0113-KDIPT1-3.4012.624.2026.2.JP

Interpretacja indywidualna

– stanowisko prawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe w zakresie:

• niepodlegania opodatkowaniu podatkiem VAT wpłat mieszkańców na budowę przydomowych oczyszczalni ścieków;
• niepodlegania opodatkowaniu podatkiem VAT dotacji celowej na dofinansowanie budowy przydomowych oczyszczalni ścieków;
• niepodlegania opodatkowaniu podatkiem VAT nieodpłatnego przekazania mieszkańcom prawa własności przydomowych oczyszczalni ścieków.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

26 czerwca 2026 r. wpłynął Państwa wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy:

• niepodlegania opodatkowaniu podatkiem VAT wpłat mieszkańców na budowę przydomowych oczyszczalni ścieków;
• prawa do odliczenia w pełnej wysokości podatku naliczonego wynikającego z faktur dokumentujących wydatki ponoszone na realizację Projektu, w przypadku uznania, że wpłaty mieszkańców stanowią wynagrodzenie za odpłatne świadczenie usług podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług;
• niepodlegania opodatkowaniu podatkiem VAT nieodpłatnego przekazania mieszkańcom prawa własności przydomowych oczyszczalni ścieków;
• niepodlegania opodatkowaniu podatkiem VAT dotacji celowej na dofinansowanie budowy przydomowych oczyszczalni ścieków.

Uzupełnili go Państwo pismem z 27 lipca 2026 r. – w odpowiedzi na wezwanie.

Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

Gmina … (dalej: „Gmina” lub „Wnioskodawca”) jest jednostką samorządu terytorialnego, powołaną do realizacji zadań publicznych o charakterze lokalnym. Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, do zakresu działania Gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, które nie zostały zastrzeżone ustawowo na rzecz innych podmiotów.

Gmina realizuje swoje zadania przede wszystkim w ramach reżimu publicznoprawnego, zgodnie z zakresem określonym w ustawie o samorządzie gminnym. Jednocześnie, w określonych przypadkach, Gmina wykonuje czynności na podstawie umów cywilnoprawnych, które stanowią działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (dalej: „ustawa o VAT”). W związku z tym Gmina jest zarejestrowanym, czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług.

Do zadań własnych Gminy należy zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty samorządowej. W szczególności zadania własne obejmują sprawy ładu przestrzennego, gospodarki nieruchomościami, ochrony środowiska i przyrody oraz gospodarki wodnej, a także wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych, utrzymania czystości i porządku oraz urządzeń sanitarnych, wysypisk i unieszkodliwiania odpadów komunalnych oraz zaopatrzenia w energię elektryczną, cieplną i gaz, o których mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy o samorządzie gminnym.

W 2026 r. Gmina złożyła do Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: „ARiMR”) wniosek o przyznanie pomocy na realizację projektu pn. „…” (dalej: „Projekt” lub „POŚ”) w ramach Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich – Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023–2027 dla interwencji … „…”. Gmina złożyła wniosek z uwagi na fakt, że teren Gminy charakteryzuje się dużym rozproszeniem gospodarstw domowych, dlatego też optymalnym rozwiązaniem problemu utylizacji ścieków z gospodarstw domowych jest budowa przydomowych biologicznych oczyszczalni ścieków. Rozproszona zabudowa terenu utrudnia budowę rozległej kanalizacji liniowej, a co się z tym wiąże utrudniony dostęp do kanalizacji sanitarnej powoduje odprowadzanie ścieków do zbiorników bezodpływowych tzw. szamb. Powoduje to, iż nieoczyszczone lub oczyszczone w niedostatecznym stopniu ścieki zagrażają środowisku gruntowo-wodnemu, a przede wszystkim wodom powierzchniowym i podziemnym. Realizacja przedsięwzięcia rozwiązuje problem odprowadzania i oczyszczania ścieków bytowo-gospodarczych z budynków mieszkalnych oraz wpłynie na poprawę środowiska naturalnego, a także podniesie poziom i jakość życia mieszkańców.

W czerwcu 2026 r. Gmina otrzymała informację o objęciu Projektu dofinansowaniem. Projekt będzie finansowany ze środków pochodzących z dofinansowania przyznanego przez ARiMR, z wkładu mieszkańców uczestniczących w Projekcie oraz środków własnych. Szacowany koszt realizowanego Projektu to: … zł brutto, z czego:

1.    dofinansowanie - … zł,

2.    wkład mieszkańców – … zł.

Struktura udziału poszczególnych źródeł finansowania realizowanego przez Gminę Projektu przedstawia się następująco:

1.    dofinansowanie – ....%,

2.    wkład mieszkańców – .....%.

Gmina również poniosła koszty związane z Projektem. Wkład Gminy to koszty związane z opracowaniem wniosku i Programu Funkcjonalno-Użytkowego (… zł).

Założeniem Projektu jest budowa .... przydomowych oczyszczalni ścieków wraz z zasilaniem elektrycznym oraz podejściem do istniejącej instalacji kanalizacyjnej od zewnętrznej ściany budynku na nieruchomościach stanowiących własność mieszkańców Gminy. Zakres Projektu obejmuje również wykonanie dokumentacji projektowej oraz sprawowanie nadzoru inwestorskiego. Celem projektu jest uporządkowanie gospodarki ściekowej na terenie Gminy, ograniczenie zanieczyszczeń przedostających się do gleby i wód oraz poprawa jakości życia mieszkańców.

Budowa przydomowych oczyszczalni ścieków realizowana jest na zasadzie dobrowolności. Przed złożeniem wniosku o dofinansowanie Gmina zawarła z mieszkańcami umowy dotyczące uczestnictwa w Projekcie i partycypowania w jego kosztach. Chęć uczestnictwa w Projekcie mieszkańcy zgłaszali do Gminy poprzez złożenie deklaracji. Gmina informację o Projekcie podała do publicznej wiadomości korzystając m.in. ze swojej strony internetowej, Facebooka. Przed uwzględnieniem danego wniosku mieszkańca w Projekcie każdy z nich był sprawdzony pod względem spełnienia określonych wymogów programowych oraz przepisów wynikających z Prawa budowlanego.

Wpłaty mieszkańców mają charakter obowiązkowego wkładu w realizację Projektu i stanowią warunek uczestnictwa w Projekcie. Wysokość wkładu mieszkańca stanowi różnicę pomiędzy całkowitym kosztem wykonania przydomowej oczyszczalni ścieków a kwotą dofinansowania uzyskanego przez Gminę ze środków ARiMR. Wkład mieszkańca stanowi część kosztów realizacji inwestycji przypisaną do danego uczestnika Projektu i nie odzwierciedla pełnej wartości ekonomicznej świadczenia.

Wysokość partycypacji mieszkańca w kosztach Projektu uzależniona jest od zakwalifikowania gospodarstwa domowego do jednej z pięciu grup odpowiadających liczbie równoważnych mieszkańców (RLM). Projekt przewiduje wykonanie przydomowych oczyszczalni ścieków o parametrach dostosowanych odpowiednio do 4 RLM, 6 RLM, 8 RLM, 10 RLM oraz 12 RLM. Wraz ze wzrostem liczby osób tworzących gospodarstwo domowe wzrasta wysokość wkładu mieszkańca, co wynika z konieczności zastosowania przydomowej oczyszczalni ścieków o większej przepustowości i pojemności. Koszt budowy pojedynczej przydomowej oczyszczalni ścieków jest bowiem bezpośrednio uzależniony od jej wielkości i parametrów technicznych, które różnią się w zależności od liczby RLM, dla której została zaprojektowana.

Zgodnie z zawartymi umowami obowiązek dokonania wpłaty był warunkowany uzyskaniem przez Gminę dofinansowania. Brak dokonania wpłaty przez mieszkańca ma skutkować brakiem realizacji przydomowej oczyszczalni ścieków na jego nieruchomości.

Ponadto zawarte umowy określają wzajemne prawa i obowiązki stron.

Gmina zobowiązana jest do:

a.  zrealizowania Projektu zgodnie z obowiązującymi przepisami, normami technicznymi i dokumentacją projektową;

b.  zapewnienia niezbędnych przeglądów, nadzoru oraz konserwacji urządzeń w okresie trwałości Projektu;

c.   nieodpłatnego przekazania mieszkańcowi urządzeń przydomowej oczyszczalni ścieków po upływie okresu trwałości Projektu.

Mieszkaniec zobowiązany jest do:

a.  wyrażenia zgody na zajęcie i wykorzystywanie części nieruchomości stanowiącej jego własność na potrzeby budowy i utrzymania przydomowej oczyszczalni ścieków;

b.  zapewnienia osobom działającym w imieniu Gminy oraz wykonawcom robót swobodnego dostępu do nieruchomości;

c.   nieutrudniania prowadzenia prac budowlanych ani dostępu do urządzeń.

Przydomowe oczyszczalnie ścieków będą budowane na nieruchomościach stanowiących własność mieszkańców Gminy, wykorzystywanych przede wszystkim do celów mieszkaniowych przy czym Gmina uzyskała od właścicieli stosowne zgody na dysponowanie nieruchomością na cele budowlane. Uczestnicy Projektu nie będą wykorzystywali wybudowanych instalacji do prowadzenia działalności gospodarczej.

Projekt będzie realizowany przez Gminę za pośrednictwem wykonawcy wybranego zgodnie z przepisami ustawy Prawo zamówień publicznych. Inwestycją będzie zarządzała Gmina.

Przez okres 5 lat od dnia zakończenia realizacji Projektu, stanowiący okres trwałości Projektu, właścicielem przydomowych oczyszczalni ścieków pozostanie Gmina. W tym okresie oczyszczalnie będą nieodpłatnie udostępniane właścicielom nieruchomości do korzystania wyłącznie na cele związane z odprowadzaniem i oczyszczaniem ścieków bytowych powstających w gospodarstwach domowych.

W okresie trwałości Projektu mieszkańcy będą użytkownikami przydomowych oczyszczalni ścieków i będą je eksploatować we własnym zakresie. Użytkownicy będą zobowiązani do opróżniania i wywozu nieczystości na własny koszt. Gmina nie będzie świadczyła usług odbioru ścieków przy wykorzystaniu wozu asenizacyjnego ani nie będzie pobierała od mieszkańców żadnych opłat z tytułu korzystania z przydomowych oczyszczalni ścieków, ich udostępniania, eksploatacji lub późniejszego przeniesienia własności urządzeń. W konsekwencji Gmina nie będzie osiągała z tytułu funkcjonowania przydomowych oczyszczalni ścieków żadnych stałych, cyklicznych przychodów. Celem Gminy nie będzie stałe i zorganizowane wykonywanie działalności w celach zarobkowych.

Po upływie okresu trwałości Projektu przydomowe oczyszczalnie ścieków zostaną nieodpłatnie przekazane na własność właścicielom nieruchomości, na których zostały wybudowane. Przeniesienie własności nastąpi na podstawie protokołów przekazania i będzie stanowiło wykonanie zobowiązań wynikających z zawartych z mieszkańcami umów uczestnictwa w Projekcie. Realizacja Projektu nie ma na celu osiągania przez Gminę stałego dochodu, zysku z tego tytułu.

Wydatki związane z realizacją Projektu, w szczególności dotyczące opracowania dokumentacji projektowej, robót budowlano-montażowych oraz nadzoru inwestorskiego, będą dokumentowane fakturami VAT wystawionymi na Gminę … jako nabywcę towarów i usług. W związku z tym, to Gmina będzie ponosiła pełną odpowiedzialność finansową wobec wykonawcy inwestycji. Gmina nie będzie zatrudniać pracowników w celu zrealizowania Projektu.

Pytania

1.  Czy wpłaty dokonywane przez mieszkańców Gminy …, stanowiące warunek uczestnictwa w Projekcie pn. „…” i będące wkładem własnym mieszkańców w kosztach realizacji Projektu, stanowią wynagrodzenie za odpłatne świadczenie usług podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, a Gmina w zakresie realizacji Projektu działa w charakterze podatnika VAT w rozumieniu art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy o VAT?

2.  W przypadku uznania, że wpłaty mieszkańców stanowią wynagrodzenie za odpłatne świadczenie usług podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, czy Gminie … przysługuje – na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy o VAT – prawo do odliczenia w pełnej wysokości podatku naliczonego wynikającego z faktur dokumentujących wydatki ponoszone na realizację Projektu pn. „…”, obejmujące w szczególności koszty opracowania dokumentacji projektowej, robót budowlano-montażowych oraz nadzoru inwestorskiego?

3.  Czy nieodpłatne przekazanie mieszkańcom prawa własności przydomowych oczyszczalni ścieków po upływie okresu trwałości Projektu, stanowiące wykonanie zobowiązań wynikających z zawartych umów uczestnictwa w Projekcie, będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług?

4.  Czy dotacja celowa otrzymana przez Gminę na realizację zadania inwestycyjnego w zakresie budowy przydomowych oczyszczalni ścieków współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, stanowi dopłatę do ceny świadczonych usług w rozumieniu art. 29a ustawy o VAT, a tym samym podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług?

Państwa stanowisko w sprawie

Ad. 1

Zdaniem Wnioskodawcy, wpłaty dokonywane przez mieszkańców Gminy …, stanowiące warunek uczestnictwa w Projekcie pn. „…” i będące wkładem własnym mieszkańców w kosztach realizacji Projektu, nie stanowią wynagrodzenia za odpłatne świadczenie usług podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. W konsekwencji, realizując Projekt, Gmina nie działa w charakterze podatnika VAT w rozumieniu art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy o VAT, lecz wykonuje zadania własne z zakresu gospodarki wodno-ściekowej, o których mowa w art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy o samorządzie gminnym, korzystając z wyłączenia przewidzianego w art. 15 ust. 6 ustawy o VAT.

W ocenie Wnioskodawcy, okoliczność, że udział mieszkańców w Projekcie jest uzależniony od wniesienia określonego wkładu finansowego, nie przesądza jeszcze o odpłatnym charakterze czynności wykonywanych przez Gminę. Wkłady mieszkańców stanowią jedynie częściową partycypację w kosztach realizacji inwestycji i nie odpowiadają pełnej wartości ekonomicznej świadczeń realizowanych przez Gminę.

Gmina nie prowadzi działalności polegającej na stałym i zorganizowanym świadczeniu usług budowy przydomowych oczyszczalni ścieków na rzecz mieszkańców. Realizacja Projektu ma charakter jednorazowy, jest uzależniona od pozyskania środków zewnętrznych oraz służy wykonaniu zadania własnego Gminy. Gmina nie osiąga z tego tytułu zysku, nie pobiera od mieszkańców opłat o charakterze stałym lub cyklicznym oraz nie prowadzi działalności porównywalnej z działalnością podmiotów gospodarczych funkcjonujących na rynku.

Ponadto po wybudowaniu instalacji Gmina pozostanie ich właścicielem przez okres trwałości Projektu, a następnie nieodpłatnie przekaże je mieszkańcom, realizując zobowiązania wynikające z zawartych umów. W konsekwencji pomiędzy dokonywanymi przez mieszkańców wpłatami a realizacją przez Gminę Projektu nie występuje taki związek prawny i ekonomiczny, który pozwalałby uznać te wpłaty za wynagrodzenie za odpłatne świadczenie usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o VAT. Tym samym czynności wykonywane przez Gminę w ramach realizacji Projektu nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Ad. 2

Zdaniem Wnioskodawcy, w przypadku uznania, że wpłaty mieszkańców stanowią wynagrodzenie za odpłatne świadczenie usług podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, Gminie … będzie przysługiwało, na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, prawo do odliczenia w pełnej wysokości podatku naliczonego wynikającego z faktur dokumentujących wydatki ponoszone na realizację Projektu pn. „…”.

Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Przy przyjęciu założenia wskazanego w pytaniu, tj. że wpłaty mieszkańców stanowią wynagrodzenie za odpłatne świadczenie usług podlegające opodatkowaniu VAT, wydatki ponoszone przez Gminę na realizację Projektu, obejmujące w szczególności koszty opracowania dokumentacji projektowej, robót budowlano-montażowych oraz nadzoru inwestorskiego, pozostawałyby w bezpośrednim i ścisłym związku z wykonywaniem czynności opodatkowanych. Wydatki te byłyby bowiem ponoszone wyłącznie w celu wykonania świadczeń uznanych za opodatkowane podatkiem od towarów i usług. Jednocześnie efekty realizacji Projektu nie byłyby wykorzystywane do wykonywania czynności zwolnionych od podatku ani do działalności pozostającej poza zakresem opodatkowania VAT. W konsekwencji, przy przyjęciu założeń wskazanych w pytaniu, Gminie przysługiwałoby prawo do odliczenia pełnej kwoty podatku naliczonego wynikającego z faktur dokumentujących wydatki ponoszone na realizację Projektu.

Ad. 3

Zdaniem Wnioskodawcy, nieodpłatne przekazanie mieszkańcom prawa własności przydomowych oczyszczalni ścieków po upływie okresu trwałości Projektu nie będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Przekazanie prawa własności przydomowych oczyszczalni ścieków nastąpi po upływie pięcioletniego okresu trwałości Projektu i będzie stanowiło wykonanie zobowiązań wynikających z zawartych z mieszkańcami umów uczestnictwa w Projekcie. Już na etapie zawierania umów strony przewidziały, że po upływie okresu trwałości Projektu własność instalacji zostanie nieodpłatnie przeniesiona na właścicieli nieruchomości, na których zostały one wybudowane. Przeniesienie własności instalacji nie będzie stanowiło odrębnej, niezależnej czynności wykonywanej przez Gminę, lecz będzie elementem realizacji całego Projektu i konsekwencją uprzednio przyjętych zobowiązań umownych. Gmina nie otrzyma z tego tytułu żadnego dodatkowego wynagrodzenia ani innego świadczenia wzajemnego od mieszkańców. Ponadto przekazanie własności przydomowych oczyszczalni ścieków nie nastąpi na cele osobiste Gminy ani jej pracowników, jak również nie będzie miało charakteru darowizny. Czynność ta będzie związana z realizacją zadania własnego Gminy w zakresie gospodarki wodno-ściekowej, o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy o samorządzie gminnym. W konsekwencji nieodpłatne przekazanie mieszkańcom prawa własności przydomowych oczyszczalni ścieków po upływie okresu trwałości Projektu nie będzie stanowiło czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Ad. 4

W myśl art. 29a ust. 6 ustawy o VAT wynika, że podstawę opodatkowania w podatku od towarów i usług stanowi wynagrodzenie, które dostawca lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu dostawy towarów albo świadczenia usług. Wynagrodzenie to oznacza wartość rzeczywiście otrzymaną (lub która ma być otrzymana) w konkretnym przypadku. Dla określenia, czy dane dotacje (subwencje i inne dopłaty o podobnym charakterze) są, czy też nie są opodatkowane, istotne są szczegółowe warunki ich przyznawania, określające cele realizowanego w określonej formie dofinansowania. Kryterium uznania dotacji za stanowiącą podstawę opodatkowania jest zatem stwierdzenie, że dotacja dokonywana jest w celu sfinansowania konkretnej czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Natomiast dotacje nie dające się powiązać z konkretnymi czynnościami podlegającymi opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, nie stanowią podstawy opodatkowania w rozumieniu przepisu art. 29a ust. 1 ustawy. Włączenie do podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług dotacji, subwencji i innych dopłat o podobnym charakterze ma miejsce tylko wówczas, gdy jest to dotacja, subwencja i inna dopłata o podobnym charakterze, związana bezpośrednio z dostawą towaru lub świadczeniem usługi. Gdy więc podatnik otrzyma dofinansowanie, które będzie związane z dostawą lub świadczeniem usług, jako pokrycie części ceny konkretnego świadczenia lub rekompensatę z tytułu wykonania określonego świadczenia po cenach obniżonych, płatność taka będzie zaliczana do podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług.

Mając powyższe na uwadze budowa przydomowych mechaniczno-biologicznych oczyszczalni ścieków w ramach realizacji opisanego zadania nie będzie stanowiła dostawy towarów ani świadczenia usług podlegających opodatkowaniu podatkiem VAT. Wobec powyższego nie sposób powiązać dotacji z konkretnymi czynnościami podlegającymi opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Zauważyć należy, że dotacja/dofinansowanie nie funkcjonuje samodzielnie, nie podlega opodatkowaniu jako odrębna kwota, lecz wyłącznie w odniesieniu do czynności, do której jest wypłacana. Jeżeli czynność, do której dopłata jest przyznawana nie jest czynnością podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT, to i dopłata do tej czynności nie stanowi elementu ceny oraz nie może być włączona do podstawy opodatkowania. Zatem należy stwierdzić, że w analizowanym przypadku nie wystąpi związek pomiędzy otrzymanym dofinansowaniem na realizację ww. zadania a czynnościami podlegającymi opodatkowaniu podatkiem VAT. W zakresie realizacji ww. zadania Gmina nie będzie wykonywać działalności gospodarczej, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy o VAT. Działania Gminy w związku z realizacją projektu nie będą stanowić dostawy towarów ani świadczenia usług podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Uzasadnienie stanowiska Wnioskodawcy:

Ad. 1

Projekt ma charakter incydentalny i służy wykonaniu zadania własnego Gminy w zakresie gospodarki ściekowej i ochrony środowiska, o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy o samorządzie gminnym. Realizacja Projektu nie ma na celu osiągania stałego dochodu lub zysku ani prowadzenia działalności w sposób ciągły, zorganizowany i zarobkowy.

Gmina nie wykonuje i nie zamierza wykonywać działalności analogicznej do działalności przedsiębiorców funkcjonujących na rynku usług budowy przydomowych oczyszczalni ścieków. Gmina nie będzie zatrudniała pracowników wyłącznie w celu realizacji Projektu, a wykonanie inwestycji zostanie powierzone wykonawcy wyłonionemu zgodnie z przepisami ustawy Prawo zamówień publicznych.

Wpłaty mieszkańców stanowią jedynie częściowy udział w kosztach realizacji Projektu i nie odpowiadają pełnej wartości ekonomicznej świadczenia realizowanego przez Gminę. Pozostała część kosztów zostanie pokryta ze środków publicznych pochodzących z dofinansowania uzyskanego z ARiMR oraz ze środków własnych Gminy. Gmina ponosi ryzyko ekonomiczne realizacji Projektu i nie osiąga z tego tytułu żadnej marży ani zysku. Ponadto realizacja Projektu ma charakter jednorazowy i jest uzależniona od uzyskania środków zewnętrznych. Gmina nie będzie pobierała od mieszkańców żadnych opłat o charakterze stałym lub cyklicznym związanych z eksploatacją lub udostępnianiem przydomowych oczyszczalni ścieków. W konsekwencji wpłaty mieszkańców należy traktować jako udział w finansowaniu realizacji zadania publicznego wykonywanego przez Gminę, a nie jako wynagrodzenie za odpłatne świadczenie usług podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Tym samym, realizując Projekt, Gmina wykonuje zadania własne nałożone odrębnymi przepisami prawa i korzysta z wyłączenia przewidzianego w art. 15 ust. 6 ustawy o VAT. Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w wyroku TSUE z dnia 30 marca 2023 r. w sprawie C-612/21, w którym Trybunał wskazał, że działalność gminy polegająca na realizacji inwestycji finansowanych głównie ze środków publicznych, przy jedynie częściowym udziale mieszkańców w kosztach i bez celu zarobkowego, nie stanowi działalności gospodarczej podlegającej opodatkowaniu VAT.

Ad. 2

Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT prawo do odliczenia podatku naliczonego przysługuje wyłącznie w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. W przedmiotowej sprawie Gmina nie będzie wykonywała czynności podlegających opodatkowaniu VAT. Wpłaty mieszkańców nie będą stanowiły wynagrodzenia za odpłatne świadczenie usług, a czynności wykonywane przez Gminę w ramach Projektu nie będą stanowiły działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT. W konsekwencji pomiędzy wydatkami ponoszonymi na realizację Projektu a czynnościami opodatkowanymi podatkiem od towarów i usług nie wystąpi związek wymagany przez art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, co wyklucza możliwość odliczenia podatku naliczonego.

Ad. 3

Przekazanie własności przydomowych oczyszczalni ścieków nastąpi w wykonaniu zobowiązań wynikających z umów uczestnictwa w Projekcie oraz będzie stanowiło końcowy etap realizacji zadania publicznego Gminy. Skoro czynności wykonywane przez Gminę w ramach Projektu nie stanowią działalności gospodarczej i nie podlegają opodatkowaniu VAT, to również późniejsze nieodpłatne przekazanie oczyszczalni mieszkańcom nie będzie stanowiło odrębnej czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Ad. 4

Odnosząc się do kwestii dofinansowania, zgodnie z art. 29a ust. 1 i 6 ustawy o VAT, dotacje i inne dopłaty podlegają opodatkowaniu wyłącznie wówczas, gdy mają bezpośredni związek z ceną towarów lub usług świadczonych przez podatnika. W niniejszej sprawie otrzymane dofinansowanie ze środków unijnych nie stanowi dopłaty do ceny świadczenia podlegającego VAT, lecz służy realizacji zadania własnego Gminy. Tym samym nie powiększa ono podstawy opodatkowania.

Prawo do odliczenia podatku naliczonego przysługuje wyłącznie w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do czynności opodatkowanych (art. 86 ust. 1 ustawy o VAT). Skoro Gmina, realizując przedmiotowy projekt, nie wykonuje czynności opodatkowanych, to nie spełnia warunku uprawniającego do odliczenia VAT naliczonego.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku, jest prawidłowe w zakresie:

• niepodlegania opodatkowaniu podatkiem VAT wpłat mieszkańców na budowę przydomowych oczyszczalni ścieków;
• niepodlegania opodatkowaniu podatkiem VAT dotacji celowej na dofinansowanie budowy przydomowych oczyszczalni ścieków;
• niepodlegania opodatkowaniu podatkiem VAT nieodpłatnego przekazania mieszkańcom prawa własności przydomowych oczyszczalni ścieków.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Na wstępie informuję, że dla spójności interpretacji udzielam w pierwszej kolejności odpowiedzi na pytania nr 1 i nr 4, a następnie na pytanie nr 3.

Zasady opodatkowania podatkiem od towarów i usług określa ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwana dalej „ustawą”.

Art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy:

Art. 2 pkt 6 i 22 ustawy:

Art. 7 ust. 1 ustawy:

Art. 8 ust. 1 ustawy:

Art. 8 ust. 2a ustawy:

Pod pojęciem usługi (świadczenia) należy rozumieć każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś na rzecz innej osoby), jak i zaniechanie (nieczynienie bądź też tolerowanie). Przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy mieć na względzie, że ustawa zalicza do grona usług każde świadczenie, które nie jest dostawą w myśl art. 7 ustawy. Zauważyć również należy, że usługą będzie tylko takie świadczenie, w przypadku którego istnieje bezpośredni konsument, odbiorca świadczenia odnoszący korzyść o charakterze majątkowym.

W związku z powyższym czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności. Przy czym związek pomiędzy otrzymywaną płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności musi mieć charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można powiedzieć, że płatność następuje w zamian za to świadczenie.

Odpłatność oznacza wykonanie czynności (dostawy towarów oraz świadczenia usług) za wynagrodzeniem. W znaczeniu potocznym wynagrodzenie to zapłata za pracę, należność. Natomiast odpłatny to taki, który wymaga zapłacenia, zwrotu kosztów, płatny. Zatem pod pojęciem odpłatności rozumieć należy prawo podmiotu sprzedającego towar lub świadczącego usługę do żądania od nabywcy towaru, odbiorcy usługi lub osoby trzeciej zapłaty ceny lub ekwiwalentu (np. w postaci świadczenia wzajemnego).

W dorobku orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej przyjmuje się, że odpłatność ma miejsce wtedy, gdy istnieje bezpośredni związek pomiędzy dostawą towarów lub świadczeniem usług a otrzymanym wynagrodzeniem, przy czym wynagrodzenie jakkolwiek musi być wyrażone w pieniądzu, to jednak nie musi być w tej formie dokonane. Należy podkreślić, że na gruncie przepisów o podatku od towarów i usług bez znaczenia pozostaje to, czy kwota uzyskanego wynagrodzenia (cena) została skalkulowana tak, że stanowi tylko koszt wytworzenia towaru lub wykonania usługi, czy została powiększona także o zysk sprzedającego. Skoro przepisy nie określają formy zapłaty za świadczoną usługę należy uznać, że zobowiązanie usługobiorcy może mieć postać świadczenia nie tylko określonej sumy pieniędzy, ale także świadczenie innej usługi (usługi wzajemnej). Oznacza to, że z danego stosunku prawnego, na podstawie którego wykonywana jest usługa, musi wynikać wyraźna, bezpośrednia korzyść na rzecz świadczącego usługę. Ponadto, aby dana czynność (świadczenie) podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT musi istnieć bezpośredni związek o charakterze przyczynowym, pomiędzy świadczoną usługą a świadczeniem wzajemnym. Otrzymana zapłata powinna być konsekwencją wykonania świadczenia.

Odpłatność określana jest przez strony umowy i jeśli strony ustalą zapłatę wówczas wykonane świadczenie staje się odpłatne. W przypadku istnienia świadczenia wzajemnego otrzymanego przez świadczącego usługę, należy uznać czynności wykonywane w ramach zawartej umowy za odpłatne świadczenie usług określone w art. 8 ust. 1 ustawy, podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych.

Ponadto stwierdzić należy, że opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług będzie podlegało tylko to świadczenie (dostawa lub usługa), w przypadku którego istnieje konsument, tj. odbiorca świadczenia odnoszący z niego choćby potencjalną korzyść. Dopóki nie istnieje podmiot, który odnosiłby lub powinien odnosić konkretne korzyści o charakterze majątkowym związanym z danym świadczeniem, dopóty świadczenie to nie będzie czynnością podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zgodnie z zasadą powszechności opodatkowania, podlegają wszelkie transakcje, których przedmiotem jest dostawa towarów lub świadczenie usług, pod warunkiem, że są one realizowane przez „podatników” w rozumieniu ustawy i wykonywane w ramach działalności gospodarczej.

Stosownie do art. 15 ust. 1 ustawy:

Na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy:

Na mocy art. 9 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L Nr 347 z 11 grudnia 2006 r. s. 1 ze zm.), zwanej dalej „Dyrektywą 2006/112/WE”:

Przepis ten stwierdza, że wykorzystywanie własności dóbr materialnych lub niematerialnych do celów zarobkowych w sposób ciągły, należy w szczególności uznać za działalność gospodarczą.

Rolę gminy szczegółowo określa ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 662 ze zm.).

Art. 2 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym:

Art. 6 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym:

Art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy o samorządzie gminnym:

Z powyższych przepisów jednoznacznie wynika, że gmina działa w charakterze podatnika VAT, gdy wykonuje we własnym imieniu i na własny rachunek czynności spełniające definicję działalności gospodarczej, określonej w art. 15 ust. 2 ustawy.

Zgodnie z art. 29a ust. 1 ustawy:

W myśl art. 29a ust. 6 ustawy:

Jak wynika z art. 29a ust. 7 ustawy:

Z powyższych przepisów wynika, że podstawę opodatkowania w podatku od towarów i usług stanowi wynagrodzenie, które dostawca lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu dostawy towarów albo świadczenia usług. Wynagrodzenie to oznacza wartość rzeczywiście otrzymaną (lub która ma być otrzymana) w konkretnym przypadku.

Dla określenia, czy dane dotacje (subwencje i inne dopłaty o podobnym charakterze) są, czy też nie są opodatkowane, istotne są szczegółowe warunki ich przyznawania, określające cele realizowanego w określonej formie dofinansowania.

Kryterium uznania dotacji za stanowiącą podstawę opodatkowania jest zatem stwierdzenie, że dotacja dokonywana jest w celu sfinansowania konkretnej czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Natomiast dotacje nie dające się powiązać z konkretnymi czynnościami podlegającymi opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, nie stanowią podstawy opodatkowania w rozumieniu przepisu art. 29a ust. 1 ustawy.

Włączenie do podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług dotacji, subwencji i innych dopłat o podobnym charakterze ma miejsce tylko wówczas, gdy jest to dotacja, subwencja i inna dopłata o podobnym charakterze, związana bezpośrednio z dostawą towaru lub świadczeniem usługi. Gdy więc podatnik otrzyma dofinansowanie, które będzie związane z dostawą lub świadczeniem usług, jako pokrycie części ceny konkretnego świadczenia lub rekompensatę z tytułu wykonania określonego świadczenia po cenach obniżonych, płatność taka będzie zaliczana do podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług.

Samo otrzymanie jakiejkolwiek zapłaty lub dofinansowania (dotacji, dopłaty, subwencji) nie stanowi żadnej czynności ani zdarzenia opodatkowanego. Jeżeli czynność, za którą wnoszona jest opłata lub do której jest przyznawana dopłata, nie jest czynnością podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT, to zapłata/dopłata do tej czynności nie stanowi elementu ceny oraz nie może być włączona do podstawy opodatkowania.

Z opisu sprawy wynika, że są Państwo zarejestrowanym czynnym podatnikiem VAT. Będą Państwo realizowali projekt pn. „…” dofinansowany przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) w ramach Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich. Założeniem Projektu jest budowa ... przydomowych oczyszczalni ścieków wraz z zasilaniem elektrycznym oraz podejściem do istniejącej instalacji kanalizacyjnej od zewnętrznej ściany budynku na nieruchomościach stanowiących własność mieszkańców Gminy. Zakres Projektu obejmuje również wykonanie dokumentacji projektowej oraz sprawowanie nadzoru inwestorskiego. Budowa przydomowych oczyszczalni ścieków realizowana jest na zasadzie dobrowolności. Przed złożeniem wniosku o dofinansowanie zawarli Państwo z mieszkańcami umowy dotyczące uczestnictwa w Projekcie i partycypowania w jego kosztach. Wpłaty mieszkańców mają charakter obowiązkowego wkładu w realizację Projektu i stanowią warunek uczestnictwa w Projekcie. Wysokość wkładu mieszkańca stanowi różnicę pomiędzy całkowitym kosztem wykonania przydomowej oczyszczalni ścieków a kwotą dofinansowania uzyskanego przez Państwa ze środków ARiMR. Wkład mieszkańca stanowi część kosztów realizacji inwestycji przypisaną do danego uczestnika Projektu i nie odzwierciedla pełnej wartości ekonomicznej świadczenia. Wysokość partycypacji mieszkańca w kosztach Projektu uzależniona jest od zakwalifikowania gospodarstwa domowego do jednej z pięciu grup odpowiadających liczbie równoważnych mieszkańców (RLM). Zgodnie z zawartymi umowami obowiązek dokonania wpłaty był warunkiem uzyskania przez Państwa dofinansowania. Brak dokonania wpłaty przez mieszkańca ma skutkować brakiem realizacji przydomowej oczyszczalni ścieków na jego nieruchomości. Struktura udziału poszczególnych źródeł finansowania realizowanego przez Państwa Projektu przedstawia się tak, że ....% stanowi dofinansowanie z ARiMR, a ....% stanowi wkład mieszkańców. Przydomowe oczyszczalnie ścieków będą budowane na nieruchomościach stanowiących własność mieszkańców Gminy, wykorzystywanych przede wszystkim do celów mieszkaniowych przy czym uzyskali Państwo od właścicieli stosowne zgody na dysponowanie nieruchomością na cele budowlane. Uczestnicy Projektu nie będą wykorzystywali wybudowanych instalacji do prowadzenia działalności gospodarczej. Projekt będzie realizowany przez Państwa za pośrednictwem wykonawcy wybranego zgodnie z przepisami ustawy Prawo zamówień publicznych. Inwestycją będziecie zarządzali Państwo. Przez okres 5 lat od dnia zakończenia realizacji Projektu, stanowiący okres trwałości Projektu, właścicielem przydomowych oczyszczalni ścieków pozostaną Państwo. W tym okresie oczyszczalnie będą nieodpłatnie udostępniane właścicielom nieruchomości do korzystania wyłącznie na cele związane z odprowadzaniem i oczyszczaniem ścieków bytowych powstających w gospodarstwach domowych. W okresie trwałości Projektu mieszkańcy będą użytkownikami przydomowych oczyszczalni ścieków i będą je eksploatować we własnym zakresie. Użytkownicy będą zobowiązani do opróżniania i wywozu nieczystości na własny koszt. Nie będą Państwo świadczyli usług odbioru ścieków przy wykorzystaniu wozu asenizacyjnego ani nie będą Państwo pobierali od mieszkańców żadnych opłat z tytułu korzystania z przydomowych oczyszczalni ścieków, ich udostępniania, eksploatacji lub późniejszego przeniesienia własności urządzeń. W konsekwencji nie będą Państwo osiągali z tytułu funkcjonowania przydomowych oczyszczalni ścieków żadnych stałych, cyklicznych przychodów. Państwa celem nie będzie stałe i zorganizowane wykonywanie działalności w celach zarobkowych. Po upływie okresu trwałości Projektu przydomowe oczyszczalnie ścieków zostaną nieodpłatnie przekazane na własność właścicielom nieruchomości, na których zostały wybudowane. Przeniesienie własności nastąpi na podstawie protokołów przekazania i będzie stanowiło wykonanie zobowiązań wynikających z zawartych z mieszkańcami umów uczestnictwa w Projekcie. Realizacja Projektu nie ma na celu osiągania przez Państwa stałego dochodu, zysku z tego tytułu.

Państwa wątpliwości dotyczą opodatkowania wpłat mieszkańców związanych z budową przydomowych oczyszczalni ścieków oraz otrzymanej dotacji na dofinansowanie budowy przydomowych oczyszczalni ścieków (pytania nr 1 i nr 4).

Mając na uwadze przedstawioną na wstępie analizę przepisów podatkowych, w pierwszej kolejności należy rozstrzygnąć, czy realizacja przez Państwa Projektu polegającego na budowie przydomowych oczyszczalni ścieków na nieruchomościach stanowiących własność mieszkańców Gminy będzie dokonywana w ramach działalności gospodarczej zdefiniowanej w art. 15 ust. 2 ustawy oraz czy realizując przedmiotowy Projekt działają Państwo w charakterze podatnika podatku od towarów i usług.

Analizując charakter podejmowanych przez Państwa działań warto wskazać na tezy zawarte w wyroku z 30 marca 2023 r. w sprawie C-612/21 (Gmina O. przeciwko Dyrektorowi Krajowej Informacji Skarbowej). Co prawda wyrok ten odnosi się do czynności dokonywanych przez gminę w ramach promowania odnawialnych źródeł energii, jednakże wnioski płynące z ww. orzeczenia mogą być pomocne w analizowanej sprawie.

W wyroku tym TSUE wskazał, iż aby czynności dokonywane przez gminę w ramach promowania odnawialnych źródeł energii były objęte zakresem stosowania dyrektywy 2006/112, powinny one, po pierwsze, stanowić dostawę lub świadczenie usług, które gmina ta wykonuje odpłatnie na rzecz swoich mieszkańców w rozumieniu art. 2 ust. 1 lit. a) i c) tej dyrektywy, a po drugie, być dokonywane w ramach działalności gospodarczej w rozumieniu art. 9 ust. 1 rzeczonej dyrektywy, tak aby owa gmina działała również w charakterze podatnika (pkt 24).

W pkt 42 wyroku Trybunał wskazał, że art. 2 ust. 1, art. 9 ust. 1 i art. 13 ust. 1 dyrektywy 2006/112 należy interpretować w ten sposób, że dostawy towarów i świadczenia usług podlegających opodatkowaniu VAT nie stanowi dostarczenie i zainstalowanie przez gminę, za pośrednictwem przedsiębiorstwa, systemów OZE na rzecz jej mieszkańców będących właścicielami nieruchomości, którzy wyrazili wolę wyposażenia tych nieruchomości w takie systemy, jeżeli taka działalność nie ma na celu osiągania stałego dochodu i skutkuje jedynie zapłatą przez tych mieszkańców kwot pokrywających najwyżej jedną czwartą poniesionych kosztów, a pozostała część jest finansowana ze środków publicznych.

TSUE wskazał, że w konsekwencji o ile w świetle powyższych rozważań należy uznać, że gmina O., nie wykonuje działalności wchodzącej w zakres stosowania dyrektywy 2006/112, nie jest konieczne ustalenie, czy działalność ta byłaby również wyłączona z tego zakresu stosowania na podstawie art. 13 ust. 1 tej dyrektywy.

Trybunał w przedmiocie dokonania dostawy towarów i świadczenia usług w ramach działalności gospodarczej zauważył, że po pierwsze, podczas gdy przedsiębiorca dąży do stałego osiągania dochodu (zob. podobnie wyrok z dnia 20 stycznia 2021 r., AJFP Sibiu i DGRFP Braşov, C‑655/19, EU:C:2021:40, pkt 27–29 i przytoczone tam orzecznictwo), gmina O. wskazała we wniosku o wydanie indywidualnej interpretacji podatkowej, (…) że nie zamierza świadczyć regularnie usług instalacji systemów OZE i nie zatrudnia ani nie zamierza zatrudniać pracowników w tym celu, co odróżnia niniejszą sprawę od spraw, w których świadczenia gminne miały charakter trwały (pkt 36).

Po drugie, (…) gmina O. wydaje się ograniczać do zaproponowania swoim mieszkańcom będącym właścicielami nieruchomości, którzy mogą być zainteresowani systemami OZE, w ramach programu regionalnego mającego na celu umożliwienie przejścia na gospodarkę niskoemisyjną, dostarczenia i zainstalowania u nich tych systemów OZE za pośrednictwem przedsiębiorstwa wybranego w wyniku przetargu, w zamian za ich udział nieprzekraczający 25% kosztów podlegających dofinansowaniu związanych z tą dostawą i z tą instalacją, podczas gdy owa gmina płaci danemu przedsiębiorstwu wynagrodzenie za tą samą dostawę i instalację po cenie rynkowej (pkt 37).

Tymczasem (…) jeżeli gmina odzyskuje – w drodze otrzymywanych przez nią wkładów – jedynie niewielką część poniesionych przez siebie kosztów, a pozostała część jest finansowana ze środków publicznych, taka różnica między tymi kosztami a kwotami otrzymanymi w zamian za oferowane usługi może sugerować, że wkłady te należy raczej uznać za opłatę aniżeli wynagrodzenie (zob. podobnie wyrok z dnia 12 maja 2016 r., Gemeente Borsele i Staatssecretaris van Financiën, C‑520/14, EU:C:2016:334, pkt 33 i przytoczone tam orzecznictwo). W konsekwencji nawet biorąc pod uwagę płatności przyznane gminie O. przez dane województwo, które wynoszą 75% kosztów podlegających dofinansowaniu, suma kwot otrzymanych od zainteresowanych właścicieli z jednej strony i od owego województwa z drugiej strony pozostaje strukturalnie niższa od łącznych kosztów faktycznie poniesionych przez tę gminę, co nie odpowiada podejściu, jakie przyjąłby w danym wypadku instalator systemów OZE, który przy ustalaniu swoich cen starałby się zawrzeć w nich swoje koszty i osiągnąć marżę zysku. Natomiast wspomniana gmina ponosi jedynie ryzyko strat, nie mając perspektywy zysku.

Po trzecie, nie wydaje się ekonomicznie opłacalne, aby taki instalator systemów OZE obciążał odbiorców swoich dostaw towarów i świadczenia usług jedynie najwyżej jedną czwartą poniesionych przez siebie kosztów, oczekując jednocześnie rekompensaty w postaci dofinansowania za zasadniczą część pozostałych trzech czwartych tych kosztów. Taki mechanizm nie tylko stawiałby jego przepływy pieniężne w sytuacji strukturalnie deficytowej, ale ponadto stwarzałby nietypowy stopień niepewności dla podatnika, ponieważ kwestia, czy i w jakim zakresie osoba trzecia zwróci tak istotną część poniesionych kosztów, pozostaje faktycznie otwarta do czasu podjęcia przez tę osobę trzecią decyzji, co następuje po tym, jak sporne transakcje zostaną dokonane.

Podsumowując TSUE wskazał, że artykuł 2 ust. 1, art. 9 ust. 1 i art. 13 ust. 1 dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej należy interpretować w ten sposób, że: dostawy towarów i świadczenia usług podlegających opodatkowaniu podatkiem od wartości dodanej nie stanowi dostarczenie i zainstalowanie przez gminę, za pośrednictwem przedsiębiorstwa, systemów odnawialnych źródeł energii na rzecz jej mieszkańców będących właścicielami nieruchomości, którzy wyrazili wolę wyposażenia tych nieruchomości w takie systemy, jeżeli taka działalność nie ma na celu osiągania stałego dochodu i skutkuje jedynie zapłatą przez tych mieszkańców kwot pokrywających najwyżej jedną czwartą poniesionych kosztów, a pozostała część jest finansowana ze środków publicznych.

Ponadto wskazać należy na tezy zawarte w wyroku z 30 marca 2023 r. w sprawie C-616/21 (Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej przeciwko Gminie L.), zapadłym w wyniku wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożonego w ramach sporu w przedmiocie interpretacji indywidualnej dotyczącej opodatkowania podatkiem od wartości dodanej (VAT) w odniesieniu do przeprowadzonych na zlecenie gminy czynności związanych z usuwaniem azbestu oraz prawa do odliczenia VAT naliczonego od tych czynności. W wyroku tym, TSUE rozstrzygnął, że artykuł 2 ust. 1, art. 9 ust. 1 i art. 13 ust. 1 dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej należy interpretować w ten sposób, że: okoliczność zlecania przez gminę przedsiębiorstwu czynności usuwania azbestu i odbierania wyrobów i odpadów zawierających azbest na rzecz jej mieszkańców będących właścicielami nieruchomości, którzy wyrazili taką wolę, nie stanowi świadczenia usług podlegającego opodatkowaniu podatkiem od wartości dodanej, jeżeli taka działalność nie ma na celu osiągania stałego dochodu i nie prowadzi do żadnej płatności ze strony tych mieszkańców, zaś czynności te są finansowane ze środków publicznych.

W rozpatrywanej sprawie analiza przedstawionego opisu sprawy wykazuje, że będą Państwo realizowali zadanie polegające na budowie przydomowych oczyszczalni ścieków w warunkach podobnych do wynikających z wyroków TSUE nr C-612/21 i C-616/21, tj.:

• podmiotem występującym z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej są Państwo będący czynnym podatnikiem VAT,
• celem Projektu polegającego na budowie przydomowych oczyszczalni ścieków jest rozwiązanie problemu odprowadzania i oczyszczania ścieków bytowo-gospodarczych z budynków mieszkalnych oraz wpływ na poprawę środowiska naturalnego, a także podniesienie poziomu i jakości życia mieszkańców,
• realizując Projekt nie mają Państwo na celu osiągania stałego dochodu, zysku z tytułu świadczenia usług związanych z zakupem i montażem przydomowych oczyszczalni ścieków,
• nie zamierzają Państwo regularnie świadczyć usług związanych z zakupem i montażem przydomowych oczyszczalni ścieków,
• będą Państwo zawierać z właścicielami nieruchomości umowy cywilno-prawne, na podstawie których zobowiążą się do wybudowania na tych nieruchomościach i udostępnienia mieszkańcom przydomowych oczyszczalni ścieków. W umowach cywilno-prawnych z mieszkańcami zostanie określony szczegółowy zakres Państwa praw i obowiązków oraz Uczestników Projektu, a także koszty udziału w Projekcie. Wkład własny mieszkańców wyniesie ....%,
• uzyskają Państwo dofinansowanie na realizację Projektu polegającego na budowie przydomowych oczyszczalni ścieków,
• w celu realizacji Projektu nie będą Państwo zatrudniać pracowników,
• przydomowe oczyszczalnie będą wykonywane przez firmę zewnętrzną.

Opis przedmiotowej sprawy wskazuje zatem, że w związku z realizacją Projektu polegającego na budowie przydomowych oczyszczalni ścieków nie będą Państwo wykonywali działań, na zasadach i w tych samych warunkach, które dotyczą podmiotów gospodarczych. Państwa rola sprowadza się do zorganizowania skutecznego finansowania i wykonania przydomowych oczyszczalni ścieków dla mieszkańców na terenie Gminy.

Realizując inwestycję polegającą na budowie przydomowych oczyszczalni ścieków dla mieszkańców nie będą Państwo działali w celach zarobkowych tak jak przedsiębiorca, celem ww. Projektu jest interes społeczny. Nie jest to zatem sposób działania występujący w przypadku zwykłej działalności gospodarczej.

W wyniku Państwa działań nie wystąpią znaczące zakłócenia konkurencji, które prowadzić mogłyby do wyłączenia z dostaw dla ostatecznego konsumenta innych podmiotów. Z opisu sprawy wynika bowiem, że ww. Projekt będzie realizowany przez wykonawców zewnętrznych. Tym samym, będą Państwo działali jako świadczeniobiorca dokonujący zakupu od podmiotów prywatnych.

W konsekwencji, Państwa działania w związku z realizacją przedmiotowego Projektu dotyczącego budowy przydomowych oczyszczalni ścieków nie będą stanowić dostawy towarów ani świadczenia usług podlegających opodatkowaniu podatkiem VAT. Państwo realizując ww. Projekt nie będą wykonywać działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy i nie będą Państwo występowali w charakterze podatnika w myśl art. 15 ust. 1 ustawy. Zatem, czynności wykonywane przez Państwa na rzecz mieszkańców w ramach realizowanego zadania nie będą podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy.

Podsumowując, stwierdzić należy, że realizując Projekt nie będą Państwo działali w charakterze podatnika podatku od towarów i usług, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy.

Jak wskazałem wyżej, Państwa działania w związku z realizacją przedmiotowego Projektu dotyczącego budowy przydomowych oczyszczalni ścieków nie będą stanowić dostawy towarów ani świadczenia usług podlegających opodatkowaniu podatkiem VAT. Państwo realizując ww. Projekt nie będą wykonywać działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy. Zatem, czynności wykonywane przez Państwa na rzecz mieszkańców w ramach realizowanego Projektu nie będą podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy.

W związku z powyższym w niniejszej sprawie wpłaty mieszkańców wnoszone w związku z budową przydomowych oczyszczalni ścieków nie będą stanowić zapłaty za czynności podlegające opodatkowaniu podatkiem VAT, a w konsekwencji nie będą podlegały opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy. Zatem, otrzymane przez Państwa wpłaty od mieszkańców, nie będą stanowić podstawy opodatkowania w rozumieniu art. 29a ust. 1 ustawy.

Analogicznie, skoro wykonywane przez Państwa czynności w ramach przedmiotowego Projektu dotyczącego budowy przydomowych oczyszczalni ścieków na rzecz Mieszkańców, nie będą stanowiły dostawy towarów ani świadczenia usług podlegających opodatkowaniu, to również dotacja, którą Państwo otrzymają na realizację Projektu nie będzie podlegała opodatkowaniu jako element ceny.

Podsumowując, opłaty wpłacane przez mieszkańców na realizację Projektu nie będą stanowić podstawy opodatkowania w rozumieniu art. 29a ust. 1 ustawy, a tym samym nie będą podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Również otrzymane przez Państwa dofinansowanie ze środków europejskich na podstawie umowy o dofinansowanie Projektu nie będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem VAT.

Tym samym, Państwa stanowisko w zakresie pytań nr 1 i nr 4, uznałem za prawidłowe.

W związku z tym, że wpłaty mieszkańców na budowę przydomowych oczyszczalni ścieków nie będą podlegały opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, nie udzielam odpowiedzi na postawione warunkowo pytanie nr 2 w zakresie odliczenia w pełnej wysokości podatku naliczonego wynikającego z faktur dokumentujących wydatki ponoszone na realizację Projektu. Oczekiwali Państwo bowiem na nie odpowiedzi w przypadku uznania, że wpłaty mieszkańców stanowią wynagrodzenie za odpłatne świadczenie usług podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Państwa wątpliwości budzi również kwestia, czy nieodpłatne przekazanie mieszkańcom prawa własności przydomowych oczyszczalni ścieków po upływie okresu trwałości Projektu, stanowiące wykonanie zobowiązań wynikających z zawartych umów uczestnictwa w Projekcie, będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług (pytanie nr 3).

Do zagadnienia opodatkowania podatkiem od towarów i usług czynności przekazania mieszkańcom prawa własności POŚ po upływie 5 lat, trzeba odnieść się w sposób całościowy. Państwa działania, tj. udostępnienie mieszkańcowi przydomowej oczyszczalni ścieków, pozostającej Państwa własnością, a następnie przekazanie ww. przydomowej oczyszczalni ścieków temu mieszkańcowi na własność, nie stanowią odrębnych świadczeń.

Jak zostało to wyjaśnione wyżej, realizując opisane zadanie inwestycyjne nie świadczą Państwo czynności opodatkowanych na rzecz mieszkańców i tym samym nie wykonują działalności gospodarczej.

W niniejszej sprawie analizie podlega nie samo przekazanie mieszkańcom prawa własności przydomowych oczyszczalni ścieków po upływie 5 lat, lecz budowa przydomowych oczyszczalni ścieków na nieruchomościach mieszkańców. Przekazanie mieszkańcom przydomowych oczyszczalni ścieków jest elementem całościowego świadczenia realizowanego przez Państwa na rzecz mieszkańców.

Skoro – jak wskazałem wyżej – realizując opisane zadanie inwestycyjne nie wykonują Państwo działalności gospodarczej, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy i nie będą Państwo dokonywać w związku z realizacją Projektu dostawy towarów ani świadczenia usług podlegających opodatkowaniu podatkiem VAT, to również przekazanie przydomowej oczyszczalni ścieków mieszkańcowi na własność nie będzie stanowiło czynności opodatkowanej.

Zatem, gdy w przyszłości, tj. po wybudowaniu przydomowych oczyszczalni ścieków, przeniosą Państwo prawo ich własności na właścicieli nieruchomości biorących udział w Projekcie, to transakcja taka nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Podsumowując, przekazanie mieszkańcom prawa własności przydomowych oczyszczalni ścieków nie będzie stanowiło odrębnej czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Tym samym, Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 3, uznałem za prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Zgodnie z art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Jestem ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Ponoszą Państwo ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego). Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem zdarzenia przyszłego podanym przez Państwa w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, wydana interpretacja traci swoją aktualność.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

• Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem sprawy i zastosują się Państwo do interpretacji.
• Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

•  Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w ... Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

• w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
• w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.