0113-KDIPT1-2.4012.471.2026.2.AB

Interpretacja indywidualna
– stanowisko nieprawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od towarów i usług w zakresie:

-        uznania, iż wprowadzanie energii elektrycznej do sieci stanowi odpłatną dostawę towarów podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT jest prawidłowe (pytanie nr 1),

-        prawa do częściowego odliczenia podatku VAT naliczonego w związku z zakupem energii elektrycznej jest nieprawidłowe (pytanie nr 2),

-        momentu powstania obowiązku podatkowego i terminu wystawienia faktury jest nieprawidłowe (pytanie nr 3).

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

14 maja 2026 r. wpłynął Państwa wniosek z 14 maja 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy:

-        uznania, iż wprowadzanie energii elektrycznej do sieci stanowi odpłatną dostawę towarów podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT (pytanie nr 1),

-        prawa do częściowego odliczenia podatku VAT naliczonego w związku z zakupem energii elektrycznej (pytanie nr 2),

-        momentu powstania obowiązku podatkowego i terminu wystawienia faktury (pytanie nr 3).

Uzupełnili go Państwo – w odpowiedzi na wezwanie – pismem z 20 lipca 2026 r. (data wpływu) oraz pismem z 14 sierpnia 2026 r. (wpływ 14 sierpnia 2026 r.). Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

Gmina (…) jest zarejestrowanym, czynnym podatnikiem podatku VAT. Gmina realizuje swoje ustawowe zadania wynikające z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2025 poz. 1153 ze zm.), który stanowi, że gminy wykonują zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność, natomiast zgodnie z art. 6 ust. 1 tej ustawy, do zakresu działania gmin należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów. Do zadań własnych Gminy, wskazanych w art. 7 ust. 1 tej ustawy należą m.in. zaspokajanie potrzeb wspólnoty w zakresie kultury, kultury fizycznej, turystyki, sprawy porządku publicznego i bezpieczeństwa obywateli, oświaty, ochrony przeciwpożarowej, czy opieki społecznej. Gmina (…) w latach 2024 – 2025 zamontowała na budynkach użyteczności publicznej instalację fotowoltaiczną, której celem jest ograniczenie kosztów zużycia energii elektrycznej w danym obiekcie.

W ramach tych działań instalacja została zamontowana m.in. na budynkach:

• OSP w (…);
• OSP w (…);
• Dom Rzemiosła w (…);
• Budynek użyteczności publicznej, w którym mieści się Gminna Biblioteka Publiczna oraz Gminny Klub Sportowy.

Powyższe budynki stanowią własność Gminy, zostały one udostępnione na potrzeby działalności poszczególnych jednostek na podstawie umowy użyczenia. Umowy te mają charakter nieodpłatny. Wszelkie umowy dotyczące dostawy energii elektrycznej lub jej odprowadzania do sieci, zawarte są bezpośrednio pomiędzy Gminą a przedsiębiorstwem energetycznym.

OSP w (…) oraz OSP w (…) nie są jednostkami scentralizowanymi z Gminą w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. 2025 poz. 775 ze zm). OSP mają status stowarzyszenia i są wpisane do rejestru stowarzyszeń. Budynek OSP w (…) oraz OSP w (…) wykorzystywany jest głównie na cele statutowej działalności OSP, ale również pełnią rolę miejsca spotkań społeczności. Służą jako miejsce spotkań Koła Gospodyń Wiejskich, na zebrania sołeckie, spotkania i konsultacje z mieszkańcami, szkolenia, wypełniają funkcję społeczno-kulturalną. Gmina nie wykorzystuje ww. budynków OSP do wykonywania jakichkolwiek czynności odpłatnych, z tytułu których Gmina zobowiązana byłaby rozliczać VAT należny.

Umowa kompleksowa Nr (…) na dostawę i odbiór energii do budynku OSP w (…) z przedsiębiorstwem energetycznym została zawarta w dniu 28 listopada 2025 r, natomiast 23 grudnia 2025 r. nastąpiła zmiana warunków umowy o świadczenie usług z tytułu mikroinstalacji.

 

Powyższa zmiana warunków umowy reguluje m.in. moc przyłączeniową (40 kW) oraz 6-miesięczny okres rozliczeniowy, a 2-miesięczny okres płatności.

Umowa kompleksowa Nr (…) na dostawę i odbiór energii do budynku OSP w (…) z przedsiębiorstwem energetycznym została zawarta 26 listopada 2024 r. Umowa określa moc przyłączeniową 40 kW oraz 2-miesięczny okres rozliczeniowy i 2-miesięczny okres płatności.

Dom Rzemiosła w (…) jest w zarządzie Gminnego Ośrodka Kultury na podstawie umowy nieodpłatnego użyczenia. GOK jest samorządową instytucją kultury. Nie jest jednostką scentralizowaną z Gminą, na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług jest odrębnym od Gminy podatnikiem VAT.

Dom Rzemiosła jest wykorzystywany do czynności niepodlegających podatkowi od towarów i usług. Służy on wszystkim mieszkańcom wsi i okolicy. Odbywają się w nim spotkania mieszkańców sołectwa, zajęcia kulturalne, takie jak: popularyzacja ginących zawodów, organizacja warsztatów rzemieślniczych, tworzenie warunków dla rozwoju folkloru i rękodzieła kulturowego, integrowanie społeczności lokalnej, poprzez tworzenie warunków do kultywowania i rozwijania narodowych, etnicznych i środowiskowych wartości kulturowych, organizacja wystaw, imprez artystycznych, turystycznych oraz inne formy działań kulturalnych, popularyzacja wiedzy o (...). Korzystanie ze świetlicy jest bezpłatne.

Zmiany do umowy kompleksowej Nr (…) na dostawę i odbiór energii do budynku Domu Rzemiosła w (…) z przedsiębiorstwem energetycznym zostały zmienione z dniem 28 sierpnia 2025 r. o warunki świadczenia usługi kompleksowej związane z mikroinstalacją dla prosumenta.

Warunki te określają m.in. moc przyłączeniową 14 kW oraz 1-miesięczny okres rozliczeniowy i 1- miesięczny okres płatności.

Budynek użyteczności publicznej w miejscowości (…) mieszczący się przy ul. (…), został nieodpłatnie użyczony Gminnej Bibliotece Publicznej oraz Gminnemu Klubowi Sportowemu „(…)”. Gminna Biblioteka Publiczna jest samorządową instytucją kultury posiadającą osobowość prawną, nie jest czynnym podatnikiem VAT, jak również nie podlega centralizacji VAT. Pomieszczenia, które zajmuje Biblioteka są wykorzystywane tylko na potrzeby statutowe.

 

Gminny Klub Sportowy funkcjonuje jako stowarzyszenie, posiadając osobowość prawną. Klub prowadzi działalność w ramach sektora sportu, rekreacji i rozrywki, w szczególności piłki nożnej.

 

Instalacje fotowoltaiczne wraz z magazynami energii zamontowane na budynku Gminnej Biblioteki Publicznej i Gminnego Klubu Sportowego wykorzystywane będą do czynności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Umowa kompleksowa Nr (…) na dostawę i odbiór energii do budynku Gminnej Biblioteki Publicznej oraz Gminnego Klubu Sportowego została zawarta 30 lipca 2024 r., a zmiana warunków umowy odnośnie mikroinstalacji została zawarta 5 listopada 2024 r. Powyższa umowa reguluje m.in. moc umocowania (33,00 kW), a także 2-miesięczny okres rozliczeniowy oraz 2-miesięczny okres płatności.

Pozostałe warunki umowy są identyczne dla wszystkich w/w obiektów. Strony ustaliły m.in.:

• Rozliczenia za sprzedaną energię elektryczną przez zakład energetyczny i świadczone usługi dystrybucji OSD dokonywane są na podstawie wskazań układów pomiarowo-rozliczeniowych;
• Faktura VAT zostanie wystawiona przez zakład energetyczny w terminie do 30 dni od zakończenia miesiąca kalendarzowego, w którym upływa okres rozliczeniowy;
• Termin płatności dokumentu będzie nie krótszy, niż 14 dni od dnia jego wystawienia;
• Jako datę wprowadzenia energii elektrycznej do sieci OSD przyjmuje się ostatni dzień danego miesiąca kalendarzowego, w którym ta energia elektryczna została wprowadzona do sieci, z zastrzeżeniem, że niewykorzystana energia elektryczna w danym okresie rozliczeniowym przechodzi na kolejne okresy rozliczeniowe, jednak nie dłużej, niż na kolejne 12 miesięcy od daty wprowadzenia tej energii elektrycznej do sieci;
• Sprzedawca w celu prowadzenia rozliczeń prowadzi konto dla prosumenta, na którym ewidencjonuje ilości energii elektrycznej i wartości energii elektrycznej oraz wynikającą z nich wartość środków za energię elektryczną należną Prosumentowi za energię elektryczną wprowadzoną do sieci;
• Depozyt prosumencki przeznaczany jest na rozliczanie zobowiązań Prosumenta z tytułu zakupu energii elektrycznej od Sprzedawcy prowadzącego konto prosumenta;
• Wartość depozytu prosumenckiego dotycząca danego miesiąca kalendarzowego jest ustalana i przyporządkowywana do konta prosumenckiego w kolejnym miesiącu kalendarzowym;
• Kwota środków stanowiąca depozyt prosumencki może być rozliczana na koncie prosumenckim przez 12 miesięcy od dnia przypisania tej kwoty jako depozyt prosumencki na koncie prosumenta. Po upływie 12 miesięcy od dnia przypisania danej kwoty środków do depozytu prosumenckiego niewykorzystane lub zwrócone środki umarza się;
• Na rozliczenie ze Sprzedawcą w pierwszej kolejności przeznacza się środki o najstarszej dacie przypisania do konta prosumenta jako depozyt prosumencki.

 

Umowa z przedsiębiorstwem energetycznym nie określa terminów wystawienia faktur przez Prosumenta i terminów płatności tych faktur.

Rozliczenia Prosumenta dokonywane będą poprzez wystawienie faktury VAT dokumentującą sprzedaż energii wprowadzonej do sieci po otrzymaniu z przedsiębiorstwa energetycznego faktury wraz ze specyfikacją, w której znajduje się wyliczenie jej wartości w danym okresie. Przy czym jej wartość, opisana jako wartość depozytu na dzień przypisania stanowi po stronie Prosumenta kwotę brutto, która zawiera w sobie podatek należny.

Wobec powyższego w związku z uruchomieniem Instalacji na w/w obiektach i wytwarzaniem z jej udziałem energii elektrycznej, która jest wprowadzana do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej, Gmina jest w jej ocenie prosumentem energii odnawialnej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (Dz. U. z 2026 r. poz. 68 t.j., dalej: „ustawa o OZE”), a zamontowana instalacja stanowi mikroinstalację w rozumieniu art. 2 pkt 19 ustawy o OZE.

Wytworzona w Instalacji energia elektryczna, która następnie jest odprowadzana do sieci Przedsiębiorstwa energetycznego, jest rozliczana w ramach tzw. „net-billingu”. Model ten przewiduje, że wyprodukowana i wprowadzona do sieci energia elektryczna jest zapisywana wartościowo jako tzw. depozyt prosumencki na indywidualnym koncie Gminy i pomniejsza kwotę podlegającą zapłacie przez Gminę na rzecz Przedsiębiorstwa energetycznego w danym okresie rozliczeniowym z tytułu zużycia prądu przez Obiekt (Gminę). W konsekwencji, koszty zakupu przez Gminę energii elektrycznej niezbędnej do korzystania z Obiektu stają się niższe (z uwagi na rozliczenie nabytej przez Gminę od Przedsiębiorstwa energetycznego energii elektrycznej z energią elektryczną wyprodukowaną w Instalacji).

Zgodnie z art. 4 ust. 1a pkt 2 ustawy o OZE sprzedawca, o którym mowa w art. 40 ust. 1a, dokonuje rozliczenia wartości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej przez prosumenta energii odnawialnej, prosumenta zbiorowego energii odnawialnej lub prosumenta wirtualnego energii odnawialnej, wytwarzającego energię elektryczną w instalacji odnawialnego źródła energii, której przyłączenie do sieci elektroenergetycznej i wprowadzenie z niej energii elektrycznej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej po raz pierwszy nastąpiło po 31 marca 2022 r., z wyłączeniem mikroinstalacji przyłączonych do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej zgodnie z art. 4d ust. 2-11, wobec wartości energii elektrycznej pobranej z tej sieci w celu jej zużycia na potrzeby własne.

Zgodnie z art. 4 ust. 2 pkt 1 ustawy o OZE rozliczenia, o którym mowa w ust. 1 i 1a, w odniesieniu do prosumenta energii odnawialnej - dokonuje się z uwzględnieniem zasad, o których mowa w ust. 2a-2d, na podstawie wskazań układu pomiarowo-rozliczeniowego dokonującego pomiaru ilości energii elektrycznej w punkcie poboru energii prosumenta energii odnawialnej.

 

Jak wynika z art. 4 ust. 3a ustawy o OZE sprzedawca, o którym mowa w art. 40 ust. 1a, dokonuje rozliczenia, o którym mowa w ust. 1a pkt 2, na podstawie ilości energii sumarycznie zbilansowanych zgodnie z ust. 2a-2d, w zakresie różnicy pomiędzy wartością energii elektrycznej wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej, ustaloną w sposób określony w art. 4b, oraz wartością energii elektrycznej pobranej z tej sieci, ustaloną w sposób określony w art. 4c ust. 3.

 

W przypadku występowania nadwyżek wartości energii elektrycznej wyprodukowanej przez Instalacje umieszczone na Obiektach nad wartością energii pobranej z sieci i zużytej w danym budynku, niewykorzystane środki pochodzące z depozytu prosumenckiego będą stanowiły nadpłatę zwracaną Gminie przez Przedsiębiorstwo energetyczne. Stosownie bowiem do treści art. 4 ust. 11 pkt 2 ustawy o OZE, jeśli prosument energii nie wykorzysta zgromadzonych dla danego miesiąca kalendarzowego środków odpowiadających wartości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej w tym miesiącu w okresie 12 kolejnych miesięcy kalendarzowych, to niewykorzystane środki stanowią nadpłatę, która jest zwracana prosumentowi energii przez sprzedawcę w terminie nie dłuższym niż do końca 13 miesiąca następującego po danym miesiącu. Wysokość zwracanej nadpłaty nie może przekroczyć dwudziestu procent wartości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci w miesiącu kalendarzowym, którego dotyczy zwrot nadpłaty.

Gmina – jako prosument – w związku z rozliczeniem w modelu net-billing, wprowadzenie do sieci energii elektrycznej wytworzonej w instalacji fotowoltaicznej będzie traktować jako czynności opodatkowane VAT (odpłatna dostawa towarów w postaci energii elektrycznej). W związku z tym Gmina będzie wystawiać faktury na sprzedawcę tytułem wprowadzenia do sieci energii elektrycznej wytworzonej w instalacji fotowoltaicznej.

Instalacja paneli fotowoltaicznych na budynku nie jest w stanie funkcjonować bez zewnętrznego źródła energii elektrycznej. Został zamontowany licznik energii rejestrujący ilość energii pobranej z sieci energetycznej oraz ilość energii wprowadzonej do tej sieci. Na podstawie wskazań licznika Gmina (…) otrzymuje faktury na zakup energii elektrycznej od przedsiębiorstwa energetycznego i jest w stanie przyporządkować wydatki na zakup energii dotyczące w/w budynków.

 

Gmina pragnie wskazać, że nie wynajmuje i nie zamierza w przyszłości przeznaczać pomieszczeń do odpłatnego najmu ani dzierżawy podmiotom zewnętrznym w w/w budynkach.

 

Wnioskodawca nie zamierza korzystać z prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego od wydatków inwestycyjnych poniesionych na zakup oraz montaż instalacji fotowoltaicznej. Jednocześnie Gmina wskazuje, że zamierza korzystać z prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego wyłącznie w zakresie bieżących wydatków związanych z funkcjonowaniem instalacji fotowoltaicznej, w szczególności kosztów związanych z rozliczeniem energii elektrycznej w systemie net-billing, tj. wprowadzeniem energii elektrycznej do sieci operatora systemu dystrybucyjnego.

Wnioskodawca wskazuje, że jego intencją jest uzyskanie interpretacji w zakresie prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego w specyficznym modelu rozliczeń dotyczącym energii elektrycznej wytwarzanej z odnawialnych źródeł energii. Wnioskodawca wskazuje, że w przedstawionym zdarzeniu faktury dokumentujące sprzedaż energii elektrycznej będą wystawiane przez Gminę (będącą prosumentem) na rzecz zakładu energetycznego. Wnioskodawca zmierza do uzyskania potwierdzenia, czy może mu przysługiwać prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego z faktur wystawionych przez zakład energetyczny na Gminę w wysokości podatku VAT należnego wyliczonego na fakturze wystawionej przez Gminę na rzecz zakładu energetycznego.

W uzupełnieniu wniosku Wnioskodawca wskazał, iż:

1.    Czy wskazane we wniosku budynki tj. OSP w (…), OSP w (…), Dom Rzemiosła w (…), budynek użyteczności publicznej, w którym mieści się Gminna Biblioteka Publiczna oraz Gminny Klub Sportowy wykorzystują Państwo wyłącznie do czynności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług (proszę wskazać jakie to czynności)?

Jeśli nie, proszę o wskazanie do jakich czynności ww. budynki służą:

a)    opodatkowanych podatkiem od towarów i usług (proszę wskazać jakie to czynności),

b)    zwolnionych z opodatkowania podatkiem od towarów i usług (proszę wskazać jakie to czynności – proszę wskazać podstawę prawną zwolnienia),

c)    niepodlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług (proszę wskazać jakie to czynności)?

Gmina (…) wyjaśnia, iż:

1.    Budynek OSP w (…) służy OSP do ich działalności statutowej, czyli zapobieganie

powstawaniu i rozprzestrzenianiu się pożaru, klęski żywiołowej lub innego miejscowego zagrożenia, zapewnienie sił i środków do zwalczania pożaru, klęski żywiołowej lub innego miejscowego zagrożenia, prowadzenie działań ratowniczych, które należą do czynności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem VAT. OSP nie działa w tym zakresie w charakterze podatnika VAT, ponieważ realizuje nieodpłatne zadania publiczne.

2.    Budynek OSP w (…) służy OSP do ich działalności statutowej, czyli zapobieganie powstawaniu i rozprzestrzenianiu się pożaru, klęski żywiołowej lub innego miejscowego zagrożenia, zapewnienie sił i środków do zwalczania pożaru, klęski żywiołowej lub innego miejscowego zagrożenia, prowadzenie działań ratowniczych, które należą do czynności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem VAT. OSP nie działa w tym zakresie w charakterze podatnika VAT, ponieważ realizuje nieodpłatne zadania publiczne.

3.    Dom Rzemiosła w (…), zarządzany przez Gminny Ośrodek Kultury, wykorzystywany jest do czynności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem VAT. Służy on wszystkim mieszkańcom wsi i okolicy. Odbywają się w nim spotkania mieszkańców sołectwa, zajęcia kulturalne, takie jak: popularyzacja ginących zawodów, organizacja warsztatów rzemieślniczych, tworzenie warunków dla rozwoju folkloru i rękodzieła kulturowego, integrowanie społeczności lokalnej, poprzez tworzenie warunków do kultywowania i rozwijania narodowych, etnicznych i środowiskowych wartości kulturowych, organizacja wystaw, imprez artystycznych, turystycznych oraz inne formy działań kulturalnych, popularyzacja wiedzy o Marii Curie Skłodowskiej oraz Stefanie Żeromskim. Korzystanie ze świetlicy jest bezpłatne.

4.    Budynek użyteczności publicznej, w którym mieści się Gminna Biblioteka Publiczna i Gminny Klub Sportowy, wykorzystywany jest w następujący sposób:

Działalność podstawowa Gminnej Biblioteki Publicznej dzieli się na dwie kategorie w świetle prawa o VAT:

·         czynności niepodlegające opodatkowaniu VAT: to wszystkie ogólnodostępne i bezpłatne usługi statutowe, takie jak gromadzenie, opracowywanie, przechowywanie i ochrona materiałów bibliotecznych; obsługa użytkowników poprzez udostępnianie zbiorów na zewnątrz i na miejscu; współdziałanie z innymi bibliotekami, instytucjami kultury, organizacjami w rozwijaniu i zaspokajaniu potrzeb oświatowych i kulturalnych społeczeństwa; doskonalenie form i metod pracy bibliotecznej;

·         czynności zwolnione z VAT: organizowanie spotkań autorskich oraz prowadzenie warsztatów tematycznych.

Biblioteka korzysta ze zwolnienia przedmiotowego na mocy art. 43 ust. 1 pkt 33 ustawy o podatku od towarów i usług.

Gminny Klub Sportowy, działające jako stowarzyszenie, korzysta ze zwolnienia przedmiotowego na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 32 ustawy o VAT. Klub prowadzi szkolenia dla dzieci w zakresie piłki nożnej. Pobierane są składki członkowskie.

Gmina w związku z rozliczeniem w modelu netbilling wprowadzenie do sieci energii elektrycznej wytworzonej w instalacji fotowoltaicznej, zamontowanej na każdym z wyżej wymienionych budynków, będzie traktować jako czynności opodatkowane VAT.

2.    Czy powstałe instalacje fotowoltaiczne wykorzystywane są przez Państwa zarówno do celów prowadzonej działalności gospodarczej, w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), jak i do celów innych niż działalność gospodarcza w rozumieniu art. 15 ust. 2 ww. ustawy o podatku od towarów i usług?

Powstałe instalacje fotowoltaiczne na budynku OSP (…), budynku OSP (…), Domu Rzemiosła w (…) i budynku użyteczności publicznej w (…), wykorzystywane są zarówno do celów prowadzonej działalności gospodarczej, w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), jak i do celów innych niż działalność gospodarcza w rozumieniu art. 15 ust. 2 ww. ustawy o podatku od towarów i usług.

3.    W sytuacji, gdy instalacje fotowoltaiczne są przez Państwa wykorzystywane zarówno do działalności gospodarczej, w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza w rozumieniu art. 15 ust. 2 ww. ustawy, to czy istnieje możliwość przyporządkowania ponoszonych wydatków w całości do celów działalności gospodarczej?

Gmina (…) pragnie wskazać, że nie jest w stanie obiektywnie przyporządkować ponoszonych wydatków w całości do celów działalności gospodarczej oraz do celów innych niż działalność gospodarcza.

4.    Czy wykorzystują Państwo instalacje fotowoltaiczne do czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług oraz do czynności zwolnionych od tego podatku?

Gmina (…) wskazuje, że do czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług oraz do czynności zwolnionych od tego podatku wykorzystywany jest budynek użyteczności publicznej w (…).

5.    W sytuacji gdy, powstałe instalacje fotowoltaiczne są przez Państwa wykorzystywane w ramach działalności gospodarczej zarówno do czynności opodatkowanych podatkiem VAT oraz czynności zwolnionych od podatku VAT, to należy wskazać, czy mają Państwo obiektywną możliwość odrębnego przyporządkowania kwot podatku naliczonego związanych z czynnościami opodatkowanymi podatkiem VAT i z czynnościami zwolnionymi od podatku VAT?

Gmina (…) informuje, że nie jest w stanie obiektywnie przyporządkować kwot podatku naliczonego związanego z czynnościami opodatkowanymi podatkiem VAT i z czynnościami zwolnionymi od podatku VAT.

Ponadto wskazano, że:

1.    W odniesieniu do budynku OSP w (…), wskazanym we wniosku:

a)    Faktury dokumentujące zużycie energii elektrycznej są wystawiane przez zakład energetyczny bezpośrednio na Gminę jako nabywcę. Na wystawianych fakturach jako miejsce dostawy/poboru nie wskazano bezpośrednio adresu opisowego obiektu, lecz indywidualny numer PPE (Punkt Poboru Energii). Tym samym możliwe jest jednoznaczne przyporządkowanie wydatku do konkretnego budynku. Wskazany budynek jest jedynym obiektem, do którego dostarczana jest energia w ramach tej faktury.

b)    Gmina jest bezpośrednim płatnikiem tych należności – faktury te są opłacane z rachunku bankowego Gminy.

c)    Koszty te nie są i nie będą przedmiotem jakiegokolwiek refakturowania (lub odsprzedaży usług) na rzecz Ochotniczej Straży Pożarnej – świadczenia te są realizowane w ramach ustawowych obowiązków Gminy w zakresie ochrony przeciwpożarowej i utrzymania mienia przeznaczonego do tych celów.

2.    Odnośnie budynku OSP w (…):

a)    Faktury dokumentujące zużycie energii elektrycznej są wystawiane przez zakład energetyczny bezpośrednio na Gminę jako nabywcę. Na wystawianych fakturach jako miejsce dostawy/poboru nie wskazano bezpośrednio adresu opisowego obiektu, lecz indywidualny numer PPE (Punkt Poboru Energii). Tym samym możliwe jest jednoznaczne przyporządkowanie wydatku do konkretnego budynku. Wskazany budynek jest jedynym obiektem, do którego dostarczana jest energia w ramach tej faktury.

b)    Gmina jest bezpośrednim płatnikiem tych należności – faktury te są opłacane z rachunku bankowego Gminy.

c)    Koszty te nie są i nie będą przedmiotem jakiegokolwiek refakturowania (lub odsprzedaży usług) na rzecz Ochotniczej Straży Pożarnej – świadczenia te są realizowane w ramach ustawowych obowiązków Gminy w zakresie ochrony przeciwpożarowej i utrzymania mienia przeznaczonego do tych celów.

3.    Wobec budynku użyteczności publicznej, w którym mieści sią Gminna Biblioteka Publiczna oraz Gminny Klub Sportowy:

a)    Faktury dokumentujące zużycie energii elektrycznej są wystawiane przez zakład energetyczny bezpośrednio na Gminę jako nabywcę. Na wystawianych fakturach jako miejsce dostawy/poboru nie wskazano bezpośrednio adresu opisowego obiektu, lecz indywidualny numer PPE (Punkt Poboru Energii). Tym samym możliwe jest jednoznaczne przyporządkowanie wydatku do konkretnego budynku. Wskazany budynek jest jedynym obiektem, do którego dostarczana jest energia w ramach tej faktury.

b)    Gmina jest bezpośrednim płatnikiem tych należności – faktury te są opłacane z rachunku bankowego Gminy.

c)    Koszty te nie są przedmiotem refakturowania, jak również odsprzedaży. Powyższy obiekt jest utrzymywany przez Gminę.

4.    W związku z Domem Rzemiosła w (…), zarządzanym przez Gminny Ośrodek Kultury w (…):

a)    Faktury dokumentujące zużycie energii elektrycznej są wystawiane przez zakład energetyczny bezpośrednio na Gminę jako nabywcę. Na wystawianych fakturach jako miejsce dostawy/poboru nie wskazano bezpośrednio adresu opisowego obiektu, lecz indywidualny numer PPE (Punkt Poboru Energii). Tym samym możliwe jest jednoznaczne przyporządkowanie wydatku do konkretnego budynku. Wskazany budynek jest jedynym obiektem, do którego dostarczana jest energia w ramach tej faktury.

b)    Gmina jest bezpośrednim płatnikiem tych należności – faktury te są opłacane z rachunku bankowego Gminy.

c)    Koszty te są przenoszone notą księgową na Gminny Ośrodek Kultury w (…), który zarządza ww. obiektem.

 

Pytania (ostatecznie postawione w uzupełnieniu wniosku)

 

1.    Czy wprowadzanie przez Gminę energii elektrycznej do sieci, w przypadku rozliczenia w systemie netbilling ze Sprzedawcą energii, stanowi czynność podlegającą opodatkowaniu VAT?

2.    Czy Gminie przysługiwać będzie prawo do częściowego odliczenia podatku VAT naliczonego w związku z zakupem energii elektrycznej?

3.    W którym momencie powstaje obowiązek podatkowy z tytułu wprowadzenia energii elektrycznej do sieci w systemie netbilling oraz w jakim terminie Gmina powinna wystawić fakturę dokumentująca wprowadzenie energii elektrycznej do sieci w systemie netbilling?

 

Państwa stanowisko w sprawie

 

Ad 1.

Gmina uważa, że wprowadzanie energii elektrycznej do sieci, w przypadku rozliczenia w systemie netbilling ze Sprzedawcą energii, stanowi czynność podlegającą opodatkowaniu VAT.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Oznacza to, że warunkiem podlegania opodatkowaniu dostawy lub świadczenia usług jest wypłata wynagrodzenia jako ekwiwalentu za wykonanie czynności.

Stosownie natomiast do art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, w tym również:

1)    przeniesienie z nakazu organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w imieniu takiego organu lub przeniesienie z mocy prawa własności towarów w zamian za odszkodowanie;

2)    wydanie towarów na podstawie umowy dzierżawy, najmu, leasingu lub innej umowy o podobnym charakterze zawartej na czas określony lub umowy sprzedaży na warunkach odroczonej płatności, jeżeli umowa przewiduje, że w następstwie normalnych zdarzeń przewidzianych tą umową lub z chwilą zapłaty ostatniej raty prawo własności zostanie przeniesione;

3)    wydanie towarów na podstawie umowy komisu: między komitentem a komisantem, jak również wydanie towarów przez komisanta osobie trzeciej;

4)    wydanie towarów komitentowi przez komisanta na podstawie umowy komisu, jeżeli komisant zobowiązany był do nabycia rzeczy na rachunek komitenta;

5)    ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego, ustanowienie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu oraz przekształcenie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego na spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, a także ustanowienie na rzecz członka spółdzielni mieszkaniowej odrębnej własności lokalu mieszkalnego lub lokalu o innym przeznaczeniu oraz przeniesienie na rzecz członka spółdzielni własności lokalu lub własności domu jednorodzinnego;

6)    oddanie gruntów w użytkowanie wieczyste;

7)    zbycie praw, o których mowa w pkt 5 i 6.

Dalej art. 2 pkt 6 ustawy o VAT określa, iż ilekroć w przepisach ustawy o VAT mowa jest o towarach rozumie się przez to rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.

W wyniku oddania energii do sieci elektroenergetycznej przez Prosumenta dojdzie do transferu faktycznego prawa do rozporządzania towarem (energią) jak właściciel - Sprzedawca będzie mógł rozporządzać energią oddaną przez Prosumenta, tj. sprzedać ją na rynku energetycznym. Ponadto dostawa energii będzie stanowiła czynność odpłatną - wynagrodzeniem Prosumenta będzie iloczyn ilości energii elektrycznej wynikający z salda ujemnego i rynkowej ceny energii elektrycznej.

Zgodnie z art. 4c ust. 1 Ustawy OZE, w celu prowadzenia rozliczeń z Prosumentem Sprzedawca zobowiązany prowadzi dla niego konto (konto Prosumenta), na którym ewidencjonuje ilość energii elektrycznej pobranej i wprowadzonej przez Prosumenta oraz wartość energii elektrycznej wprowadzonej do sieci elektroenergetycznej, wartości energii elektrycznej pobranej z tej sieci przez Prosumenta w celu jej zużycia na potrzeby własne, a także wartość środków za energię elektryczną należną Prosumentowi za energię elektryczną wprowadzoną do sieci.

W związku z tym, zdaniem Gminy, czynność wprowadzenia do sieci elektroenergetycznej energii elektrycznej wyprodukowanej przez instalację fotowoltaiczną spełnia definicję odpłatnej dostawy towarów. Ponadto, sprzedaż energii elektrycznej wpisuje się w określoną w ww. przepisach o VAT definicję działalności gospodarczej i w przypadku wystąpienia nadwyżki sumy wartości sald ujemnych nad sumą sald dodatnich w danym okresie rozliczeniowym powinna ona podlegać opodatkowaniu VAT na zasadach określonych w ustawie o VAT jako odpłatna dostawa towarów.

Zdaniem Gminy wprowadzanie energii elektrycznej do sieci, w przypadku rozliczenia w systemie netbilling na podstawie otrzymanego przez gminę aneksu do umowy, spełnia definicję odpłatnej dostawy towarów, a zatem stanowi czynność podlegającą opodatkowaniu VAT.

Ad 2.

Stanowisko Gminy do skorygowanego pytania nr. 2:

Zgodnie z art. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o VAT opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług (dalej: „podatek VAT”) podlegają: - odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, - eksport towarów, - import towarów na terytorium kraju, - wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju, - wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów. Jak stanowi art. 2 pkt 6 ustawy o VAT, ilekroć w ustawie mowa jest o towarach rozumie się przez to rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.

Artykuł 7 ustawy o VAT, definiuje dostawę towarów jako przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, wskazując jednocześnie przy tym, jakie rodzaje transakcji rozumie się w szczególności za dostawę towarów.

Jak stanowi definicja zawarta w art. 15 ust. 1 ustawy o VAT, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Natomiast na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy o VAT działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Artykuł 15 ust. 6 ustawy o VAT, nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.

Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15 ustawy o VAT, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

Natomiast zgodnie z art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy o VAT, kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu: nabycia towarów i usług, dokonania całości lub części zapłaty przed nabyciem towaru lub wykonaniem usługi.

Stosownie do art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym gmina wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność. Natomiast zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym do zakresu działania gminy należą wszelkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów.

W świetle art. 7 ust. 1 pkt 15 ustawy o samorządzie gminnym do zadań własnych gminy należy zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty. W szczególności zadania własne obejmują sprawy utrzymania gminnych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej oraz obiektów administracyjnych. Realizacja tych zadań następować może także w drodze dostawy towarów i świadczenia usług w rozumieniu art. 7 i art. 8 ustawy o samorządzie gminnym (w zakresie dostaw i usług co do zasady odpłatnych).

Gmina, w celu wypełnienia nałożonych na nią zadań, organizuje warunki dla innych podmiotów bądź bezpośrednio uczestniczy w obrocie gospodarczym.

Zgodnie z art. 2 pkt 19 i pkt 27a ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (dalej: „ustawa o OZE”) użyte w ustawie określenia oznaczają: „19) mikroinstalacja – instalację odnawialnego źródła energii o łącznej mocy zainstalowanej elektrycznej nie większej niż 50 kW, przyłączoną do sieci elektroenergetycznej o napięciu znamionowym niższym niż 110 kV albo o mocy osiągalnej cieplnej w skojarzeniu nie większej niż 150 kW, w której łączna moc zainstalowana elektryczna jest nie większa niż 50 kW; 27a) prosument energii odnawialnej - odbiorcę końcowego wytwarzającego energię elektryczną wyłącznie z odnawialnych źródeł energii na własne potrzeby w mikroinstalacji, pod warunkiem że w przypadku odbiorcy końcowego niebędącego odbiorcą energii elektrycznej w gospodarstwie domowym, nie stanowi to przedmiotu przeważającej działalność gospodarczej określonej zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 40 ust. 2 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 459 i 830)”.

Stosownie do art. 3 ustaw o OZE podjęcie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii wymaga uzyskania koncesji na zasadach i warunkach określonych w ustawie - Prawo energetyczne, z wyłączeniem wytwarzania energii elektrycznej:

1)    w mikroinstalacji;

2)    w małej instalacji;

3)    wyłącznie z biogazu rolniczego, w tym w kogeneracji w rozumieniu art. 3 pkt 33 ustawy - Prawo energetyczne;

4)    wyłącznie z biopłynów.

Zgodnie z art. 4 ust. 1a pkt 2 ustawy o OZE Sprzedawca, o którym mowa w art. 40 ust. 1a ustawy o OZE, dokonuje rozliczenia wartości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej od 1 lipca 2022 r. przez prosumenta energii odnawialnej, prosumenta zbiorowego energii odnawialnej lub prosumenta wirtualnego energii odnawialnej, wytwarzającego energię elektryczną w instalacji odnawialnego źródła energii, której przyłączenie do sieci elektroenergetycznej i wprowadzenie z niej energii elektrycznej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej po raz pierwszy nastąpiło po 31 marca 2022 r., z wyłączeniem mikroinstalacji przyłączonych do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej zgodnie z art. 4d ust. 2-11 ustawy o OZE, wobec wartości energii elektrycznej pobranej z tej sieci w celu jej zużycia na potrzeby własne.

W myśl art. 4 ust. 2 ustawy o OZE rozliczenia, o których mowa w art. 4 ust. 1 i 1a ustawy o OZE, w odniesieniu do:

1)    prosumenta energii odnawialnej - dokonuje się z uwzględnieniem zasad, o których mowa w art. 4 ust. 2a-2d ustawy o OZE, na podstawie wskazań układu pomiarowo-rozliczeniowego dokonującego pomiaru ilości energii elektrycznej w punkcie poboru energii prosumenta energii odnawialnej;

2)    prosumenta zbiorowego energii odnawialnej - dokonuje się z uwzględnieniem zasad, o których mowa w art. 4 ust. 2a-2d ustawy o OZE, na podstawie wskazań układu pomiarowo- rozliczeniowego dokonującego pomiaru ilości energii elektrycznej:

a)    wytworzonej w mikroinstalacji lub małej instalacji, przy czym ilość energii elektrycznej wytworzonej ustala się odpowiednio do udziału prosumenta zbiorowego energii odnawialnej w wytwarzaniu energii odnawialnej w tej instalacji, określonego w umowie, o której mowa w art. 4a ust. 1 ustawy o OZE,

b)    pobranej przez prosumenta zbiorowego energii odnawialnej;

3)    prosumenta wirtualnego energii odnawialnej - dokonuje się z uwzględnieniem zasad, o których mowa w art. 4 ust. 2b-2d ustawy o OZE, na podstawie:

a)    wskazań układu pomiarowo-rozliczeniowego dokonującego pomiaru ilości energii elektrycznej pobranej przez prosumenta wirtualnego energii odnawialnej,

b)    ilości energii elektrycznej wytworzonej przez prosumenta wirtualnego energii elektrycznej w instalacji odnawialnego źródła energii, zgłoszonej przez podmioty odpowiedzialne za bilansowanie handlowe tej instalacji odnawialnego źródła energii i sprzedawcy energii prosumenta wirtualnego energii elektrycznej, do operatora systemu przesyłowego elektroenergetycznego w ramach bilansowania handlowego, o którym mowa w ustawie - Prawo energetyczne.

Szczegółowy sposób rozliczania prosumenta z udostępnionej energii regulują przepisy art. 4 ust. 2a- 7 ustawy o OZE.

Jak wynika z art. 4 ust. 3a ustawy o OZE sprzedawca, o którym mowa w art. 40 ust. 1a ustawy o OZE, dokonuje rozliczenia, o którym mowa w art. 4 ust. 1a pkt 2 ustawy o OZE, na podstawie ilości energii sumarycznie zbilansowanych zgodnie z art. 4 ust. 2a-2d ustawy o OZE, w zakresie różnicy pomiędzy wartością energii elektrycznej wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej, ustaloną w sposób określony w art. 4b ustawy o OZE, oraz wartością energii elektrycznej pobranej z tej sieci, ustaloną w sposób określony w art. 4c ust. 3 ustawy o OZE.

Na mocy art. 4 ust. 8 ustawy o OZE wytwarzanie i wprowadzanie do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej energii elektrycznej, o której mowa w art. 4 ust. 1 oraz ust. 1a ustawy o OZE, przez prosumenta energii odnawialnej, prosumenta zbiorowego energii odnawialnej lub prosumenta wirtualnego energii odnawialnej niebędącego przedsiębiorcą, o którym mowa w ustawie - Prawo przedsiębiorców, nie stanowi działalności gospodarczej w rozumieniu art. 3 tej ustawy.

Artykuł 4 ust. 10 ustawy o OZE wskazuje, że pobrana energia elektryczna podlegająca rozliczeniu, o którym mowa w art. 4 ust. 1 i 1a ustawy o OZE, jest zużyciem energii wyprodukowanej na potrzeby własne przez prosumenta energii odnawialnej, prosumenta zbiorowego energii odnawialnej lub prosumenta wirtualnego energii odnawialnej i nie stanowi:

1)    sprzedaży energii elektrycznej nabywcy końcowemu na terytorium kraju,

2)    zużycia energii elektrycznej przez nabywcę końcowego, jeżeli nie została od niej zapłacona akcyza w należnej wysokości i nie można ustalić podmiotu, który dokonał sprzedaży tej energii elektryczne nabywcy końcowemu - w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym.

Natomiast art. 4 ust. 11 ustawy o OZE stanowi, że w przypadku gdy:

1)    prosument energii odnawialnej w ramach rozliczenia, o którym mowa w 4 ust. 1 ustawy o OZE, nie odbierze energii elektrycznej wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej w okresie 12 miesięcy od daty jej wprowadzenia do sieci zgodnie z art. 4 ust. 5 ustawy o OZE, to nieodebraną energią dysponuje sprzedawca, o którym mowa w art. 40 ust. 1a ustawy o OZE, w celu pokrycia kosztów rozliczenia, w tym opłat, o których mowa w art. 4 ust. 4 ustawy o OZE;

2)    prosument energii odnawialnej, prosument zbiorowy energii odnawialnej lub prosument wirtualny energii odnawialnej w ramach rozliczenia, o którym mowa w art. 4 ust. 1a pkt 2 ustawy o OZE, nie wykorzysta zgromadzonych dla danego miesiąca kalendarzowego środków odpowiadających wartości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej w tym miesiącu w okresie 12 kolejnych miesięcy kalendarzowych, to niewykorzystane środki stanowią nadpłatę, która jest zwracana prosumentowi energii odnawialnej, prosumentowi zbiorowemu energii odnawialnej lub prosumentowi wirtualnemu energii odnawialnej przez sprzedawcę, o którym mowa w art. 40 ust. 1a ustawy o OZE, w terminie nie dłuższym niż do końca 13. miesiąca następującego po danym miesiącu. Wysokość zwracanej nadpłaty nie może przekroczyć dwudziestu procent wartości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci w miesiącu kalendarzowym, którego dotyczy zwrot nadpłaty.

Zgodnie z art. 4b ust. 1 ustawy o OZE w przypadku gdy prosument energii odnawialnej lub prosument zbiorowy energii odnawialnej wytworzył energię elektryczną w odnawialnym źródle energii wprowadził ją do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej w okresie od 1 lipca 2022 r. do 30 czerwca 2024 oku., wartość energii elektrycznej, o której mowa w art. 4 ust. 1a pkt 2 ustawy o OZE, jest wyznaczana dla każdego miesiąca kalendarzowego i stanowi iloczyn:

1)    sumy ilości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej przez prosumenta energii odnawialnej lub prosumenta zbiorowego energii odnawialnej w poszczególnych okresach rozliczania niezbilansowania t) składających się na dany miesiąc kalendarzowy, oznaczonej w art. 4 ust. 2b ustawy o OZE symbolem Eb t) przyjmującym wartości ujemne;

2)    rynkowej miesięcznej ceny energii elektrycznej, o której mowa w art. 4b ust. 5 ustawy o OZE, wyznaczonej dla danego miesiąca kalendarzowego. W myśl art. 4c ust. 1-10 ustawy o OZE:

1.    Sprzedawca, o którym mowa w art. 40 ust. 1a ustawy o OZE, w celu prowadzenia rozliczeń, o których mowa w art. 4 ust. 1a pkt 2 ustawy o OZE, prowadzi konto dla prosumenta energii odnawialnej, prosumenta zbiorowego energii odnawialnej lub prosumenta wirtualnego energii odnawialnej, zwane dalej „kontem prosumenta”, na którym ewidencjonuje ilości energii elektrycznej i wartości energii elektrycznej, o których mowa w art. 4 ust. 1a ustawy o OZE, oraz wynikającą z nich wartość środków za energię elektryczną należną prosumentowi za energię elektryczną wprowadzoną do sieci, zwaną dalej „depozytem prosumenckim”.

2.    Depozyt prosumencki przeznaczany jest na rozliczenie zobowiązań prosumenta energii odnawialnej, prosumenta zbiorowego energii odnawialnej lub prosumenta wirtualnego energii odnawialnej z tytułu zakupu energii elektrycznej od sprzedawcy prowadzącego konto prosumenta, o którym mowa w art. 4c ust. 1 ustawy o OZE.

3.    Zobowiązanie prosumenta energii odnawialnej, prosumenta zbiorowego energii odnawialnej lub prosumenta wirtualnego energii odnawialnej, o którym mowa w art. 4c ust. 2 ustawy o OZE, określa się dla danego okresu rozliczeniowego jako sumę iloczynów, dla wszystkich okresów rozliczania niezbilansowania t) w okresie rozliczeniowym, ilości energii elektrycznej pobranej z sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej przez prosumenta energii odnawialnej, prosumenta zbiorowego energii odnawialnej lub prosumenta wirtualnego energii odnawialnej, oznaczonej w art. 4 ust. 2b ustawy o OZE symbolem Eb t) przyjmującym wartość dodatnią, oraz ceny sprzedaży energii elektrycznej uwzględniającej obowiązkowe obciążenia podatkowe i fiskalne, stosowanej w rozliczeniach pomiędzy sprzedawcą i prosumentem dla tego okresu rozliczenia niezbilansowania.

4.    Wartość depozytu prosumenckiego dotycząca danego miesiąca kalendarzowego jest ustalana i przyporządkowywana do konta prosumenckiego w kolejnym miesiącu kalendarzowym.

5.    Kwota środków stanowiąca depozyt prosumencki może być rozliczana na koncie prosumenckim przez 12 miesięcy od dnia przypisania tej kwoty jako depozyt prosumencki na koncie prosumenta.

6.    Po upływie 12 miesięcy od dnia przypisania danej kwoty środków do depozytu prosumenckiego niewykorzystane lub niezwrócone na podstawie przepisu art. 4 ust. 11 pkt 2 ustawy o OZE środki umarza się.

7.    Na rozliczenie ze sprzedawcą w pierwszej kolejności przeznacza się środki o najstarszej dacie przypisania do konta prosumenta jako depozyt prosumencki.

8.    Prosument energii odnawialnej, prosument zbiorowy energii odnawialnej lub prosument wirtualny energii odnawialnej korzystający z dostaw sprzedawcy innego niż sprzedawca zobowiązany, o którym mowa w art. 40 ust. 1 ustawy o OZE, ma prawo do zmiany tego sprzedawcy na sprzedawcę zobowiązanego, o którym mowa w art. 40 ust. 1 ustawy o OZE, i korzystania z rozliczenia, o którym mowa w art. 4 ust. 1a pkt 2 ustawy o OZE.

9.    Sprzedawca, o którym mowa w art. 40 ust. 1a ustawy o OZE, dolicza do konta prosumenta wartość energii elektrycznej wytworzonej i niezużytej przez prosumenta energii odnawialnej lub prosumenta zbiorowego energii odnawialnej, który korzystał z rozliczenia, o którym mowa w art. 4 ust. 1a pkt 1 ustawy o OZE. Przepis art. 4 ust. 11 pkt 2 ustawy o OZE stosuje się odpowiednio.

10. Wartość energii elektrycznej wytworzonej i niezużytej, o której mowa w art. 4c ust. 9 ustawy o OZE, wyznacza się na podstawie miesięcznej rynkowej ceny energii elektrycznej ustalanej dla czerwca 2022 r., zgodnie z art. 4b ust. 6 ustawy o OZE. W myśl art. 40 ust. 1 ustawy o OZE obowiązek zakupu energii elektrycznej, o którym mowa w art. 41 ust. 1, art. 42 ust. 1, art. 70c ust. 2 oraz art. 92 ust. 1 ustawy o OZE, wykonuje wyznaczony przez Prezesa URE sprzedawca energii elektrycznej, zwany dalej „sprzedawcą zobowiązanym”, na podstawie umowy, o której mowa w art. 5 ustawy - Prawo energetyczne. Zgodnie z art. 40 ust. 1a ustawy o OZE Sprzedawca zobowiązany, o którym mowa w art. 40 ust. 1 ustawy o OZE, ma obowiązek dokonać rozliczenia, o którym mowa w art. 4 ust. 1-3 oraz w art. 38c ust. 3 ustawy o OZE, chyba że rozliczenia dokonuje sprzedawca wybrany przez prosumenta energii odnawialnej, prosumenta zbiorowego energii odnawialnej lub prosumenta wirtualnego energii odnawialnej lub spółdzielnię energetyczną, na podstawie umowy kompleksowej lub umowy sprzedaży.

W świetle powyższych przepisów Wnioskodawcy - na podstawie art. 86 ust. 1 w zw. z art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - stoi na stanowisku, że przysługiwać będzie mu prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego z faktur sprzedażowych wystawionych przez zakład energetyczny na Gminę będącą prosumentem wytwarzającą energię elektryczną z odnawialnych źródeł energii w rozumieniu ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródeł energii.

W celu analizy poprawności stanowiska Wnioskodawcy, konieczne jest jednak w pierwszej kolejności ustalenie czy gmina wprowadzając do sieci elektroenergetycznej energię elektryczną, która zostanie wyprodukowana w instalacji fotowoltaicznej należącej do gminy, będzie stanowiło odpłatną dostawę towarów podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT w rozumieniu przepisów ustawy o VAT.

Zdaniem Wnioskodawcy, czynności dokonywane przez gminę w związku z wprowadzeniem do sieci elektroenergetycznej energii elektrycznej wyprodukowanej w instalacji fotowoltaicznej (mikroinstalacji) stanowić będzie odpłatną dostawę towarów podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT, a to z przyczyn wskazanych poniżej.

W świetle przytoczonych powyżej norm prawnych, na gruncie ustawy o VAT sprzedaż energii elektrycznej (stanowiącej towar), w tym energii wyprodukowanej z odnawialnych źródeł energii za wynagrodzeniem wpisuje się w definicję działalności gospodarczej i podlega opodatkowaniu podatkiem VAT jako odpłatna dostawa towarów, na zasadach dla niej określonych. Kwalifikacji tej nie zmienia treść art. 4 ust. 8 ustawy o OZE, gdyż ustawa o VAT definiuje we własnym zakresie działalność gospodarczą w art. 15 ust. 2 tejże ustawy. Powyższe wynika również z orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, który w sprawie C-219/12 Fuchs, wskazał, że: „Eksploatacja zainstalowanego na służącym prywatnym celom domu mieszkalnym lub obok niego modułu fotowoltaicznego, skonstruowanego w ten sposób, że po pierwsze ilość wytworzonej energii elektrycznej jest zawsze niższa od ilości energii elektrycznej ogółem zużytej przez użytkownik modułu do celów prywatnych, a po drugie energia ta jest dostarczana do sieci za wynagrodzeniem o charakterze stałym, stanowi „działalność gospodarczą” w rozumieniu tych przepisów”. W okolicznościach rozpatrywanej sprawy sprzedaż energii elektrycznej przez gminę należy rozpatrywać jako działalność gospodarczą w kontekście art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, a tym samym gminę uznać należy za podatnika podatku VAT, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy o VAT. W przypadku wprowadzania energii elektrycznej do sieci energetycznej nie występuje wyłączenie jednostki samorządu terytorialnego (gminy) z grona podatników na podstawie art. 15 ust. 6 ustawy o VAT, ponieważ gminy będą dokonywać dostawy energii elektrycznej wytworzonej w mikroinstalacji nie jako organ władzy publicznej, lecz na podstawie umowy cywilnoprawnej, która zostanie zawarta z dostawcą energii elektrycznej.

Niezależnie od sposobu ustalania wartości kwoty należnej prosumentowi za wprowadzenie energii elektrycznej do sieci dystrybucyjnej, kwota ta każdorazowo będzie stanowić wynagrodzenie należne gminie za dostawę energii elektrycznej. Z powołanych powyżej przepisów o OZE wynika również, że wartość depozytu prosumenta jest przeznaczana na rozliczenie zobowiązań prosumenta, a zatem będzie pomniejszać kwotę podlegającą zapłacie przez prosumenta w danym okresie rozliczeniowym. W przypadku wytworzenia przez gminę energii elektrycznej w odnawialnym źródle energii i wprowadzenia jej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej, gmina będzie dokonywać dostawy tej energii na rzecz Przedsiębiorstwa, za którą będzie przysługiwało gminie wynagrodzenie określone jako iloczyn ilości energii elektrycznej wynikający z salda ujemnego i rynkowej ceny energii elektrycznej. Depozyt prosumencki, który pokazuje ilości energii elektrycznej i wartości energii elektrycznej, o których mowa w art. 4 ust. 1a ustawy o OZE, oraz wynikającą z nich wartość środków za energię elektryczną należną prosumentowi za energię elektryczną wprowadzoną do sieci, jak wynika z powyższych przepisów, może pomniejszyć kwotę zobowiązania prosumenta wobec sprzedawcy energii elektrycznej z tytułu zakupu tej energii od sprzedawcy. Gmina jako prosument - zarejestrowany czynny podatnik VAT, poprzez wprowadzanie energii do sieci energetycznej będzie dokonywać na rzecz Przedsiębiorstwa dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy VAT. Fakt wzajemnego kompensowania zobowiązania gminy wobec Przedsiębiorstwa i Przedsiębiorstwa wobec gminy, pozostaje bez wpływu na określenie odpłatnego charakteru dokonywanej przez gminę dostawy energii elektrycznej wytworzonej w mikroinstalacji. Tym samym, wprowadzenie przez gminę energii elektrycznej do sieci energetycznej, która zostanie wyprodukowana w instalacjach fotowoltaicznych będących własnością gminy, będzie stanowiło odpłatną dostawę towarów podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT.

Skoro zatem dostawa energii elektrycznej przez Gminę na zasadach przedstawionych szczegółowo powyżej stanowi odpłatną dostawę towarów, Wnioskodawcy przysługiwać będzie prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego z faktur zakupowych wystawionych przez zakład energetyczny na Gminę. Przy czym, zgodnie z art. 86 ust. 2a ustawy o VAT, w przypadku nabycia towarów i usług wykorzystywanych zarówno do celów wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej, jak do celów innych niż działalność gospodarcza, gdy przypisanie tych towarów i usług w całości do działalności gospodarczej podatnika nie jest możliwe, kwotę podatku naliczonego, oblicza się zgodnie ze sposobem określenia zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej.

Sposób określenia proporcji powinien najbardziej odpowiadać specyfice wykonywanej przez podatnika działalności i dokonywanych przez niego nabyć.

Gmina nie jest w stanie dokonać tzw. alokacji bezpośredniej (przyporządkowania) podatku VAT naliczonego od nabycia energii elektrycznej do poszczególnych rodzajów działalności (opodatkowanej, zwolnionej czy niepodlegającej opodatkowaniu) w punkcie poboru.

W związku z tym Gmina stoi na stanowisku, iż Gminie przysługuje prawo do częściowego obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w związku z bieżącym zakupem energii elektrycznej do punktu poboru z uwzględnieniem proporcji, o której mowa w art. 86 ust. 2a-2h ustawy o VAT oraz Rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2015 r., a także współczynnika, o którym mowa w art. 90 ust. 2-3 ustawy o VAT, ustalonych dla Urzędu Gminy.

Ad 3.

Zgodnie z art. 19a ust. 5 pkt 4 lit. a ustawy o VAT, w przypadku sprzedaży energii elektrycznej - obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wystawienia faktury. W przypadkach, o których mowa w art. 19a ust. 5 pkt 3 i 4 ustawy o VAT, gdy podatnik nie wystawił faktury lub wystawił ją z opóźnieniem, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą upływu terminów wystawienia faktury określonych w art. 106i ust. 3 i 4, a w przypadku gdy nie określono takiego terminu - z chwilą upływu terminu płatności.

Zgodnie z art. 106i ust. 3 pkt 4 ustawy o VAT, fakturę wystawia się nie później niż z upływem terminu płatności, w przypadku, o którym mowa w art. 19a ust. 5 pkt 4 tejże ustawy.

A więc co do zasady obowiązek podatkowy w przypadku sprzedaży energii elektrycznej powstaje z chwilą wystawienia faktury - nie później niż z upływem terminu płatności. Gdy faktura nie zostanie wystawiona w tym terminie – obowiązek podatkowy powstaje z chwilą upływu terminu płatności i z tą datą należy wykazać podatek VAT należny w JPK VAT. W ocenie Gminy w sposobie rozliczenia opartym o saldowanie wartościowe w istocie dochodzić będzie do wzajemnego potrącenia wierzytelności. Wzajemna kompensata wierzytelności, polegająca na zaliczeniu jednej wierzytelności na poczet drugiej dokonywana jest w świetle obowiązujących przepisów prawa, tj. ustawy o OZE. Skoro kwota wynagrodzenia z tytułu energii wprowadzonej do sieci przez Prosumenta ma być potrącona z płatnością jaką Prosument płaci Sprzedawcy energii elektrycznej - to można przyjąć datę terminu płatności wskazaną przez Sprzedawcę w wystawionej fakturze.

Wobec tego w przedmiotowym przypadku, gdy kwota ma być de facto potrącona z płatności jaką Gmina uiszcza do przedsiębiorstwa energetycznego, to w ocenie Gminy można przyjąć, iż obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wystawienia faktury, ale nie później, niż termin płatności wskazany przez Sprzedawcę energii elektrycznej w wystawionej fakturze.

Jednocześnie, w ocenie Gminy, do wystawienia faktury zastosowanie znajdzie art. 106i ustawy o VAT. W konsekwencji, faktura dokumentująca wprowadzenie energii elektrycznej do sieci powinna zostać wystawiona nie później niż z upływem terminu płatności.

Gmina (…) stoi zatem na stanowisku, iż w opisanym przypadku obowiązek podatkowy jak również obowiązek wystawienia faktury powstanie z chwilą upływu terminu płatności. W tym przypadku będzie to ten sam termin płatności, który będzie wskazany na fakturze wystawianej przez zakład energetyczny.

Ocena stanowiska

 

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest:

-        prawidłowe w zakresie uznania, iż wprowadzanie energii elektrycznej do sieci stanowi odpłatną dostawę towarów podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT (pytanie nr 1),

-        nieprawidłowe w zakresie prawa do częściowego odliczenia podatku VAT naliczonego w związku z zakupem energii elektrycznej (pytanie nr 2),

-        nieprawidłowe w zakresie momentu powstania obowiązku podatkowego i terminu wystawienia faktury (pytanie nr 3).

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:

Stosownie do art. 2 pkt 6 i 22 ustawy:

Jak stanowi art. 7 ust. 1 ustawy:

Stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy:

Z ww. przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy wynika, że bezwzględnym warunkiem dla uznania, że dostawa towarów oraz świadczenie usługi podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, jest „odpłatność” za daną czynność. Odpłatność oznacza wykonanie czynności (dostawy towarów oraz świadczenia usług) za wynagrodzeniem. W znaczeniu potocznym wynagrodzenie to zapłata za pracę, należność. Natomiast odpłatny to taki, który wymaga zapłacenia, zwrotu kosztów, płatny.

Pod pojęciem odpłatności świadczenia rozumieć należy prawo podmiotu sprzedającego towar lub świadczącego usługę do żądania od nabywcy towaru, odbiorcy usługi lub osoby trzeciej zapłaty ceny lub ekwiwalentu (np. w postaci świadczenia wzajemnego). W konsekwencji powyższego należy stwierdzić, że opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług będzie podlegało tylko to świadczenie (dostawa lub usługa), w przypadku, którego istnieje konsument, tj. odbiorca świadczenia odnoszący z niego choćby potencjalną korzyść. Dopóki nie istnieje podmiot, który odnosiłby lub powinien odnosić konkretne korzyści o charakterze majątkowym związanym z danym świadczeniem, dopóty świadczenie to nie będzie czynnością podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zgodnie z zasadą powszechności opodatkowania, podlegają wszelkie transakcje, których przedmiotem jest dostawa towarów lub świadczenie usług, pod warunkiem, że są one realizowane przez „podatników” w rozumieniu ustawy i wykonywane w ramach działalności gospodarczej.

Brzmienie art. 8 ust. 2a ustawy wskazuje, że:

W myśl art. 15 ust. 1 ustawy:

Na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy:

Zgodnie z art. 15 ust. 6 ustawy:

Zapis art. 15 ust. 6 ustawy jest odzwierciedleniem art. 13 obowiązującej od 1 stycznia 2007 r. Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L Nr 347 z 11 grudnia 2006 r. str. 1 ze zm.), zgodnie z którym:

Oznacza to, że organ władzy publicznej będzie uznany za podatnika podatku od towarów i usług w dwóch przypadkach, tj. gdy wykonuje czynności inne niż te, które mieszczą się w ramach jego zadań oraz gdy wykonuje czynności mieszczące się w ramach zadań, ale czyni to na podstawie umów cywilnoprawnych.

W myśl art. 2 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j Dz. U. z 2026 r., poz. 662):

Natomiast zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym:

Art. 7 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym:

Realizacja zadań własnych następować może także w drodze dostawy towarów i świadczenia usług w rozumieniu art. 7 i art. 8 ustawy (w zakresie dostaw i usług co do zasady odpłatnych). Gmina, w celu wypełnienia nałożonych zadań, organizuje warunki dla innych podmiotów bądź bezpośrednio uczestniczy w obrocie gospodarczym.

W analizowanej sprawie zastosowanie znajdą przepisy ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 68), zwanej dalej „ustawą o OZE”.

Zgodnie z art. 2 pkt 19 i pkt 27a ustawy o OZE:

Stosownie do art. 3 ustawy o OZE:

Zgodnie z art. 4 ust. 1a pkt 2 ustawy o OZE:

W myśl art. 4 ust. 2 pkt 1 ustawy o OZE:

Szczegółowy sposób rozliczania prosumenta z udostępnionej energii regulują przepisy art. 4 ust. 2a-7 ustawy o OZE.

Stosownie do art. 4 ust. 2b ustawy o OZE:

Jak wynika z art. 4 ust. 3a ustawy o OZE:

Na mocy art. 4 ust. 8 ustawy o OZE:

Natomiast art. 4 ust. 11 ustawy o OZE stanowi, że:

Zgodnie z art. 4 ust. 11a pkt 1 ustawy o OZE:

W myśl art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 27 listopada 2024 r. o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2024 r. poz. 1847), dalej jako „ustawa zmieniająca”:

W art. 9 ust. 2 ustawy zmieniającej wskazano, że:

Art. 31 ustawy zmieniającej stanowi, że:

W art. 4b ust. 1 ustawy o OZE w brzmieniu obowiązującym do 27 grudnia 2024 r. wskazano, że:

W myśl art. 4b ust. 1 ustawy o OZE w brzmieniu obowiązującym od 28 grudnia 2024 r.:

W myśl art. 4b ust. 2 ustawy o OZE w brzmieniu obowiązującym do 27 grudnia 2024 r.:

W myśl art. 4b ust. 2 ustawy o OZE w brzmieniu obowiązującym od 28 grudnia 2024 r.:

Zgodnie z art. 4b ust. 4 ustawy o OZE:

Przepisy art. 4c ust. 1 ustawy o OZE stanowi, że:

Zgodnie z art. 4c ust. 2 ustawy o OZE:

W myśl art. 4c ust. 3 ustawy o OZE:

Według art. 4c ust. 4 ustawy o OZE w brzmieniu obowiązującym do 31 stycznia 2025 r.:

Stosownie do art. 4c ust. 4 ustawy o OZE w brzmieniu obowiązującym od 1 lutego 2025 r.:

Na mocy art. 4c ust. 5 ustawy o OZE:

Jak stanowi art. 4c ust. 6 ustawy o OZE:

Z kolei art. 40 ust. 1-1aa ustawy o OZE wskazuje, że:

Z opisu sprawy wynika, że są Państwo zarejestrowanym czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług. W latach 2024 – 2025 zamontowali Państwo na budynkach użyteczności publicznej instalację fotowoltaiczną, której celem jest ograniczenie kosztów zużycia energii elektrycznej w danym obiekcie. W ramach tych działań instalacja została zamontowana m.in. na budynkach: OSP w (…); OSP w (…); Dom Rzemiosła w (…) oraz Budynek użyteczności publicznej, w którym mieści się Gminna Biblioteka Publiczna oraz Gminny Klub Sportowy.

Powyższe budynki stanowią własność Gminy, zostały one udostępnione na potrzeby działalności poszczególnych jednostek na podstawie umowy użyczenia. Umowy te mają charakter nieodpłatny. Wszelkie umowy dotyczące dostawy energii elektrycznej lub jej odprowadzania do sieci, zawarte są bezpośrednio pomiędzy Gminą a przedsiębiorstwem energetycznym.

Strony ustaliły m.in.:

-        Rozliczenia za sprzedaną energię elektryczną przez zakład energetyczny i świadczone usługi dystrybucji OSD dokonywane są na podstawie wskazań układów pomiarowo-rozliczeniowych;

-        Sprzedawca w celu prowadzenia rozliczeń prowadzi konto dla prosumenta, na którym ewidencjonuje ilości energii elektrycznej i wartości energii elektrycznej oraz wynikającą z nich wartość środków za energię elektryczną należną Prosumentowi za energię elektryczną wprowadzoną do sieci;

-        Depozyt prosumencki przeznaczany jest na rozliczanie zobowiązań Prosumenta z tytułu zakupu energii elektrycznej od Sprzedawcy prowadzącego konto prosumenta;

-        Wartość depozytu prosumenckiego dotycząca danego miesiąca kalendarzowego jest ustalana i przyporządkowywana do konta prosumenckiego w kolejnym miesiącu kalendarzowym;

-        Kwota środków stanowiąca depozyt prosumencki może być rozliczana na koncie prosumenckim przez 12 miesięcy od dnia przypisania tej kwoty jako depozyt prosumencki na koncie prosumenta. Po upływie 12 miesięcy od dnia przypisania danej kwoty środków do depozytu prosumenckiego niewykorzystane lub zwrócone środki umarza się;

-        Na rozliczenie ze Sprzedawcą w pierwszej kolejności przeznacza się środki o najstarszej dacie przypisania do konta prosumenta jako depozyt prosumencki.

Rozliczenia Prosumenta dokonywane będą poprzez wystawienie faktury VAT dokumentującą sprzedaż energii wprowadzonej do sieci po otrzymaniu z przedsiębiorstwa energetycznego faktury wraz ze specyfikacją, w której znajduje się wyliczenie jej wartości w danym okresie. Przy czym jej wartość, opisana jako wartość depozytu na dzień przypisania stanowi po stronie Prosumenta kwotę brutto, która zawiera w sobie podatek należny.

Wobec powyższego w związku z uruchomieniem Instalacji na w/w obiektach i wytwarzaniem z jej udziałem energii elektrycznej, która jest wprowadzana do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej, są Państwo prosumentem energii odnawialnej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii, a zamontowana instalacja stanowi mikroinstalację w rozumieniu art. 2 pkt 19 ustawy o OZE.

Wytworzona w Instalacji energia elektryczna, która następnie jest odprowadzana do sieci Przedsiębiorstwa energetycznego, jest rozliczana w ramach tzw. „net-billingu”. Model ten przewiduje, że wyprodukowana i wprowadzona do sieci energia elektryczna jest zapisywana wartościowo jako tzw. depozyt prosumencki na indywidualnym Państwa koncie i pomniejsza kwotę podlegającą zapłacie przez Państwa na rzecz Przedsiębiorstwa energetycznego w danym okresie rozliczeniowym z tytułu zużycia prądu przez Obiekt (Gminę). W konsekwencji, koszty zakupu przez Państwa energii elektrycznej niezbędnej do korzystania z Obiektu stają się niższe (z uwagi na rozliczenie nabytej przez Gminę od Przedsiębiorstwa energetycznego energii elektrycznej z energią elektryczną wyprodukowaną w Instalacji).

W przypadku występowania nadwyżek wartości energii elektrycznej wyprodukowanej przez Instalacje umieszczone na Obiektach nad wartością energii pobranej z sieci i zużytej w danym budynku, niewykorzystane środki pochodzące z depozytu prosumenckiego będą stanowiły nadpłatę zwracaną Państwu przez Przedsiębiorstwo energetyczne.

Państwo – jako prosument – w związku z rozliczeniem w modelu net-billing, wprowadzenie do sieci energii elektrycznej wytworzonej w instalacji fotowoltaicznej będzie traktować jako czynności opodatkowane VAT (odpłatna dostawa towarów w postaci energii elektrycznej). W związku z tym będą Państwo wystawiać faktury na sprzedawcę tytułem wprowadzenia do sieci energii elektrycznej wytworzonej w instalacji fotowoltaicznej.

Państwa wątpliwości dotyczą kwestii, czy wprowadzanie przez Państwa energii elektrycznej do sieci, w przypadku rozliczenia w systemie netbilling ze Sprzedawcą energii, stanowi czynność podlegającą opodatkowaniu VAT.

Na gruncie ustawy sprzedaż energii elektrycznej (stanowiącej towar), w tym energii wyprodukowanej z odnawialnych źródeł energii, za wynagrodzeniem, co do zasady wpisuje się w definicję działalności gospodarczej i podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług jako odpłatna dostawa towarów na zasadach dla niej określonych. Kwalifikacji tej nie zmienia art. 4 ust. 8 ustawy o OZE, gdyż ustawa definiuje we własnym zakresie działalność gospodarczą.

W wyroku w sprawie C-219/12 Fuchs Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej uznał, że:

Istotną cechą wynagrodzenia jest istnienie bezpośredniego związku pomiędzy dostawą towarów lub świadczeniem usług i otrzymaną zapłatą będącą świadczeniem wzajemnym. Dostawcę towarów lub usługodawcę musi łączyć z odbiorcą stosunek prawny, z którego wynika obowiązek dostawy towarów lub świadczenia usługi oraz wysokość wynagrodzenia (świadczenia wzajemnego). Za dokonanie tych czynności wynagrodzenie musi być wyrażalne w pieniądzu, co jednak nie oznacza, że musi mieć ono postać pieniężną, gdyż wynagrodzenie (odpłatność) jako świadczenie wzajemne może również przybrać postać rzeczową (zapłatą za towar lub usługę może być inny towar lub usługa), albo mieszaną (zapłata w części pieniężna, a w części rzeczowa). Innymi słowy, musi istnieć możliwość określenia ceny wyrażonej w pieniądzu w stosunku do świadczenia wzajemnego stanowiącego wynagrodzenie za dostawę towarów lub świadczenie usługi.

Jak wskazano, sprzedaż energii elektrycznej (stanowiącej towar), w tym energii wyprodukowanej z odnawialnych źródeł energii, za wynagrodzeniem, co do zasady wpisuje się w definicję działalności gospodarczej i podlega opodatkowaniu podatkiem VAT jako odpłatna dostawa towarów, co znajduje potwierdzenie w ww. wyroku TSUE w sprawie C‑219/12.

W okolicznościach sprawy sprzedaż energii elektrycznej należy rozpatrywać więc jako działalność gospodarczą w kontekście art. 15 ust. 2 ustawy, a Państwa w związku z tą dostawą należy uznać za podatnika podatku od towarów i usług, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy, bowiem dokonują Państwo dostawy energii elektrycznej produkowanej w Instalacjach zamontowanych na Budynkach na podstawie umów na sprzedaż energii elektrycznej zawartych z Przedsiębiorstwem energetycznym.

Wprowadzając wyprodukowaną w Instalacjach energię do sieci energetycznej dokonują Państwo jako prosument energii odnawialnej i czynny podatnik podatku od towarów i usług na rzecz Przedsiębiorstwa energetycznego dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy, podlegającej opodatkowaniu na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy.

Sprzedaż energii elektrycznej nie została przez ustawodawcę wymieniona jako zwolniona od podatku, w konsekwencji podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Zatem wprowadzenie przez Państwa do sieci energetycznej energii elektrycznej, która jest produkowana w Instalacjach zamontowanych na Budynkach, stanowi u Państwa działalność gospodarczą oraz odpłatną dostawę towarów podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, niekorzystającą ze zwolnienia z tego podatku.

Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 1 jest prawidłowe.

Państwa wątpliwości dotyczą również ustalenia czy przysługuje Państwu prawa do częściowego odliczenia podatku VAT naliczonego w związku z zakupem energii elektrycznej.

Podstawowe zasady dotyczące odliczania podatku naliczonego zostały sformułowane w art. 86 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług. Zgodnie z treścią tego przepisu:

W myśl art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy:

Jak wynika z powołanych przepisów prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, tzn. takich, których następstwem jest określenie podatku należnego (powstanie zobowiązania podatkowego).

Przedstawiona wyżej zasada wyklucza zatem możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych.

Ponadto należy podkreślić, że ustawodawca zapewnił podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego w całości lub w części, pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno przesłanek pozytywnych, wynikających z art. 86 ust. 1 ustawy oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy. Przepis ten określa listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

Jedno z takich ograniczeń zostało wskazane w art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy, zgodnie z którym:

Oznacza to, że podatnik nie może skorzystać z prawa do odliczenia w odniesieniu do podatku, który jest należny wyłącznie z tego względu, że został wykazany na fakturze w sytuacji, gdy transakcja nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku.

Natomiast na podstawie przepisu art. 88 ust. 4 ustawy:

Stosownie do cytowanych wyżej przepisów prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje zarejestrowany, czynny podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. Warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest związek zakupów z wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi.

Przedstawiona wyżej zasada wyklucza zatem możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystywania do czynności zwolnionych od podatku VAT oraz niepodlegających temu podatkowi.

Należy również podkreślić, iż prawo do odliczenia podatku naliczonego, jako integralna część systemu VAT, w zasadzie nie może być ograniczane, ani pod względem czasu, ani też pod względem zakresu przedmiotowego. Nie jest to bowiem wyjątkowy przywilej podatnika, lecz jego fundamentalne prawo. Możliwość wykonania tego prawa powinna być zapewniona niezwłocznie i względem wszystkich kwot podatku, które zostały pobrane (naliczone) od transakcji związanych z zakupami. Decydujące znaczenie dla oceny istnienia prawa do odliczenia ma zamierzony (deklarowany) związek podatku naliczonego z czynnościami opodatkowanymi.

Podkreślić należy, że ustawodawca przyznał podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego w całości lub w części, pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno przesłanek pozytywnych, wynikających z art. 86 ust. 1 ustawy oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy. Przepis ten określa listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

Jedno z takich ograniczeń zostało wskazane w art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy, zgodnie z którym:

Wyrażoną w cytowanym powyżej art. 86 ust. 1 ustawy generalną zasadę uprawniającą do odliczenia podatku naliczonego, uzupełniają regulacje zawarte w art. 86 ust. 2a i następne ustawy.

I tak na mocy art. 86 ust. 2a ustawy:

Stosownie do treści art. 86 ust. 2b ustawy:

W oparciu o art. 86 ust. 2c ustawy:

Na mocy art. 86 ust. 22 ustawy:

Na podstawie powyższej delegacji, zostało wydane rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie sposobu określania zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej w przypadku niektórych podatników (t. j. Dz. U. z 2021 r. poz. 999), zwane dalej „rozporządzeniem”.

Zgodnie z § 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia:

Zakres ww. regulacji obejmuje m.in. jednostki samorządu terytorialnego.

Rozporządzenie to określa również co należy rozumieć przez jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego.

W myśl § 2 pkt 8 rozporządzenia:

Do obowiązków podatnika należy w pierwszej kolejności przypisanie konkretnych wydatków do określonego rodzaju działalności, z którym wydatki te są związane. Podatnik jest zatem zobowiązany do odrębnego określania, z jakim rodzajem działalności będzie związany podatek wynikający z otrzymanych faktur zakupu, czyli dokonania tzw. bezpośredniej alokacji. Każdorazowo zatem, gdy takie wyodrębnienie jest możliwe, podatnikowi przysługuje pełne prawo do odliczenia podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług związanych ze sprzedażą opodatkowaną, przy jednoczesnym braku takiego prawa w stosunku do towarów i usług wykorzystywanych do wykonywania czynności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem VAT lub zwolnionych z opodatkowania tym podatkiem.

Odnosząc się do faktur dokumentujących nabycie energii elektrycznej na potrzeby budynku zajmowanego przez OSP w (…), budynku zajmowanego przez OSP w (…), budynku zajmowanego przez Dom Rzemiosła w (…), budynku użyteczności publicznej, w którym mieści się Gminna Biblioteka Publiczna oraz Gminny Klub Sportowy wskazać należy, że nie są spełnione – wskazane w art. 86 ust. 1 ustawy – przesłanki warunkujące prawo do odliczenia podatku naliczonego, tj. energia elektryczna nabyta na potrzeby tych budynków nie jest wykorzystywana do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług. Jak wynika z opisu sprawy energia elektryczna nabyta na potrzeby budynku zajmowanego przez OSP w (…), budynku zajmowanego przez OSP w (…), budynku zajmowanego przez Dom Rzemiosła w (…), budynku użyteczności publicznej, w którym mieści się Gminna Biblioteka Publiczna oraz Gminny Klub Sportowy nie jest przedmiotem odsprzedaży. Ponadto ww. budynki są udostępnione nieodpłatnie na mocy umowy użyczenia w ramach zadań własnych, niestanowiących działalności gospodarczej. A zatem nieodpłatne udostępnienie ww. budynków przez Państwa na rzecz ww. podmiotów nie stanowi czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Wobec powyższego energia elektryczna nabyta na potrzeby ww. budynków jest wykorzystywana wyłącznie do celów innych niż działalność gospodarcza w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy (do czynności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem VAT).

Mając zatem na uwadze opis sprawy oraz powołane przepisy prawa należy stwierdzić, że – wbrew Państwa twierdzeniu - nie mają Państwo prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego z faktur dokumentujących nabycie energii elektrycznej na potrzeby budynku zajmowanego przez OSP w (…), budynku zajmowanego przez OSP w (…), budynku zajmowanego przez Dom Rzemiosła w (…), budynku użyteczności publicznej, w którym mieści się Gminna Biblioteka Publiczna oraz Gminny Klub Sportowy, ponieważ nabyta energia elektryczna na potrzeby tych budynków nie jest przez Państwa wykorzystywana do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem VAT.

Tym samym Państwa stanowisko zakresie pytania nr 2 oceniłem jako nieprawidłowe.

Państwa wątpliwości dotyczą także wskazania momentu powstania obowiązku podatkowego z tytułu wprowadzenia energii elektrycznej do sieci w systemie netbilling .

Zgodnie z art. 19a ust. 1 ustawy:

W myśl art. 19a ust. 5 pkt 4 lit. a ustawy:

Stosownie do art. 19a ust. 7 ustawy:

Zgodnie z art. 2 pkt 31 ustawy:

W myśl art. 106b ust. 1 ustawy:

Na podstawie art. 106e ust. 1 pkt 6 ustawy:

Zgodnie z art. 106i ust. 3 pkt 4 ustawy:

Stosownie do art. 106i ust. 7 pkt 1 ustawy:

W myśl art. 106i ust. 8 ustawy:

Z powyższych regulacji wynika, że w przypadku dostaw energii elektrycznej na rzecz innego podatnika podatku VAT, obowiązek podatkowy powstaje, zgodnie z art. 19a ust. 5 pkt 4 lit. a oraz art. 19a ust. 7 ustawy, tj. z chwilą wystawienia faktury, jednakże faktura taka powinna być wystawiona najpóźniej z chwilą upływu terminu płatności. W sytuacji, gdy podatnik nie wystawił w tym terminie faktury lub wystawił ją z opóźnieniem – obowiązek podatkowy powstanie z chwilą upływu terminu na jej wystawianie, a w przypadku gdy nie określono takiego terminu – z chwilą upływu terminu płatności.

Zgodnie z Państwa wskazaniem, model net-billingu przewiduje, że wyprodukowana i wprowadzona do sieci energia elektryczna jest zapisywana wartościowo jako tzw. depozyt prosumencki na Państwa indywidualnym koncie i pomniejsza kwotę podlegającą zapłacie przez Państwa na rzecz Przedsiębiorstwa energetycznego w danym okresie rozliczeniowym z tytułu zużycia prądu.

Sprzedawca w celu prowadzenia rozliczeń prowadzi konto dla prosumenta, na którym ewidencjonuje ilości energii elektrycznej i wartości energii elektrycznej oraz wynikającą z nich wartość środków za energię elektryczną należną Prosumentowi za energię elektryczną wprowadzoną do sieci.

Wartość depozytu prosumenckiego dotycząca danego miesiąca kalendarzowego jest ustalana i przyporządkowywana do konta prosumenckiego w kolejnym miesiącu kalendarzowym.

Przedstawiony przez Państwa model rozliczeń wskazuje na rodzaj kompensaty należności wzajemnych, gdyż kwota należna do zapłaty przez Państwa z tytułu pobranej przez Państwa energii za dany miesięczny okres jest pomniejszana o kwotę należną Państwu od  Przedsiębiorstwa energetycznego w związku z energią wprowadzoną do sieci.

Tym samym nie można przyjąć, że nie występuje żaden termin płatności należności ze strony Przedsiębiorstwa energetycznego na rzecz Państwa za energię wprowadzoną do sieci.

Zgodnie z powołanymi przepisami zobowiązani są Państwo, stosownie do art. 106b ust. 1 pkt 1 ustawy, do udokumentowania fakturą ww. sprzedaży energii elektrycznej na rzecz Przedsiębiorstwa energetycznego w terminie wskazanym w art. 106i ust. 3 pkt 4 ustawy, tj. nie później niż upływem terminu płatności.

Obowiązek podatkowy dla dostawy energii elektrycznej dokonanej przez Państwa jako prosumenta powstaje zgodnie z art. 19a ust. 5 pkt 4 lit. a oraz art. 19a ust. 7 ustawy. Dla dostawy energii elektrycznej dokonanej przez Państwa obowiązek podatkowy wiąże się z chwilą wystawienia przez Państwa faktury lub z chwilą upływu terminu na jej wystawianie (gdy Państwo nie wystawią faktury lub wystawią ją z opóźnieniem), a w przypadku gdy nie określono takiego terminu – z chwilą upływu terminu płatności.

Należy podkreślić, że jest to termin płatności za dostawę energii wprowadzonej do sieci przez prosumenta, którym są Państwo.

Oceniając całościowo Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 3 uznałem je za nieprawidłowe

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Informuję, że wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem wniosku (zapytania). Inne kwestie przedstawione we wniosku, które nie zostały objęte pytaniami nie mogą być – zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej – rozpatrzone.

Jestem ściśle związany przedstawionym we wniosku opisem sprawy. Ponoszą Państwo ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym jego przedstawieniem. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem sprawy podanym przez Państwa w złożonym wniosku. W konsekwencji w przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, bądź celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych. Ponadto, w sytuacji zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku w opisie sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k – 14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem sprawy i zastosują się Państwo do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·         w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), lub

·         w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną
(art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.