0113-KDIPT1-2.4012.408.2026.2.AM.

Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

28 kwietnia 2026 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie zastosowania zwolnienia od podatku VAT do dokonanej w drodze wywłaszczenia dostawy za odszkodowaniem niezabudowanych działek nr 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7 i 8. Uzupełnił go Pan pismem z 1 czerwca 2026 r. (wpływ 1 czerwca 2026 r.) - w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego (z uwzględnieniem uzupełnienia wniosku)

Od (…).2025 r. prowadzi Pan gospodarstwo rolne (NIP: …) na terenie powiatu (…), gmina (...), w miejscowości (…). Prowadzi Pan działalność mieszaną o kodzie PKD 01.50.Z. Kod PKD 01.50.Z oznacza uprawy rolne połączone z chowem i hodowlą zwierząt (działalność mieszana), co znaczy, że w gospodarstwie uprawia Pan zboża, warzywa itp. oraz prowadzi Pan hodowlę zwierząt. Uprawy na potrzeby własne gospodarstwa oznaczają brak ich sprzedaży, a wykorzystanie ich w gospodarstwie własnym jako paszy dla Pana zwierząt i pokarmu dla własnej rodziny.

Jest Pan rolnikiem zarejestrowanym do podatku VAT od czerwca 2025 roku. Gospodarstwo rolne o wielkości (…) ha otrzymał Pan od taty jako darowiznę (…) 2025 r. Przy nabyciu działek nie przysługiwało Panu prawo do odliczenia podatku naliczonego, ponieważ te działki otrzymał Pan w formie darowizny od taty - transakcja nie podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT. Prowadzi Pan hodowlę krów mlecznych z przeznaczeniem na sprzedaż krów oraz sprzedaż mleka. Oprócz hodowli prowadzi Pan uprawę zbożową, przeznaczoną na użytek własny. Uprawy w gospodarstwie to zboża, kukurydza oraz ziemniaki - wszystko na potrzeby własne, do tego jeszcze są łąki i pastwiska.

Wszystkie działki uprawne są terenami rolniczymi, nie są działkami budowlanymi, dzięki nim gospodarstwo było nastawione na rozwój. Nigdy nie brał Pan pod uwagę sprzedaży tych działek, nie sprzedawał Pan żadnych działek, a także nie wnioskował Pan o zmianę ich przeznaczenia na cele nierolnicze, nie starał się Pan również o zwiększenie wartości tych działek, ponieważ dzięki nim mógł Pan się rozwijać oraz się z nich utrzymywać.

Dnia (…).2025 r. została wydana decyzja (znak …) o budowie drogi ekspresowej (…), która przebiega przez Pana działki, o numerach części działek: 5A, 6A, 7A, 8A i z działek o numerach: 1, 2, 3 i 4, z których został Pan wywłaszczony. Działki przed wywłaszczeniem miały nr: 5A, 1, 6A, 2, 3, 7A, 4, 8A.

Działki 1, 2, 3 i 4 zostały całe wywłaszczone, a działki 5A, 6A, 7A, 8A zostały podzielone na:

·         5A podzielone na 5 i 5B - 5 – wywłaszczony,

·         6A podzielone na 6 i 6B - 6 wywłaszczony,

·         7A podzielone na 7 i 7B - 7 wywłaszczony,

·         8A podzielone na 8 i 8B - 8 wywłaszczony.

Dnia (…).2025 został Pan poinformowany o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania za wywłaszczenie z gruntów rolnych o powierzchni (…) ha, na których znajdowały się uprawy zbożowe, ziemniaki oraz łąki, które wykorzystywał Pan do celów własnych. Płody rolne nie były sprzedawane z ww. działek.

Są to grunty niezabudowane, inne niż tereny budowlane według MPZP gminy (...). Działki są oznaczone w MPZP gminy (...) symbolami R1 i R/ZL1, gdzie: Symbol R1 w Miejscowym Planie Zagospodarowania Przestrzennego (MPZP) oznacza teren rolny wyłączony z zabudowy, często z dodatkowymi ograniczeniami.

Oznaczenie R/ZL1 w Miejscowym Planie Zagospodarowania Przestrzennego (MPZP) oznacza tereny użytków rolnych przeznaczone do zalesienia.

Symbol ZN1 (lub ZN) w Miejscowym Planie Zagospodarowania Przestrzennego (MPZP) oznacza tereny zieleni nieurządzonej.

Oznaczenie działek przed wywłaszczeniem:

·         5A - R1,

·         1 - R1,

·         6A - częściowo R/ZL1 i częściowo ZN1,

·         2 - R1,

·         3 - R1,

·         7A- R/ZL1,

·         4 - R1,

·         8A - R1.

Według MPZP wynika, że tych działek nie można zabudowywać.

W piśmie z 1 czerwca 2026 r. na pytania Organu w wezwaniu udzielił Pan następujących odpowiedzi:

1)    Czy działki będące przedmiotem wywłaszczenia i objęte zakresem zadanego pytania we wniosku były wykorzystywane przez Pana wyłącznie na cele działalności zwolnionej od podatku od towarów i usług? Jeżeli tak, to jaką działalność zwolnioną z opodatkowania podatkiem VAT, do której wykorzystywane były ww. działki, Pan wykonywał – należy podać podstawę prawną zwolnienia. Odpowiedzi proszę udzielić odrębnie dla każdej działki.

Odpowiedź:

·         5A Nie,

·         1 Nie,

·         6A Nie,

·         2 Nie,

·         3 Nie,

·         7A Nie,

·         9 Nie,

·         4 Nie,

·         8A Nie.

2)    W związku z informacjami zawartymi w opisie sprawy:

proszę wskazać:

a)    czy jest Pan zarejestrowany:

-        jako podatnik VAT czynny? Jeśli tak, to proszę wskazać z tytułu jakiej działalności? Czy

-        jako podatnik VAT zwolniony? Jeśli tak, to proszę wskazać z tytułu jakiej działalności?

b)    numery ewidencyjne działek wykorzystywanych w ww. działalności.

c)    czy ww. uprawy są pozyskiwane z działek wykorzystywanych w Pana działalności?

Odpowiedź:

a)    Jest Pan czynnym podatnikiem VAT, z tytułu działalności rolniczej.

b)    przed wywłaszczeniem 5A,1,6A,2,3,7A,9,4,8A, po wywłaszczeniu 5B, 6B,7B,8B,9.

c)    Tak.

3)    Czy kiedykolwiek udostępniał Pan działki objęte zakresem zadanego pytania osobom trzecim na podstawie umowy najmu, dzierżawy albo innej umowy o podobnym charakterze? Jeśli tak, to proszę wskazać (…)?

Odpowiedź: Nie.

4)    Czy działki nr 5, 6, 7 i 8 na dzień wywłaszczenia były objęte miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego?

a)    jeśli tak, to proszę wskazać co z niego wynika?

b)    jeśli nie, to proszę wskazać czy na dzień wywłaszczenia została dla tych działek wydana decyzja o warunkach zabudowy? Jeśli tak, to proszę wskazać, kiedy została wydana i realizacji jakiej inwestycji dotyczy ww. decyzja o warunkach zabudowy?

Odpowiedzi proszę udzielić odrębnie dla każdej działki.

Odpowiedź:

Działka 5 była częścią działki 5A, nie została podzielona przez Pana, ale została podzielona w trakcie wywłaszczenia przez wydanie ZRID (Zezwolenie na Realizację Inwestycji Drogowej) przez wojewodę .... Przed wywłaszczeniem działka miała numer 5A i w miejscowym planie zagospodarowania była oznaczona symbolem R1 jako działka rolna.

Działka 6 była częścią działki 6A, nie została podzielona przez Pana, ale została podzielona w trakcie wywłaszczenia przez wydanie ZRID (Zezwolenie na Realizację Inwestycji Drogowej) przez wojewodę .... Przed wywłaszczeniem działka miała numer 6A i w miejscowym planie zagospodarowania była oznaczona symbolem R/ZL-1 i ZN1.

Działka 7 była częścią działki 7A, nie została podzielona przez Pana, ale została podzielona w trakcie wywłaszczenia przez wydanie ZRID (Zezwolenie na Realizację Inwestycji Drogowej) przez wojewodę .... Przed wywłaszczeniem działka miała numer 7A i w miejscowym planie zagospodarowania była oznaczona symbolem R/ZL-1.

Działka 8 była częścią działki 8A, nie została podzielona przez Pana ale została podzielona w trakcie wywłaszczenia przez wydanie ZRID (Zezwolenie na Realizację Inwestycji Drogowej) przez wojewodę .... Przed wywłaszczeniem działka miała numer 8A i w miejscowym planie zagospodarowania była oznaczona symbolem R1.

Symbol R1 w Miejscowym Planie Zagospodarowania Przestrzennego (MPZP) oznacza teren rolny wyłączony z zabudowy, często z dodatkowymi ograniczeniami.

Oznaczenie R/ZL1 w Miejscowym Planie Zagospodarowania Przestrzennego (MPZP) oznacza tereny użytków rolnych przeznaczone do zalesienia.

Symbol ZN1 (lub ZN) w Miejscowym Planie Zagospodarowania Przestrzennego (MPZP) oznacza tereny zieleni nieurządzonej.

5)    Czy w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego dla działek nr 5, 6, 7 i 8 na dzień wywłaszczenia wyznaczono linie rozgraniczające tereny o różnym przeznaczeniu?

Odpowiedź: Nie.

Pytanie

Czy otrzymane odszkodowanie należy opodatkować stawką podatku ZW (zwolnione).

Pana stanowisko w sprawie

Uważa Pan, że otrzymane odszkodowanie powinno być opodatkowane stawką ZW (zwolnione).

W otrzymanej interpretacji 0113-KDIPT1-2.4012.71.2026.2.AJB została zawarta informacja, że „Zgodnie z powołanymi wyżej przepisami zmiana przeznaczenia wywłaszczonej nieruchomości z terenu niebędącego terenem przeznaczonym pod zabudowę na teren przeznaczony pod zabudowę odbywa się w tym samym momencie, w którym nieruchomość ta staje się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub odpowiednich jednostek samorządu terytorialnego. Zmiana ta nie wystąpiłaby, gdyby nie doszło do czynności wywłaszczenia. W związku z powyższym wywłaszczoną nieruchomość należy opodatkować z uwzględnieniem jej przeznaczenia sprzed wywłaszczenia.”

Przeznaczenie wywłaszczanej nieruchomości sprzed wywłaszczenia to według MPZP gminy (...) tereny oznaczone symbolami R1 i R/ZL1, gdzie symbol R1 w Miejscowym Planie Zagospodarowania Przestrzennego (MPZP) oznacza teren rolny wyłączony z zabudowy, często z dodatkowymi ograniczeniami.

Oznaczenie R/ZL1 w Miejscowym Planie Zagospodarowania Przestrzennego (MPZP) oznacza tereny użytków rolnych przeznaczone do zalesienia.

Symbol ZN1 (lub ZN) w Miejscowym Planie Zagospodarowania Przestrzennego (MPZP) oznacza tereny zieleni nieurządzonej.

Według MPZP wynika, że tych działek nie można zabudowywać.

Art. 43 ust.1 pkt 9 stanowi o tym, że zwalnia się od podatku dostawę terenów niezabudowanych innych niż tereny budowlane.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:

Na mocy art. 2 pkt 22 ustawy:

W myśl art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy:

Stosownie do art. 2 pkt 6 ustawy:

Na podstawie art. 8 ust. 1 ustawy:

Na podstawie definicji zawartej w art. 2 pkt 6 ustawy, zbycie nieruchomości dokonywane przez podatnika, traktowane jest jako czynność odpłatnej dostawy towarów, o której stanowi art. 7 ust. 1 ustawy, podlegającej opodatkowaniu na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy.

Co do zasady dla uznania, że dostawa towarów oraz świadczenie usług podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, bezwzględnym warunkiem jest „odpłatność” za daną czynność, co wynika wprost z powołanego wyżej przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy.

Odpłatność oznacza wykonanie czynności (dostawy towarów oraz świadczenia usług) za wynagrodzeniem. W znaczeniu potocznym wynagrodzenie to zapłata za pracę, należność, a także odszkodowanie. Natomiast odpłatny to taki, który wymaga zapłacenia, zwrotu kosztów, płatny.

Z przywołanego przepisu art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy wynika, że czynność polegająca na przeniesieniu z nakazu organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w imieniu takiego organu lub przeniesienie z mocy prawa prawa własności towarów (np. nieruchomości) w zamian za odszkodowanie stanowi dostawę towarów. W tej sytuacji bez znaczenia jest fakt, że dostawa nie jest de facto następstwem decyzji właściciela, lecz wynika z nakazu organu władzy publicznej lub z mocy samego prawa. Odszkodowanie w tym przypadku pełni funkcję wynagrodzenia za przeniesienie własności towarów, czyniąc tego rodzaju dostawę faktycznie odpłatną. W konsekwencji należy stwierdzić, że przeniesienie z nakazu organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w imieniu takiego organu lub przeniesienie z mocy prawa prawa własności towarów (w tym np. nieruchomości) w zamian za odszkodowanie – na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy – podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Co istotne, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług nie podlega samo odszkodowanie, lecz stanowiące dostawę towarów przeniesienie własności nieruchomości w zamian za wynagrodzenie przyjmujące formę odszkodowania.

Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług zgodnie z zasadą powszechności opodatkowania podlegają wszelkie transakcje, których przedmiotem jest dostawa towarów lub świadczenie usług, pod warunkiem, że są one realizowane przez „podatników” w rozumieniu ustawy i wykonywane w ramach działalności gospodarczej.

W myśl art. 15 ust. 1 ustawy:

Zgodnie z treścią art. 15 ust. 2 ustawy:

Natomiast art. 15 ust. 4 ustawy stanowi, że:

Przy czym, stosownie do art. 2 pkt 15 ustawy:

Z powołanych przepisów wynika, że warunkiem uznania danej czynności za podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług jest spełnienie dwóch przesłanek:

-        po pierwsze – dana czynność ujęta jest w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług,

-        po drugie – czynność wykonywana jest przez podmiot, który w jej ramach działa w charakterze podatnika podatku od towarów i usług.

Natomiast nie jest podatnikiem podatku od towarów i usług ten, kto jako osoba fizyczna dokonuje jednorazowych, okazjonalnych transakcji, za które nie jest przewidziana ściśle regularna zapłata oraz nie prowadzi zorganizowanej, czy zarejestrowanej działalności gospodarczej. Dokonywanie określonych czynności incydentalnie, poza sferą prowadzonej działalności gospodarczej, również nie pozwala na uznanie danego podmiotu za podatnika w zakresie tych czynności.

Powyższe oznacza, że dostawa towarów, w tym przypadku gruntu, podlegać będzie opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług wyłącznie wówczas, gdy czynność podlegającą opodatkowaniu wykona podmiot, który dla tej właśnie czynności będzie działał jako podatnik.

Jednocześnie okoliczności dokonania tej czynności powinny nosić znamiona działalności gospodarczej, o której mowa w ustawie, tzn. powinny polegać na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych. Przez ciągłe wykorzystywanie składników majątku należy rozumieć takie wykorzystywanie majątku, które charakteryzuje się powtarzalnością lub pewnym okresem trwania. Zatem, czerpanie dochodów ze składnika majątku wskazuje na prowadzenie działalności gospodarczej.

Należy stwierdzić, że każdy kto dokonuje czynności, które zmierzają do wykorzystania nieruchomości dla celów działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy, powinien być uznany za podatnika podatku od towarów i usług. Tym samym, wykorzystywanie majątku prywatnego stanowi również działalność gospodarczą, jeżeli jest dokonywane w sposób ciągły dla celów zarobkowych. Podstawowym kryterium dla opodatkowania sprzedaży, w tym przypadku nieruchomości, jest ustalenie, czy działanie to można uznać za wykorzystywanie majątku w sposób ciągły do celów zarobkowych, czy majątek nabyty został i faktycznie wykorzystany na potrzeby własne, czy też z przeznaczeniem do działalności gospodarczej.

Definicja działalności gospodarczej, zawarta w ustawie, ma charakter uniwersalny, pozwalający na objęcie pojęciem „podatnik” tych wszystkich podmiotów, które prowadzą określoną działalność, występując w profesjonalnym obrocie gospodarczym. Wobec tego nie jest działalnością handlową, a zatem i gospodarczą sprzedaż majątku osobistego, który nie został nabyty ani też wykorzystany w trakcie jego posiadania w celu jego odsprzedaży i nie jest związany z prowadzoną działalnością gospodarczą.

Zatem, status podatnika podatku od towarów i usług wynika z okoliczności dokonywania czynności podlegających opodatkowaniu tym podatkiem. Dla ustalenia, czy osoba dokonująca transakcji sprzedaży nieruchomości jest podatnikiem podatku VAT, istotne jest stwierdzenie, że prowadzi ona działalność gospodarczą w rozumieniu przepisów ustawy.

Mając na względzie definicję działalności gospodarczej, zawartą w ww. art. 15 ust. 2 ustawy, należy uznać, że działalność rolnicza, o której mowa w art. 2 pkt 15 ustawy, mieści się w pojęciu działalności gospodarczej.

Zatem rolnik, który dokona rejestracji i uzyska status podatnika podatku VAT czynnego – w świetle przepisów ustawy – prowadzi działalność gospodarczą (działalność rolniczą) opodatkowaną podatkiem VAT według właściwej stawki tego podatku.

W związku z powyższym, w przypadku gdy sprzedaży działek należących do przedsiębiorstwa rolnego dokonuje rolnik będący czynnym, zarejestrowanym podatnikiem VAT, należy uznać, że mamy do czynienia z działalnością gospodarczą podejmowaną przez podatnika VAT czynnego.

Zaznaczyć należy, że od momentu rejestracji do VAT każda sprzedaż zarówno produktów rolnych pochodząca z własnej działalności rolniczej, jak i nieruchomości wykorzystywanej w tej działalności – co do zasady – jest opodatkowana podatkiem VAT.

Z opisu sprawy wynika, że jest Pan rolnikiem i czynnym podatnikiem podatku VAT. Działki będące przedmiotem wywłaszczenia wykorzystywał Pan w działalności rolniczej. Uprawy są pozyskiwane z działek wykorzystywanych w Pana działalności, z tytułu prowadzenia której jest Pan czynnym, zarejestrowanym podatnikiem podatku VAT. Działki o nr 1, 2, 3 i 4 zostały całe wywłaszczone, a z działek o nr 5A, 6A, 7A, 8A zostały wydzielone działki wywłaszczone o nr 5, 6, 7, 8.

Biorąc zatem pod uwagę przytoczoną wyżej definicję działalności gospodarczej uznać należy, że działalność rolnicza mieści się w pojęciu działalności gospodarczej. W przypadku zatem, gdy dostawy gruntu należącego do przedsiębiorstwa rolnego i wykorzystywanego w działalności rolniczej, dokonuje rolnik będący czynnym zarejestrowanym podatnikiem VAT, to czynność ta realizowana jest w ramach działalności gospodarczej prowadzonej przez tego podatnika.

W związku z powyższym uznać należy, iż w okolicznościach niniejszej sprawy dokonując przeniesienia prawa do rozporządzania nieruchomością jak właściciel, występuje Pan w charakterze podatnika podatku od towarów i usług, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy. Oznacza to, że dostawa taka podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Dochodzi bowiem do przeniesienia na inny podmiot – nabywcę – prawa do dysponowania towarem (tu gruntem) jak właściciel. Ponadto w przedmiotowej sprawie ma miejsce odpłatna dostawa towarów, w ramach której odszkodowanie stanowi wynagrodzenie za przeniesienie własności gruntów.

Zasady nabywania nieruchomości pod inwestycje w zakresie dróg publicznych, a także organy właściwe w tych sprawach, reguluje ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 311).

Zgodnie z art. 11a ust. 1 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych:

Na podstawie art. 11f ust. 1 pkt 6 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych:

Według art. 11i ust. 1 i 2 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych:

Fakt, że w przypadku wydawania decyzji zezwalającej na realizację inwestycji drogowej zostały w całości wyłączone przepisy określone w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oznacza w szczególności, że ustalenie lokalizacji drogi w ramach zezwolenia na realizację inwestycji drogowej może nastąpić niezależnie od tego, czy dla terenu, przez który ma przebiegać ta inwestycja, obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego oraz niezależnie od treści postanowień takiego planu.

Stosownie do art. 12 ust. 1 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych:

Jak stanowi art. 12 ust. 3 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych:

Stosownie do art. 12 ust. 4 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych:

Analiza przywołanych regulacji prowadzi do wniosku, że w przypadku realizacji inwestycji drogowych w trybie przepisów ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej zastępuje decyzję o lokalizacji inwestycji celu publicznego, o której mowa w art. 4 ust. 2 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.

W myśl art. 12 ust. 4a ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych:

Na mocy art. 12 ust. 4f ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych:

W oparciu o art. 12 ust. 5 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych:

W myśl art. 18 ust. 1 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych:

Na podstawie art. 112 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 399):

W myśl art. 128 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami:

Istotą wywłaszczenia jest pozbawienie lub ograniczenie m.in. prawa własności nieruchomości. Dokonuje się tego za odszkodowaniem wypłaconym na rzecz osoby (podmiotu) wywłaszczanego, co poprzedza wydanie aktu prawnego w randze decyzji. Nieruchomość objęta taką procedurą staje się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego. Decyzję ustalającą wysokość odszkodowania wydaje organ administracji publicznej, który wydał decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji. Z tak określonych zapisów ustawowych wynika jasno, że podmiotem podejmującym cały katalog czynności prawnych jest organ administracji. Nie wymaga się tu współdziałania, czy jakiejkolwiek innej inicjatywy ze strony podmiotu wywłaszczanego.

Zgodnie z powołanymi wyżej przepisami zmiana przeznaczenia wywłaszczonej nieruchomości z terenu niebędącego terenem przeznaczonym pod zabudowę na teren przeznaczony pod zabudowę odbywa się w tym samym momencie, w którym nieruchomość ta staje się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub odpowiednich jednostek samorządu terytorialnego. Zmiana ta nie wystąpiłaby, gdyby nie doszło do czynności wywłaszczenia. W związku z powyższym wywłaszczoną nieruchomość należy opodatkować z uwzględnieniem jej przeznaczenia sprzed wywłaszczenia.

Zatem, przeniesienie prawa własności gruntu z nakazu władzy publicznej w zamian za odszkodowanie stanowi odpłatną dostawę towarów, o której mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy, podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. W tym przypadku odszkodowanie pełni funkcję wynagrodzenia za przeniesienie własności towarów, czyniąc tego rodzaju dostawę faktycznie odpłatną. Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług nie podlega samo odszkodowanie, lecz stanowiące dostawę towarów – przeniesienie własności nieruchomości w zamian za wynagrodzenie przyjmujące formę odszkodowania.

Należy zauważyć, że wykonywana czynność, która podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, może korzystać ze zwolnienia od tego podatku albo może być opodatkowana tym podatkiem.

Zakres i zasady zwolnienia od podatku od towarów i usług dostawy towarów lub świadczenia usług zostały określone m.in. w art. 43 ustawy.

Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy:

Powyższe oznacza, że zwolnienie przysługuje względem takiej dostawy, której przedmiotem jest grunt niezabudowany i jednocześnie o przeznaczeniu innym niż budowlane. Zatem ze zwolnienia od podatku korzystać będą dostawy gruntów o charakterze rolnym, leśnym, itp.

W myśl art. 2 pkt 33 ustawy:

Opodatkowane są zatem dostawy, których przedmiotem są nieruchomości gruntowe niezabudowane, będące terenami budowlanymi w rozumieniu ww. art. 2 pkt 33 ustawy, pozostałe natomiast dostawy gruntów niezabudowanych, innych niż tereny budowlane – są zwolnione od podatku.

Jak stanowi art. 4 ust. 1 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j. Dz. U z 2026 r. poz. 538):

W myśl art. 4 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym:

O przeznaczeniu nieruchomości stanowią zatem akty prawa miejscowego. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego – jako źródło prawa miejscowego, a w przypadku jego braku decyzja o warunkach zabudowy – jako akt indywidualny prawa administracyjnego.

Z zapisów zacytowanego przepisu wynika, że przez decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu należy rozumieć zarówno decyzję o lokalizacji inwestycji celu publicznego, jak i decyzję o warunkach zabudowy.

W świetle art. 2 pkt 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym:

Stosownie do art. 6 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami:

Stosownie do treści wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 28 marca 1996 r. w sprawie C-468/93 Gemeente Emmen – „teren budowlany” oznacza każdy nieuzbrojony lub uzbrojony teren uznany przez państwa członkowskie za teren z przeznaczeniem pod zabudowę. Zatem, także w świetle orzeczeń Trybunału Sprawiedliwości, za teren budowlany uznać można jedynie taki, który regulacjami prawa krajowego został przeznaczony pod zabudowę.

Ustawa o podatku od towarów i usług nakazuje oceniać przeznaczenie określonego gruntu wyłącznie w oparciu o istniejący plan zagospodarowania przestrzennego oraz wydane decyzje o warunkach zabudowy nieruchomości.

Jak wynika z opisu sprawy, działki nr 5A, 1, 6A, 2, 3, 7A, 4 i 8A były objęte miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, z którego wynikało, że były oznaczone jako tereny rolne wyłączony z zabudowy, tereny użytków rolnych przeznaczone do zalesienia oraz tereny zieleni nieurządzonej. Z działek nr 5A, 6A, 7A i 8A zostały wydzielone działki nr 5, 6, 7 i 8. Ww. działki została podzielone w trakcie wywłaszczenia przez wydanie ZRID (Zezwolenie na Realizację Inwestycji Drogowej) przez wojewodę ....

Zatem wskazać należy, że jeśli na dzień wywłaszczenia działki nr 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8 stanowiły tereny niezabudowane, oznaczone w obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego jako tereny rolne wyłączony z zabudowy, tereny użytków rolnych przeznaczone do zalesienia oraz tereny zieleni nieurządzonej i dla ww. działek nie została wydana decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu, to zmiana przeznaczenia ww. wywłaszczonych działek, nastąpiła w tym samym momencie, w którym nieruchomość ta stała się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa. Zmiana ta nie wystąpiłaby, gdyby nie doszło do czynności wywłaszczenia. Zatem, właściwym jest stwierdzenie, że najpierw dochodzi do czynności wywłaszczenia, a dopiero następnie do dokonania zmiany przeznaczenia nieruchomości. Tym samym, wywłaszczona nieruchomość powinna zostać opodatkowana zgodnie z obowiązującą kwalifikacją nieruchomości w momencie wywłaszczenia.

A zatem, skoro w momencie dostawy (wywłaszczenia) działki nr 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8 były terenem niezabudowanym, niespełniającym definicji terenu budowlanego w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy, ich dostawa korzystała ze zwolnienia od podatku VAT na mocy art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy.

Podsumowując, stwierdzam, że dostawa działek niezabudowanych nr 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8 stanowi czynność podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT, korzystającą ze zwolnienia od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy.

Wobec powyższego uznałem Pana stanowisko za prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Jestem ściśle związany przedstawionym we wniosku opisem sprawy. Ponosi Pan ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym jego przedstawieniem. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile rzeczywisty stan sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem stanu faktycznego podanym przez Pana w złożonym wniosku. Zatem, należy zaznaczyć, że wydając przedmiotową interpretację oparłem się na wynikającym z treści wniosku opisie sprawy. W konsekwencji w przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, bądź celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych. Ponadto, w sytuacji zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku w opisie sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k – 14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem sprawy i zastosuje się Pan do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·         w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), lub

·         w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.