0113-KDIPT1-3.4012.334.2026.2.ALN
Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o część kwoty podatku naliczonego wynikającego z faktur dokumentujących zakup lokalu mieszkalnego, w proporcji odpowiadającej części powierzchni tego lokalu wykorzystywanej do prowadzonej działalności gospodarczej opodatkowanej VAT poprzez dokonanie korekty deklaracji na podstawie art. 86 ust. 13 ustawy.
Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe
Szanowny Panie,
stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
30 marca 2026 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o część kwoty podatku naliczonego wynikającego z faktur dokumentujących zakup lokalu mieszkalnego, w proporcji odpowiadającej części powierzchni tego lokalu wykorzystywanej do prowadzonej działalności gospodarczej opodatkowanej VAT poprzez dokonanie korekty deklaracji na podstawie art. 86 ust. 13 ustawy. Wniosek uzupełnił Pan pismem z 18 maja 2026 r. (data wpływu 19 maja 2026 r.). Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego ostatecznie przedstawione w uzupełnieniu wniosku
Wnioskodawca jest osobą fizyczną prowadzącą jednoosobową działalność gospodarczą nieprzerwanie od dnia 2 lutego 2023 r. i pozostaje czynnym podatnikiem VAT. Działalność polega na świadczeniu usług programistycznych/informatycznych na rzecz przedsiębiorców (B2B), opodatkowanych VAT 23%. Wnioskodawca nie wykonuje czynności zwolnionych od VAT. W 2025 r. Wnioskodawca nabył od dewelopera (…) wraz z prawem do wyłącznego korzystania z miejsc postojowych MP9, MP10 oraz komórki lokatorskiej KL63. Łączna wartość brutto: …. zł (… zł netto, VAT … zł, stawka 8%). Przeniesienie własności i wydanie lokalu nastąpiły na podstawie aktu notarialnego Rep. A Nr 1 z dnia 25 sierpnia 2025 r. Zakup udokumentowano trzema fakturami: (...). Faktury obejmują jedną zbiorczą pozycję dotyczącą lokalu wraz z MP i KL – bez wyodrębnienia osobnych cen na fakturach. Faktury wystawiono na (…). Na fakturach nie wskazano NIP Wnioskodawcy (…), pomimo że Wnioskodawca w dacie wystawienia faktur był i pozostaje czynnym podatnikiem VAT.
W akcie notarialnym cena za poszczególne składniki transakcji została wyszczególniona:
· wartość lokalu mieszkalnego wraz z prawem do balkonu – (…) zł;
· MP9 – (…) zł;
· MP10 – (…) zł;
· KL63 – (…) zł.
Wartość samego lokalu (… zł brutto) stanowi obiektywną podstawę do określenia podatku naliczonego przypadającego na lokal mieszkalny. W akcie notarialnym Wnioskodawca został wskazany jako osoba fizyczna z PESEL, a nie jako przedsiębiorca z NIP. Brak NIP-u na fakturach i status osoby fizycznej w akcie wynikają z braku wiedzy proceduralnej Wnioskodawcy w momencie nabycia – Wnioskodawca działał w przekonaniu, że formalne kwestie odliczenia VAT można uregulować później, w drodze korekty deklaracji. Okoliczności te nie odzwierciedlają faktycznego sposobu zaplanowanego wykorzystania nieruchomości.
Powierzchnia lokalu wynosi 55,64 m². Lokal składa się z trzech pokoi, kuchni, łazienki i przedpokoju. Jeden pokój o powierzchni 9,53 m² (17,13% powierzchni lokalu) został przez Wnioskodawcę wyodrębniony i przeznaczony wyłącznie na biuro – stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej opodatkowanej VAT. Pokój jest funkcjonalnie wyodrębniony, wyposażony wyłącznie w sprzęt służący działalności (biurko, fotel, komputer, monitory) i nie służy celom prywatnym. Pozostała powierzchnia jest wykorzystywana wyłącznie do celów mieszkaniowych.
Zamiar wykorzystania jednego pokoju na cele działalności opodatkowanej VAT, przy jednoczesnym wykorzystywaniu pozostałej części lokalu na cele mieszkaniowe, istniał u Wnioskodawcy od momentu nabycia lokalu. Wynika to z obiektywnych okoliczności: Wnioskodawca od ponad dwóch lat przed nabyciem prowadził działalność jako czynny podatnik VAT; charakter działalności (IT) wymaga stałego stanowiska pracy biurowej; przed nabyciem Wnioskodawca nie dysponował stałym miejscem prowadzenia działalności; układ lokalu obiektywnie umożliwiał wyodrębnienie pomieszczenia biurowego.
Miejsca postojowe MP9, MP10 oraz komórka lokatorska KL63 są wykorzystywane wyłącznie do celów prywatnych i nie są przedmiotem niniejszego wniosku.
Wniosek dotyczy wyłącznie prawa do odliczenia VAT z faktur dokumentujących zakup lokalu mieszkalnego, w części wykorzystywanej do działalności gospodarczej opodatkowanej VAT. W CEIDG w dniu 15 marca 2026 r. dokonano aktualizacji wpisu polegającej na uwidocznieniu adresu lokalu jako stałego miejsca prowadzenia działalności. Aktualizacja nastąpiła po wyposażeniu pokoju w sprzęt biurowy i rozpoczęciu rutynowego wykorzystywania go w działalności. Ma ona charakter wyłącznie ewidencyjny i nie stanowi zmiany przeznaczenia lokalu w sensie materialnoprawnym. W ocenie Wnioskodawcy nie doszło do zmiany przeznaczenia w rozumieniu art. 91 ust. 7 ustawy o VAT – zamiar mieszanego wykorzystania istniał od momentu nabycia. Część lokalu wykorzystywana do działalności (pokój 9,53 m²) jest i będzie wykorzystywana wyłącznie do czynności opodatkowanych VAT (usługi IT, stawka 23%). Wnioskodawca nie wykorzystuje lokalu do czynności zwolnionych. MP9, MP10 i KL63 – jako wykorzystywane wyłącznie prywatnie – nie służą żadnym czynnościom w ramach działalności. Wnioskodawca nie odliczył VAT z ww. faktur w pierwotnych deklaracjach za 2025 r. Wnioskodawca rozważa dokonanie korekty deklaracji VAT za odpowiednie okresy rozliczeniowe 2025 r. i jednorazowe odliczenie części VAT naliczonego, w proporcji odpowiadającej części powierzchni lokalu wykorzystywanej do działalności opodatkowanej VAT.
Pytanie przedstawione w uzupełnieniu wniosku
Czy w przedstawionym stanie faktycznym i zdarzeniu przyszłym Wnioskodawca ma prawo, na podstawie art. 86 ust. 1, art. 86 ust. 7b, art. 86 ust. 10, art. 86 ust. 10b oraz art. 86 ust. 13 ustawy o podatku od towarów i usług, do dokonania korekty deklaracji VAT za 2025 r. i jednorazowego obniżenia kwoty podatku należnego o część podatku naliczonego wynikającego z faktur dokumentujących zakup lokalu mieszkalnego nr 1, w proporcji odpowiadającej części powierzchni tego lokalu wykorzystywanej do prowadzonej działalności gospodarczej opodatkowanej VAT?
Pana stanowisko w sprawie ostatecznie przedstawione w uzupełnieniu wniosku
W ocenie Wnioskodawcy odpowiedź na zadane pytanie jest twierdząca – Wnioskodawcy przysługuje prawo do dokonania korekty deklaracji VAT za 2025 r. i jednorazowego odliczenia części podatku naliczonego wynikającego z faktur dokumentujących zakup lokalu mieszkalnego nr 1, w proporcji odpowiadającej części powierzchni tego lokalu wykorzystywanej do prowadzonej działalności gospodarczej opodatkowanej VAT. Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia w zakresie, w jakim towary są wykorzystywane do czynności opodatkowanych. W systemie VAT obowiązuje zasada niezwłocznego odliczenia – o prawie do odliczenia decyduje intencja podatnika w momencie nabycia, a nie ostateczny rezultat wykorzystania. Potwierdza to utrwalone orzecznictwo TSUE (m.in. C-97/90 Lennartz, C-110/94 INZO, C-37/95 Ghent Coal Terminal, C-140/17 Gmina), w którym wskazano, że brak ujawnienia statusu podatnika VAT na etapie nabycia nie pozbawia prawa do późniejszej korekty odliczenia, jeśli obiektywne okoliczności potwierdzają, że nabycie służyło działalności gospodarczej. W ocenie Wnioskodawcy zastosowanie znajduje art. 86 ust. 7b ustawy o VAT – w przypadku nieruchomości wykorzystywanej zarówno do działalności, jak i do celów osobistych, kwotę podatku naliczonego oblicza się według udziału procentowego wykorzystania nieruchomości w działalności gospodarczej. Wykorzystanie mieszane lokalu istniało od momentu nabycia, a wydzielenie części służącej działalności (wyodrębniony pokój biurowy) jest obiektywne i jednoznaczne – proporcja ustalana jest metodą powierzchniową, powszechnie akceptowaną w praktyce. Zdaniem Wnioskodawcy nie znajduje zastosowania art. 91 ust. 7 i 7a ustawy o VAT, regulujący korektę wieloletnią w razie zmiany przeznaczenia. Zamiar mieszanego wykorzystania lokalu istniał od momentu nabycia i pozostaje niezmienny. Aktualizacja CEIDG z 15 marca 2026 r. ma charakter wyłącznie ewidencyjny i nie stanowi zmiany przeznaczenia w sensie materialnoprawnym. Ewentualne przyszłe zmiany proporcji podlegałyby korekcie w trybie art. 90a ustawy o VAT (120 miesięcy), nie art. 91. Prawo do odliczenia powstało w okresach rozliczeniowych 2025 r., w których Wnioskodawca otrzymał faktury (art. 86 ust. 10 w zw. z ust. 10b pkt 1 ustawy o VAT). Skoro nie zostało zrealizowane w pierwotnych deklaracjach, na podstawie art. 86 ust. 13 ustawy o VAT Wnioskodawcy przysługuje prawo do realizacji odliczenia przez korektę deklaracji za okres, w którym powstało prawo, w terminie 5 lat od początku roku, w którym to prawo powstało. W ocenie Wnioskodawcy okoliczność, że na fakturach nie został wskazany jego NIP, nie podważa prawa do odliczenia. Wnioskodawca w dacie wystawienia faktur był i pozostaje czynnym podatnikiem VAT (status od 2 lutego 2023 r.) – jest to obiektywna, weryfikowalna okoliczność. Materialne prawo do odliczenia wynika z rzeczywistego wykorzystania nabytego towaru do czynności opodatkowanych, a nie z formalnej zgodności faktury. Potwierdził to TSUE w wyroku C-516/14 Barlis 06, wskazując, że organy nie mogą odmawiać prawa do odliczenia jedynie z powodu wadliwości formalnych faktury, jeśli posiadają informacje niezbędne do weryfikacji przesłanek materialnych. Wnioskodawca ma ponadto możliwość uzupełnienia danych poprzez faktury korygujące. Mając na uwadze powyższe – zasadę niezwłocznego odliczenia, istnienie zamiaru mieszanego wykorzystania od momentu nabycia, podstawę z art. 86 ust. 7b, brak zmiany przeznaczenia oraz prymat przesłanek materialnych nad formalnymi – Wnioskodawcy przysługuje prawo do dokonania korekty deklaracji VAT za 2025 r. i jednorazowego odliczenia części podatku naliczonego w proporcji odpowiadającej powierzchni lokalu wykorzystywanej do działalności gospodarczej opodatkowanej VAT.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:
W zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.
W myśl art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy:
Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu:
a) nabycia towarów i usług,
b) dokonania całości lub części zapłaty przed nabyciem towaru lub wykonaniem usługi.
Z powołanych przepisów wynika, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, tzn. takich, których następstwem jest określenie podatku należnego.
Odliczyć zatem można w całości podatek naliczony, który jest związany z transakcjami opodatkowanymi podatnika. Wskazana zasada wyłącza tym samym możliwość dokonywania odliczeń podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są w ogóle wykorzystywane do czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystywania do czynności zwolnionych od podatku lub niepodlegających opodatkowaniu. Jednocześnie z zasady tej wynika, że odliczenie podatku naliczonego może być częściowe, tzn. w tej części, w jakiej dane towary lub usługi, z którymi związany jest podatek naliczony są wykorzystywane do realizacji czynności opodatkowanych, z pominięciem tej części podatku od tych towarów i usług, w jakiej towary te (usługi) są wykorzystywane do wykonywania czynności nieopodatkowanych.
Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, podatnik może zrealizować w terminach określonych w art. 86 ust. 10-13 ustawy.
Zgodnie z art. 86 ust. 10 ustawy:
Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego powstaje w rozliczeniu za okres, w którym w odniesieniu do nabytych lub importowanych przez podatnika towarów i usług powstał obowiązek podatkowy.
Przy czym, co również istotne, zgodnie z art. 86 ust. 10b pkt 1 ustawy:
Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w przypadkach, o których mowa w ust. 2 pkt 1 oraz pkt 2 lit. a - powstaje nie wcześniej niż w rozliczeniu za okres, w którym podatnik otrzymał fakturę lub dokument celny.
Zgodnie z art. 86 ust. 11 ustawy:
Jeżeli podatnik nie dokonał obniżenia kwoty podatku należnego w terminach określonych w ust. 10, 10d i 10e, może obniżyć kwotę podatku należnego w deklaracji podatkowej za jeden z trzech następnych okresów rozliczeniowych, a w przypadku podatnika, o którym mowa w art. 99 ust. 2 i 3, w deklaracji podatkowej za jeden z dwóch następnych okresów rozliczeniowych.
Stosownie do treści art. 86 ust. 13 ustawy:
Jeżeli podatnik nie dokonał obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w terminach, o których mowa w ust. 10, 10d, 10e i 11, może on obniżyć kwotę podatku należnego przez dokonanie korekty deklaracji podatkowej:
1) za okres, w którym powstało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, albo
2) za jeden z trzech następnych okresów rozliczeniowych, a w przypadku podatnika, o którym mowa w art. 99 ust. 2 i 3, za jeden z dwóch następnych okresów rozliczeniowych, po okresie rozliczeniowym, w którym powstało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego
- nie później jednak niż w ciągu 5 lat, licząc od początku roku, w którym powstało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego.
Zatem, prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktur dokumentujących zakupy związane z prowadzoną przez podatnika działalnością gospodarczą wynika z samej konstrukcji podatku od towarów i usług i zapewnia neutralność tego podatku dla czynnych podatników VAT. W stosunku do faktur lub dokumentów celnych podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia podatku w rozliczeniu za okres, w którym w odniesieniu do nabytych lub importowanych przez podatnika towarów i usług powstał obowiązek podatkowy po otrzymaniu faktury lub dokumentu celnego, będącego podstawą odliczenia lub za jeden z dwóch następnych okresów rozliczeniowych.
Ustawodawca zapewnił podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego w całości lub w części, pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno przesłanek pozytywnych, wynikających z art. 86 ust. 1 ustawy oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy. Przepis ten określa listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
Zgodnie z art. 88 ust. 3a ustawy:
Nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku gdy:
1)sprzedaż została udokumentowana fakturami lub fakturami korygującymi:
a) wystawionymi przez podmiot nieistniejący,
b) (uchylona)
2) transakcja udokumentowana fakturą nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku;
3) (uchylony)
4) wystawione faktury, faktury korygujące lub dokumenty celne:
a) stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane - w części dotyczącej tych czynności,
b) podają kwoty niezgodne z rzeczywistością - w części dotyczącej tych pozycji, dla których podane zostały kwoty niezgodne z rzeczywistością,
c) potwierdzają czynności, do których mają zastosowanie przepisy art. 58 i 83 Kodeksu cywilnego – w części dotyczącej tych czynności;
5) faktury, faktury korygujące wystawione przez nabywcę zgodnie z odrębnymi przepisami nie zostały zaakceptowane przez sprzedającego;
6) (uchylony)
7) wystawiono faktury, w których została wykazana kwota podatku w stosunku do czynności opodatkowanych, dla których nie wykazuje się kwoty podatku na fakturze - w części dotyczącej tych czynności.
Stosownie do art. 88 ust. 4 ustawy:
Obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się również do podatników, którzy nie są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni zgodnie z art. 96, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 86 ust. 2 pkt 7.
Z powyższego przepisu wynika, że odliczenia podatku naliczonego może dokonać zarejestrowany, czynny podatnik podatku od towarów i usług.
Na zakres prawa do odliczenia w sposób bezpośredni wpływa status danego podmiotu jako podatnika podatku od towarów i usług wykonującego czynności opodatkowane. Tylko podatnik w rozumieniu art. 15 ustawy, ma prawo do odliczenia podatku naliczonego. Co do zasady status podatnika związany jest z prowadzeniem przez dany podmiot działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy.
Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy:
Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Stosownie do art. 15 ust. 2 ustawy:
Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Prawo do odliczenia podatku naliczonego, jako integralna część systemu VAT, w zasadzie nie może być ograniczane ani pod względem czasu, ani też pod względem zakresu przedmiotowego. Nie jest to bowiem wyjątkowy przywilej podatnika, lecz jego fundamentalne prawo. Możliwość wykonania tego prawa powinna być zapewniona niezwłocznie i względem wszystkich kwot podatku, które zostały pobrane (naliczone) od transakcji związanych z zakupami.
W analizowanej sprawie przywołać należy również art. 86 ust. 7b ustawy, zgodnie z którym:
W przypadku nakładów ponoszonych na nabycie, w tym na nabycie praw wieczystego użytkowania gruntów, oraz wytworzenie nieruchomości, stanowiącej majątek przedsiębiorstwa danego podatnika, wykorzystywanej zarówno do celów wykonywanej przez tego podatnika działalności gospodarczej, jak i do celów osobistych, o których mowa w art. 8 ust. 2, gdy przypisanie tych nakładów w całości do działalności gospodarczej podatnika nie jest możliwe, kwotę podatku naliczonego oblicza się według udziału procentowego, w jakim dana nieruchomość jest wykorzystywana do celów działalności gospodarczej.
Przywołany wyżej przepis art. 86 ust. 7b ustawy wprowadza szczególny tryb odliczeń podatku naliczonego w przypadku nieruchomości, nakładając na podatnika obowiązek określenia wysokości udziału procentowego, w jakim dana nieruchomość jest wykorzystana do celów prowadzonej przez podatnika działalności gospodarczej i ma on prawo do odliczenia podatku naliczonego od wydatków inwestycyjnych dotyczących tej nieruchomości, zgodnie z tym udziałem. Unormowanie to ma charakter doprecyzowujący ogólną zasadę w zakresie prawa do odliczenia podatku VAT wyrażoną w cytowanym art. 86 ust. 1 ustawy.
Regulacja ta dotyczy sposobu obliczania podatku naliczonego od nabycia bądź wytworzenia nieruchomości (w tym nakładów ponoszonych na ulepszenia nieruchomości) w sytuacji, w której dana nieruchomość ma być używana zarówno na cele działalności gospodarczej, jak i na cele osobiste oraz ma zastosowanie wówczas, gdy nieruchomość (której dotyczy podatek naliczony) nie jest wykorzystywana wyłącznie na cele działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy. Obejmuje ona sytuacje, w których nieruchomość ma przeznaczenie mieszane, to znaczy jest wykorzystywana zarówno na cele związane z tą działalnością, jak i na cele osobiste. Przepis ten zobowiązuje zatem podatników do wyodrębnienia części podatku naliczonego związanego z czynnościami niepodlegającymi ustawie o podatku od towarów i usług (cele osobiste), który w myśl art. 86 ust. 1 ustawy nie podlega odliczeniu.
W świetle powołanych powyżej przepisów prawa należy ponownie podkreślić, że z prawa do odliczenia podatku skorzystać mogą wyłącznie podatnicy, którzy są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni. Ponadto podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony jedynie w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. Aby zatem podatnik miał prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z wystawionych faktur, zakupy dokumentowane tymi fakturami muszą być związane (w sposób bezsporny) z czynnościami opodatkowanymi wykonywanymi przez podatnika.
Przepisy ustawy o podatku od towarów i usług nie precyzują, jaki związek musi istnieć pomiędzy zakupami a sprzedażą, żeby podatnik mógł skorzystać z prawa do odliczenia. Związek ten może być bezpośredni (wydatek na nabycie towaru, który następnie zostanie przez podatnika sprzedany), bądź pośredni. Niezależnie od tego, czy dokonany zakup stanowi kompletny i zdatny do użytkowania towar czy środek trwały, czy też dokonywane są dopiero nakłady (inwestycja w toku) - podatnikowi, co do zasady, przysługuje prawo do odliczenia podatku, jeśli zakup dokonywany jest w związku z obecnie prowadzoną lub planowaną działalnością opodatkowaną, generującą podatek należny.
O bezpośrednim związku dokonywanych zakupów z działalnością gospodarczą można mówić wówczas, gdy nabywane towary służą np. dalszej odsprzedaży – towary handlowe lub też nabywane towary i usługi są niezbędne do wytworzenia towarów lub usług, będących przedmiotem dostawy; bezpośrednio więc wiążą się z czynnościami opodatkowanymi wykonywanymi przez podatnika.
Natomiast o związku pośrednim można mówić wówczas, gdy ponoszone wydatki wiążą się z całokształtem funkcjonowania przedsiębiorstwa. Mają pośredni związek z działalnością gospodarczą, a tym samym z osiąganymi przez podatnika przychodami. Aby jednak można było wskazać, że określone zakupy mają chociażby pośredni związek z działalnością, istnieć musi związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy dokonanymi zakupami towarów i usług, a powstaniem obrotu. O pośrednim związku dokonanych zakupów z działalnością podatnika można mówić wówczas, gdy zakup towarów i usług nie przyczynia się bezpośrednio do uzyskania przychodu przez podatnika, np. poprzez ich odsprzedaż, lecz poprzez wpływ na ogólne funkcjonowanie przedsiębiorstwa jako całości, przyczynia się do generowania przez dany podmiot obrotów.
Ustawa o podatku od towarów i usług ustanawia zasadę tzw. niezwłocznego odliczenia podatku naliczonego. Zasada ta wyraża się tym, że podatnik, aby skorzystać z prawa do odliczenia podatku naliczonego nie musi czekać aż nabyty towar lub usługa zostaną odsprzedane lub efektywnie wykorzystane na potrzeby działalności opodatkowanej. Istotna jest intencja nabycia - jeśli dany towar (usługa) ma służyć wykonywaniu czynności opodatkowanych wówczas, po spełnieniu wymienionych w art. 86 ustawy wymogów formalnych, odliczenie jest prawnie dozwolone, oczywiście jeżeli nie wyłączają go inne przepisy ustawy lub aktów wykonawczych.
Wystarczającym zatem jest, że z okoliczności towarzyszących nabyciu towaru lub usługi, przy uwzględnieniu rodzaju wykonywanej/planowanej przez podatnika działalności gospodarczej wynikało, że zakup ten dokonany został w celu jego wykorzystania w ramach działalności opodatkowanej. Ta warunkowość realizacji określonego w art. 86 ust. 1 ustawy prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony powoduje, że nieziszczenie się warunku pozytywnego, jakim jest wykorzystanie towaru lub usługi do realizacji czynności opodatkowanej podatnika, np. gdy okaże się, że zmieniono przeznaczenie towaru (usługi) i został on ostatecznie wykorzystany do czynności zwolnionych od VAT lub niepodlegających VAT - spowoduje konieczność weryfikacji uprzedniego odliczenia podatku naliczonego.
W przypadku nabycia towarów i usług wykorzystywanych do działalności gospodarczej oraz do celów prywatnych, w odniesieniu do których już w chwili zakupu wiadomo o „mieszanym” przeznaczeniu odliczenie podatku jest możliwe wyłącznie w takiej części, w jakiej nabycie to jest/będzie związane z wykonywaniem czynności opodatkowanych.
W świetle powyższego, w przypadku ponoszenia przez podatnika wydatków na nabycie oraz wytworzenie nieruchomości, która została włączona do majątku jego przedsiębiorstwa oraz jest wykorzystywana zarówno do celów wykonywanej przez tego podatnika działalności gospodarczej, jak i celów osobistych (prywatnych) a przypisanie tych wydatków w całości do działalności gospodarczej nie jest możliwe, kwotę podatku naliczonego oblicza się według udziału procentowego, w jakim dana nieruchomość jest wykorzystywana do celów działalności gospodarczej.
Z opisu sprawy wynika, że prowadzi Pan jednoosobową działalność gospodarczą nieprzerwanie od 2 lutego 2023 r. i pozostaje czynnym podatnikiem VAT. Pana działalność polega na świadczeniu usług programistycznych/informatycznych na rzecz przedsiębiorców (B2B), opodatkowanych VAT 23%. Nie wykonuje Pan czynności zwolnionych od VAT. W 2025 r. nabył Pan od dewelopera lokal mieszkalny wraz z prawem do wyłącznego korzystania z miejsc postojowych MP9, MP10 oraz komórki lokatorskiej KL63. Przeniesienie własności i wydanie lokalu nastąpiło na podstawie aktu notarialnego z 25 sierpnia 2025 r. Zakup udokumentowano trzema fakturami: (...). Faktury obejmują jedną zbiorczą pozycję dotyczącą lokalu wraz z MP i KL – bez wyodrębnienia osobnych cen na fakturach. Faktury wystawiono na Pana. Na fakturach nie wskazano Pana NIP, pomimo że w dacie wystawienia faktur był Pan i pozostaje Pan czynnym podatnikiem VAT.
W akcie notarialnym cena za poszczególne składniki transakcji została wyszczególniona: (…)
Wartość samego lokalu (… zł brutto) stanowi obiektywną podstawę do określenia podatku naliczonego przypadającego na lokal mieszkalny. W akcie notarialnym został Pan wskazany jako osoba fizyczna z PESEL, a nie jako przedsiębiorca z NIP. Brak NIP-u na fakturach i status osoby fizycznej w akcie wynikają z braku Pana wiedzy proceduralnej w momencie nabycia – działał Pan w przekonaniu, że formalne kwestie odliczenia VAT można uregulować później, w drodze korekty deklaracji.
Powierzchnia lokalu wynosi 55,64 m². Lokal składa się z trzech pokoi, kuchni, łazienki i przedpokoju. Jeden pokój o powierzchni 9,53 m² (17,13% powierzchni lokalu) został przez Pana wyodrębniony i przeznaczony wyłącznie na biuro – stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej opodatkowanej VAT. Pokój jest funkcjonalnie wyodrębniony, wyposażony wyłącznie w sprzęt służący działalności (biurko, fotel, komputer, monitory) i nie służy celom prywatnym. Pozostała powierzchnia jest wykorzystywana wyłącznie do celów mieszkaniowych.
Zamiar wykorzystania jednego pokoju na cele działalności opodatkowanej VAT, przy jednoczesnym wykorzystywaniu pozostałej części lokalu na cele mieszkaniowe, istniał u Pana od momentu nabycia lokalu. Wniosek dotyczy wyłącznie prawa do odliczenia VAT z faktur dokumentujących zakup lokalu mieszkalnego, w części wykorzystywanej do działalności gospodarczej opodatkowanej VAT. Część lokalu wykorzystywana do działalności (pokój 9,53 m²) jest i będzie wykorzystywana wyłącznie do czynności opodatkowanych VAT (usługi IT, stawka 23%).
Rozpatrując prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o podatek naliczony, należy mieć na uwadze, że system odliczenia ma na celu całkowite uwolnienie przedsiębiorcy od ciężaru VAT zapłaconego lub podlegającego zapłacie w ramach prowadzonej przez niego działalności gospodarczej. Natomiast nie daje uprawnienia do odliczenia w przypadku czynności będących poza zakresem działalności gospodarczej. Oznacza to, że podatnik nie może domagać się prawa do odliczenia podatku naliczonego, nie płacąc podatku należnego.
Należy podkreślić, że prawo do odliczenia podatku VAT dotyczy wyłącznie opisanego lokalu mieszkalnego w części, w jakiej ma/będzie miał związek z czynnościami opodatkowanymi. W omawianym przypadku chodzi o wykorzystanie powierzchni opisanego lokalu do wykonywania działalności gospodarczej.
W analizowanej sprawie wyodrębniona część lokalu w postaci pokoju służy/będzie służyć wyłącznie prowadzonej działalności gospodarczej do czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług. Tym samym, nabycie przedmiotowego lokalu jako związanego z wykonywanymi w ramach prowadzonej działalności gospodarczej czynnościami opodatkowanymi podatkiem VAT uprawnia Pana do częściowego odliczenia podatku naliczonego z tytułu zakupu lokalu mieszkalnego, tj. w stosunku do części przeznaczonej na prowadzenie działalności gospodarczej.
Mając na uwadze przedstawiony opis sprawy, jak również powołane przepisy, stwierdzam, że z uwagi na to, iż zakupiony lokal mieszkalny przeznaczony jest/będzie w części, do celów prowadzonej działalności gospodarczej, w ramach której wykonuje Pan czynności opodatkowane, to zgodnie z art. 86 ust. 7b ustawy, jest/będzie Pan uprawniony do częściowego odliczenia podatku naliczonego wykazanego w fakturach dokumentujących nabycie lokalu mieszkalnego, przy czym podatek naliczony do odliczenia należy obliczyć według udziału procentowego, w jakim lokal mieszkalny będzie wykorzystywany przez Pana do celów prowadzonej przez Pana działalności gospodarczej. Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje Panu, o ile nie wystąpią przesłanki negatywne wymienione w art. 88 ustawy.
Jednocześnie wskazuję, że przepis art. 88 ustawy określa listę przypadków, w których podatnik został pozbawiony prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o podatek naliczony, jednakże nie wymienia opisanej we wniosku nieprawidłowości - braku Pana nr NIP na fakturze - jako przesłanki negatywnej powodującej utratę prawa do odliczenia podatku naliczonego (w sytuacji, gdy faktura odzwierciedla prawdziwe zdarzenie gospodarcze). Zatem brak NIP na fakturze nie przesądza o braku prawa do odliczenia podatku VAT.
Zgodnie z art. 106e ust. 1 ustawy:
Faktura powinna zawierać:
1) datę wystawienia;
2) kolejny numer nadany w ramach jednej lub więcej serii, który w sposób jednoznaczny identyfikuje fakturę;
3) imiona i nazwiska lub nazwy podatnika i nabywcy towarów lub usług oraz ich adresy;
4) numer, za pomocą którego podatnik jest zidentyfikowany na potrzeby podatku, z zastrzeżeniem pkt 24 lit. a oraz pkt 25;
5) numer, za pomocą którego nabywca towarów lub usług jest zidentyfikowany na potrzeby podatku lub podatku od wartości dodanej, pod którym otrzymał on towary lub usługi, z zastrzeżeniem pkt 24 lit. b, pkt 26 i 27;
6) datę dokonania lub zakończenia dostawy towarów lub wykonania usługi lub datę otrzymania zapłaty, o której mowa w art. 106b ust. 1 pkt 4, o ile taka data jest określona i różni się od daty wystawienia faktury;
7)nazwę (rodzaj) towaru lub usługi;
8) miarę i ilość (liczbę) dostarczonych towarów lub zakres wykonanych usług;
9) cenę jednostkową towaru lub usługi bez kwoty podatku (cenę jednostkową netto);
10) kwoty wszelkich opustów lub obniżek cen, w tym w formie rabatu z tytułu wcześniejszej zapłaty, o ile nie zostały one uwzględnione w cenie jednostkowej netto;
11) wartość dostarczonych towarów lub wykonanych usług, objętych transakcją, bez kwoty podatku (wartość sprzedaży netto);
12) stawkę podatku albo stawkę podatku od wartości dodanej w przypadku korzystania z procedur szczególnych, o których mowa w dziale XII w rozdziałach 6a, 7 i 9;
13) sumę wartości sprzedaży netto, z podziałem na sprzedaż objętą poszczególnymi stawkami podatku i sprzedaż zwolnioną od podatku;
14) kwotę podatku od sumy wartości sprzedaży netto, z podziałem na kwoty dotyczące poszczególnych stawek podatku;
15) kwotę należności ogółem;
(…).
Faktura jest dokumentem sformalizowanym (potwierdzającym zaistnienie określonego zdarzenia gospodarczego), który powinien spełniać szereg wymogów przewidzianych przepisami prawa.
Z ww. uregulowań wynika, że faktura powinna m.in. jednoznacznie określać imiona i nazwiska lub nazwy podatnika (sprzedawcy) i nabywcy oraz ich adresy. Faktura winna zawierać dane nabywcy towaru lub usługi i tym samym dokumentować rzeczywiste zdarzenia gospodarcze, a jako wystawca i nabywca powinni widnieć faktyczni uczestnicy transakcji. Każdorazowo należy ustalić więc nabywcę towaru lub usługi, który winien wynikać z zawartej umowy.
Należy podkreślić, że celem faktury jest przede wszystkim udokumentowanie rzeczywistego przebiegu zdarzeń gospodarczych, zarówno pod względem przedmiotu transakcji, jak i podmiotów biorących w niej udział.
Faktura jest dokumentem, którego zasadniczą funkcją jest potwierdzenie zaistniałego zdarzenia gospodarczego. Ma ona sformalizowany charakter i powinna być wystawiona zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa. Elementy formalne, które winna zawierać faktura określa art. 106e ust. 1 ustawy o VAT. Jednym z nich jest numer, za pomocą którego nabywca towarów lub usług jest zidentyfikowany na potrzeby podatku (art. 106e ust. 1 pkt 5). Jednak o prawidłowości faktur wystawianych i otrzymywanych przez podatników powinny decydować przede wszystkim ustalenia czy dokumenty te potwierdzają rzeczywiste transakcje handlowe.
Brak NIP-u nabywcy przy jednoczesnym prawidłowym wskazaniu pozostałych danych podmiotu będącego nabywcą jest wadą, niewyłączającą możliwości zweryfikowania dokonania zdarzenia gospodarczego i prawidłowego określenia nabywcy towaru, a jednocześnie pozostającą bez znaczenia dla wysokości zobowiązania podatkowego.
A zatem, jeżeli w fakturach dokumentujących transakcje występują wadliwości, które, co prawda powodują, że faktura nie odpowiada wymogom określonym w przepisach, jednakże same w sobie nie wpływają na przedmiot i podstawę opodatkowania, to należy uznać, że nie ma podstawy do kwestionowania prawa do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z tych faktur, wyłącznie z powodu tych braków. Natomiast nie można uznać za prawidłową fakturę, w przypadku, gdy sprzecznie z jej treścią wskazuje ona zdarzenie gospodarcze, które w ogóle nie zaistniało bądź zaistniało w innych rozmiarach albo między innymi podmiotami.
Zatem, jeżeli na podstawie posiadanych faktur jest możliwa identyfikacja Pana jako nabywcy, mimo nieumieszczenia Pana numeru NIP, ma Pan/ będzie miał Pan prawo do częściowego odliczenia podatku VAT naliczonego wynikającego z faktur dokumentujących nabycie lokalu mieszkalnego, lecz wyłącznie w stopniu, w jakim zakupiony przez Pana lokal mieszkalny służy/będzie służył czynnościom opodatkowanym.
Prawo to przysługuje/będzie przysługiwało Panu na mocy art. 86 ust. 10b pkt 1 w zw. z art. 86 ust. 10 ustawy, w rozliczeniu za okres, w którym w odniesieniu do transakcji sprzedaży lokalu powstał obowiązek podatkowy, nie wcześniej jednak niż w rozliczeniu za okres, w którym otrzymał Pan fakturę/ faktury lub w jednym z trzech następnych okresów rozliczeniowych (art. 86 ust. 11 ustawy).
Z opisu sprawy wynika, że nie odliczył Pan dotąd podatku VAT naliczonego wynikającego z faktur dokumentujących nabycie lokalu mieszkalnego.
Tym samym, na podstawie art. 86 ust. 13 ustawy, ma Pan/będzie Pan miał prawo dokonać korekty deklaracji podatkowej za okres, w którym powstało prawo do obniżenia podatku lub za jeden z trzech następnych okresów rozliczeniowych po okresie rozliczeniowym, w którym powstało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, nie później jednak niż w ciągu 5 lat, licząc od początku roku, w którym wystąpiło prawo do obniżenia podatku należnego.
Zaznaczam, że prawidłowe określenie udziału procentowego, o którym mowa w art. 86 ust. 7b ustawy, a w konsekwencji części podatku naliczonego związanej ze sprzedażą opodatkowaną, należy do Pana jako podatnika. Natomiast ocena prawidłowości przyjętych rozwiązań może nastąpić jedynie w drodze przeprowadzonego postępowania podatkowego bądź kontroli podatkowej lub celno-skarbowej.
Wobec tego w odniesieniu do wydatków poniesionych na nabycie lokalu mieszkalnego służącego zarówno do działalności gospodarczej, jak również do celów osobistych, prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego będzie przysługiwało Panu wyłącznie w części, w jakiej lokal mieszkalny będzie wykazywać związek z działalnością opodatkowaną (czynnościami opodatkowanymi). Zatem podatek naliczony do odliczenia należy obliczyć według udziału procentowego, w jakim lokal mieszkalny wykorzystywany jest/będzie przez Pana do prowadzonej działalności gospodarczej.
Zatem Pana stanowisko uznałem za prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy:
· stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia, oraz
· zdarzenia przyszłego, które Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Należy zauważyć, że stosownie do art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej, Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, na wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną).
Organ jest ściśle związany przedstawionym we wniosku opisem stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego. Ponosi Pan ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym jego przedstawieniem. Zatem, wydając przedmiotową interpretację Organ oparł się na wynikającym z treści wniosku opisie stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego. W przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej bądź celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych. Ponadto, w sytuacji zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego w opisie sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.
Należy podkreślić, że rolą Organu w postępowaniu interpretacyjnym jest wyłącznie interpretacja przepisów prawa podatkowego, a nie badanie poprawności dokonanych wyliczeń, zatem w analizowanej interpretacji nie dokonano oceny prawidłowości wyliczeń przedstawionych przez Pana we wniosku.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
Rozliczaj podatki zgodnie z przepisami — w programie TaxMachine
Interpretacje pomagają zrozumieć przepisy; TaxMachine pomaga je zastosować w praktyce — prowadzi księgi, liczy podatki i generuje deklaracje, a stawki, druki i przepisy aktualizuje na bieżąco.
- ✓ Księga przychodów i rozchodów, ryczałt oraz pełna księgowość
- ✓ Faktury i e-faktury KSeF, JPK_V7 i JPK_KR
- ✓ PIT, CIT, VAT i inne deklaracje + wysyłka e-Deklaracje z pobraniem UPO
- ✓ Środki trwałe i amortyzacja, płace i ZUS
- ✓ Automatyczne aktualizacje stawek, druków i przepisów