani o zdrowie córki pod wieloma względami, korzystając z prywatnych wizyt u specjalistów, tj. okulisty (koszt 250 zł wizyta plus około 550 zł okulary), dermatologa (koszt 220 zł wizyta), stomatologa (koszt wizyty od 180 zł i więcej), ortodonty (koszt wizyty 220 zł). Opłaca Pani również ubezpieczenie córki. To Pani łoży na edukację córki, tj. zakup przyborów szkolnych, podręczników, książek (lektur), ale również opłaca wycieczki szkolne, komitet rodzicielski, różnego rodzaju składki szkolne/klasowe, udziały w konkursach oraz daje jej Pani pieniądze na zakupy w sklepiku szkolnym, opłaca również obiady szkolne (około 120 zł miesięcznie). Własnym staraniem pomaga Pani w organizacji imprez klasowych poprzez pieczenie ciast (np. Dzień Kobiet, Kawiarenka Zdrowego Żywienia itp., organizowane w szkole córki). Ponadto, z Pani inicjatywy córka uczęszcza do szkoły językowej (2 razy w tygodniu), której miesięczny koszt udziału w zajęciach wynosi 300 zł plus zakup podręczników na początku roku szkolnego (około 300 zł). Córka w roku szkolnym 2025 uczęszczała na zajęcia z akrobatyki tanecznej oraz street dance, za które również płaciła Pani (około 160-200 zł miesięcznie). Wszystkie zajęcia dodatkowe odbywają się poza miejscem zamieszkania Pani i córki, na zajęcia te zawozi córkę Pani. Ponadto, w 2025 r. córka zaczęła uczestniczyć w zajęciach dodatkowych z techniki druku 3D, odbywających się w szkole, do której na co dzień uczęszcza, ich koszt to 160 zł miesięcznie. W ciągu roku córka uczęszcza na urodziny swoich rówieśników, więc Pani kupuje również prezenty urodzinowe (około 4 razy w roku). W roku 2025 spędziła Pani z córką ferie w … (w dniach 24-27.02.2025 r.), których łączny koszt (dojazd, zakwaterowanie, wyżywienie, rozrywka, bilety wstępu itp.) wyniósł Panią około 1000 zł. Ponadto, spędziła Pani również z córką wakacje (w terminie 15-21.09.2025 r.) w …, których łączny koszt (dojazd, zakwaterowanie, wyżywienie, rozrywka, bilety wstępu itp.) wyniósł około 2500 zł. Ponadto zapewnia Pani córce rozrywkę, tj. wyjścia do kina, zoo, parków rozrywki itp. Wszelkie zakupy dotyczące zaopatrzenia córki w ubiór codzienny i wyjątkowy, dokonuje Pani. Czynnie uczestniczy Pani w kształtowaniu samodzielności córki, np. poprzez pomoc w podejmowaniu decyzji w zakresie swojego budżetu i dokonywania większych zakupów. Pomaga jej Pani kształtować obowiązkowość i umiejętności praktyczne, np. poprzez wykonywanie obowiązków domowych, wspólne regularne sprzątanie, gotowanie, wykonywanie prac na rzecz rodziny i wspólnego domu oraz wspólne aktywności sportowe. Pomaga Pani w rozwoju predyspozycji intelektualnych córki, np. kupując książki oraz pomoce naukowe, a także finansując aplikacje do nauki języków obcych. Wspiera Pani córkę w decyzjach lub współdecyduje o ważnych dla niej bieżących sprawach, takich jak wybór szkoły, zajęć pozalekcyjnych, czy zainteresowań. Dba Pani o bezpieczeństwo i zdrowie córki zapewniając prywatną, płatną opiekę medyczną oraz ubezpieczenie NNW. Rozwija Pani zainteresowania córki i chęć poznawania innych miejsc, środowisk i kultur. W tym celu spędza Pani z córką wakacje, ferie oraz organizuje wyjazdy weekendowe. Finansuje Pani wyjazdy krajowe, w tym aktywny wypoczynek (wspinaczki górskie, wycieczki rowerowe). Decyzje w zakresie kierunków wyjazdów i form spędzania wolnego czasu nie są konsultowane ani uzgadniane z ojcem i są podejmowane z córką. Samodzielnie kształtuje Pani światopogląd córki, system wartości oraz postaw emocjonalnych. Przekazuje jej Pani wartości i postawy moralne, w sytuacjach konfliktów w szkole, to Pani pojawia się w placówce i rozwiązuje ewentualne problemy. To Pani uczestniczy we wszystkich wywiadówkach szkolnych, ojciec nie był obecny na żadnej. To Pani przedstawia córce system wartości oraz wiedzę społeczną, którą uznaje za najwłaściwszą dla jej dobra, i w którym rodzina, dobro drugiego człowieka, akceptacja siebie oraz wiara we własne możliwości są najważniejsze. Poświęca Pani córce maksymalną ilość czasu, dzięki czemu zaspokaja jej potrzeby psychiczne, tj. bliskość i miłość.
W roku 2025 zakres wykonywania władzy rodzicielskiej spoczywał w głównej mierze na Pani, w zakresie określonym jak wyżej. Ojciec dziecka widywał się z córką średnio raz na tydzień, przy czym jest to od 6 do 10 godzin na tydzień (w zależności czy jest to weekend czy dzień, w którym córka uczęszcza do szkoły). Podczas tych spotkań ojciec zapewniał jej adekwatną do dnia opiekę. Zatem w ciągu roku jest to tylko średnio 52 dni (przy czym to niecałe 24 godziny jednego dnia). Córka, poza kilkoma dniami spędzonymi na wakacjach z ojcem, została u niego (w domu) na noc raz, maksymalnie dwa razy w ciągu całego roku. Ojciec nie spędza czasu z córką w dni szczególne (np. święta) więcej czasu, zabiera ją do siebie jednego dnia na kilka godzin, np. podczas Świąt Bożonarodzeniowych w 2025 r. był to jeden dzień na 3 godziny. To Pani codziennie zawozi córkę na autobus szkolny, odbiera ją Pani brat lub tata, ze względu na to, że Pani jest jeszcze w pracy w tym czasie. To Pani odrabia z córką lekcje, prace domowe zadane zarówno w szkole, jak i na zajęciach dodatkowych z języka angielskiego. To Pani odbywa wizyty u lekarza pierwszego kontaktu w razie choroby córki, bądź u lekarzy specjalistów oraz kupuje leki i suplementy. Ojciec raz w ciągu 2025 r. odbył z córką wizytę lekarską u chirurga dziecięcego, gdy córka w sierpniu 2025 r. doznała złamania śródstopia, ale to Pani zawiozła córkę na SOR w momencie złamania, natomiast ojciec na drugi dzień zgodnie ze skierowaniem zabrał córkę do chirurga dziecięcego celem uzyskania ortezy. Późniejsze wizyty kontrolne (w ilości 3) w związku z tym zdarzeniem odbywała z córką tylko Pani. Ojciec raz odbył z córką wizytę u stomatologa, umówioną wcześniej przez Panią, tylko dlatego, że akurat tego dnia chciał się z nią zobaczyć (inicjatywa wizyty wyszła od Pani, ojciec dziecka zapłacił sam za wizytę). Zdecydowana większość obowiązków spoczywa więc na Pani, to Pani troszczy się o dziecko zapewniając mu rozwój fizyczny i intelektualny, zabezpiecza potrzeby bytowe, zdrowotne i edukacyjne, dostarcza niezbędnych dóbr materialnych, sprawuje opiekę nad dzieckiem.
Pani dziecko w roku 2025 nie zostało, na podstawie orzeczenia sądu, umieszczone w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych.
Pani źródła dochodu w roku 2025 zostały uzyskane z umowy o pracę na czas nieokreślony i były opodatkowane podatkiem dochodowym od osób fizycznych, na zasadach ogólnych wg skali podatkowej. Były to dochody osiągane wyłącznie w Polsce, z jednego stosunku pracy.
W roku 2025 nie prowadziła Pani działalności gospodarczej.
W roku 2025 Pani dziecko nie osiągnęło dochodów.
W stosunku do Pani dochodów nie mają zastosowania przepisy art. 30c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, przepisy ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, czy też ustawy o podatku tonażowym lub ustawy o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.
Pani córka nie otrzymywała, zgodnie z odrębnymi przepisami, zasiłku (dodatku) pielęgnacyjnego ani renty socjalnej.
Według Pani wiedzy ojciec dziecka nie rozliczył się w roku 2025 jako osoba samotnie wychowująca dziecko.
Pytanie
Czy na podstawie przedstawionej wyżej sytuacji, biorąc pod uwagę przepisy prawa oraz stan faktyczny, może Pani dokonać rozliczenia roku podatkowego 2025 w sposób preferencyjny jako osoba samotnie wychowująca dziecko?
Pani stanowisko w sprawie
W Pani ocenie, na podstawie przedstawionego stanu faktycznego, biorąc pod uwagę obowiązujące przepisy prawa, może Pani w rozliczeniu rocznym za rok podatkowy 2025 skorzystać z rozliczenia preferencyjnego jako osoba samotnie wychowująca dziecko.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
Zgodnie z art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Od dochodów jednego rodzica lub opiekuna prawnego, podlegającego obowiązkowi podatkowemu, o którym mowa w art. 3 ust. 1, będącego panną, kawalerem, wdową, wdowcem, rozwódką, rozwodnikiem, osobą, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów, lub osobą, której małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności, jeżeli ten rodzic lub opiekun w roku podatkowym samotnie wychowuje dzieci:
1) małoletnie,
2) pełnoletnie, które zgodnie z odrębnymi przepisami otrzymywały zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną,
3) pełnoletnie do ukończenia 25. roku życia, uczące się w szkołach, o których mowa w przepisach regulujących system oświatowy lub szkolnictwo wyższe, obowiązujących w Rzeczypospolitej Polskiej oraz w innym państwie
- podatek może być określony zgodnie z ust. 4d na wniosek wyrażony w rocznym zeznaniu podatkowym.
Stosownie do art. 6 ust. 4d ww. ustawy:
W przypadku, o którym mowa w ust. 4c, podatek jest określany w podwójnej wysokości podatku obliczonego od połowy dochodów osoby samotnie wychowującej dzieci, z uwzględnieniem art. 7, przy czym do sumy tych dochodów nie wlicza się dochodów (przychodów) opodatkowanych w sposób zryczałtowany na zasadach określonych w niniejszej ustawie.
Na podstawie art. 6 ust. 4e ww. ustawy:
Przepisu ust. 4c pkt 3 nie stosuje się, jeżeli dziecko, o którym mowa w tym przepisie, uzyskało w roku podatkowym:
1) dochody, z wyjątkiem renty rodzinnej, podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27 lub art. 30b lub
2) przychody, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 148 i 152
- w łącznej wysokości przekraczającej dwunastokrotność kwoty renty socjalnej określonej w ustawie z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej (Dz.U. z 2023 r. poz. 2194 oraz z 2024 r. poz. 1615), w wysokości obowiązującej w grudniu roku podatkowego.
Art. 6 ust. 4f ww. ustawy stanowi:
Sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 4d, nie ma zastosowania do osoby, która wychowuje wspólnie z drugim rodzicem albo opiekunem prawnym co najmniej jedno dziecko, w tym również gdy dziecko jest pod opieką naprzemienną, w związku z którą obydwojgu rodzicom zostało ustalone świadczenie wychowawcze zgodnie z art. 5 ust. 2a ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz.U. z 2024 r. poz. 1576).
W myśl art. 6 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 2 i 4d, nie ma zastosowania, w przypadku gdy chociażby jeden z małżonków, osoba samotnie wychowująca dziecko lub jej dziecko:
1) stosuje przepisy:
a) art. 30c lub
b) ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, z wyjątkiem art. 6 ust. 1a tej ustawy
- w zakresie osiągniętych w roku podatkowym przychodów, poniesionych kosztów uzyskania przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do zwiększania lub pomniejszenia podstawy opodatkowania albo przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do dokonywania innych doliczeń lub odliczeń;
2) podlega opodatkowaniu na zasadach wynikających z ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.
Z powyższego wynika, że ustawodawca uzależnił prawo do skorzystania z preferencyjnych zasad obliczania podatku dochodowego dla osób samotnie wychowujących dzieci od spełnienia łącznie m.in. następujących warunków:
· posiadania określonego w ustawie stanu cywilnego;
· posiadania statusu osoby samotnie wychowującej dzieci (dziecko);
· wychowywania przez rodzica lub opiekuna prawnego samotnie w roku podatkowym dzieci (dziecka);
· nieuzyskiwania przez rodzica lub opiekuna prawnego i dzieci (dziecko) przychodów/dochodów, do których zastosowanie mają przepisy art. 30c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym – w zakresie osiągniętych w roku podatkowym przychodów, poniesionych kosztów uzyskania przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do zwiększania lub pomniejszenia podstawy opodatkowania albo przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do dokonywania innych doliczeń lub odliczeń;
· niepodlegania przez rodzica lub opiekuna prawnego i dziecko opodatkowaniu na zasadach wynikających z ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.
Należy jednak wskazać, że przepis art. 6 ust. 4c w związku z art. 6 ust. 4f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, nie może być odczytywany w ten sposób, że każda osoba mająca dzieci i znajdująca się w stanie wolnym, określonym w tym przepisie, jest osobą samotnie wychowującą dziecko.
Z istoty pojęcia „osoby samotnie wychowującej dziecko” wynika, że jest to osoba, która w określonej sytuacji, w określonym czasie zupełnie sama (bez udziału drugiej osoby) zajmuje się wychowywaniem dziecka, stale troszczy się o jego byt materialny i rozwój emocjonalny. Jak wynika z powyższego, ustawodawca uzależnił prawo do skorzystania z preferencyjnych zasad rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych od spełnienia m.in. warunku samotnego wychowywania w roku podatkowym dzieci (dziecka) wymienionych w art. 6 ust. 4c ww. ustawy. Przepis ten wymienia enumeratywnie osoby, którym przysługuje status osób samotnie wychowujących dzieci, odwołując się zarówno do statusu cywilnoprawnego osoby wychowującej dzieci i (panna, kawaler, wdowa, wdowiec, rozwódka, rozwodnik lub osoba będąca w separacji), jak również do tego, że osoba ta musi faktycznie wychowywać dzieci samotnie, tj. bez wsparcia drugiego z rodziców. Jest to więc taka osoba, która stale troszczy się o byt materialny i rozwój emocjonalny dziecka, bez udziału (wsparcia) drugiej osoby.
Z uwagi na to, że ustawodawca w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych nie zawarł definicji pojęcia „wychowywać”, należy odwołać się zatem do jego definicji słownikowych. „Wychowywać” w słownikowym rozumieniu oznacza: zapewniając byt doprowadzić do osiągnięcia pełnego rozwoju psychicznego i fizycznego. Wychowywanie polega na stałym troszczeniu się o byt materialny dziecka oraz o jego rozwój emocjonalny. Wychowanie dziecka można określić jako kształtowanie osobowości dziecka poprzez kształtowanie jego samodzielności, obowiązkowości, rozwijanie predyspozycji intelektualnych i umiejętności praktycznych, kształtowanie światopoglądu, systemu wartości oraz postaw emocjonalnych.
W orzecznictwie i doktrynie wskazuje się, że wychowanie dziecka można określić jako kształtowanie osobowości dziecka poprzez kształtowanie jego samodzielności, obowiązkowości, rozwijanie predyspozycji intelektualnych i umiejętności praktycznych, kształtowanie światopoglądu oraz systemu wartości oraz postaw emocjonalnych (por. wyrok NSA z dnia 31 maja 2011 r., sygn. akt II FSK 30/10). Warunek „samotnego wychowywania dzieci” wynika wprost z art. 6 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Ustawodawca nie dookreślił jednak, jak należy definiować pojęcie „samotnego wychowywania”.
Zgodnie z internetowym Słownikiem Języka Polskiego PWN, „samotny” to: (1) „żyjący sam, bez rodziny, przyjaciół”, (2) „znajdujący się w określonej sytuacji, w określonym czasie zupełnie sam”, (3) „spędzany, odbywany w pojedynkę, bez towarzystwa”, (4) „znajdujący się na odludziu”. Z kolei, „wychować — wychowywać” to: (1) „zapewnić dziecku opiekę i doprowadzić je do samodzielności”, (2) „przygotować kogoś do pracy w jakiejś dziedzinie”.
Samotne wychowywanie oznacza wychowywanie dziecka (dzieci) bez faktycznego udziału drugiego rodzica.
Prawo do omawianej preferencji podatkowej przysługuje jedynie temu z rodziców, czy opiekunów prawnych, który będąc osobą stanu wolnego (za wyjątkiem ściśle w ustawie określonym) faktycznie w roku podatkowym samotnie dziecko wychowuje, czyli sprawuje nad nim samodzielnie ciągłą opiekę, bez udziału drugiego rodzica w procesie wychowawczym. Jednocześnie przepisy powyższej ustawy nie uzależniają prawa podatnika do preferencyjnego opodatkowania jego dochodów od tego, czy przez cały rok był osobą samotnie wychowującą dziecko. Wystarczające jest zatem, aby taki stan zaistniał w ciągu roku, a nie trwał przez cały rok.
W tym miejscu należy jednoznacznie podkreślić, że wszelkie ulgi i zwolnienia podatkowe są odstępstwem od zasady powszechności opodatkowania, wynikającej z art. 84 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78 poz. 483 ze zm.), stanowiącego, że:
Każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków, określonych w ustawie.
Oznacza to, że wszelkie odstępstwa od tej zasady, muszą bezwzględnie wynikać z przepisów prawa i być interpretowane ściśle z jego literą. Co więcej, zgodnie z konstrukcją i systematyką ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wszelkie ulgi i zwolnienia podatkowe stanowią wyjątek od generalnej zasady powszechności opodatkowania wyrażonej w art. 9 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Stąd też, korzystanie z każdej preferencji podatkowej, w tym ulgi przewidzianej w art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, uzależnione jest od spełnienia wszystkich przesłanek wymaganych do jej zastosowania.
Niezbędną przesłanką w przedmiotowej sprawie jest m. in., jak już wcześniej zaznaczono, aby osoba, która chce skorzystać z preferencyjnego opodatkowania dochodów w trakcie roku podatkowego faktycznie samotnie, tj. bez wsparcia drugiego z rodziców wychowywała dziecko. Podkreślić należy, że wychowywanie dziecka nie sprowadza się jedynie do „jego utrzymania” czy też czasowego (doraźnego) przebywania z nim, lecz obejmuje ogół czynności zmierzających do należytego ukształtowania człowieka w sferze psychicznej oraz zapewnienia mu materialnych podstaw rozwoju.
Z istoty pojęcia „osoba samotnie wychowująca dzieci” należy wyprowadzić taki stan, w którym nie wystąpi konkurencja wspomnianych w analizowanym przepisie art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych osób.
Użycie określenia „osoba samotnie wychowująca dzieci” oznacza zatem, że intencją ustawodawcy było przyznanie prawa do rozliczenia dochodów jako osoba samotnie wychowująca dziecko jednemu z rodziców lub opiekunów prawnych, który faktycznie wychowuje dziecko.
Zatem prawo do omawianej preferencji podatkowej przysługuje jedynie temu z rodziców czy opiekunów prawnych, który będąc osobą stanu wolnego (za wyjątkiem ściśle w ustawie określonym) faktycznie w roku podatkowym samotnie dziecko wychowuje, czyli sprawuje nad nim samodzielnie ciągłą opiekę, bez udziału drugiego rodzica w procesie wychowawczym.
W przypadku, gdy żadne z rodziców nie jest pozbawione władzy rodzicielskiej, rodzic który faktycznie w roku podatkowym dziecko wychowuje, czyli sprawuje nad nim ciągłą opiekę, stale troszczy się o byt materialny i rozwój emocjonalny dziecka, ma prawo do przedmiotowej preferencji podatkowej. Nie jest przy tym konieczne, aby drugi z rodziców był całkowicie wyeliminowany z opieki i wychowania dziecka. Fakt utrzymywania kontaktów pomiędzy dzieckiem i drugim rodzicem, nie pozbawia pierwszego rodzica (który dzieci faktycznie wychowuje) prawa do opodatkowania swoich dochodów na zasadach określonych w art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Z opisu sprawy wynika, że jest Pani mamą małoletniej córki (9 lat). Z ojcem małoletniej nigdy nie była Pani w związku formalnym, wychowywali ją Państwo wspólnie (w jednym gospodarstwie domowym) do 5 roku życia córki. Od 4 lat, po rozpadzie związku z jej ojcem, córka mieszka z Panią (początkowo w wynajmowanym mieszkaniu (lata 2022-2024), obecnie mieszka Pani z córką ze swoimi rodzicami w ich domu jednorodzinnym (od roku 2024 do chwili obecnej). Nie ma Pani statusu osoby rozwiedzionej, jest Pani panną i status ten nie ulegał zmianie. Pani córka zgodnie z ustaleniami poczynionymi z ojcem dziecka, mieszka z Panią. System opieki nad małoletnią nie został ustalony sądownie, ojciec dziecka widuje się z córką po uprzednim poinformowaniu Pani, że chce się z nią zobaczyć. W roku 2025 ojciec dziecka sporadycznie i w sposób nieregularny widywał się z córką, bardzo często mimo umówionych wcześniej spotkań, nie widywał się z córką lub przekładał termin spotkań. Częstotliwość widywania się ojca z córką to średnio raz na tydzień, przy czym w dni robocze są to godziny od 12-13 do 19, w weekend od godz. 10 do 19. Wszystkie dni wolne, tj. ferie, przerwy świąteczne lub wakacje, córka spędza z Panią (w 2025 r. ojciec dziecka spędził z córką w wakacje jedynie kilka dni). Ojciec małoletniej, na podstawie ugody sądowej zawartej w maju 2024 r. regularnie płaci alimenty na rzecz córki w wysokości 800 zł miesięcznie. Dodatkowo opłaca jedne z4 zajęć dodatkowych, na które córka uczęszczała w 2025 r., opłata ta wynosi od 40 do 80 zł miesięcznie. Ponadto, ojciec kupił córce kask, kurtkę zimową, buty oraz maść na stłuczenia. Świadczenie „800+” pobiera Pani w całości i jest to wynik ustaleń pomiędzy Panią a ojcem dziecka. Pani oraz ojciec dziecka posiadają pełną władzę rodzicielską względem małoletniej córki. W 2025 r. w sposób samotny (tj. bez udziału ojca dziecka) wykonywała Pani władzę rodzicielską w stosunku do małoletniej córki, tj. wykonywała Pani obowiązki, dzięki którym dziecko wychowywane było w sposób zapewniający jego prawidłowy rozwój fizyczny i psychiczny, a w szczególności sprawowała faktyczną pieczę nad dzieckiem i jego majątkiem, troszczyła się Pani o rozwój duchowy, zabezpieczała potrzeby bytowe córki, zajmowała się wychowaniem dziecka, uczestniczyła w podejmowaniu istotnych decyzji dotyczących zdrowia, rozwoju oraz wychowania dziecka, tym samym zapewniała i zabezpieczała wszystkie potrzeby córki, od bytowych po edukacyjne, rozwojowe, zdrowotne, emocjonalne, rozwijała zainteresowania dziecka, zapewniała wypoczynek itp. Córka mieszkała z Panią, więc zapewniała jej Pani wyżywienie, opiekę, rozrywkę. W czasie choroby córki, to Pani się nią opiekuje, zakupuje leki oraz jest nieobecna w pracy na rzecz opieki nad córką. Ponadto, dba Pani o zdrowie córki pod wieloma względami, korzystając z prywatnych wizyt u specjalistów, tj. okulisty, dermatologa, stomatologa, ortodonty. Opłaca Pani również ubezpieczenie córki. To Pani łoży na edukację córki, tj. zakup przyborów szkolnych, podręczników, książek (lektur), ale również opłaca wycieczki szkolne, komitet rodzicielski, różnego rodzaju składki szkolne/klasowe, udziały w konkursach oraz daje jej Pani pieniądze na zakupy w sklepiku szkolnym, opłaca również obiady szkolne. Własnym staraniem pomaga Pani w organizacji imprez klasowych poprzez pieczenie ciast (np. Dzień Kobiet, Kawiarenka Zdrowego Żywienia itp., organizowane w szkole córki). Ponadto, z Pani inicjatywy córka 2 razy w tygodniu uczęszcza do szkoły językowej. Córka w roku szkolnym 2025 uczęszczała na zajęcia z akrobatyki tanecznej oraz street dance, które również finansowała Pani. Wszystkie zajęcia dodatkowe odbywają się poza miejscem zamieszkania Pani i córki, na zajęcia te zawozi córkę Pani. Ponadto, w 2025 r. córka zaczęła uczestniczyć w płatnych zajęciach dodatkowych z techniki druku 3D, odbywających się w szkole, do której na co dzień uczęszcza. W ciągu roku córka uczęszcza na urodziny swoich rówieśników, więc Pani kupuje również prezenty urodzinowe (około 4 razy w roku). W roku 2025 spędziła Pani z córką ferie w … (w dniach 24-27.02.2025 r.) oraz wakacje (w terminie 15-21.09.2025 r.) w …. Zapewnia Pani córce rozrywkę, tj. wyjścia do kina, zoo, parków rozrywki itp. Wszelkie zakupy dotyczące zaopatrzenia córki w ubiór codzienny i wyjątkowy, dokonuje Pani. Czynnie uczestniczy Pani w kształtowaniu samodzielności córki, np. poprzez pomoc w podejmowaniu decyzji w zakresie swojego budżetu i dokonywania większych zakupów. Pomaga jej Pani kształtować obowiązkowość i umiejętności praktyczne, np. poprzez wykonywanie obowiązków domowych, wspólne regularne sprzątanie, gotowanie, wykonywanie prac na rzecz rodziny i wspólnego domu oraz wspólne aktywności sportowe. Pomaga Pani w rozwoju predyspozycji intelektualnych córki, np. kupując książki oraz pomoce naukowe, a także finansując aplikacje do nauki języków obcych. Wspiera Pani córkę w decyzjach lub współdecyduje o ważnych dla niej bieżących sprawach, takich jak wybór szkoły, zajęć pozalekcyjnych, czy zainteresowań. Dba Pani o bezpieczeństwo i zdrowie córki zapewniając prywatną, płatną opiekę medyczną oraz ubezpieczenie NNW. Rozwija Pani zainteresowania córki i chęć poznawania innych miejsc, środowisk i kultur. W tym celu spędza Pani z córką wakacje, ferie oraz organizuje wyjazdy weekendowe. Finansuje Pani wyjazdy krajowe, w tym aktywny wypoczynek (wspinaczki górskie, wycieczki rowerowe). Decyzje w zakresie kierunków wyjazdów i form spędzania wolnego czasu nie są konsultowane ani uzgadniane z ojcem i są podejmowane z córką. Samodzielnie kształtuje Pani światopogląd córki, system wartości oraz postaw emocjonalnych. Przekazuje jej Pani wartości i postawy moralne, w sytuacjach konfliktów w szkole to Pani pojawia się w placówce i rozwiązuje ewentualne problemy. To Pani uczestniczy we wszystkich wywiadówkach szkolnych (ojciec nie był obecny na żadnej), przedstawia córce system wartości oraz wiedzę społeczną, którą uznaje za najwłaściwszą dla jej dobra, i w którym rodzina, dobro drugiego człowieka, akceptacja siebie oraz wiara we własne możliwości są najważniejsze. Poświęca Pani córce maksymalną ilość czasu, dzięki czemu zaspokaja jej potrzeby psychiczne, tj. bliskość i miłość. W roku 2025 zakres wykonywania władzy rodzicielskiej spoczywał w głównej mierze na Pani. Ojciec dziecka widywał się z córką średnio raz na tydzień, przy czym jest to od 6 do 10 godzin na tydzień (w zależności czy jest to weekend czy dzień, w którym córka uczęszcza do szkoły). Podczas tych spotkań ojciec zapewniał jej adekwatną do dnia opiekę. Zatem w ciągu roku jest to tylko średnio 52 dni (przy czym to niecałe 24 godziny jednego dnia). Córka, poza kilkoma dniami spędzonymi na wakacjach z ojcem, została u niego w domu na noc raz, maksymalnie dwa razy w ciągu całego roku. Ojciec nie spędza czasu z córką w dni szczególne (np. święta) więcej czasu, zabiera ją do siebie jednego dnia na kilka godzin, np. podczas Świąt Bożego Narodzenia w 2025 r. był to jeden dzień na3 godziny. To Pani codziennie zawozi córkę na autobus szkolny, odbiera ją Pani brat lub tata, ze względu na to, że w tym czasie Pani jest jeszcze w pracy. To Pani odrabia z córką lekcje, prace domowe zadane zarówno w szkole, jak i na zajęciach dodatkowych z języka angielskiego. To Pani odbywa wizyty u lekarza pierwszego kontaktu w razie choroby córki bądź u lekarzy specjalistów oraz kupuje leki i suplementy. Ojciec raz w ciągu 2025 r. odbył z córką wizytę lekarską u chirurga dziecięcego, gdy córka w sierpniu 2025 r. doznała złamania śródstopia, ale to Pani zawiozła córkę na SOR w momencie złamania, natomiast ojciec na drugi dzień zgodnie ze skierowaniem zabrał córkę do chirurga dziecięcego celem uzyskania ortezy. Późniejsze wizyty kontrolne (w ilości 3) w związku z tym zdarzeniem odbywała z córką tylko Pani. Ojciec raz odbył z córką wizytę u stomatologa, umówioną wcześniej przez Panią, tylko dlatego, że akurat tego dnia chciał się z nią zobaczyć (inicjatywa wizyty wyszła od Pani, ojciec dziecka zapłacił sam za wizytę). Zdecydowana większość obowiązków spoczywa więc na Pani, to Pani troszczy się o dziecko zapewniając mu rozwój fizyczny i intelektualny, zabezpiecza potrzeby bytowe, zdrowotne i edukacyjne, dostarcza niezbędnych dóbr materialnych, sprawuje opiekę nad dzieckiem.
Mając na uwadze powołane przepisy prawa oraz przedstawiony opis stanu faktycznego, stwierdzić należy, że może Pani skorzystać z preferencyjnego opodatkowania dochodów jako osoba samotnie wychowująca dziecko za 2025 r., określonego w art. 6 ust. 4c i 4d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W Pani przypadku spełnione zostały wszystkie warunki wymagane dla rozliczenia się jako osoba samotnie wychowująca dziecko.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
Podkreślam, że procedura wydawania indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego nie podlega regułom przewidzianym dla postępowania podatkowego, czy kontrolnego. Wydając interpretacje opieram się wyłącznie na opisie stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku – nie prowadzę postępowania dowodowego. Postępowanie w sprawie wydania interpretacji indywidualnej ma na celu wyjaśnienie wątpliwości co do sposobu zastosowania przepisów prawa podatkowego materialnego do określonego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Przedmiotem interpretacji wydanej na podstawie art. 14b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.) jest sam przepis prawa. Rolą postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów podatkowych nie jest ustalanie stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego), stanowi to bowiem domenę ewentualnego postępowania podatkowego. To na podatniku ciąży obowiązek udowodnienia w toku tego postępowania okoliczności faktycznych, z których wywodzi on dla siebie korzystne skutki prawne.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego …. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.