0113-KDIPT1-3.4012.647.2026.2.ALN

Interpretacja indywidualna2026-09-11Dyrektor Krajowej Informacji SkarbowejAktualna

Prawo do odliczenia części podatku naliczonego od wydatków związanych z utrzymaniem cmentarza komunalnego oraz wydatków inwestycyjnych, które służą zarówno działalności gospodarczej, jak i działalności pozostającej poza systemem VAT za pomocą proporcji, opartej na wskaźniku ilościowym i prawa do odstąpienia od stosowania sposobu określenia proporcji przewidzianego w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2015 r.

Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

6 lipca 2026 r. wpłynął Państwa wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie prawa do odliczenia części podatku naliczonego od wydatków związanych z utrzymaniem cmentarza komunalnego oraz wydatków inwestycyjnych, które służą zarówno działalności gospodarczej, jak i działalności pozostającej poza systemem VAT za pomocą proporcji, opartej na wskaźniku ilościowym i prawa do odstąpienia od stosowania sposobu określenia proporcji przewidzianego w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2015 r. Wniosek uzupełnili Państwo pismem z 4 sierpnia 2026 r. Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego

Gmina A (dalej: Wnioskodawca lub Gmina) jest zarejestrowanym, czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług (VAT). Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 13 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, do zadań własnych gminy należą m.in. sprawy z zakresu cmentarzy gminnych.

Istotna informacja: Gmina posiada dwa cmentarze – obecny (funkcjonujący), którego dotyczy niniejszy wniosek o interpretację, oraz część nową, będącą w budowie (której ten wniosek nie dotyczy).

Świadczenie usług cmentarnych na funkcjonującym obiekcie zostało zlecone przez Gminę wybranemu administratorowi, który jest odpowiedzialny za ich właściwe wykonanie. Gmina zawarła w tym zakresie z administratorem stosowną umowę cywilnoprawną, na podstawie, której Gmina zobowiązana jest do zapłaty administratorowi wynagrodzenia za wyświadczane przez niego usługi. Wszelkie podejmowane przez administratora czynności w zakresie świadczenia usług cmentarnych są/będą wykonywane przez administratora w imieniu i na rzecz Gminy. Gmina wykazuje/będzie wykazywać w swoich rejestrach sprzedaży oraz deklaracjach VAT (plikach JPK) obrót z tytułu świadczonych usług cmentarnych oraz rozlicza/będzie rozliczać z tego tytułu VAT należny.

Działalność Gminy na cmentarzu komunalnym ma charakter dwojaki i obejmuje:

1.  Czynności podlegające opodatkowaniu VAT (działalność gospodarcza w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT): odpłatne udostępnianie miejsc grzebalnych (sprzedaż praw do grobu), pobieranie opłat za wjazd na cmentarz, rezerwacja miejsc, udostępnianie kaplicy. Z tego tytułu Gmina wystawia odpowiednie dokumenty sprzedaży i wykazuje podatek należny VAT.

2.  Czynności niepodlegające opodatkowaniu VAT (działalność w sferze władztwa publicznoprawnego): Gmina dokonuje/będzie dokonywać nieodpłatnie pochówków dzieci zmarłych niepochowanych przez osoby bliskie, których zgon nastąpił na terenie Gminy. W tym zakresie realizowane są zadania własne Gminy, które stanowią czynności w ramach działalności innej niż działalność gospodarcza (w rozumieniu podatku VAT - art. 15 ust. 2 u.p.t.u.). Działania te wykonywane są w reżimie publicznoprawnym i są w 100% nieodpłatne.

Gmina ponosi regularne, udokumentowane fakturami wydatki bieżące na utrzymanie i prawidłowe funkcjonowanie cmentarza. Są to w szczególności wydatki na: paliwo gazowe, energię elektryczną, wodę i odprowadzanie ścieków, utrzymanie licencji na bazy danych i oprogramowanie oraz wynagrodzenie dla firmy zewnętrznej za usługę administrowania.

W ostatnich latach (2026-2021) Gmina poniosła następujące wydatki inwestycyjne związane z tym cmentarzem.:

1.  Położenie chodnika na cmentarzu (2022 r.) (...) zł

2.  Budowa alejek na cmentarzu (2021 r.) (...) zł.

3.  Budowa kolumbarium (2021 r.) (...) zł.

W chwili obecnej Gmina nie prowadzi inwestycji związanych z infrastrukturą cmentarną na tej części cmentarza, jak i aktualnie brak jest zaplanowanych inwestycji w przyszłości. Niemniej jednak Gmina nie wyklucza prowadzenia takich inwestycji (np. przebudowy, rozbudowy, dobudowy kolumbarium). W opinii Gminy, stanowią one przykłady wydatków, od których mogłaby ona odliczać podatek VAT przy wykorzystaniu indywidualnej proporcji.

Dochody z usług cmentarnych nie pokrywają/nie będą pokrywały w całości kosztów związanych z funkcjonowaniem cmentarzy. Gmina pokrywa ww. wydatki z dochodów bieżących, tj. dochodów własnych. Działalność cmentarna dotychczas nie była i nie jest finansowana z dotacji lub subwencji. Nie można jednak wykluczyć w przyszłości konieczności ubiegania się o wsparcie np. na inwestycje. Na chwilę obecną brak jest jednak takich planów, co uniemożliwia wskazanie konkretnych kwot.

Ze względu na charakterystykę infrastruktury, Gmina nie jest w stanie w sposób bezpośredni przypisać konkretnych wydatków tylko do pochówków komercyjnych albo tylko do pochówków społecznych. Zamierza zatem zastosować indywidualny prewspółczynnik (tzw. klucz ilościowy).

W uzupełnieniu wniosku wskazali Państwo, że:

Pytanie nr 1. Według jakiego wzoru wyliczyli Państwo prewspółczynnik, za pomocą którego dokonują/ będą dokonywali Państwo odliczenia podatku VAT od wydatków poniesionych na utrzymanie cmentarza komunalnego oraz wydatków inwestycyjnych? Prosimy wskazać dokładny wzór.

Ad 1.

Wzór na wyliczenie prewspółczynnika (wzór został wskazany w części I wniosku)

Prewspółczynnik wyliczany jest w oparciu o wskaźnik ilościowy według następującego wzoru:

P = [O / (O + N)] * 100%

gdzie:

P – prewspółczynnik,

O – ilość osób pochowanych odpłatnie w danym roku (w ramach działalności gospodarczej),

N – ilość osób pochowanych nieodpłatnie w danym roku (pochówki społeczne w sferze publicznoprawnej, w tym m m.in. dzieci nienarodzonych oraz pochówki zlecane przez MGOPS). Stosownie do art. 86 ust. 2g ustawy o VAT, otrzymaną proporcję Gmina zaokrągli w górę do najbliższej liczby całkowitej.

Pytanie nr 2. Prosimy podać przesłanki, jakimi kierowali się Państwo, uznając, że ustalony sposób obliczenia proporcji dla wydatków poniesionych na utrzymanie cmentarza komunalnego oraz wydatków inwestycyjnych jest najbardziej reprezentatywny, najbardziej odpowiada specyfice wykonywanej przez Państwa działalności oraz dokonywanych przez Państwa nabyć?

Ad 2. Przesłanki uznania metody za najbardziej reprezentatywną:

Gmina uznała powyższy sposób za najbardziej reprezentatywny, ponieważ infrastruktura cmentarna i wydatki na jej utrzymanie (woda, prąd, utrzymanie alejek, administracja) są w sposób bezpośredni, fizyczny i jednoznaczny związane z ilością pochowanych zmarłych. Każdy pochówek, niezależnie od jego charakteru (komercyjny czy społeczny), w takim samym stopniu konsumuje zasoby cmentarza. Zastosowanie klucza ilościowego (osobowego) ściśle i obiektywnie odzwierciedla zatem faktyczne zużycie nabywanych towarów i usług na cele działalności gospodarczej w stosunku do całości działalności cmentarnej.

Pytanie nr 3. Jakie przesłanki potwierdzają, że sposób określenia proporcji wynikający z rozporządzenia Ministra Finansów z 17 grudnia 2015 r. w sprawie sposobu określania zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej w przypadku niektórych podatników (t. j. Dz. U. z 2021 r. poz. 999) jest mniej reprezentatywny od sposobu zaproponowanego przez Państwa w złożonym wniosku?

Ad 3. Przesłanki potwierdzające, że rozporządzenie MF jest mniej reprezentatywne. Sposób określenia proporcji z rozporządzenia Ministra Finansów z 17 grudnia 2015 r. opiera się na udziale obrotów z działalności gospodarczej w całości dochodów Gminy. Jest on globalny i obejmuje wszystkie dochody jednostki (np. podatki lokalne, dotacje, subwencje oświatowe), które nie mają żadnego związku przyczynowo-skutkowego z funkcjonowaniem cmentarza. Powoduje to sztuczne, drastyczne zaniżenie prawa do odliczenia VAT, które nie ma odzwierciedlenia w faktycznym stopniu wykorzystywania infrastruktury cmentarnej do działalności opodatkowanej.

Skrajnym przypadkiem obnażającym wadliwość wskaźnika z rozporządzenia jest bieżący 2026 rok. Gmina, stosując wskaźnik dochodowy, odlicza obecnie zaliczkowo 31% podatku VAT, podczas gdy do dnia 3 sierpnia 2026 r. nie odbył się na cmentarzu ani jeden pochówek w sferze publicznoprawnej (poza VAT) – całe 100% wykorzystania to pochówki komercyjne. Podobna sytuacja miała miejsce w 2023 r., gdzie przez cały rok odbył się zaledwie 1 pochówek o charakterze społecznym na 88 pochówków ogółem, a ostateczna proporcja narzucona z rozporządzenia pozwoliła na odliczenie jedynie 18% VAT.

Pytanie nr 4. Prosimy o przedstawienie analizy porównawczej sposobu określenia proporcji ustalonego według klucza ilościowego oraz wynikającego z ww. rozporządzenia Ministra Finansów.

Ad 4. Analiza porównawcza:

Rozdźwięk między metodą z rozporządzenia a faktycznym wykorzystaniem cmentarza obrazuje poniższe zestawienie danych historycznych (liczby pochówków) oraz przypisanych im prewspółczynników:

·      *2022 r.: ** Liczba pochówków ogółem: 100 (w tym komercyjne: 95, społeczne/dzieci: 5). Rzeczywiste wykorzystanie komercyjne: **95%**. Prewspółczynnik z rozporządzenia: **17%**.

·      * *2023 r.: ** Liczba pochówków ogółem: 88 (w tym komercyjne: 87, społeczne/dzieci: 1). Rzeczywiste wykorzystanie komercyjne: **99%** (98,8% zaokrąglone w górę). Prewspółczynnik z rozporządzenia: **18%**.

·      * *2024 r.: ** Liczba pochówków ogółem: 110 (w tym komercyjne: 105, społeczne/dzieci: 5). Rzeczywiste wykorzystanie komercyjne: **96%** (95,4% zaokrąglone w górę). Prewspółczynnik z rozporządzenia: **11%**.

·      * *2025 r.: ** Liczba pochówków ogółem: 85 (w tym komercyjne: 79, społeczne/dzieci: 6). Rzeczywiste wykorzystanie komercyjne: **93%** (92,9% zaokrąglone w górę). Prewspółczynnik z rozporządzenia: **31%**.

·      * *2026 r. (stan na 30.06.2026 r.): ** Liczba pochówków ogółem: 35 (w tym komercyjne: 35, społeczne/dzieci: 0). Rzeczywiste wykorzystanie komercyjne: **100%**. Prewspółczynnik z rozporządzenia (wstępny): **31%**.

Jak wynika z powyższej analizy, prewspółczynnik wyliczany na podstawie rozporządzenia oscyluje historycznie na poziomie zaledwie od 11% do 31%. Tymczasem rzeczywiste, fizyczne wykorzystanie infrastruktury cmentarnej do działalności gospodarczej w każdym z badanych lat przekracza 90%. Różnica rzędu nawet 85 punktów procentowych (jak w 2024 r. - 11% z rozporządzenia vs 96% rzeczywiste) dobitnie dowodzi, że wskaźnik dochodowy z rozporządzenia jest całkowicie niereprezentatywny i rażąco krzywdzący dla Wnioskodawcy, naruszając podstawową unijną zasadę neutralności podatku VAT. Miarodajny i w pełni obiektywny jest zatem wyłącznie wskaźnik ilościowy.

Pytanie nr 5. Czy zaproponowany przez Państwa sposób obliczenia proporcji zapewnia/będzie zapewniał dokonanie obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wyłącznie w odniesieniu do części kwoty podatku naliczonego proporcjonalnie przypadającej na wykonywane w ramach działalności gospodarczej czynności opodatkowane?

Ad 5. Tak, zaproponowany przez Gminę sposób obliczenia proporcji zapewnia i będzie zapewniał dokonanie obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wyłącznie w odniesieniu do części kwoty podatku naliczonego, proporcjonalnie przypadającej na wykonywane w ramach działalności gospodarczej czynności opodatkowane.

Pytanie nr 6. Czy zaproponowany przez Państwa sposób obliczenia proporcji, odzwierciedla/będzie odzwierciedlał część wydatków przypadającą odpowiednio na działalność gospodarczą oraz na cele inne niż działalność gospodarcza, z wyjątkiem celów osobistych, do których ma zastosowanie art. 7 ust. 2 i art. 8 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług?

Ad 6. Tak, zaproponowany sposób obliczenia proporcji w sposób w pełni obiektywny odzwierciedla i będzie odzwierciedlał część wydatków przypadającą odpowiednio na działalność gospodarczą oraz na cele inne niż działalność gospodarcza (z wyjątkiem celów osobistych).

Pytanie nr 7. Jaki był dotychczas (w poprzednich latach) obrót Gminy z tytułu odpłatnego świadczenia usług cmentarnych?

Ad 7. Obrót Gminy z tytułu odpłatnego świadczenia usług cmentarnych w poprzednich latach wynosił odpowiednio:

(…)

Pytanie nr 8. Ponieważ Gmina wykorzystuje ww. wydatki zarówno do celów prowadzonej działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż prowadzona działalność gospodarcza należy wskazać, czy jest możliwe przypisanie tych towarów i usług w całości do działalności gospodarczej Gminy?

Ad 8. Nie, nie jest możliwe przypisanie przedmiotowych wydatków (np. woda, wywóz śmieci, alejki) w całości wyłącznie do działalności gospodarczej. Infrastruktura cmentarna i usługi administrowania służą cmentarzowi jako całości, a więc zarówno odpłatnym usługom (działalność gospodarcza), jak i pochówkom społecznym (działalność poza systemem VAT).

Pytanie nr 9. W sytuacji, gdy Cmentarz jest/ będzie przez Państwa wykorzystywana w ramach działalności gospodarczej zarówno do czynności opodatkowanych podatkiem VAT oraz czynności zwolnionych od podatku VAT, to należy wskazać, czy mają/ będą mieli Państwo obiektywną możliwość odrębnego przyporządkowania kwot podatku naliczonego związanych z czynnościami opodatkowanymi podatkiem VAT i z czynnościami zwolnionymi od podatku VAT?

Ad 9. Gmina wskazuje, że na infrastrukturze cmentarnej objętej wnioskiem nie wykonuje i nie będzie wykonywać czynności zwolnionych z opodatkowania podatkiem VAT. Działalność na cmentarzu dzieli się wyłącznie na czynności opodatkowane podatkiem VAT (działalność gospodarcza) oraz czynności niepodlegające ustawie o VAT (działalność w reżimie publicznoprawnym). W związku z brakiem czynności zwolnionych z VAT, nie występuje konieczność wyodrębniania podatku naliczonego związanego z czynnościami zwolnionymi w oparciu o art. 90 ustawy o VAT.

Pytanie

1.  Czy w świetle art. 86 ust. 2a-22 ustawy o VAT, w przypadku ponoszenia wydatków związanych z utrzymaniem cmentarza komunalnego oraz wydatków inwestycyjnych, które służą zarówno działalności gospodarczej, jak i działalności pozostającej poza systemem VAT, Gmina ma prawo do odliczenia podatku naliczonego przy zastosowaniu indywidualnego sposobu określenia proporcji (tzw. prewspółczynnika), opartego na wskaźniku ilościowym?

2.  Czy Gmina, stosując opisany wyżej klucz ilościowy, ma prawo odstąpić od stosowania sposobu określenia proporcji przewidzianego w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2015 r.?

Państwa stanowisko w sprawie

Stanowisko do pytania nr 1 i 2:

Zdaniem Gminy, ma ona prawo do zastosowania indywidualnego klucza alokacji (prewspółczynnika ilościowego) i prawo do odstąpienia od stosowania wzoru z rozporządzenia Ministra Finansów. Taki sposób określenia proporcji najbardziej odpowiada specyfice wykonywanej działalności cmentarnej (art. 86 ust. 2h u.p.t.u.).

Kalkulacja prewspółczynnika ilościowego:

Cmentarz jest wykorzystywany przez Gminę wyłącznie do świadczenia usług cmentarnych. Zważywszy na charakter wykorzystania, jest ono w pełni mierzalne. Gmina może rozliczać je według proporcji ilości osób pochowanych odpłatnie w danym roku kalendarzowym do ilości wszystkich pochowanych osób. Wzór prezentuje się następująco:

P = [O / (O + N)] * 100%

gdzie:

P - prewspółczynnik,

O - ilość osób pochowanych odpłatnie w danym roku,

N - ilość osób pochowanych nieodpłatnie w danym roku.

Wysokość indywidualnego prewspółczynnika obliczona wg ww. wzoru na podstawie danych za 2025 r. wyniosła:

P = (…) [O] / (…) [O+N] * 100% = 92,9% (tj. po zaokrągleniu 93%).

Otrzymaną w ten sposób proporcję, stosownie do art. 86 ust. 2g ustawy o VAT, Gmina zaokrągli w górę do najbliższej liczby całkowitej. Wysokość indywidualnego prewspółczynnika obliczona wg danych za 2025 r. wyniosła więc 93%. Na przestrzeni lat proporcja ta będzie ulegać wahaniom, ale w każdym roku pozwala precyzyjnie oddawać stopień wykonywania usług opodatkowanych VAT.

Zdaniem Gminy, rzeczywisty prewspółczynnik obliczony w ten sposób spełnia warunki określone w art. 86 ust. 2b ustawy o VAT. Zgodnie z tym przepisem, sposób określenia proporcji najbardziej odpowiada specyfice działalności, jeżeli:

1.  zapewnia dokonanie obniżenia kwoty podatku należnego (...) wyłącznie w odniesieniu do części kwoty podatku naliczonego, proporcjonalnie przypadającej na wykonywane w ramach działalności gospodarczej czynności opodatkowane oraz

2.  obiektywnie odzwierciedla część wydatków, przypadającą odpowiednio na działalność gospodarczą oraz na cele inne niż działalność gospodarcza (...).

Zaproponowany przez Gminę prewspółczynnik jest w pełni obiektywny, gdyż:

1.   Uwzględnia specyfikę: odzwierciedla zarówno specyfikę prowadzonej przez Gminę działalności cmentarnej, jak również specyfikę dokonywanych nabyć (spełniając warunki z art. 86 ust. 2a i ust. 2b ustawy o VAT).

2.   Rzetelnie ilustruje strukturę: rzetelnie odzwierciedla, jaka część wydatków została wyświadczona w ramach działalności gospodarczej, a jaka na cele poza VAT (usługi wewnętrzne wynikające z władztwa publicznego).

3.   Jest wolny od zniekształceń z innych sfer: ten sposób kalkulacji pozostaje poza wpływem innych, różnorodnych działalności prowadzonych przez Gminę. Jego wysokość nie będzie zależna od ilości najmowanych pomieszczeń użytkowych, dzierżaw, czy sprzedanych biletów na parkingu płatnym niestrzeżonym – albowiem te rodzaje działalności nie mają żadnego związku przyczynowo- skutkowego z cmentarzem i ponoszonymi na nim wydatkami.

4.   Jest weryfikowalny: sposób wyliczenia jest jednoznaczny, precyzyjny i porównywalny w latach. Opiera się na sprawdzalnych i bezspornych danych z ewidencji pochówków. Klucz ten uwzględnia wyłącznie działalność cmentarną, a nie odnosi się do całokształtu bardzo różnorodnej działalności Gminy.

Oderwanie wskaźnika dochodowego z rozporządzenia (31%)

Zastosowanie prewspółczynnika narzucanego przez rozporządzenie (wynoszącego na 2026 r. -31%, który w poprzednich latach oscylował do 20%) skutkowałoby rażącą dysproporcją, ponieważ cmentarz w przeważającej części podlega wykorzystaniu komercyjnemu.

Jak wskazał WSA w Łodzi (sygn. akt I SA/Łd 193/20): "Pochowanie jednej tylko osoby w roku nieodpłatnie powinno proporcjonalnie zmniejszyć część podatku (...), czego nie zapewnia proporcja wynikająca z rozporządzenia".

Stanowisko to ugruntował Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w wyroku z 9 stycznia 2025 r. (sygn. akt I FSK 774/21), wskazując, że uzależnianie prewspółczynnika cmentarza od globalnych dochodów urzędu narusza unijną zasadę neutralności podatku VAT.

Mając na uwadze przywołane przepisy oraz orzecznictwo sądów administracyjnych, stanowisko Gminy należy uznać za w pełni prawidłowe.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Podstawowe zasady odliczania podatku naliczonego zostały sformułowane w art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:

W zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.

W myśl art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy:

Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu:

a) nabycia towarów i usług,

b) dokonania całości lub części zapłaty przed nabyciem towaru lub wykonaniem usługi.

Z cytowanych przepisów wynika, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, tzn. takich, których następstwem jest określenie podatku należnego. Przedstawiona wyżej zasada wyklucza zatem możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystania do czynności zwolnionych od podatku VAT oraz niepodlegających temu podatkowi.

Odliczyć zatem można w całości podatek naliczony, który jest związany z transakcjami opodatkowanymi podatnika. Wskazana zasada wyłącza tym samym możliwość dokonywania odliczeń podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są w ogóle wykorzystywane do czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystywania do czynności zwolnionych od podatku lub niepodlegających opodatkowaniu VAT. Jednocześnie z zasady tej wynika, że odliczenie podatku naliczonego może być częściowe, tzn. w tej części, w jakiej dane towary lub usługi, z którymi związany jest podatek naliczony są wykorzystywane do realizacji czynności opodatkowanych, z pominięciem tej części podatku od tych towarów i usług, w jakiej towary te (usługi) są wykorzystywane do wykonywania czynności nieopodatkowanych podatkiem VAT.

W każdym przypadku należy dokonać oceny, czy intencją podatnika wykonującego określone czynności, z którymi łączą się skutki podatkowo-prawne, było wykonywanie czynności opodatkowanych.

Ustawodawca zapewnił podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego w całości lub w części, pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno przesłanek pozytywnych, wynikających z art. 86 ust. 1 ustawy oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy. Przepis ten określa listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

Wyrażoną w ww. art. 86 ust. 1 ustawy generalną zasadę uprawniającą do odliczenia podatku naliczonego uzupełniają regulacje zawarte m.in. w art. 86 ust. 2a i następnych ustawy.

Zgodnie z 86 ust. 2a ustawy:

W przypadku nabycia towarów i usług wykorzystywanych zarówno do celów wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza, z wyjątkiem celów osobistych, do których ma zastosowanie art. 7 ust. 2 i art. 8 ust. 2, oraz celów, o których mowa w art. 8 ust. 5 – w przypadku, o którym mowa w tym przepisie, gdy przypisanie tych towarów i usług w całości do działalności gospodarczej podatnika nie jest możliwe, kwotę podatku naliczonego, o której mowa w ust. 2, oblicza się zgodnie ze sposobem określenia zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej, zwanym dalej „sposobem określenia proporcji”. Sposób określenia proporcji powinien najbardziej odpowiadać specyfice wykonywanej przez podatnika działalności i dokonywanych przez niego nabyć.

Stosownie do art. 86 ust. 2b ustawy:

Sposób określenia proporcji najbardziej odpowiada specyfice wykonywanej przez podatnika działalności i dokonywanych przez niego nabyć, jeżeli:

1)  zapewnia dokonanie obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wyłącznie w odniesieniu do części kwoty podatku naliczonego proporcjonalnie przypadającej na wykonywane w ramach działalności gospodarczej czynności opodatkowane oraz

2)  obiektywnie odzwierciedla część wydatków przypadającą odpowiednio na działalność gospodarczą oraz na cele inne niż działalność gospodarcza, z wyjątkiem celów osobistych, do których ma zastosowanie art. 7 ust. 2 i art. 8 ust. 2, oraz celów, o których mowa w art. 8 ust. 5 – w przypadku, o którym mowa w tym przepisie, gdy przypisanie tych wydatków w całości do działalności gospodarczej nie jest możliwe.

Zgodnie z art. 86 ust. 2c ustawy:

Przy wyborze sposobu określenia proporcji można wykorzystać w szczególności następujące dane:

1)  średnioroczną liczbę osób wykonujących wyłącznie prace związane z działalnością gospodarczą w ogólnej średniorocznej liczbie osób wykonujących prace w ramach działalności gospodarczej i poza tą działalnością;

2)  średnioroczną liczbę godzin roboczych przeznaczonych na prace związane z działalnością gospodarczą w ogólnej średniorocznej liczbie godzin roboczych przeznaczonych na prace związane z działalnością gospodarczą i poza tą działalnością;

3)  roczny obrót z działalności gospodarczej w rocznym obrocie podatnika z działalności gospodarczej powiększonym o otrzymane przychody z innej działalności, w tym wartość dotacji, subwencji i innych dopłat o podobnym charakterze, otrzymanych na sfinansowanie wykonywanej przez tego podatnika działalności innej niż gospodarcza;

4)  średnioroczną powierzchnię wykorzystywaną do działalności gospodarczej w ogólnej średniorocznej powierzchni wykorzystywanej do działalności gospodarczej i poza tą działalnością.

W myśl art. 86 ust. 2d ustawy:

W celu obliczenia kwoty podatku naliczonego w przypadku, o którym mowa w ust. 2a, przyjmuje się dane za poprzedni rok podatkowy.

Na podstawie art. 86 ust. 2g ustawy:

Proporcję określa się procentowo w stosunku rocznym. Proporcję tę zaokrągla się w górę do najbliższej liczby całkowitej. Przepisy art. 90 ust. 5, 6, 9a, 10 i 10c-10g stosuje się odpowiednio.

Stosownie do art. 86 ust. 2h ustawy:

W przypadku, gdy podatnik, dla którego sposób określenia proporcji wskazują przepisy wydane na podstawie ust. 22, uzna, że wskazany zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie ust. 22 sposób określenia proporcji nie będzie najbardziej odpowiadać specyfice wykonywanej przez niego działalności i dokonywanych przez niego nabyć, może zastosować inny bardziej reprezentatywny sposób określenia proporcji.

Jak stanowi art. 86 ust. 22 ustawy:

Minister właściwy do spraw finansów publicznych może, w drodze rozporządzenia, określić w przypadku niektórych podatników sposób określenia proporcji uznany za najbardziej odpowiadający specyfice wykonywanej przez tych podatników działalności i dokonywanych przez nich nabyć oraz wskazać dane, na podstawie których jest obliczana kwota podatku naliczonego z wykorzystaniem tego sposobu określenia proporcji, uwzględniając specyfikę prowadzenia działalności przez niektórych podatników i uwarunkowania obrotu gospodarczego.

Na podstawie powyższej delegacji zostało wydane rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie sposobu określania zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej w przypadku niektórych podatników (t. j. Dz. U. z 2021 r. poz. 999), zwane dalej rozporządzeniem.

Zgodnie z § 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia:

Rozporządzenie:

1) określa w przypadku niektórych podatników sposób określania zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej uznany za najbardziej odpowiadający specyfice wykonywanej przez tych podatników działalności i dokonywanych przez nich nabyć, zwany dalej „sposobem określenia proporcji”;

2) wskazuje dane, na podstawie których jest obliczana kwota podatku naliczonego z wykorzystaniem sposobu określenia proporcji.

Podatnikami, do których odnoszą się przepisy zawarte w rozporządzeniu, są jednostki samorządu terytorialnego, samorządowe instytucje kultury, państwowe instytucje kultury, uczelnie publiczne, instytuty badawcze.

W myśl § 2 pkt 8 rozporządzenia:

Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o jednostkach organizacyjnych jednostki samorządu terytorialnego – rozumie się przez to:

a) urząd obsługujący jednostkę samorządu terytorialnego,

b) jednostkę budżetową,

c) zakład budżetowy.

Stosownie do § 3 ust. 1 ww. rozporządzenia:

W przypadku jednostki samorządu terytorialnego sposób określenia proporcji ustala się odrębnie dla każdej z jednostek organizacyjnych jednostki samorządu terytorialnego.

Oznacza to, że w przypadku jednostek samorządu terytorialnego nie będzie ustalany jeden „całościowy” sposób określenia proporcji dla jednostek samorządu terytorialnego jako osoby prawnej, tylko będą ustalane odrębnie sposoby określenia proporcji dla poszczególnych jednostek organizacyjnych.

Oznacza to, że w przypadku jednostek samorządu terytorialnego, nie będzie ustalany jeden „całościowy” sposób określenia proporcji dla jednostek samorządu terytorialnego, jako osoby prawnej, tylko będą ustalane odrębnie sposoby określenia proporcji dla wymienionych wyżej jego poszczególnych jednostek organizacyjnych, tj. dla urzędu obsługującego jednostkę samorządu terytorialnego, jednostki budżetowej, zakładu budżetowego.

Powyższe rozporządzenie wprowadza wzory, według których wyznaczane są sposoby określenia proporcji, uznane za najbardziej odpowiadające specyfice wykonywanej przez tych podatników działalności i dokonywanych przez nich nabyć. Metody te mają charakter „obrotowy”, polegający na ustaleniu „udziałów” z tytułu działalności gospodarczej w całkowitym „obrocie” z tytułu działalności gospodarczej oraz działalności pozostającej poza sferą podatku od towarów i usług.

Stosownie do § 3 ust. 2 rozporządzenia:

Jako sposób określenia proporcji uznaje się w przypadku urzędu obsługującego jednostkę samorządu terytorialnego sposób ustalony według wzoru:

X = A x 100 / DUJST

gdzie poszczególne symbole oznaczają:

X - proporcję określoną procentowo, zaokrągloną w górę do najbliższej liczby całkowitej,

A - roczny obrót z działalności gospodarczej zrealizowany przez urząd obsługujący jednostkę samorządu terytorialnego, stanowiący część rocznego obrotu jednostki samorządu terytorialnego z działalności gospodarczej,

DUJST - dochody wykonane urzędu obsługującego jednostkę samorządu terytorialnego.

Na podstawie § 2 pkt 4 i pkt 5 rozporządzenia:

Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o:

4. obrocie - rozumie się przez to podstawę opodatkowania, o której mowa w art. 29a, art. 32, art. 119 oraz art. 120 ust. 4 i 5 ustawy, w zakresie:

a) dokonywanych przez podatników:

- odpłatnych dostaw towarów na terytorium kraju,

- odpłatnego świadczenia usług na terytorium kraju,

- eksportu towarów,

- wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów,

b) odpłatnych dostaw towarów lub świadczenia usług poza terytorium kraju, które podlegałyby opodatkowaniu podatkiem gdyby były wykonywane na terytorium kraju;

5. urzędzie obsługującym jednostkę samorządu terytorialnego - rozumie się przez to urząd obsługujący jednostkę samorządu terytorialnego, działający w formie samorządowej jednostki budżetowej;

Zgodnie z § 2 pkt 9 rozporządzenia:

Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o dochodach wykonanych urzędu obsługującego jednostkę samorządu terytorialnego – rozumie się prze to dochody obejmujące dochody publiczne, środki pochodzące z budżetu Unii Europejskiej oraz środki pochodzące ze źródeł zagranicznych, w rozumieniu ustawy o finansach publicznych – wynikające ze sprawozdania rocznego z wykonania budżetu jednostki samorządu terytorialnego, pomniejszone o:

a) dochody, o których mowa w art. 5 ust. 2 pkt 4 lit. b–d i pkt 5 ustawy o finansach publicznych,

b) zwrot różnicy podatku, o której mowa w art. 87 ust. 1 ustawy, lub zwrot kwoty podatku naliczonego, o której mowa w art. 86 ust. 8 pkt 1 ustawy,

c) dochody wykonane jednostki budżetowej powiększone o kwotę stanowiącą równowartość środków przeznaczonych na wypłatę przez tę jednostkę, na podstawie odrębnych przepisów, zasiłków, zapomóg i innych świadczeń o podobnym charakterze na rzecz osób fizycznych, celem realizacji zadań jednostki samorządu terytorialnego,

d) środki finansowe pozostające na wydzielonym rachunku, o którym mowa w art. 223 ust. 1 ustawy o finansach publicznych, odprowadzone na rachunek budżetu jednostki samorządu terytorialnego,

e) wpłaty nadwyżki środków obrotowych zakładu budżetowego,

f) kwoty stanowiące równowartość środków, innych niż stanowiące zapłatę, o której mowa w art. 29a ust. 1 ustawy, przekazanych zakładom budżetowym, innym jednostkom sektora finansów publicznych oraz innym osobom prawnym lub jednostkom organizacyjnym nieposiadającym osobowości prawnej, z wyłączeniem kwot, które zostały zwrócone, celem realizacji przez te podmioty zadań jednostki samorządu terytorialnego,

g) odszkodowania należne jednostce samorządu terytorialnego, pomniejszone o kwoty odszkodowań stanowiących zapłatę, o której mowa w art. 29a ust. 1 ustawy.

W myśl § 3 ust. 5 rozporządzenia:

Dochody wykonane urzędu obsługującego jednostkę samorządu terytorialnego, dochody wykonane jednostki budżetowej oraz przychody wykonane zakładu budżetowego nie obejmują odpowiednio dochodów lub przychodów uzyskanych z tytułu:

1) dostawy towarów i usług, które na podstawie przepisów o podatku dochodowym są zaliczane odpowiednio przez jednostkę samorządu terytorialnego lub jednostkę organizacyjną jednostki samorządu terytorialnego do środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych podlegających amortyzacji, oraz gruntów i praw wieczystego użytkowania gruntów, jeżeli są zaliczane odpowiednio do środków trwałych jednostki samorządu terytorialnego lub jednostki organizacyjnej jednostki samorządu terytorialnego - używanych na potrzeby prowadzonej przez te jednostki działalności;

2) transakcji dotyczących:

a) pomocniczych transakcji w zakresie nieruchomości i pomocniczych transakcji finansowych,

b) usług wymienionych w art. 43 ust. 1 pkt 7, 12 i 38-41 ustawy, w zakresie, w jakim transakcje te mają charakter pomocniczy.

Zaproponowana metoda ma charakter „obrotowy”, polegający na ustaleniu „udziałów” z tytułu działalności gospodarczej w całkowitym „obrocie” z tytułu działalności gospodarczej oraz działalności pozostającej poza sferą VAT.

Powołany wyżej art. 86 ust. 2a ustawy wprost określa, co stanowi kwotę podatku naliczonego w przypadku nabycia towarów i usług, wykorzystywanych zarówno do celów wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej, jak i do celów innych.

Cele prowadzonej działalności gospodarczej należy rozpatrywać w kontekście definicji działalności gospodarczej, określonej w art. 15 ust. 2 i 3 ustawy. W związku z prowadzeniem działalności gospodarczej u podatnika mogą wystąpić działania czy sytuacje, które nie generują opodatkowania VAT. „Towarzyszą” one działalności gospodarczej i nie stanowią obok niej odrębnego przedmiotu działalności podatnika. Nie podlegają one opodatkowaniu VAT, jednakże ich występowanie nie oznacza, że u podatnika występują czynności wykonywane poza działalnością gospodarczą. Za czynności zrównane z czynnościami wykonywanymi w ramach działalności gospodarczej uznaje się także nieodpłatną dostawę towarów lub nieodpłatne świadczenie usług na cele osobiste, w przypadkach, o których mowa w art. 7 ust. 2 i art. 8 ust. 2 ustawy. Uzasadnia to fakt, że chociaż czynności te z definicji nie mają związku z działalnością gospodarczą, w przypadkach określonych w tych przepisach następuje obowiązek naliczenia VAT.

Natomiast przez cele inne rozumie się sferę działalności danego podmiotu niebędącą działalnością gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 i 3 ustawy (przykładowo działalność podmiotu w charakterze organu władzy czy nieodpłatną działalność statutową).

Zakres opodatkowania podatkiem od towarów i usług wyznacza nie tylko czynnik przedmiotowy – opodatkowaniu podlega odpłatna dostawa towarów lub odpłatne świadczenie usług, ale także czynnik podmiotowy – czynności te muszą być wykonywane przez podatnika.

Stosownie do art. 15 ust. 1 ustawy:

Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy:

Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

W myśl art. 15 ust. 6 ustawy:

Nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.

Jak wynika z powyższego, wyłączenie organów władzy publicznej z kategorii podatnika ma charakter podmiotowo-przedmiotowy.

W świetle wskazanych unormowań jednostki samorządu terytorialnego na gruncie podatku od towarów i usług występować mogą w dwoistym charakterze:

·      podmiotów niebędących podatnikami, gdy realizują zadania nałożone na nich odrębnymi przepisami prawa oraz

·      podatników podatku od towarów i usług, gdy wykonują czynności na podstawie umów cywilnoprawnych.

Kryterium podziału stanowi charakter wykonywanych czynności: czynności o charakterze publicznoprawnym wyłączają te podmioty z kategorii podatników, natomiast czynności o charakterze cywilnoprawnym skutkują uznaniem tych podmiotów za podatników podatku od towarów i usług, a realizowane przez nie odpłatne dostawy towarów i świadczenie usług podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 662 ze zm.):

Gmina wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność.

W oparciu o art. 6 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym:

Do zakresu działania gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów.

Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 13 ustawy o samorządzie gminnym:

Zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy. W szczególności zadania własne obejmują sprawy cmentarzy gminnych.

W myśl art. 9 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym:

W celu wykonywania zadań gmina może tworzyć jednostki organizacyjne, a także zawierać umowy z innymi podmiotami, w tym z organizacjami pozarządowymi.

Państwa wątpliwości dotyczą ustalenia, czy mogą/będą mogli Państwo stosować odliczenie podatku VAT od zakupów bieżących i inwestycyjnych dotyczących użytkowania cmentarza według proporcji ustalonej jako udział liczby osób pochowanych w danym roku odpłatnie w całkowitej liczbie osób pochowanych w danym roku, tj. pochowanych odpłatnie i nieodpłatnie.

Stosownie do art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1590):

Zakładanie i rozszerzanie cmentarzy komunalnych należy do zadań własnych gminy.

Według art. 2 ust. 1 ustawy o cmentarzach i chowaniu zmarłych:

Utrzymanie cmentarzy komunalnych i zarządzanie nimi należy do właściwych wójtów (burmistrzów, prezydentów miast), na których terenie cmentarz jest położony.

Na mocy art. 10 ust. 1 ustawy o cmentarzach i chowaniu zmarłych:

Prawo pochowania zwłok ludzkich ma najbliższa pozostała rodzina osoby zmarłej, a mianowicie:

1)  pozostały małżonek(ka);

2)  krewni zstępni;

3)  krewni wstępni;

4)  krewni boczni do 4 stopnia pokrewieństwa;

5)  powinowaci w linii prostej do 1 stopnia.

(…).

Na podstawie art. 10 ust. 3 ustawy o cmentarzach i chowaniu zmarłych:

Zwłoki niepochowane przez podmioty, o których mowa w ust. 1, albo nieprzekazane uczelni lub federacji podmiotów systemu szkolnictwa wyższego i nauki są chowane przez gminę właściwą ze względu na miejsce zgonu, a w przypadku osób pozbawionych wolności zmarłych w zakładach karnych lub aresztach śledczych – przez dany zakład karny lub areszt śledczy, z wyjątkiem zwłok osób, które uwolniły się z zakładu karnego lub aresztu śledczego, oraz osób, które przebywały poza terenem zakładu karnego lub aresztu śledczego, w szczególności w trakcie korzystania z zezwolenia na czasowe opuszczenie tego zakładu lub aresztu bez dozoru lub asysty funkcjonariusza Służby Więziennej.

Jak stanowi art. art. 10 ust. 4 ustawy o cmentarzach i chowaniu zmarłych:

Obowiązek pochowania zwłok, określony w ust. 3, nie wyklucza żądania zwrotu kosztów na podstawie innych ustaw.

Stosownie do art. 17 ust. 1 pkt 15 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz.639):

Do zadań własnych gminy o charakterze obowiązkowym należy sprawienie pogrzebu, w tym osobom bezdomnym.

Zgodnie z art. 44 ustawy o pomocy społecznej:

Sprawienie pogrzebu odbywa się w sposób ustalony przez gminę, zgodnie z wyznaniem zmarłego.

W myśl art. 96 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej:

W przypadku pokrycia kosztów pogrzebu przez gminę poniesione wydatki podlegają zwrotowi z masy spadkowej, jeżeli po osobie zmarłej nie przysługuje zasiłek pogrzebowy.

W świetle art. 106 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej:

Przyznanie świadczeń z pomocy społecznej następuje w formie decyzji administracyjnej.

Z ww. przepisów ustawy o cmentarzach i chowaniu zmarłych (art. 10 ust. 3) oraz ustawy o pomocy społecznej (art. 17 ust. 1 pkt 15) wynika, że działania w tym zakresie są obligatoryjnie nakazane gminie, a poniesione przez gminę wydatki podlegają zwrotowi z masy spadkowej (art. 96 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej).

Z uwagi na swą specyfikę jednostki samorządu terytorialnego nie są podmiotami zrównanymi z komercyjnymi przedsiębiorcami. Powyższe wynika chociażby z racji uprzywilejowania tych jednostek poprzez treść art. 15 ust. 6 ustawy i nieuznawania ich za podatnika w określonych okolicznościach, tj. w przypadku działania w charakterze organu władzy publicznej, którego przymiotu komercyjny przedsiębiorca nie posiada i którego działalność, co do zasady, jest opodatkowana w całości. Z tego też względu rozpatrując w zakresie podatku kwestie uprawnień i obowiązków podmiotów, takich jak jednostki samorządu terytorialnego, należy mieć na względzie okoliczność, że podmioty te – co do zasady – w odniesieniu do niektórych czynności występują jako organ władzy publicznej i nie są uznawane za podatników stosownie do ww. ustawy.

Z okoliczności sprawy przedstawionych we wniosku w kontekście obowiązujących w tym zakresie przepisów prawa należy uznać, że w analizowanej sprawie wydatki bieżące i inwestycyjne ponoszone na cmentarz nie dotyczą/nie będą dotyczyły wyłącznie działalności gospodarczej, ale również innej działalności, tj. wykonywanej poza zakresem podatku od towarów i usług. Państwa działalność, obejmuje również zadania publiczne niebędące działalnością gospodarczą w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług, a zatem niepodlegającą opodatkowaniu tym podatkiem. Jak bowiem Państwo wskazali Państwa działalność na cmentarzu komunalnym ma charakter dwojaki i obejmuje:

·      Czynności podlegające opodatkowaniu VAT (działalność gospodarcza w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT): odpłatne udostępnianie miejsc grzebalnych (sprzedaż praw do grobu), pobieranie opłat za wjazd na cmentarz, rezerwacja miejsc, udostępnianie kaplicy. Z tego tytułu Gmina wystawia odpowiednie dokumenty sprzedaży i wykazuje podatek należny VAT.

·      Czynności niepodlegające opodatkowaniu VAT (działalność w sferze władztwa publicznoprawnego): Gmina dokonuje/będzie dokonywać nieodpłatnie pochówków dzieci zmarłych niepochowanych przez osoby bliskie, których zgon nastąpił na terenie Gminy. W tym zakresie realizowane są zadania własne Gminy, które stanowią czynności w ramach działalności innej niż działalność gospodarcza (w rozumieniu podatku VAT - art. 15 ust. 2 u.p.t.u.). Działania te wykonywane są w reżimie publicznoprawnym i są w 100% nieodpłatne.

Zatem cmentarze są wykorzystywane zarówno do wykonywania czynności, które podlegają opodatkowaniu VAT, jak i czynności pozostających poza zakresem regulacji ustawy VAT.

Gmina ponosi regularne, udokumentowane fakturami wydatki bieżące na utrzymanie i prawidłowe funkcjonowanie cmentarza. Są to w szczególności wydatki na: paliwo gazowe, energię elektryczną, wodę i odprowadzanie ścieków, utrzymanie licencji na bazy danych i oprogramowanie oraz wynagrodzenie dla firmy zewnętrznej za usługę administrowania.

W ostatnich latach (2026-2021) Gmina poniosła następujące wydatki inwestycyjne związane z tym cmentarzem.:

1.  położenie chodnika na cmentarzu (2022 r.) (...) zł;

2.  budowa alejek na cmentarzu (2021 r.) (...) zł;

3.  budowa kolumbarium (2021 r.) (...) zł.

W chwili obecnej Gmina nie prowadzi inwestycji związanych z infrastrukturą cmentarną na tej części cmentarza, której dotyczy wniosek, jak i aktualnie brak jest zaplanowanych inwestycji w przyszłości. Niemniej jednak Gmina nie wyklucza prowadzenia takich inwestycji (np. przebudowy, rozbudowy, dobudowy kolumbarium).

W zakresie wydatków związanych z cmentarzami, w pierwszej kolejności, powinni Państwo przypisać konkretne wydatki do określonego rodzaju działalności, z którym wydatki te są związane. Mają Państwo zatem obowiązek odrębnego określenia, z jakim rodzajem działalności będzie związany podatek wynikający z otrzymanych faktur zakupu, czyli dokonania, tzw. bezpośredniej alokacji.

W sytuacji, gdy przypisanie nabywanych towarów i usług w całości do działalności gospodarczej nie jest możliwe – a taka sytuacja ma miejsce w analizowanej sprawie – kwotę podatku naliczonego należy obliczyć zgodnie ze sposobem określenia zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej na zasadach określonych w art. 86 ust. 2a-2h ustawy.

Jak wynika z ww. przepisu art. 86 ust. 2a ustawy, sposób określenia proporcji powinien najbardziej odpowiadać specyfice wykonywanej przez podatnika działalności i dokonywanych przez niego nabyć.

Z uwagi na różnorodność i bogactwo życia gospodarczego wybór sposobu, według którego dokonuje się tego proporcjonalnego przypisania, należy do podatnika. Przepisy ustawowe wymagają jedynie, aby odpowiadał on najbardziej specyfice wykonywanej przez podatnika działalności i dokonywanych przez niego nabyć. Będzie to spełnione, jeśli sposób ten:

·       zapewni dokonanie odliczenia podatku naliczonego wyłącznie w części przypadającej na działalność gospodarczą (co do zasady dotyczącej czynności opodatkowanych VAT) oraz

·       obiektywnie odzwierciedla część wydatków przypadających na działalność gospodarczą oraz na cele inne (z wyjątkiem celów prywatnych) – gdy przypisanie tych wydatków w całości do działalności gospodarczej nie jest możliwe.

Sposób określenia proporcji, jak wyżej wskazano, powinien najbardziej odpowiadać specyfice wykonywanej przez podatnika działalności i dokonywanych przez niego nabyć. Oznacza to, że są Państwo zobowiązani do wyodrębnienia takiej części podatku naliczonego, którą można przypisać prowadzonej działalności gospodarczej. Zastosowane przez Państwa metody, czy też sposoby, na podstawie których dokonują/ będą dokonywać Państwo wydzielenia odpowiedniej kwoty podatku naliczonego, muszą odpowiadać wartościom faktycznym i rzeczywistym. Ciężar rzetelnego ustalenia, jaka część podatku naliczonego związana jest z prowadzoną działalnością gospodarczą, a jaka część wykorzystywana jest dla potrzeb innych niż prowadzona działalność gospodarcza, spoczywa zawsze na podatniku.

Ustawa zapewnia w art. 86 ust. 2c kilka metod, które podatnik może wykorzystać celem proporcjonalnego odliczenia podatku naliczonego, jednakże katalog ten nie ma charakteru zamkniętego.

Warto powołać w tym miejscu wyrok z 19 grudnia 2018 r., sygn. akt I FSK 1448/18, w którym Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że:

„Skoro sposób określenia proporcji powinien odpowiadać specyfice wykonywanej przez podatnika działalności i dokonywanych przez niego nabyć, to oczywistym jest, że wobec różnorodności zdarzeń gospodarczych nie jest możliwe wskazanie jednego sposobu do zastosowania przez wszystkich podatników. Z tego względu ustawodawca określił w ustawie o VAT jedynie wymagania, którym powinien on czynić zadość, nakreślił cele, jakie za jego pomocą należy osiągnąć. Są one następujące: obniżenie kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wyłącznie w odniesieniu do części kwoty podatku naliczonego proporcjonalnie przypadającej na wykonywane w ramach działalności gospodarczej czynności opodatkowane, obiektywne odzwierciedlenie części wydatków przypadających odpowiednio na działalność gospodarczą oraz inne cele niż działalność gospodarcza (art. 86 ust. 2b pkt 1) i 2) ustawy o VAT). Konsekwentnie ustawodawca „podpowiedział” jedynie dane, które można wykorzystać, żeby ten cel osiągnąć (art. 86 ust. 2c ustawy o VAT).”

Ponadto, w wyroku z 3 lutego 2026 r., sygn. akt I FSK 877/23, NSA wskazał, że:

Wspomniane regulacje prawne nie statuują przy tym jednego obowiązującego i jednoznacznie określonego sposobu określania owej proporcji. Jak zaś przesądza treść art. 86 ust. 2h ustawy o VAT, to podatnik uznając, że wskazany w rozporządzeniu w sprawie odliczeń sposób określenia proporcji nie będzie najbardziej odpowiadał specyfice wykonywanej przez niego działalności i dokonywanych przez niego nabyć, może zastosować inny, bardziej reprezentatywny sposób określenia takiej proporcji. Nie można w tej sytuacji tracić z pola widzenia celu ustalenia proporcji, jakim finalnie jest optymalne skorzystanie z prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego jako fundamentalnego prawa podatnika wynikającego z samej konstrukcji VAT. Metoda określenia proporcji powinna zatem prowadzić do jak najrzetelniejszego odzwierciedlenia tego, w jaki sposób wydatki służą czynnościom podlegającym opodatkowaniu podatkiem VAT, a w jaki sposób czynnościom spoza tego obszaru (tj. niepodlegającym opodatkowaniu podatkiem VAT).

Zaproponowany przez Gminę wybór konkretnych liczbowych danych (w liczniku ułamka – pochówków odpłatnych, a w mianowniku – sumy pochówków odpłatnych i nieodpłatnych) jako elementów kalkulacyjnych prewspółczynnika mającego obowiązywać za dany okres jawi się jako najbardziej reprezentatywny, bowiem wprost odpowiadał „idei” działalności cmentarnej i tylko do niej się odnosił.

Zgodzić należy się z Gminą, że sposób określenia proporcji wskazany w rozporządzeniu jest zupełnie nieodpowiedni dla ustalenia udziału działalności gospodarczej wykonywanej w związku z odpłatnym świadczeniem usług cmentarnych w całości działalności Skarżącej, bowiem nie odpowiada specyfice wykonywanej przez nią działalności cmentarnej. W przypadku wydatków związanych z działalnością cmentarną, możliwe jest bardziej precyzyjne obliczenie stopnia wykonywania działalności cmentarnej odpłatnie (czynności opodatkowane VAT) i działalności cmentarnej wykonywanej nieodpłatnie za pomocą proporcji opartej na liczbie osób pochowanych na cmentarzu. Gmina ma prawo do częściowego odliczenia podatku VAT naliczonego z faktur VAT dokumentujących wydatki związane z cmentarzem, obliczonego według udziału procentowego, w jakim działalność cmentarna prowadzona jest/będzie do czynności podlegających opodatkowaniu VAT przy zastosowaniu klucza odliczenia wyliczonego według udziału liczby osób pochowanych w danym roku odpłatnie w całkowitej liczbie osób pochowanych w danym roku (tj. zarówno osób pochowanych odpłatnie i osób pochowanych nieodpłatnie).

Korzystając z delegacji ustawowej zawartej w art. 86 ust. 22 ustawy Minister Finansów w rozporządzeniu z dnia 17 grudnia 2015 r. określił dla jednostek samorządu terytorialnego sposób określania zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej uznany za najbardziej odpowiadający specyfice wykonywanych przez te jednostki działalności i dokonywanych przez nie nabyć.

Ustawodawca na mocy art. 86 ust. 2h ustawy daje podatnikom, w tym jednostkom samorządu terytorialnego, możliwość zastosowania innego sposobu określenia proporcji niż wskazują przepisy art. 86 ust. 22 ustawy, natomiast tylko w sytuacji, gdy wybrany sposób jest bardziej reprezentatywny.

Zatem, mogą Państwo zastosować inną metodę tylko i wyłącznie w sytuacji, gdy jest ona bardziej reprezentatywna i tym samym najbardziej odpowiada specyfice wykonywanej działalności.

Wskazali Państwo, że posiadają Państwo dwa cmentarze – obecny (funkcjonujący), którego dotyczy niniejszy wniosek o interpretację, oraz część nową, będącą w budowie (której ten wniosek nie dotyczy).

Świadczenie usług cmentarnych na funkcjonującym obiekcie zostało zlecone przez Państwa wybranemu administratorowi, który jest odpowiedzialny za ich właściwe wykonanie. Zawarli Państwo w tym zakresie z administratorem stosowną umowę cywilnoprawną, na podstawie, której są Państwo zobowiązani do zapłaty administratorowi wynagrodzenia za wyświadczane przez niego usługi. Wszelkie podejmowane przez administratora czynności w zakresie świadczenia usług cmentarnych są/będą wykonywane przez administratora w Państwa imieniu i na Państwa rzecz. Wykazują i będą Państwo wykazywać w swoich rejestrach sprzedaży oraz deklaracjach VAT (plikach JPK) obrót z tytułu świadczonych usług cmentarnych oraz rozliczają/będą rozliczać z tego tytułu VAT należny.

Wskazali Państwo, że prewspółczynnik wyliczany jest w oparciu o wskaźnik ilościowy według następującego wzoru:

P = [O / (O + N)] * 100%

gdzie:

P – prewspółczynnik,

O – ilość osób pochowanych odpłatnie w danym roku (w ramach działalności gospodarczej),

N – ilość osób pochowanych nieodpłatnie w danym roku (pochówki społeczne w sferze publicznoprawnej, w tym m m.in. dzieci nienarodzonych oraz pochówki zlecane przez MGOPS). Stosownie do art. 86 ust. 2g ustawy o VAT, otrzymaną proporcję Gmina zaokrągli w górę do najbliższej liczby całkowitej.

Uznali Państwo powyższy sposób za najbardziej reprezentatywny, ponieważ infrastruktura cmentarna i wydatki na jej utrzymanie (woda, prąd, utrzymanie alejek, administracja) są w sposób bezpośredni, fizyczny i jednoznaczny związane z ilością pochowanych zmarłych. Każdy pochówek, niezależnie od jego charakteru (komercyjny czy społeczny), w takim samym stopniu konsumuje zasoby cmentarza. Zastosowanie klucza ilościowego (osobowego) ściśle i obiektywnie odzwierciedla zatem faktyczne zużycie nabywanych towarów i usług na cele działalności gospodarczej w stosunku do całości działalności cmentarnej.

Wskazali Państwo, że sposób określenia proporcji z rozporządzenia Ministra Finansów z 17 grudnia 2015 r. opiera się na udziale obrotów z działalności gospodarczej w całości dochodów Gminy. Jest on globalny i obejmuje wszystkie dochody jednostki (np. podatki lokalne, dotacje, subwencje oświatowe), które nie mają żadnego związku przyczynowo-skutkowego z funkcjonowaniem cmentarza. Powoduje to sztuczne, drastyczne zaniżenie prawa do odliczenia VAT, które nie ma odzwierciedlenia w faktycznym stopniu wykorzystywania infrastruktury cmentarnej do działalności opodatkowanej. Skrajnym przypadkiem obnażającym wadliwość wskaźnika z rozporządzenia jest bieżący 2026 rok. Stosując wskaźnik dochodowy, odliczają Państwo obecnie zaliczkowo 31% podatku VAT, podczas gdy do dnia 3 sierpnia 2026 r. nie odbył się na cmentarzu ani jeden pochówek w sferze publicznoprawnej (poza VAT) – całe 100% wykorzystania to pochówki komercyjne. Podobna sytuacja miała miejsce w 2023 r., gdzie przez cały rok odbył się zaledwie 1 pochówek o charakterze społecznym na 88 pochówków ogółem, a ostateczna proporcja narzucona z rozporządzenia pozwoliła na odliczenie jedynie 18% VAT.

Jak wynika z powyższej analizy, prewspółczynnik wyliczany na podstawie rozporządzenia oscyluje historycznie na poziomie zaledwie od 11% do 31%. Tymczasem rzeczywiste, fizyczne wykorzystanie infrastruktury cmentarnej do działalności gospodarczej w każdym z badanych lat przekracza 90%. Różnica rzędu nawet 85 punktów procentowych (jak w 2024 r. - 11% z rozporządzenia vs 96% rzeczywiste) dobitnie dowodzi, że wskaźnik dochodowy z rozporządzenia jest całkowicie niereprezentatywny i rażąco krzywdzący dla Państwa, naruszając podstawową unijną zasadę neutralności podatku VAT. Miarodajny i w pełni obiektywny jest zatem wyłącznie wskaźnik ilościowy.

Wskazali Państwo, że zaproponowany przez Państwa sposób obliczenia proporcji zapewnia i będzie zapewniał dokonanie obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wyłącznie w odniesieniu do części kwoty podatku naliczonego, proporcjonalnie przypadającej na wykonywane w ramach działalności gospodarczej czynności opodatkowane. Zaproponowany sposób obliczenia proporcji w sposób w pełni obiektywny odzwierciedla i będzie odzwierciedlał część wydatków przypadającą odpowiednio na działalność gospodarczą oraz na cele inne niż działalność gospodarcza (z wyjątkiem celów osobistych).

Analizując przedstawione okoliczności sprawy na tle przywołanych przepisów prawa, należy stwierdzić, że przedstawiony przez Państwa sposób określenia proporcji w tym konkretnym przypadku – w odniesieniu do wydatków związanych z cmentarzem, może zostać uznany za najbardziej odpowiadający specyfice wykonywanej przez Państwa działalności i dokonywanych nabyć.

Mając na uwadze Państwa wyjaśnienia oraz przedstawiony sposób wyliczenia proporcji dotyczącej wydatków ponoszonych w związku z działalnością cmentarza, należy stwierdzić, że metoda ta zapewnia dokonanie obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wyłącznie w odniesieniu do części kwoty podatku naliczonego proporcjonalnie przypadającej na wykonywane w ramach działalności gospodarczej czynności opodatkowane.

Zaprezentowany przez Państwa, sposób określenia proporcji pozwala na obiektywne ustalenie struktury sprzedaży, tj. proporcji między wykonywaną działalnością gospodarczą i czynnościami wykonywanymi w ramach działalności innej niż gospodarcza. Metoda przez Państwa wskazana daje możliwość obiektywnego i najbardziej rzetelnego wyodrębnienia części wydatków faktycznie przypadających odpowiednio na każdy rodzaj działalności, do wykonywania której cmentarze są/będą wykorzystywane. W świetle powyższych okoliczności, sposób określenia proporcji, wskazany przez Państwa, może być uznany za najbardziej odpowiadający specyfice wykonywanej przez Państwa działalności i dokonywanych przez Państwa nabyć, gdyż będą Państwo w stanie precyzyjnie wskazać, ile osób zostało pochowanych na cmentarzach w danym okresie (roku) odpłatnie i ile było wszystkich pochówków na cmentarzach (odpłatnych i nieodpłatnych).

Zatem przysługuje/będzie przysługiwało Państwu prawa do odliczenia części podatku naliczonego od wydatków związanych z utrzymaniem cmentarza komunalnego oraz wydatków inwestycyjnych, które służą zarówno działalności gospodarczej, jak i działalności pozostającej poza systemem VAT za pomocą proporcji, opartej na wskaźniku ilościowym i mają/będą mieć Państwo prawo do odstąpienia od stosowania sposobu określenia proporcji przewidzianego w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2015 r.

Wobec powyższego, Państwa stanowisko uznałem za prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy:

·      stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia, oraz

·      zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem wniosku (zapytania) Zainteresowanego. Inne kwestie, które nie zostały objęte pytaniem wskazanym we wniosku – nie mogą być zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej – rozpatrzone.

Zgodnie z art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej:

Składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego.

Jestem ściśle związany z przedstawionym we wniosku opisem stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego. Ponoszą Państwo ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu sprawy. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem sprawy podanym przez Państwa w złożonym wniosku. Zatem, wydając przedmiotową interpretację oparłem się na wynikającym z treści wniosku opisie stanu faktycznego.

Interpretację wydałem w oparciu o Państwa wskazania, że „zaproponowany sposób obliczenia proporcji w sposób w pełni obiektywny odzwierciedla i będzie odzwierciedlał część wydatków przypadającą odpowiednio na działalność gospodarczą oraz na cele inne niż działalność gospodarcza (z wyjątkiem celów osobistych)”oraz że: „zastosowanie klucza ilościowego (osobowego) ściśle i obiektywnie odzwierciedla zatem faktyczne zużycie nabywanych towarów i usług na cele działalności gospodarczej w stosunku do całości działalności cmentarnej” oraz że „rzeczywiste, fizyczne wykorzystanie infrastruktury cmentarnej do działalności gospodarczej w każdym z badanych lat przekracza 90%. Różnica rzędu nawet 85 punktów procentowych (jak w 2024 r. - 11% z rozporządzenia vs 96% rzeczywiste) dobitnie dowodzi, że wskaźnik dochodowy z rozporządzenia jest całkowicie niereprezentatywny i rażąco krzywdzący dla Wnioskodawcy, naruszając podstawową unijną zasadę neutralności podatku VAT. Miarodajny i w pełni obiektywny jest zatem wyłącznie wskaźnik ilościowy”.

Zastrzegam, że gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej bądź kontroli celno-skarbowej zostanie ustalone, że metoda przedstawiona we wniosku, oceniona przez Państwa jako bardziej reprezentatywna, nie zapewni dokonania odliczenia podatku naliczonego od wydatków objętych opisem sprawy związanych bezpośrednio z działalnością cmentarną Gminy wyłącznie w części przypadającej na działalność gospodarczą oraz nie będzie obiektywnie odzwierciedlała części wydatków przypadających na działalność gospodarczą oraz na inne cele, a więc nie będzie metodą najbardziej odpowiadającą specyfice wykonywanej przez Państwa działalności i dokonywanych nabyć, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych.

Moją rolą jest wyłącznie interpretacja przepisów prawa podatkowego, a nie badanie poprawności dokonanych wyliczeń i podanych kwot, zatem w tej interpretacji nie dokonywałem oceny poprawności wyliczenia prewspółczynnika.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.

Rozliczaj podatki zgodnie z przepisami — w programie TaxMachine

Interpretacje pomagają zrozumieć przepisy; TaxMachine pomaga je zastosować w praktyce — prowadzi księgi, liczy podatki i generuje deklaracje, a stawki, druki i przepisy aktualizuje na bieżąco.

  • ✓ Księga przychodów i rozchodów, ryczałt oraz pełna księgowość
  • ✓ Faktury i e-faktury KSeF, JPK_V7 i JPK_KR
  • ✓ PIT, CIT, VAT i inne deklaracje + wysyłka e-Deklaracje z pobraniem UPO
  • ✓ Środki trwałe i amortyzacja, płace i ZUS
  • ✓ Automatyczne aktualizacje stawek, druków i przepisów

Źródło: System Informacji Celno-Skarbowej EUREKA (MF/KIS). Dokument urzędowy — reprodukcja dozwolona (art. 4 ustawy o prawie autorskim).

Interpretacja indywidualna chroni wyłącznie jej adresata i tylko przy zgodności stanu faktycznego z wnioskiem. Cudza interpretacja ma charakter informacyjny.