0113-KDIPT1-3.4012.604.2026.1.MK

Interpretacja indywidualna  – stanowisko nieprawidłowe

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od towarów i usług jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualne

17 czerwca 2026 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku od towarów i usług w zakresie prawa do odliczenia VAT z faktur dokumentujących nabycie przez Wnioskodawcę od Usługodawców usług związanych z zabiciem drobiu, jego transportem, utylizacją, załadunkiem paszy i utylizacją oraz wykonaniem dezynfekcji kurników.

Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

Wnioskodawca, mający miejsce zamieszkania na terytorium Polski, zarejestrowany jako czynny podatnik VAT, jest rolnikiem, wykonującym samodzielnie i na własny rachunek, działalność rolniczą w zakresie chowu drobiu rzeźnego, w rozmiarach (tj. ilości kurcząt) skutkujących uznaniem tej działalności za dział specjalny produkcji rolnej w rozumieniu art. 2 ust. 3 i 3a ustawy z dnia 26.07.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592 z późn. zm.). Sprzedaż (dostawa) drobiu rzeźnego przez Wnioskodawcę stanowi czynność podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług (VAT).

W dniu ... r. Powiatowy Lekarz Weterynarii w ... wydał wobec Wnioskodawcy decyzję nr ..., w której potwierdził wystąpienie w prowadzonej przez Wnioskodawcę fermie drobiu ogniska choroby zakaźnej rzekomego pomoru drobiu oraz nakazał Wnioskodawcy m.in. niezwłoczne zabicie wszystkich sztuk drobiu w gospodarstwie, unieszkodliwienie wszystkich sztuk drobiu padłego lub uśmierconego, zniszczenie lub unieszkodliwienie ubocznych produktów pochodzenia zwierzęcego, środków żywienia zwierząt, ściółki, odchodów i innych przedmiotów mogących ulec zakażeniu. Mocą tej decyzji Wnioskodawca został zobowiązany do tego, aby po wykonaniu ww. czynności, kurniki, w których utrzymywano drób, ich otoczenie oraz inne przedmioty mogące ulec zakażeniu, zostały poddane oczyszczeniu i odkażeniu pod nadzorem Powiatowego Lekarza Weterynarii. Wnioskodawca zobowiązany był również do wprowadzenia dodatkowych środków bioasekuracji w formie wskazanej w niniejszej decyzji. Decyzji został nadany rygor natychmiastowej wykonalności. Decyzja została przez Wnioskodawcę wykonana w całości.

Realizację czynności związanych z wykonaniem ww. decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii Wnioskodawca zlecił we własnym imieniu podmiotom zewnętrznym, tj. firmom: ... Spółka Akcyjna (NIP: ...) oraz ... Spółka Komandytowa (NIP: ...) (dalej: Usługodawcy).

Choroba rzekomego pomoru jest chorobą zakaźną podlegającą zwalczaniu z urzędu, wymienioną w załączniku nr 2 „Wykaz chorób zakaźnych zwierząt podlegających obowiązkowi zwalczania” do ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1075 z późn. zm.; dalej: ustawa o ochronie zwierząt).

Na podstawie przepisów art. 49 ustawy o ochronie zwierząt Wnioskodawca wystąpił w dniu 14.01.2026 r. do Powiatowego Lekarza Weterynarii w ... o:

■ przyznanie odszkodowania za zabite pod nadzorem Powiatowego Lekarza Weterynarii w ... wszystkie sztuki drobiu w obrębie gospodarstwa Wnioskodawcy, za padłe sztuki drobiu od momentu zgłoszenia podejrzenia choroby zakaźnej oraz zniszczoną paszę dla drobiu w wysokości średniej sumy szacowania przez powołanych rzeczoznawców oraz Powiatowego Lekarza Weterynarii w ..., oraz

■ zwrot faktycznie poniesionych wydatków związanych z gazowaniem drobiu, jego transportem, utylizacją, wykonaniem dezynfekcji kurników bezpośrednio po zagazowaniu drobiu (dalej: Usługi) do wysokości faktycznie poniesionych wydatków, tj. kwoty netto ... PLN.

Do wniosku Wnioskodawca dołączył faktury wystawione przez Usługodawców potwierdzające nabycie przez Wnioskodawcę ww. Usług, tj.:

■ fakturę nr ... z dnia 19.11.2025 r. oraz fakturę nr ... z dnia 19.11.2025 r. wystawione na Wnioskodawcę przez ... Spółka Akcyjna (NIP: ...), dokumentujące wykonanie usług związanych z utylizacją drobiu na łączną kwotę netto ... PLN netto (... PLN brutto),

■ fakturę nr ... z dnia 28.11.2025 r. wystawioną na Wnioskodawcę przez ... Spółka Komandytowa (NIP: ...), dokumentującą wykonanie usług związanych z uśpieniem drobiu, dezynfekcją, załadunkiem paszy i utylizacją na kwotę ... PLN netto (... PLN brutto).

W związku z tym, iż Wnioskodawca jest czynnym podatnikiem VAT, we wspomnianym wniosku Wnioskodawca wystąpił o zwrot tych wydatków w kwotach netto. Kwota VAT z tych faktur została uregulowana przez Wnioskodawcę z jego własnych środków. Jednocześnie, Wnioskodawca zawnioskował, aby kwota zwrotu wydatków, o której mowa powyżej, tj. kwota netto z wystawionych na Wnioskodawcę faktur, została przelana bezpośrednio na rachunki bankowe wystawców tych faktur, tj. Usługodawców, którym Wnioskodawca zlecił wykonanie ww. Usług związanych z wykonaniem decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii w .... Wnioskodawca powołał się przy tym na zawarte z ww. Usługodawcami oraz Powiatowym Inspektoratem Sanitarnym w ... (reprezentującym Skarb Państwa) umowy trójstronne, które przewidywały przelanie na rzecz Usługodawców wierzytelności należnych Wnioskodawcy od Skarbu Państwa z tytułu ewentualnie przyznanego Wnioskodawcy zwrotu tych kosztów.

Decyzją z dnia 26.01.2026 r. nr ... Powiatowy Lekarz Weterynarii w ..., po rozpoznaniu ww. wniosku Wnioskodawcy, przyznał Wnioskodawcy:

■ odszkodowanie za:

- zabite z nakazu Inspekcji Weterynaryjnej kurczęta,

- padłe w okresie od daty zgłoszenia przez Wnioskodawcę podejrzenia wystąpienia choroby zakaźnej kurczęta,

- zniszczoną z nakazu Inspekcji Weterynaryjnej paszę,

■ kwotę ... PLN tytułem zwrotu poniesionych wydatków związanych z zabiciem drobiu, utylizacją zwłok zwierzęcych i dezynfekcją kurników w wykonaniu nakazów Inspekcji Weterynaryjnej (dalej: Kwota zwrotu).

Kwota zwrotu została przekazana - zgodnie z wnioskiem Wnioskodawcy – bezpośrednio na rachunki bankowe Usługodawców.

Pytanie

Czy Wnioskodawcy przysługuje prawo do odliczenia VAT z faktur dokumentujących nabycie przez Wnioskodawcę od Usługodawców Usług związanych z zabiciem drobiu, jego transportem, utylizacją oraz wykonaniem dezynfekcji kurników?

Pana stanowisko w sprawie

Stanowisko Wnioskodawcy

Zdaniem Wnioskodawcy, przysługuje mu prawo do odliczenia VAT z faktur dokumentujących nabycie przez Wnioskodawcę od Usługodawców Usług związanych z zabiciem drobiu, jego transportem, utylizacją oraz wykonaniem dezynfekcji kurników.

Uzasadnienie stanowiska Wnioskodawcy

Warunki obniżenia kwoty podatku należnego o podatek naliczony – uwagi ogólne

Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego (z pewnymi zastrzeżeniami, które nie mają zastosowania w niniejszej sprawie).

Stosownie do art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy o VAT, kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu:

a) nabycia towarów i usług,

b) dokonania całości lub części zapłaty przed nabyciem towaru lub wykonaniem usługi.

Z powyższego wynika, iż warunkiem odliczenia podatku naliczonego jest:

■ posiadanie statusu podatnika w rozumieniu art. 15 ustawy o VAT przez podmiot roszczący sobie prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o podatek naliczony,

■ istnienie związku pomiędzy dokonywanymi przez tego podatnika zakupami towarów i usług, obciążonymi podatkiem VAT, a wykonywanymi przez podatnika czynnościami opodatkowanymi,

■ posiadanie przez podatnika faktury z wykazanym podatkiem VAT potwierdzającej dokonane zakupy towarów i usług (względnie, potwierdzającej dokonanie całości lub części zapłaty przed nabyciem towaru lub wykonaniem usługi).

Wymienione powyżej warunki odliczenia podatku naliczonego są określane w doktrynie podatkowej mianem przesłanek „pozytywnych” obniżenia kwoty podatku należnego o podatek naliczony. Oprócz tych „pozytywnych” przesłanek, ustawa o VAT wymienia również okoliczności o charakterze negatywnym, tj. związane co do zasady z nierzetelnością bądź wadliwością faktury, których wystąpienie pozbawia podatnika prawa do odliczenia podatku naliczonego wykazanego na tych fakturach.

Obniżenia kwoty podatku należnego o podatek naliczony nie stosuje się również do podatników, którzy nie są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni (art. 88 ust. 4 ustawy o VAT).

Zapytanie będące przedmiotem niniejszego wniosku nie dotyczy sytuacji, w których faktury – ze względu na ich wadliwość lub nierzetelność – nie dają prawa do odliczenia lub zwrotu podatku naliczonego VAT. Stąd, w dalszej części uzasadnienia niniejszego wniosku analizowane będzie spełnienie przez Wnioskodawcę następujących przesłanek odliczenia podatku naliczonego:

■ status Wnioskodawcy jako podatnika VAT w rozumieniu art. 15 ustawy o VAT,

■ rejestracja Wnioskodawcy jako podatnika VAT czynnego,

■ wykorzystywanie usług zakupionych od Usługodawców, przy nabyciu których ponoszony był podatek VAT, do wykonywania przez Wnioskodawcę czynności opodatkowanych VAT.

Analogiczne wymagania względem podatników roszczących sobie prawo do obniżenia podatku należnego VAT o podatek naliczony związany z dokonanym nabyciem towarów i usług wyraził Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z dnia 17.02.2020 r. (sygn. 0111-KDIB3- 3.4012.507.2019.2.MPU). Organ ten stwierdził, że:

■ „aby podmiot mógł skorzystać z prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony związany z dokonanym nabyciem towarów i usług, w pierwszej kolejności winien spełnić przesłanki umożliwiające uznanie go - dla tej czynności - za podatnika podatku od towarów i usług, działającego w ramach prowadzonej działalności gospodarczej”,

■ „z prawa do odliczenia podatku skorzystać mogą wyłącznie podatnicy, którzy są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni”,

■ „ustawodawca stworzył podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno tzw. przesłanek pozytywnych, to jest m.in. tego, że zakupy będą wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy”.

Wnioskodawca jako podatnik VAT

Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o VAT, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych (art. 15 ust. 2 ustawy o VAT).

Jak wyjaśnił Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z dnia 02.11.2018 r. (sygn. 0115-KDIT1-1.4012.639.2018.1.DM): „Definicja działalności gospodarczej - zawarta w ustawie o podatku od towarów i usług - ma charakter uniwersalny, pozwalający na objęcie pojęciem "podatnik" tych wszystkich podmiotów, które prowadzą określoną działalność, występując w profesjonalnym obrocie gospodarczym.” Nie sposób również pominąć, iż w zawartej w art. 15 ust. 2 ustawy o VAT definicji pojęcia „działalność gospodarcza” ustawodawca kładzie szczególny nacisk na zarobkowy charakter podejmowanej aktywności.

Mając na uwadze, iż Wnioskodawca jest rolnikiem, wykonującym samodzielnie i na własny rachunek, działalność rolniczą w zakresie chowu drobiu rzeźnego, należy stwierdzić, że Wnioskodawca jest podatnikiem w rozumieniu art. 15 ustawy o VAT. Tym samym, pierwszy z ww. warunków odliczenia podatku naliczonego jest spełniony.

Rejestracja Wnioskodawcy jako podatnika VAT czynnego

Wnioskodawca jest zarejestrowany jako podatnik VAT czynny, w związku z czym, nie zachodzi przesłanka wyłączająca możliwość odliczenia podatku VAT wynikająca z przytoczonego powyżej art. 88 ust. 4 ustawy o VAT.

Związek wydatku na zakup Usług z czynnościami opodatkowanymi VAT

Podstawowym warunkiem odliczenia podatku VAT jest związek dokonywanych zakupów towarów i usług z wykonywanymi przez podatnika czynnościami opodatkowanymi VAT, przy czym, do odliczenia podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług uprawnia związek bezpośredni lub pośredni tychże towarów i usług z czynnościami opodatkowanymi (przykładowo Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi w interpretacji indywidualnej z dnia 27.02.2013 r., sygn. IPTPP2/443-969/12-6/AW).

Tak skonstruowana zasada wyklucza zatem możliwość obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z usługami i towarami, które nie są w ogóle wykorzystywane do czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystywania do czynności zwolnionych od podatku lub niepodlegających opodatkowaniu VAT (podobnie Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z dnia 21.02.2020 r., sygn. 0111-KDIB3-1.4012.789.2019.2.ASY). Jak bowiem zauważył Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z dnia 25.11.2019 r. (sygn. 0111-KDIB3-2.4012.540.2019.2.SR): „podstawowym warunkiem, którego spełnienie należy analizować w aspekcie prawa do odliczenia podatku VAT jest związek dokonywanych nabyć towarów i usług ze sprzedażą uprawniającą do dokonywania takiego odliczenia, czyli sprzedażą generującą podatek należny.”

Kluczowa w sprawie jest zatem odpowiedź na pytanie czy zakupione przez Wnioskodawcę Usługi wykazują związek (bezpośredni lub pośredni) z czynnościami opodatkowanymi VAT wykonywanymi przez Wnioskodawcę.

W świetle art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług.

Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, przez dostawę towarów należy rozumieć przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel.

Z kolei art. 8 ust. 1 ustawy o VAT definiuje świadczenie usług jako każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 tej ustawy.

Z przytoczonych regulacji wynika, że opodatkowaniu VAT, zgodnie z zasadą powszechności opodatkowania, podlegają wszelkie transakcje, których przedmiotem jest dostawa towarów lub świadczenie usług, pod warunkiem, że czynności te są wykonywane za odpłatnością. Oznacza to, że wymagany dla odliczenia podatku VAT związek wydatków z czynnościami opodatkowanymi istnieje w sytuacji, gdy dokonywane zakupy (w ramach których ponoszony jest ciężar podatku VAT) przyczynią się (w sposób pośredni bądź bezpośredni) do wykonywania przez podatnika czynności polegających na odpłatnej dostawie towarów bądź odpłatnym świadczeniu usług, o ile czynności te nie korzystają ze zwolnienia z VAT.

Z opisanego stanu faktycznego wynika, że poniesione przez Wnioskodawcę wydatki na nabycie Usług zostały mu zwrócone na mocy decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii. W ocenie Wnioskodawcy, okoliczność ta nie może prowadzić do wniosku, że poniesienie analizowanych wydatków pozostawało w bezpośrednim związku z otrzymaniem tego zwrotu ani że wpływa ona na ocenę ich związku z wykonywaniem czynności opodatkowanych.

W szczególności, nie jest prawidłowe utożsamianie następczego zdarzenia w postaci refundacji kosztów z celem poniesienia wydatku. Dla oceny prawa do odliczenia podatku naliczonego kluczowe znaczenie ma bowiem przeznaczenie nabytych towarów i usług w momencie ich nabycia (perspektywa ex ante), a nie późniejszy sposób ich finansowego rozliczenia (ex post).

W momencie wykonywania Usług, gdy powstało zobowiązanie Wnioskodawcy wobec Usługodawców, Wnioskodawca nie posiadał jeszcze prawa do otrzymania zwrotu poniesionych wydatków. Decyzja administracyjna o przyznaniu Kwoty zwrotu została wydana dopiero po wykonaniu Usług, na podstawie złożonego i pozytywnie rozpatrzonego wniosku o refundację.

Tym samym, fakt objęcia określonych wydatków mechanizmem refundacyjnym nie oznacza, że zostały one poniesione w celu uzyskania zwrotu, ani że pomiędzy wydatkiem a refundacją istnieje relacja ekwiwalentna wpływająca na ich kwalifikację na gruncie podatku VAT. Zwrot kosztów stanowi jedynie wtórne zdarzenie o charakterze rozliczeniowym i nie zmienia pierwotnego charakteru wydatku jako związanego z działalnością opodatkowaną Wnioskodawcy

Ocena związku analizowanych wydatków z czynnościami opodatkowanymi VAT nie powinna być również dokonywana przez pryzmat tej decyzji administracyjnej. Podatnicy VAT niejednokrotnie bowiem ponoszą wydatki, do których poniesienia są zobowiązani z mocy prawa lub na podstawie decyzji administracyjnej, a których poniesienie warunkuje możliwość wykonywania czynności opodatkowanych, jak np. wydatki na obowiązkowe badania i pomiary środowiskowe, obowiązkowe przeglądy techniczne urządzeń i instalacji, obowiązkowe szkolenia z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy, obowiązkowe badania lekarskie pracowników, wydatki związane z realizacją obowiązków z zakresu ochrony środowiska, gospodarki odpadami, bezpieczeństwa żywności czy weterynarii. Okoliczność, że obowiązek poniesienia takich wydatków wynika z przepisów prawa lub z decyzji właściwego organu, nie powoduje jednak, że wydatki te tracą związek z prowadzoną działalnością gospodarczą. Przeciwnie, są one uznawane za wydatki poniesione na cele prowadzenia tej działalności właśnie dlatego, że warunkują możliwość jej legalnego wykonywania.

Z ugruntowanego orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: TSUE) oraz sądów administracyjnych wynika, że prawo do odliczenia podatku naliczonego nie jest uzależnione od dobrowolności poniesienia wydatku ani od jego źródła normatywnego, w szczególności od tego, czy wynika on z autonomicznej decyzji podatnika, czy też z obowiązku nałożonego przez organ władzy publicznej. Kluczowe znaczenie ma wyłącznie obiektywny związek nabytych towarów lub usług z działalnością gospodarczą podatnika oraz ich wykorzystanie w ramach tej działalności.

Jak wynika z orzecznictwa TSUE: „Prawo do odliczeń obowiązuje także w przypadku, gdy z powodów od niego niezależnych podatnik nigdy nie wykorzystał nabytych towarów i usług do prowadzenia działalności opodatkowanej” (wyrok TSUE z dnia 15 stycznia 1998 r., C-37/95).

Jednocześnie: „System odliczeń ma na celu całkowite uwolnienie podmiotu gospodarczego od obciążeń z tytułu podatku VAT (...) Wspólny system podatku VAT gwarantuje, iż wszelka działalność gospodarcza, niezależnie od jej celu lub rezultatu, jest opodatkowana w sposób całkowicie neutralny” (wyrok TSUE w sprawie C-37/95).

Powyższe prowadzi do wniosku, że źródło obowiązku poniesienia wydatku (w tym nakaz administracyjny) nie ma znaczenia dla prawa do odliczenia VAT, o ile wydatek pozostaje funkcjonalnie związany z działalnością gospodarczą.

Z perspektywy podatku VAT istotne jest zatem nie to, z jakiego źródła wynika obowiązek poniesienia określonego wydatku, lecz to, czy wydatek ten pozostaje w obiektywnym związku z działalnością gospodarczą podatnika. W przeciwnym razie należałoby przyjąć, że każdy wydatek ponoszony w wykonaniu obowiązku ustawowego lub administracyjnego pozostaje poza zakresem działalności gospodarczej podatnika, co prowadziłoby do oczywiście błędnych wniosków i byłoby sprzeczne z zasadą neutralności VAT.

Odwołując się do dorobku orzeczniczego TSUE WSA w Warszawie w wyroku z dnia 17.07.2019 r. (sygn. III SA/Wa 143/19) podkreślił, że : „Odliczenie podatku naliczonego (…) stanowi podstawową zasadę, na której opiera się wspólny system podatku VAT i co do zasady nie może być ograniczane”.

Podobne stanowisko wyraził WSA we Gdańsku w wyroku z dnia 15.09.2015 r. (sygn. I SA/Gd 545/15) wskazując, że „Fundamentalną cechą podatku od wartości dodanej, wynikającą z postanowień Dyrektywy, jest zasada neutralności podatku dla podatników, która realizowana jest poprzez umożliwienie podatnikowi obniżenia podatku należnego o kwoty podatku zapłaconego przy nabyciu towarów i usług, związanych z jego działalnością gospodarczą. Wszelkie korzystne dla podatnika konsekwencje wynikające z koncepcji neutralności podatku są traktowane w doktrynie wspólnego systemu VAT jako podstawowe prawo podatnika, co zostało potwierdzone w szeregu orzeczeniach Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich”.

Oznacza to, że przepisy ustawy o VAT powinny być interpretowane w sposób zapewniający realizację zasady neutralności podatku od towarów i usług, która stanowi jedną z fundamentalnych zasad systemu VAT, zakładającą brak ekonomicznego obciążenia podatnika podatkiem naliczonym w zakresie, w jakim nabywane towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych..

W kontekście zasady neutralności należy zauważyć, że Wnioskodawca otrzymał zwrot poniesionych wydatków wyłącznie w kwocie netto, co oznacza, że ciężar podatku VAT nie został mu w żaden sposób zrekompensowany. W konsekwencji, brak prawa do odliczenia prowadziłby do faktycznego obciążenia Wnioskodawcy podatkiem VAT, co pozostawałoby w sprzeczności z fundamentalną zasadą neutralności VAT.

Prawo do odliczenia nie może być ograniczane w szczególności z powodu wystąpienia zdarzeń pozostających poza kontrolą podatnika. Pogląd ten wywodzi się ze spraw, które dotyczyły potrącalności podatku naliczonego od zakupów towarów i usług, które nie zostaną wykorzystane do wykonywania czynności opodatkowanych z powodów niezależnych od podatnika.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 czerwca 2004 r. (FSK 87/04) stwierdził, że: „w sytuacji kiedy nabycie towarów i usług zostało poczynione z zamiarem wykorzystania ich do działalności opodatkowanej, ale z powodów pozostających poza kontrolą podatnika nie wykorzystał on nabytych towarów i usług w prowadzeniu tej działalności, prawo podatnika do odliczenia zostaje zachowane”.

W tym samym duchu WSA w Warszawie w wyroku z dnia 02.06.2015 r. (sygn. III SA/Wa 976/15) wskazał, że: „w drodze wyjątku, w określonych okolicznościach, prawo do odliczenia podatku istnieje nawet wtedy, gdy nie można ustalić bezpośredniego związku pomiędzy zakupem a opodatkowaną transakcją, czyli w niektórych sytuacjach prawo do odliczenia może przysługiwać podatnikowi nawet w przypadku braku konkretnej transakcji opodatkowanej, jeżeli zakup związany jest z działalnością podatnika, która, co do zasady, podlega opodatkowaniu (lub daje prawo do odliczenia podatku mimo zwolnienia), a brak związku z konkretną transakcją opodatkowaną wynika z czynników obiektywnych, zwykle niezależnych od podatnika”.

Oznacza to, że czynnik zewnętrzny – w tym decyzja organu administracji – nie może sam w sobie przerywać związku wydatku z działalnością gospodarczą.

Niewątpliwie, poniesienie przez Wnioskodawcę wydatku na nabycie analizowanych Usług nie przyczyniło się bezpośrednio do wygenerowania czynności opodatkowanych VAT. Towary (przede wszystkim drób), które miały ten VAT wygenerować, zostały bowiem zutylizowane. Brak bezpośredniego związku tych wydatków z konkretną transakcją opodatkowaną VAT (tu: sprzedaży drobiu) nie wyłącza jednak prawa do odliczenia, jeżeli wydatek ten pozostaje częścią działalności gospodarczej podatnika.

Jak wskazał WSA we Wrocławiu w orzeczeniu z dnia 28.04.2008 r. (sygn. I SA/Wr 1551/07): „prawo do odliczenia może przysługiwać podatnikowi nawet w przypadku braku konkretnej transakcji opodatkowanej, jeżeli zakup związany jest z działalnością podatnika, która, co do zasady, podlega opodatkowaniu (lub daje prawo do odliczenia podatku mimo zwolnienia), a brak związku z konkretną transakcją opodatkowaną wynika z czynników obiektywnych, zwykle niezależnych od podatnika”.

Ponadto, sąd ten zauważył, że „Państwa Członkowskie nie są upoważnione do ograniczania prawa do odliczenia, nawet w przypadku, gdy towary są wykorzystywane do celów działalności gospodarczej w stopniu bardzo ograniczonym, z wyjątkiem sytuacji, gdy mogą one oprzeć takie ograniczenie na jednej z derogacji przewidzianych w VI Dyrektywie”.

Należy zatem rozważyć:

i)    czy wydatek na zakup Usług był związany z działalnością opodatkowaną Wnioskodawcy oraz

ii)   czy brak związku z konkretną transakcją opodatkowaną (sprzedaży drobiu) wynika z czynników obiektywnych, niezależnych od podatnika. Jeśli oba warunki są spełnione, w świetle przytoczonego stanowiska TSUE oraz sądów administracyjnych, Wnioskodawcy przysługuje prawo do odliczenia VAT od wydatku poniesionego na zakup tych Usług.

Zdaniem Wnioskodawcy, poniesione przez niego wydatki na zakup Usług uśmiercenia drobiu, jego transportu i utylizacji oraz dezynfekcji obiektów hodowlanych, choć zostały poniesione w wykonaniu decyzji organu administracji publicznej, pozostają nierozerwalnie związane z prowadzoną działalnością gospodarczą w zakresie hodowli drobiu.

Ich poniesienie warunkowało możliwość dalszego prowadzenia działalności oraz wynikało bezpośrednio z funkcjonowania gospodarstwa rolnego jako podmiotu gospodarczego. Tym samym, nie można uznać, że wydatki te są „oderwane” od działalności opodatkowanej – przeciwnie, stanowią one jej bezpośrednią konsekwencję operacyjną i regulacyjną.

Mając na uwadze przedstawione orzecznictwo TSUE oraz sądów administracyjnych należy stwierdzić, że:

■ przymusowy charakter wydatku wynikający z decyzji organu administracji publicznej nie wyłącza jego związku z działalnością gospodarczą,

■ brak dobrowolności nie stanowi przesłanki negatywnej dla prawa do odliczenia VAT,

■ kluczowe znaczenie ma wyłącznie obiektywny i funkcjonalny związek wydatku z działalnością opodatkowaną.

Biorąc pod uwagę, że poniesienie przez Wnioskodawcę wydatku na nabycie analizowanych Usług było związane z prowadzoną przez Wnioskodawcę działalnością gospodarczą w zakresie hodowli drobiu oraz służyło jej prowadzeniu, należy stwierdzić, że w sprawie istnieje związek poniesionego wydatku na zakup Usług z czynnościami opodatkowanymi VAT.

Jednocześnie, poniesienie tych wydatków w innym celu niż bezpośrednie generowanie podatku należnego VAT wynikało z obiektywnych okoliczności pozostających poza kontrolą Wnioskodawcy, gdyż został on zobowiązany do ich poniesienia na podstawie decyzji administracyjnej.

Tym samym, ostatnia z wymienionych powyżej przesłanek odliczenia podatku naliczonego, wynikająca z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, również została spełniona.

Brak wpływu zwrotu wydatków na prawo do odliczenia podatku VAT

W ocenie Wnioskodawcy, fakt otrzymania Kwoty zwrotu pozostaje bez wpływu na przysługujące mu prawo do odliczenia podatku naliczonego, o ile spełniona jest podstawowa przesłanka wynikająca z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, tj. związek nabytych towarów i usług z wykonywaniem czynności opodatkowanych.

Powyższe znajduje potwierdzenie zarówno w orzecznictwie sądów administracyjnych, jak i w praktyce interpretacyjnej organów podatkowych, które konsekwentnie wskazują, że dla prawa do odliczenia VAT kluczowe znaczenie ma przeznaczenie nabywanych świadczeń, a nie źródło ich finansowania ani późniejsze zdarzenia o charakterze refundacyjnym.

Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 stycznia 2025 r. (sygn. I FSK 1292/21): „Kluczowe dla odliczenia VAT jest wykorzystywanie towarów i usług do poszczególnych celów, a nie sposób finansowania wydatków na towary i usługi. W u.p.t.u. brak jest uregulowań, które uzależniałyby prawo odliczenia podatku VAT od dokonanych zakupów w zależności od źródła ich finansowania. Również przedsiębiorca pozyskujący dotacje na określone wydatki ma prawo do odliczenia całości podatku VAT, jeżeli wykorzystuje je wyłącznie do czynności opodatkowanych”.

Analogiczne stanowisko wynika z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 8 stycznia 2026 r. (sygn. I SA/Bd 550/25), w którym wskazano, że „dla prawa do odliczenia podatku naliczonego nie ma znaczenia źródło finansowania wydatków, w których zawarty jest ten podatek. Przepisy u.p.t.u. nie ograniczają prawa do odliczenia podatku w przypadku zakupów finansowanych z dotacji. Liczy się jedynie fakt sposobu przeznaczenia towarów i usług obciążonych VAT”.

Powyższą linię potwierdza również orzecznictwo TSUE, przywołane w ww. wyroku WSA, zgodnie z którym krajowe regulacje nie mogą uzależniać prawa do odliczenia VAT od faktu subwencjonowania wydatków ze środków publicznych (wyrok TSUE z dnia 23.04.2009 r. w sprawie C-74/08).

W konsekwencji, należy stwierdzić, że otrzymanie przez Wnioskodawcę zwrotu poniesionych wydatków (tj. Kwoty zwrotu) nie wpływa na zakres przysługującego mu prawa do odliczenia podatku naliczonego.

Podsumowanie

Zdaniem Wnioskodawcy, przysługuje mu prawo do odliczenia VAT z faktur dokumentujących nabycie opisanych w danie faktycznym wniosku Usług związanych z zabiciem drobiu, jego transportem, utylizacją oraz wykonaniem dezynfekcji kurników.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:

Stosownie do treści art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy,

Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, tzn. takich, których następstwem jest określenie podatku należnego. Przedstawiona wyżej zasada wyklucza zatem możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystania do czynności zwolnionych od podatku VAT oraz niepodlegających temu podatkowi.

W każdym przypadku należy dokonać oceny, czy intencją podatnika wykonującego określone czynności, z którymi łączą się skutki podatkowo prawne, było wykonywanie czynności opodatkowanych.

Należy również podkreślić, że ustawodawca przyznał podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego w całości lub w części, pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno przesłanek pozytywnych, wynikających z art. 86 ust. 1 ustawy, oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy. Przepis ten określa listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

W myśl art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy:

Oznacza to, że podatnik nie może skorzystać z prawa do odliczenia w odniesieniu do podatku, który jest należny wyłącznie z tego względu, że został wykazany na fakturze w sytuacji, gdy transakcja nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku.

Z opisu sprawy wynika, że w dniu ... r. Powiatowy Lekarz Weterynarii w ... wydał wobec Wnioskodawcy decyzję nr ..., w której potwierdził wystąpienie w prowadzonej przez Wnioskodawcę fermie drobiu ogniska choroby zakaźnej rzekomego pomoru drobiu oraz nakazał Wnioskodawcy m.in. niezwłoczne zabicie wszystkich sztuk drobiu w gospodarstwie, unieszkodliwienie wszystkich sztuk drobiu padłego lub uśmierconego, zniszczenie lub unieszkodliwienie ubocznych produktów pochodzenia zwierzęcego, środków żywienia zwierząt, ściółki, odchodów i innych przedmiotów mogących ulec zakażeniu. Mocą tej decyzji Wnioskodawca został zobowiązany do tego, aby po wykonaniu ww. czynności, kurniki, w których utrzymywano drób, ich otoczenie oraz inne przedmioty mogące ulec zakażeniu, zostały poddane oczyszczeniu i odkażeniu pod nadzorem Powiatowego Lekarza Weterynarii. Wnioskodawca zobowiązany był również do wprowadzenia dodatkowych środków bioasekuracji w formie wskazanej w niniejszej decyzji. Decyzji został nadany rygor natychmiastowej wykonalności. Decyzja została przez Wnioskodawcę wykonana w całości. Realizację czynności związanych z wykonaniem ww. decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii Wnioskodawca zlecił we własnym imieniu podmiotom zewnętrznym. Na podstawie przepisów art. 49 ustawy o ochronie zwierząt Wnioskodawca wystąpił w dniu 14.01.2026 r. do Powiatowego Lekarza Weterynarii w ... o przyznanie odszkodowania. W związku z tym, iż Wnioskodawca jest czynnym podatnikiem VAT, we wspomnianym wniosku Wnioskodawca wystąpił o zwrot tych wydatków w kwotach netto. Kwota VAT z tych faktur została uregulowana przez Wnioskodawcę z jego własnych środków. Jednocześnie, Wnioskodawca zawnioskował, aby kwota zwrotu wydatków, o której mowa powyżej, tj. kwota netto z wystawionych na Wnioskodawcę faktur, została przelana bezpośrednio na rachunki bankowe wystawców tych faktur, tj. Usługodawców, którym Wnioskodawca zlecił wykonanie ww. Usług związanych z wykonaniem decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii w .... Wnioskodawca powołał się przy tym na zawarte z ww. Usługodawcami oraz Powiatowym Inspektoratem Sanitarnym w ... (reprezentującym Skarb Państwa) umowy trójstronne, które przewidywały przelanie na rzecz Usługodawców wierzytelności należnych Wnioskodawcy od Skarbu Państwa z tytułu ewentualnie przyznanego Wnioskodawcy zwrotu tych kosztów. Decyzją z dnia 26.01.2026 r. nr ... Powiatowy Lekarz Weterynarii w ..., po rozpoznaniu ww. wniosku Wnioskodawcy, przyznał Wnioskodawcy odszkodowanie za zabite z nakazu Inspekcji Weterynaryjnej kurczęta, padłe w okresie od daty zgłoszenia przez Wnioskodawcę podejrzenia wystąpienia choroby zakaźnej kurczęta, zniszczoną z nakazu Inspekcji Weterynaryjnej paszę. Kwota zwrotu została przekazana - zgodnie z wnioskiem Wnioskodawcy – bezpośrednio na rachunki bankowe Usługodawców.

Pana wątpliwości w niniejszej sprawie dotyczą kwestii, czy przysługuje Panu prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego wykazanego na Fakturach otrzymanych od Usługodawców Usług związanych z zabiciem drobiu, jego transportem, utylizacją, załadunkiem paszy i utylizacją oraz wykonaniem dezynfekcji kurników.

Aby ocenić, czy przysługuje Panu prawo do odliczenia podatku VAT w związku z otrzymanymi Fakturami za wykonane usługi unieszkodliwiania odpadów pochodzenia zwierzęcego, należy w pierwszej kolejności przeanalizować, czy przyznany Panu zwrot faktycznie poniesionych wydatków stanowi wynagrodzenie za czynności podlegające opodatkowaniu podatkiem VAT.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy:

W myśl art. 7 ust. 1 ww. ustawy:

Stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy:

Pod pojęciem usługi (świadczenia) należy zatem rozumieć każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś), jak i zaniechanie (nieczynienie, bądź też tolerowanie, znoszenie określonych stanów rzeczy). Przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy mieć na względzie, że ustawa zalicza do grona usług każde świadczenie, które nie jest dostawą towarów w myśl art. 7 ustawy. Każde świadczenie niebędące dostawą towarów polegające na działaniu, zaniechaniu lub tolerowaniu czyjegoś zachowania stanowi zatem co do zasady usługę w rozumieniu ustawy, niemniej jednak muszą być przy tym spełnione następujące warunki:

1)  w następstwie zobowiązania, w wykonaniu którego usługa jest świadczona, nabywca jest bezpośrednim beneficjentem świadczenia;

2)  świadczonej usłudze odpowiada świadczenie wzajemne ze strony nabywcy (wynagrodzenie).

Trzeba podkreślić, że oba ww. warunki muszą być spełnione, aby świadczenie jako usługa podlegało opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Dana czynność podlega opodatkowaniu podatkiem VAT wówczas, gdy istnieje bezpośredni związek pomiędzy świadczoną usługą a otrzymanym świadczeniem wzajemnym, w ten sposób, że zapłacone kwoty stanowią rzeczywiste wynagrodzenie za wyodrębnioną usługę świadczoną w ramach stosunku prawnego lub dochodzi do wymiany świadczeń wzajemnych.

A zatem, aby uznać dane świadczenie za odpłatne musi istnieć stosunek prawny pomiędzy świadczącym usługę a beneficjentem i w zamian za wykonanie usługi powinno zostać wypłacone wynagrodzenie. Musi istnieć bezpośredni związek pomiędzy świadczoną usługą i przekazanym za nią wynagrodzeniem. Oznacza to, że z danego stosunku prawnego, na podstawie którego wykonywana jest usługa, musi wynikać wyraźna, bezpośrednia korzyść na rzecz świadczącego usługę. Tym samym, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług będzie podlegało tylko to świadczenie (usługa), w przypadku którego istnieje konsument, tj. odbiorca świadczenia odnoszący z niego choćby potencjalną korzyść. Dopóki nie istnieje podmiot, który odnosiłby lub powinien odnosić konkretne korzyści o charakterze majątkowym związanym z danym świadczeniem, dopóty świadczenie to nie będzie usługą podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Analizując powyższe przepisy stwierdzić należy, że dostawa towarów lub świadczenie usług podlegać będą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług wyłącznie wówczas, gdy dokonywane będą przez podmiot mający status podatnika, a dodatkowo działającego w takim charakterze w odniesieniu do danej transakcji. Istotnym dla określenia, że w odniesieniu do konkretnej dostawy towarów lub świadczenia usług mamy do czynienia z podatnikiem podatku VAT jest stwierdzenie, że prowadzi on działalność gospodarczą w rozumieniu przepisów ustawy.

Na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy:

W myśl art. 15 ust. 2 ustawy:

Zauważyć trzeba, że stosownie do art. 44 ust. 1 pkt 1-5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczania chorób zakaźnych zwierząt (t. j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1075 ze zm.):

Zgodnie z art. 49 ust. 1 ww. ustawy o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczania chorób zakaźnych zwierząt:

W myśl art. 49 ust. 2 ustawy o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczania chorób zakaźnych zwierząt:

Na mocy art. 49 ust. 3 ustawy o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczania chorób zakaźnych zwierząt:

Stosownie do art. 49 ust. 5 ustawy o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczania chorób zakaźnych zwierząt:

W myśl art. 49 ust. 6 ustawy o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczania chorób zakaźnych zwierząt:

Zgodnie z art. 49 ust. 8 ustawy o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczania chorób zakaźnych zwierząt:

Jak stanowi art. 49 ust. 11 ustawy o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczania chorób zakaźnych zwierząt:

W tym miejscu należy przeanalizować również kwestie związane z odszkodowaniami. Przepisy podatkowe nie definiują pojęcia „odszkodowania”, w związku z tym, należy posiłkować się regulacjami zawartymi w ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z Dz. U. z 2026 r. poz. 795.). I tak, zgodnie z art. 361 § 1 i 2 ustawy Kodeks cywilny:

W myśl art. 363 § 1 i 2 Kodeksu cywilnego:

Według art. 471 Kodeksu cywilnego:

Istotą odszkodowań nie jest zatem płatność za świadczenie, lecz rekompensata za szkodę. W takim przypadku nie mamy do czynienia z transakcją ekwiwalentną – świadczenie w zamian za wynagrodzenie – co oznacza, że otrzymane odszkodowanie nie wiąże się z żadnym świadczeniem ze strony podatnika. Zapłata ta nie jest też związana z zobowiązaniem się otrzymującego daną kwotę do wykonania czynności, powstrzymania się od dokonania czynności lub tolerowania czynności lub sytuacji.

Ustalanie statusu wypłaconego odszkodowania, jako wynagrodzenia za czynności podlegające bądź niepodlegające opodatkowaniu VAT, należy więc oceniać w kontekście związku z konkretnym świadczeniem. Zatem, jeżeli płatność o charakterze odszkodowawczym nie będzie miała bezpośredniego związku z żadną czynnością mającą charakter świadczenia z Pana strony, wówczas kwota otrzymanego odszkodowania nie będzie stanowiła wynagrodzenia za czynności wymienione w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług, tak więc podatek VAT od odszkodowania nie wystąpi.

W tym miejscu trzeba zaznaczyć, że bez znaczenia pozostaje nazwa danej płatności. Istotnym jest natomiast, czy stanowi ona zapłatę za konkretne świadczenie czy też jest odszkodowaniem. Jeżeli płatności o charakterze odszkodowawczym nie będą miały bezpośredniego związku z żadną czynnością mającą charakter świadczenia ze strony podmiotu zobowiązanego, wówczas kwota otrzymanego odszkodowania będzie wynagrodzeniem za czynności wymienione w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, zatem podatek VAT od odszkodowania nie wystąpi.

Biorąc pod uwagę cyt. wyżej przepisy ustawy o podatku od towarów i usług zauważyć należy, że aby dana czynność (dostawa towarów, czy też świadczenie usług) podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług musi istnieć bezpośredni związek o charakterze przyczynowym, pomiędzy świadczoną usługą a otrzymanym świadczeniem wzajemnym, w ten sposób, że zapłacone kwoty stanowią rzeczywiste wynagrodzenie za wyodrębnioną usługę świadczoną w ramach stosunku prawnego. Otrzymana zapłata powinna być zatem konsekwencją wykonania świadczenia. Wynagrodzenie musi być należne za wykonanie tego świadczenia.

Zatem mając na uwadze przedstawiony opis sprawy stwierdzić należy, że otrzymana od Powiatowego Lekarza Weterynarii kwota odszkodowania, wypłacona na podstawie art. 49 ust. 11 ustawy o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, nie jest płatnością za świadczenie usługi na rzecz Powiatowego Lekarza Weterynarii. Między stronami nie miało miejsca przekazanie towarów (w celu dysponowania towarem jak właściciel) za wynagrodzeniem, a więc nie wystąpiła dostawa towarów w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy.

Otrzymany zwrot kosztów nie stanowi również wynagrodzenia za świadczoną usługę, lecz odszkodowanie, które jest efektem strat powstałych w związku z decyzją Powiatowego Lekarza Weterynarii. Wobec powyższego, nie jest spełniona przesłanka istnienia związku pomiędzy wypłaconym odszkodowaniem a otrzymaniem świadczenia wzajemnego.

Zatem, przyznana Panu kwota odszkodowania wynikająca z Faktur wystawionych przez Usługodawców, nie stanowi wynagrodzenia za czynności podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług wymienione w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy.

Przechodząc do kwestii prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego z Faktur za wykonane usługi unieszkodliwiania odpadów pochodzenia zwierzęcego, w związku z którymi przysługuje odszkodowanie należy zauważyć, że podatnik nie może skorzystać z prawa do odliczenia w odniesieniu do podatku, który jest należny wyłącznie z tego względu, że został wykazany na fakturze w sytuacji, gdy transakcja nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku.

Zatem, dla realizacji prawa do odliczenia podatku naliczonego niezbędne jest istnienie związku pomiędzy dokonywanymi zakupami towarów i usług a prowadzoną działalnością opodatkowaną generującą podatek należny.

Przepisy ustawy o podatku od towarów i usług nie precyzują, jaki związek musi istnieć pomiędzy zakupami a sprzedażą, żeby podatnik mógł skorzystać z prawa do odliczenia. Związek ten może być bezpośredni (wydatek na nabycie towaru, który następnie zostanie przez podatnika sprzedany), bądź pośredni. O związku bezpośrednim dokonywanych zakupów z działalnością podatnika można mówić wówczas, gdy nabywane towary służą np. dalszej odsprzedaży (towary handlowe) lub też nabywane towary i usługi są niezbędne do wytworzenia towarów lub usług będących przedmiotem dostawy. Bezpośrednio wiążą się więc z czynnościami opodatkowanymi wykonywanymi przez podatnika. Natomiast pośredni związek nabywanych towarów i usług z działalnością przedsiębiorcy występuje wówczas, gdy ponoszone wydatki wiążą się z całokształtem funkcjonowania przedsiębiorstwa – mają pośredni związek z działalnością gospodarczą, a tym samym z osiąganym przez podatnika obrotem opodatkowanym. Aby jednak można było wskazać, że określone zakupy mają chociażby pośredni związek z działalnością podmiotu, istnieć musi związek przyczynowo skutkowy pomiędzy dokonanymi zakupami towarów i usług, a powstaniem obrotu. O pośrednim związku dokonanych zakupów z działalnością podatnika można mówić wówczas, gdy zakup towarów i usług nie przyczynia się bezpośrednio do uzyskania obrotu przez podatnika, np. poprzez ich odsprzedaż, lecz poprzez wpływ na ogólne funkcjonowanie przedsiębiorstwa jako całości, przyczynia się do generowania przez podmiot obrotu.

Powyższe regulacje oznaczają, że aby stwierdzić, czy podatnikowi podatku od towarów i usług przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, należy zbadać wyłącznie związek ponoszonych wydatków z wykonywanymi przez podatnika czynnościami opodatkowanymi, przy czym związek ten musi mieć charakter niewątpliwy, lecz niekoniecznie bezpośredni. Podatnik musi wykazać związek zakupów z wykonanymi czynnościami opodatkowanymi, tzn. których następstwem jest określenie podatku należnego (powstanie zobowiązania podatkowego).

Istnienie związku między nabywanymi towarami i usługami a transakcjami opodatkowanymi podatnika jest traktowane jako niezbędny wymóg powstania prawa do odliczenia podatku również w Dyrektywie 2006/112/WE Rady z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (t. j. Dz. Urz. UE L 347 z 11 grudnia 2006 r. str. 1 ze zm.). Stanowisko powyższe znajduje również potwierdzenie w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

Zasada neutralności podatku VAT, a także kwestia pośredniego związku pomiędzy podatkiem naliczonym VAT a czynnościami opodatkowanymi jako warunku wystarczającego do zachowania prawa do odliczenia VAT były przedmiotem licznych orzeczeń TSUE m.in.: wyrok z 15 stycznia 1998 r. w sprawie C-37/95 (Państwo Belgijskie v. Ghent Coal Terminal NV), wyrok z 22 lutego 2001 r. w sprawie C-408/96 (Abbey National plc v. Commissioners of Customs & Excisie), wyrok z 26 maja 2005 r. w sprawie C-465/03 (Kretztechnik AG v. Finanzamt Linz), wyrok z 27 września 2001 r. w sprawie C-16/00 (CIBO Particiations SA v. Directeur region al des impots du Nord-Pas-de-Calats). TSUE podkreślał, że co do zasady, prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego przysługuje podatnikom wówczas, gdy istnieje bezpośredni związek poniesionych wydatków ze sprzedażą opodatkowaną. Jednakże, brak bezpośredniego związku z konkretną czynnością podlegającą opodatkowaniu nie wyklucza prawa do odliczenia podatku VAT w przypadku tzw. kosztów ogólnych działania podatnika, o ile koszty te mogą być przypisane do działalności podatnika podlegającej opodatkowaniu VAT.

W orzeczeniu z 27 września 2001 r. w sprawie CIBO Participations SA (C-16/00) Trybunał doszedł do wniosku, że aby możliwe było odliczenie VAT naliczonego, musi istnieć bezpośredni związek pomiędzy wydatkiem a sprzedażą opodatkowaną VAT, co oznacza, że wydatek musi stanowić element kosztowy sprzedaży opodatkowanej. Niemniej TSUE stwierdził, że wydatki na doradztwo związane z procesem przejmowania spółek zależnych przez CIBO stanowią koszty ogólne, mające związek z działalnością opodatkowaną tej spółki.

W świetle przedstawionych okoliczności sprawy i przywołanych przepisów prawa należy stwierdzić, że w tej konkretnej sytuacji nie zachodzi związek pomiędzy nabyciem przez Pana usług unieszkodliwiania odpadów pochodzenia zwierzęcego, tj. zabiciem drobiu, utylizacją zwłok zwierzęcych, załadunkiem paszy i utylizacją oraz dezynfekcją kurników, a prowadzoną przez Pana działalnością gospodarczą w zakresie hodowli drobiu. We wniosku wskazał Pan, że wydatki poniesione zostały w związku z nakazem Powiatowego Lekarza Weterynarii. Ponadto, jak wykazano wyżej, przyznana kwota odszkodowania nie stanowi wynagrodzenia za świadczenie usług podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Zatem, kwoty wykazane na Fakturach otrzymanych od Usługodawców nie mają związku z wykonywanymi przez Pana czynnościami podlegającymi opodatkowaniu podatkiem VAT.

W konsekwencji, nie ma Pan możliwości obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wykazanego na fakturach od Usługodawców Usług związanych z zabiciem drobiu, jego transportem, utylizacją oraz wykonaniem dezynfekcji kurników, gdyż nie został spełniony jeden z warunków określonych w art. 86 ust. 1 ustawy, jakim jest związek nabywanych towarów i usług z wykonywaniem czynności opodatkowanych.

Zatem Pana stanowisko jest nieprawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Zgodnie z art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ jest ściśle związany przedstawionym we wniosku opisem stanu faktycznego. Ponosi Pan ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem stanu faktycznego podanym przez Pana w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, wydana interpretacja traci swoją aktualność.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

•      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pan do interpretacji.

•      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

•      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.