0113-KDIPT1-2.4012.357.2026.1.KC
Niepodleganie opodatkowaniu podatkiem VAT środków pieniężnych otrzymanych od Spółki.
Interpretacja indywidualna
– stanowisko w prawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
13 kwietnia 2026 r. wpłynął Państwa wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku od towarów i usług w zakresie niepodlegania opodatkowaniu podatkiem VAT środków pieniężnych otrzymanych od Spółki.
Zainteresowani, którzy wystąpili z wnioskiem:
1) Zainteresowany będący stroną postępowania:
(…)
2) Zainteresowani niebędący stroną postępowania:
· (…)
· (…)
· (…)
· (…)
· (…)
Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego
(…) (Zainteresowany będący stroną postępowania) oraz (…), (…), (…), (…) i (…) (Zainteresowani niebędący stronami postępowania), łącznie określani we wniosku jako „Zainteresowani”, są współwłaścicielami kamienicy położonej w (…) przy ul. (…), stanowiącej budynek mieszkalny („Nieruchomość”). Wszystkie lokale znajdujące się w Nieruchomości mają charakter mieszkalny.
Udziały Zainteresowanych w prawie własności Nieruchomości wynoszą:
· (…) i (…) - udział wynoszący (…),
· (…) - udział wynoszący (…),
· (…) -udział wynoszący (…),
· (…) - udział wynoszący (…),
· (…) - udział wynoszący (…).
Zainteresowani są polskimi rezydentami podatkowymi oraz czynnymi podatnikami podatku od towarów i usług („VAT”). Rejestracja poszczególnych Zainteresowanych jako czynnych podatników VAT nastąpiła:
· (…) - od (…) r.,
· (…) - od (…) r..
· (…) - od (…) r.
· (…) - od (…) r.,
· (…) - od (…) r.,
· (…) - od (…) r.
Wszyscy Zainteresowani, z wyjątkiem (…), prowadzą jednoosobową działalność gospodarczą podlegającą wpisowi do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, przy czym działalność gospodarcza (…) jest zawieszona od (…) r. Jednocześnie żadna z tych działalności nie polega na wynajmowaniu lub obsłudze nieruchomości (PKWiU 68.2).
Przychody osiągane z tytułu najmu nieruchomości Zainteresowani kwalifikują na potrzeby podatku dochodowego od osób fizycznych jako tzw. najem prywatny, który nie stanowi działalności gospodarczej w rozumieniu prawa przedsiębiorców (ustawy z 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców, t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1480 ze zm.).
Zainteresowani są od (…) r. wspólnikami (…) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością („Spółka” lub „Powiernik”), będącej polskim rezydentem podatkowym oraz czynnym podatnikiem VAT. Zgodnie z umową Spółki celem jej działalności jest zarządzanie przez wspólników nieruchomością stanowiącą współwłasność wszystkich Zainteresowanych. Przedmiotem działalności Spółki jest m.in. wynajem i zarządzanie nieruchomościami własnymi lub dzierżawionymi (PKD 68.20.Z), wynajem i dzierżawa (PKD 77), zarządzanie nieruchomościami wykonywane na zlecenie (PKD 68.32.Z).
Stosunek prawny istniejący pomiędzy Spółką a Zainteresowanymi
Do końca 2025 r. pomiędzy Zainteresowanymi a Spółką istniał stosunek powiernictwa, na podstawie którego Zainteresowani powierzyli Spółce (działającej jako powiernik) Nieruchomość w celu zarządzania nią we własnym imieniu Spółki, ale na rzecz (rachunek) Zainteresowanych, w granicach określonych przez strony. Nieruchomość nie była przedmiotem najmu wykonywanego przez Zainteresowanych na rzecz Spółki.
Uprawnienia Spółki – jako Powiernika – zostały ograniczone wyłącznie do zarządzania Nieruchomością na potrzeby najmu długoterminowego na cele mieszkalne, świadczonego przez Powiernika we własnym imieniu na rzecz podmiotów trzecich („Najemcy”) oraz w celu bieżącego utrzymania Nieruchomości. Zainteresowani dopuścili również możliwość najmu przez Powiernika pojedynczych lokali użytkowych znajdujących się w Nieruchomości na cele usługowe. Nieruchomość nie była wykorzystywana na cele tzw. najmu krótkoterminowego.
Z praktycznego punktu widzenia oddanie Nieruchomości Spółce w ramach stosunku powiernictwa miało na celu uporządkowanie i uproszczenie spraw związanych z najem Nieruchomości przez Zainteresowanych bezpośrednio na rzecz Najemców, w szczególności poprzez:
· wyeliminowanie sytuacji, w których Najemcy otrzymują od Zainteresowanych wiele odrębnych faktur lub rachunków za najem i media, z wieloma odrębnymi numerami kont bankowych,
· umożliwienie zawierania przez jeden podmiot umów z dostawcami mediów do Nieruchomości, oraz
· ułatwienie rozliczeń finansowych pomiędzy Zainteresowanymi.
Istnienie stosunku powiernictwa miało wobec podmiotów trzecich następujące skutki:
· w relacjach z Najemcami Spółka występowała jako wynajmujący oraz zarządca Nieruchomości, tj. zawierała z nimi umowy najmu, pobierała od Najemców czynsz i opłaty eksploatacyjne;
· Spółka ponosiła we własnym imieniu wydatki związane z bieżącym utrzymaniem Nieruchomości, obejmujące media, koszty ubezpieczenia, podatek od nieruchomości oraz inne opłaty („wydatki bieżące”) finansowane z wpływów uzyskiwanych z najmu (jednak bez zgody współwłaścicieli Nieruchomości Spółka nie była uprawniona do zmiany jej przeznaczenia ani ponoszenia nakładów zwiększających jej wartość);
· Spółka była zobowiązana do rozliczania VAT z tytułu wykonywanych przez nią czynności najmu, tj. do ujmowania wynagrodzenia z tytułu najmu w ewidencji VAT i plikach JPK_VAT, dokumentowania usług najmu fakturą, w której wskazywana była jako wynajmujący; Spółka nie odliczała VAT od wydatków związanych z Nieruchomością - przyporządkowała bowiem te wydatki bezpośrednio do usług zwolnionych z VAT (najmu lokali mieszkalnych na rzecz Najemców).
Mimo, że Spółka była stroną umów najmu zawieranych z Najemcami i działała we własnym imieniu, wykonywała te czynności na rzecz (rachunek) Zainteresowanych, wobec czego była zobowiązana do przekazywania Zainteresowanym środków uzyskanych z tytułu najmu, po potrąceniu stosownych kosztów.
W praktyce do końca (…) r. Spółka regularnie wypłacała Zainteresowanym środki uzyskane z najmu, zazwyczaj w okresach miesięcznych, odpowiadających wpływom otrzymywanym od Najemców, po potrąceniu wszelkich wydatków na Nieruchomość ponoszonych przez Spółkę w imieniu własnym, lecz na rzecz Zainteresowanych.
Z tytułu świadczenia usług powiernictwa Spółce przysługiwało odrębne wynagrodzenie podlegające opodatkowaniu VAT według stawki 23%, rozliczane na bazie rocznych okresów rozliczeniowych.
Pytanie
Czy prawidłowe jest stanowisko, zgodnie z którym kwoty wypłacone przez Spółkę na rzecz Zainteresowanych w związku z wykonywaniem przez Spółkę czynności powiernictwa, nie stanowiły dla Zainteresowanych podstawy opodatkowania z tytułu jakichkolwiek czynności podlegających ustawie o VAT?
Państwa stanowisko w sprawie
Zdaniem Zainteresowanych prawidłowe jest stanowisko, zgodnie z którym kwoty wypłacone przez Spółkę na rzecz Zainteresowanych w związku z wykonywaniem przez Spółkę czynności powiernictwa, nie stanowiły dla Zainteresowanych podstawy opodatkowania z tytułu jakichkolwiek czynności podlegających ustawie o VAT.
Uzasadnienie stanowiska Wnioskodawcy (Zainteresowanych)
1. W przedstawionym stanie faktycznym pomiędzy Zainteresowanymi a Spółką istniał stosunek powiernictwa, w ramach którego Zainteresowani występowali jako powierzający, a Spółka jako powiernik.
Istota stosunku powierniczego sprowadza się do tego, że powierzający (tutaj: Zainteresowani) przekazuje powiernikowi (tutaj: Spółce) określone prawo lub rzecz (tutaj: Nieruchomość), a powiernik zobowiązuje się zarządzać nimi zgodnie z treścią umowy powierniczej. Powiernik nie działa jako podmiot w pełni samodzielny gospodarczo, realizujący własny interes, lecz podejmuje czynności na rzecz (rachunek), w interesie i na ryzyko powierzającego. Pomimo tego, że na zewnątrz występuje on we własnym imieniu, w relacji wewnętrznej pozostaje związany wolą i interesem powierzającego. Konstrukcja ta prowadzi do rozdzielenia sfery zewnętrznej i wewnętrznej: wobec osób trzecich powiernik jest samodzielnym uczestnikiem obrotu, a w stosunku do powierzającego jest zobowiązany do działania w granicach wyznaczonych treścią stosunku powierniczego.
Podstawę zawierania umów powierniczych stanowi zasada swobody umów wyrażona w art. 3531 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm., „Kodeks cywilny”), zgodnie z którym strony mogą ukształtować stosunek według swego uznania (w formie pisemnej lub ustnej), byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego.
Z uwagi na to, że umowa powiernicza nie została uregulowana jako odrębny typ umowy nazwanej, jej treść i skutki prawne są co do zasady oceniane z uwzględnieniem przepisów o zleceniu. Zakres praw i obowiązków stron stosunku powierniczego jest bowiem zasadniczo zbliżony do konstrukcji zlecenia, a zatem w zakresie nieuregulowanym wprost odpowiednie zastosowanie znajdują art. 734 i nast. Kodeksu cywilnego.
Zgodnie z art. 734 i 735 Kodeksu cywilnego, przyjmujący zlecenie (tutaj: Spółka) zobowiązuje się do dokonania określonej czynności prawnej dla dającego zlecenie (tutaj: Zainteresowanych), odpłatnie albo nieodpłatnie, przy czym może działać nie tylko w imieniu zlecającego, lecz także – jeśli strony tak postanowią – we własnym imieniu, ale na rachunek zlecającego. Taki właśnie mechanizm występował w opisanym stanie faktycznym. Spółka działała wobec osób trzecich we własnym imieniu, jednak wykonywała te czynności na rachunek Zainteresowanych i dla ich korzyści ekonomicznej. Z tej przyczyny samo formalne występowanie Powiernika jako strony relacji zewnętrznych nie przesądza o tym, że środki uzyskiwane w ramach stosunku powiernictwa stanowiły jego własne należności.
2. Nieodłącznym elementem stosunku powierniczego jest także obowiązek rozliczenia się przez powiernika z powierzającym po wykonaniu powierzonego zadania. Po ustaniu stosunku powiernictwa powiernik powinien zwrotnie przenieść na powierzającego prawo uprzednio mu powierzone oraz wydać pożytki uzyskane w ramach tego stosunku. Obowiązek ten wynika z art. 740 zdanie drugie Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym przyjmujący zlecenie (tutaj: Powiernik) ma obowiązek wydać zlecającemu (tutaj: Zainteresowanym) wszystko, co przy wykonaniu zlecenia dla niego uzyskał, chociażby działał w imieniu własnym.
W realiach przedstawionego stanu faktycznego oznaczało to obowiązek przekazania Zainteresowanym kwot uzyskanych w związku z najmem Nieruchomości, po pomniejszeniu ich o wydatki bieżące na Nieruchomość oraz wynagrodzenie należne Powiernikowi. Środki wpłacane przez Najemców nie stanowiły ekonomicznie należności Spółki, lecz pożytki przypadające Zainteresowanym. Dopiero na tle tak rozumianej konstrukcji powiernictwa możliwa jest prawidłowa ocena skutków na gruncie VAT.
3. Opodatkowaniu VAT podlega m.in. odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju (art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT). Za świadczenie usług uznaje się każde świadczenie na rzecz innego podmiotu, w tym osoby fizycznej, które nie stanowi dostawy towarów (art. 8 ust. 1 ustawy o VAT). Przez dostawę towarów należy natomiast rozumieć przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, w szczególności w przypadkach wymienionych w art. 7 ust. 1 ustawy o VAT.
W analizowanym stanie faktycznym Zainteresowani nie przenieśli na Spółkę prawa do rozporządzania jak właściciel żadnym towarem (w tym Nieruchomością), zatem konieczne jest ustalenie, czy wykonywali oni na rzecz Powiernika jakiekolwiek usługi.
O czynności stanowiącej świadczenie usług opodatkowanej VAT można mówić wyłącznie wtedy, gdy:
· czynność wykonywana jest przez podatnika w ramach działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów o VAT,
· czynność dokonywana jest odpłatnie,
· zapłata pozostaje w bezpośrednim związku przyczynowo-skutkowym z wykonywanym świadczeniem,
· pomiędzy świadczeniem a wynagrodzeniem występuje relacja wzajemności i ekwiwalentności,
· strony łączy stosunek prawny, w ramach którego dochodzi do wymiany świadczeń,
· świadczenie jest wykonywane na rzecz konkretnego odbiorcy odnoszącego z niego bezpośrednią korzyść.
Powyższe wynika z krajowego i wspólnotowego orzecznictwa, przykładowo z wyroków Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej: z 3 marca 1994 r. C-16/93 w sprawie R. J. Tolsma, z 18 grudnia 1997 r. C-384/95 w sprawie Landboden-Agrardienste GmbH & Co.KG.
W przypadku uznania, że podatnik świadczy odpłatnie usługi, o których mowa w art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, podstawią opodatkowania jest wszystko, co stanowiło zapłatę, jaką otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z otrzymanymi dotacjami, subwencjami i innymi dopłatami o podobnym charakterze mającymi bezpośredni wpływ na cenę towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika (art. 29a ust. 1 ustawy o VAT).
4. W ocenie Zainteresowanych, przekazane im przez Spółkę środki uzyskane w związku z wykonywanymi przez Spółkę czynnościami najmu i zarządu Nieruchomością, po pomniejszeniu o wydatki bieżące oraz wynagrodzenie należne Spółce, nie stanowiły podstawy opodatkowania z tytułu jakiejkolwiek odpłatnej dostawy towarów ani odpłatnego świadczenia usług w rozumieniu ustawy o VAT, wykonywanych przez Zainteresowanych na rzecz Spółki. Tym samym wypłacone Zainteresowanym kwoty nie podlegały opodatkowaniu VAT - ich otrzymanie pozostaje poza zakresem przepisów o VAT. Przemawiają za tym następujące okoliczności:
· przekazywane przez Powiernika kwoty stanowiły środki uzyskane na rzecz Zainteresowanych w ramach stosunku powiernictwa, a ich wypłata wynikała z obowiązku narzuconego Powiernikowi (wydania przez Powiernika wszystkiego, co zostało uzyskane przy wykonywaniu zlecenia, stosownie do art. 740 zdanie drugie Kodeksu cywilnego);
· kwoty wypłacone przez Powiernika nie miały charakteru wynagrodzenia za dostawę towarów lub usługi świadczone przez Zainteresowanych na rzecz Powiernika, bowiem niemożliwe jest wskazanie skonkretyzowanego świadczenia Zainteresowanych, którego wykonania mogłaby oczekiwać lub domagać się Spółka;
· strony nie ustaliły również konkretnego i ekwiwalentnego wynagrodzenia za jakiekolwiek usługi wykonywane przez Zainteresowanych, którego mogliby domagać się od Spółki (odpłatne usługi wykonywała wyłącznie Spółka);
· przyjęcie stanowiska, zgodnie z którym kwoty otrzymywane od Powiernika w ramach stosunku powiernictwa stanowiłyby wynagrodzenie za odpłatne czynności wykonywane przez Zainteresowanych jako powierzających prowadziłoby do sprzecznych rezultatów; oznaczałoby bowiem, że to samo świadczenie traktowane jest jako:
- kwoty wypłacone przez Powiernika na rzecz Zainteresowanych jako środki uzyskane w ramach stosunku powiernictwa na ich rzecz (pozostające poza zakresem VAT) oraz
- wynagrodzenie należne Zainteresowanym za bliżej nieokreślone czynności wykonywane na rzecz Powiernika, podlegające opodatkowaniu VAT.
W opinii Zainteresowanych środki wypłacone im przez Spółkę w związku z istniejącym do końca 2025 r. stosunkiem powiernictwa, nie stanowiły po stronie Zainteresowanych wynagrodzenia podlegającego opodatkowaniu VAT – ich otrzymanie pozostaje poza zakresem VAT i nie wynika z jakichkolwiek czynności opodatkowanych tym podatkiem wykonywanych przez Zainteresowanych na rzecz Spółki. W rezultacie, po stronie Zainteresowanych nie powstał obowiązek rozliczenia VAT od otrzymanych kwot, wykazywania ich w plikach JPK_VAT ani dokumentowania fakturą jakichkolwiek czynności, w związku z którymi otrzymali środki od Powiernika.
5. Stanowisko, zgodnie z którym kwoty przekazywane przez powiernika na rzecz powierzającego w ramach stosunku powiernictwa nie stanowią wynagrodzenia z tytułu czynności podlegających opodatkowaniu VAT, potwierdza praktyka interpretacyjna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej („Dyrektor KIS”), który w interpretacji indywidualnej z 6 marca 2026 r., znak: 0113-KDIPT1-3.4012.11.2026.1.EG wskazał, że: „Przekazanie Panu środków uzyskanych z tytułu najmu nie będzie stanowiło zapłaty za świadczenie usług. Nie będzie bowiem istniała usługa, którą wykonywałby Pan na rzecz Spółki, a w konsekwencji przekazanej kwoty nie będzie można traktować jako wynagrodzenia za usługę. (...) nie będzie Pan wykonywał na rzecz Spółki żadnego świadczenia, którego ekwiwalentem byłaby przekazywana kwota. Tym samym, Spółki nie można uznać za beneficjenta, a więc za podmiot uzyskujący korzyść z otrzymanej usługi. Podsumowując stwierdzam, że kwoty przekazywane przez Powiernika na Pana rzecz, stanowiące środki uzyskane w związku z wykonywaniem przez Powiernika zarządu Nieruchomością w ramach umowy powiernictwa, nie będą po Pana stronie stanowiły wynagrodzenia z tytułu wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarowi usług.”
Analogiczne stanowisko Dyrektor KIS wyraził w interpretacji indywidualnej z 9 kwietnia 2025 r., znak: 0111-KDIB3-3.4012.72.202 5.2.MW stwierdzając, że: „Przekazanie na Państwa rzecz środków uzyskanych ze sprzedaży certyfikatów nie będzie stanowiło zapłaty za świadczenie usług. Nie będzie bowiem istniała usługa, którą wykonywaliby Państwo na rzecz Wykonawcy, a w konsekwencji przekazanej kwoty nie będzie można traktować jako wynagrodzenia za usługę.”
Podobnie Dyrektor KIS przyjął w interpretacji indywidualnej z 11 maja 2023 r., znak: 0114-KDIP4-3.4012.74.2023.2.RK: „przekazane przez Wnioskodawcę 1 Wnioskodawcy 2 kwoty należne Wnioskodawcy 2 wynikające z realizacji umowy, nie stanowią wynagrodzenia z tytułu dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, ani świadczenia usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy. (...) Wnioskodawca 2 nie wykonuje na rzecz Wnioskodawcy 1 żadnego świadczenia, którego ekwiwalentem byłaby przekazywana kwota. W niniejszej sprawie, to Wnioskodawca 1 świadczy dla Wnioskodawcy 2 usługę”.
Powyższe rozumienie skutków podatkowych rozliczeń dokonywanych pomiędzy powierzającym a powiernikiem znajduje potwierdzenie również w orzecznictwie sądów administracyjnych. Naczelny Sąd Administracyjny („NSA”) w wyroku z 10 listopada 2021 r., sygn. akt: I FSK 716/18 potwierdził, że przekazanie powierzającemu środków pieniężnych uzyskanych przez powiernika nie stanowi czynności podlegającej opodatkowaniu VAT: „przekazanie uzyskanej ze sprzedaży kwoty netto powierzającemu (...) stanowi realizację świadczenia niepieniężnego przez N. na rzecz skarżącej (wynikającego z umowy powiernictwa) i nie będzie już podlegało opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług (skarżąca nie dokonuje dostawy ani nie świadczy usługi na rzecz N., za którą miałoby to być wynagrodzenie).”
Analogiczne stanowisko NSA zaprezentował w wyroku z 17 grudnia 2025 r., sygn. akt: I FSK 463/23 (dla którego dostępne jest wyłącznie uzasadnienie ustne) wskazując, że: „Przekazanie powierzającemu przez powiernika kwot, pozyskanych wskutek realizacji umowy powierniczej, dotyczącej sprzedaży nieruchomości nie stanowi ani dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ust. 1 u.p.t.u., ani świadczenia usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 u.p.t.u. Tym samym nie podlega opodatkowaniu VAT. Kwota przekazana na rzecz powierzającego nie stanowiła w żadnej mierze jakiegokolwiek wynagrodzenia.”
Powyższe rozstrzygnięcia potwierdzają, że prawidłowe jest stanowisko Zainteresowanych, zgodnie z którym przekazanie im – jako powierzającym – środków uzyskanych przez powiernika, nie stanowiło z ich perspektywy wynagrodzenia za czynność podlegającą opodatkowaniu VAT.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą o VAT”:
Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”, podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
Według art. 2 pkt 6 ustawy o VAT:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o towarach – rozumie się przez to rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.
Stosownie do art. 7 ust. 1 ustawy o VAT:
Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (...).
Art. 8 ust. 1 ustawy o VAT stanowi, że:
Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:
1) przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2) zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3) świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.
Usługą jest każde świadczenie wykonane przez podatnika w ramach działalności, które nie jest dostawą towarów, w tym m.in. zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji. Zatem na zachowanie to składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś na rzecz innej osoby), jak i zaniechanie (nieczynienie, bądź też tolerowanie, znoszenie określonych stanów rzeczy). W przypadku uznania danego świadczenia za usługę w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, winien istnieć bezpośredni konsument, beneficjent świadczenia, odnoszący wymierną korzyść.
Aby uznać dane świadczenie za odpłatne świadczenie, musi istnieć stosunek prawny pomiędzy świadczącym usługę a odbiorcą, a w zamian za wykonanie usługi powinno zostać wypłacone wynagrodzenie. Musi istnieć bezpośredni związek pomiędzy świadczoną usługą i przekazanym za nią wynagrodzeniem. Oznacza to, że z danego stosunku prawnego, na podstawie którego wykonywana jest usługa, musi wynikać wyraźna, bezpośrednia korzyść na rzecz świadczącego usługę. Zatem, opodatkowanym świadczeniem usług jest każda transakcja podatnika w ramach jego działalności gospodarczej, która nie została wymieniona jako dostawa towarów, przy czym do uznania czynności za usługę konieczne jest istnienie odbiorcy usługi.
Usługą będzie tylko takie świadczenie, w przypadku którego istnieje bezpośredni konsument, odbiorca świadczenia odnoszący korzyść o charakterze majątkowym. W związku z powyższym czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności. Przy czym związek pomiędzy otrzymywaną płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności musi mieć charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można powiedzieć, że płatność następuje w zamian za to świadczenie.
Pod pojęciem odpłatności dostawy towarów lub odpłatności świadczenia usług rozumieć należy prawo podmiotu dokonującego dostawy towarów lub świadczącego usługę do żądania od nabywcy towaru, odbiorcy usługi lub osoby trzeciej zapłaty ceny lub ekwiwalentu (np. w postaci świadczenia wzajemnego). W konsekwencji powyższego należy stwierdzić, że opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług będzie podlegało tylko to świadczenie (usługa), w przypadku którego istnieje konsument, tj. odbiorca świadczenia odnoszący z niego choćby potencjalną korzyść. Dopóki nie istnieje podmiot, który odnosiłby lub powinien odnosić konkretne korzyści o charakterze majątkowym związanym z danym świadczeniem, dopóty świadczenie to nie będzie usługą podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Pomocne jest tutaj w szczególności orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE), które należy uwzględniać w procesie interpretacji przepisów na zasadzie prounijnej wykładni prawa.
W wyroku z 8 marca 1988 r. w sprawie C-102/86 Apple and Pear Development Council przeciwko Commissioners of Customs and Excise:
„Czynność można uznać za dokonaną odpłatnie, gdy istnieje bezpośrednia i jasno zindywidualizowana korzyść po stronie dostawcy towaru lub usługi, a ponadto odpłatność za otrzymane świadczenie (towar lub usługę) pozostaje w bezpośrednim związku z czynnością, która miałaby być opodatkowana tym podatkiem”.
Na uwagę zasługuje także orzeczenie w sprawie C-16/93 pomiędzy R. J. Tolsma a Inspecteur der Omzetbelasting Leeuwarden (Holandia), gdzie Trybunał wskazał, że:
„Czynność podlega opodatkowaniu wyłącznie wtedy, gdy istnieje związek prawny między usługodawcą i usługobiorcą, w ramach którego następuje świadczenie wzajemne, przy czym wynagrodzenie otrzymane przez usługodawcę stanowi wartość faktycznie przekazaną w zamian za usługi świadczone na rzecz usługobiorcy”.
Z przytoczonego orzecznictwa TSUE można wyprowadzić następujące warunki dotyczące uznania czynności za odpłatne świadczenie usług:
- po pierwsze, musi istnieć usługa, a więc określone zachowanie usługodawcy na rzecz usługobiorcy,
- po drugie, usługa musi mieć beneficjenta (konsumenta) – oznacza to, że usługa musi wiązać się z powstaniem określonej i bezpośredniej korzyści po stronie usługobiorcy,
- po trzecie, musi istnieć odpłatność, czyli wynagrodzenie za usługę – istotne przy tym jest, aby istniał bezpośredni związek między zapłaconym wynagrodzeniem, a wykonaną usługą.
Nie każda czynność stanowiąca dostawę towarów lub świadczenie usług podlega opodatkowaniu podatkiem VAT. Aby dana czynność podlegała opodatkowaniu tym podatkiem musi być wykonana przez podatnika.
Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o VAT:
Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Stosownie do art. 15 ust. 2 ustawy o VAT:
Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Z opisu sprawy wynika, że Zainteresowani są od (…) r. wspólnikami Spółki będącej polskim rezydentem podatkowym oraz czynnym podatnikiem VAT. Zgodnie z umową Spółki celem jej działalności jest zarządzanie przez wspólników Nieruchomością stanowiącą współwłasność wszystkich Zainteresowanych. Przedmiotem działalności Spółki jest m.in. wynajem i zarządzanie nieruchomościami własnymi lub dzierżawionymi, wynajem i dzierżawa, zarządzanie nieruchomościami wykonywane na zlecenie.
Do końca (…) r. pomiędzy Zainteresowanymi a Spółką istniał stosunek powiernictwa, na podstawie którego Zainteresowani powierzyli Spółce (działającej jako powiernik) Nieruchomość w celu zarządzania nią we własnym imieniu Spółki, ale na rzecz (rachunek) Zainteresowanych, w granicach określonych przez strony. Nieruchomość nie była przedmiotem najmu wykonywanego przez Zainteresowanych na rzecz Spółki. Oddanie Nieruchomości Spółce w ramach stosunku powiernictwa miało na celu uporządkowanie i uproszczenie spraw związanych z najem Nieruchomości przez Zainteresowanych bezpośrednio na rzecz Najemców.
W relacjach z Najemcami Spółka występowała jako wynajmujący oraz zarządca Nieruchomości, ponosiła we własnym imieniu wydatki związane z bieżącym utrzymaniem Nieruchomości oraz była zobowiązana do rozliczania VAT z tytułu wykonywanych przez nią czynności najmu.
Spółka była stroną umów najmu zawieranych z Najemcami i działała we własnym imieniu, wykonywała te czynności na rzecz (rachunek) Zainteresowanych, wobec czego była zobowiązana do przekazywania Zainteresowanym środków uzyskanych z tytułu najmu, po potrąceniu stosownych kosztów. Z tytułu świadczenia usług powiernictwa Spółce przysługiwało odrębne wynagrodzenie podlegające opodatkowaniu VAT według stawki 23%, rozliczane na bazie rocznych okresów rozliczeniowych.
Państwa wątpliwości dotyczą wskazania czy prawidłowe jest stanowisko, zgodnie z którym kwoty wypłacone przez Spółkę na rzecz Zainteresowanych w związku z wykonywaniem przez Spółkę czynności powiernictwa, nie stanowiły dla Zainteresowanych podstawy opodatkowania z tytułu jakichkolwiek czynności podlegających ustawie o VAT.
W odniesieniu do powyższych wątpliwości, należy wskazać, że z powołanej powyżej regulacji art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, wynika, że usługą jest każde świadczenie wykonane przez podatnika w ramach działalności, które nie jest dostawą towarów, w tym m.in. zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji. Zatem na zachowanie to składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś na rzecz innej osoby), jak i zaniechanie (nieczynienie, bądź też tolerowanie, znoszenie określonych stanów rzeczy).
W przypadku uznania danego świadczenia za usługę w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, winien istnieć bezpośredni konsument, beneficjent świadczenia, odnoszący wymierną korzyść.
Aby uznać dane świadczenie za odpłatne świadczenie, musi istnieć stosunek prawny pomiędzy świadczącym usługę a odbiorcą, a w zamian za wykonanie usługi powinno zostać wypłacone wynagrodzenie. Musi istnieć bezpośredni związek pomiędzy świadczoną usługą i przekazanym za nią wynagrodzeniem. Oznacza to, że z danego stosunku prawnego, na podstawie którego wykonywana jest usługa, musi wynikać wyraźna, bezpośrednia korzyść na rzecz świadczącego usługę. Zatem, opodatkowanym świadczeniem usług jest każda transakcja podatnika w ramach jego działalności gospodarczej, która nie została wymieniona jako dostawa towarów, przy czym do uznania czynności za usługę konieczne jest istnienie odbiorcy usługi.
Jak wskazali Państwo w opisie sprawy Spółka była stroną umów najmu zawieranych z Najemcami i działała we własnym imieniu, ale wykonywała te czynności na rzecz (rachunek) Państwa.
W tym miejscu należy wskazać, że powiernictwo jako instytucja prawna nie jest uregulowane w prawie polskim. Podstawą do konstruowania czynności powierniczych jest wyrażona w art. 3531 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.) zasada swobody kontraktowej.
Zgodnie z tym przepisem:
Strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego.
Istota zlecenia powierniczego polega na tym, że na zewnątrz występuje powiernik, który dokonuje nabycia pewnej rzeczy lub prawa we własnym imieniu, ale na rzecz zleceniodawcy. Jak wynika z art. 734 i 735 Kodeksu cywilnego – istotą umowy zlecenia jest odpłatne (prowizja) lub nieodpłatne dokonanie określonej czynności prawnej w imieniu dającego zlecenie lub jeżeli tak stanowi umowa w imieniu własnym, lecz na rachunek zlecającego.
W tym ostatnim wypadku wszelkie nabycie praw lub rzeczy ma charakter powierniczy (fiduicjarny), a przyjmujący zlecenie ma obowiązek wydać zlecającemu wszystko co przy wykonaniu zlecenia dla niego uzyskał, chociażby w imieniu własnym (art. 740 zdanie 2 Kodeksu cywilnego).
Dla celów podatkowych pożytków osiąganych z najmu Nieruchomości, przez powiernika w jego imieniu, ale na rzecz zlecającego, należy ocenić jako skutkujące zmianami w majątku zlecającego.
Analiza przedstawionego opisu sprawy oraz powołanych przepisów prawa prowadzi zatem do stwierdzenia, że czynność przekazania Państwu przez Spółkę środków osiąganych z najmu Nieruchomości wynikających z realizacji umowy powierniczej, nie będzie stanowić wynagrodzenia z tytułu dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, ani świadczenia usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o VAT. W niniejszej sprawie uprawnienia Spółki – jako Powiernika – zostały ograniczone wyłącznie do zarządzania Nieruchomością na potrzeby najmu długoterminowego na cele mieszkalne, świadczonego przez Powiernika we własnym imieniu na rzecz podmiotów trzecich („Najemcy”) oraz w celu bieżącego utrzymania Nieruchomości. Tym samym to podmiot upoważniony przez Państwa – Spółka będzie świadczyła usługi na rzecz Państwa.
Przekazanie Państwu środków uzyskanych z tytułu najmu nie będzie stanowiło zapłaty za świadczenie usług. Nie będzie bowiem istniała usługa, którą wykonywaliby Państwo na rzecz Spółki, a w konsekwencji przekazanej kwoty nie będzie można traktować jako wynagrodzenia za usługę. Z przedstawionego opisu sprawy wynika, że nie będą Państwo wykonywali na rzecz Spółki żadnego świadczenia, którego ekwiwalentem byłaby przekazywana kwota. Tym samym, Spółki nie można uznać za beneficjenta, a więc za podmiot uzyskujący korzyść z otrzymanej usługi.
Podsumowując stwierdzam, że kwoty przekazywane przez Powiernika na Państwa rzecz, stanowiące środki uzyskane w związku z wykonywaniem przez Powiernika zarządu Nieruchomością w ramach umowy powiernictwa, nie będą po Państwa stronie stanowiły wynagrodzenia z tytułu wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Tym samym Państwa stanowisko uznałem za prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia.
Jestem ściśle związany przedstawionym we wniosku zdarzeniem przyszłym. Ponoszą Państwo ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu sprawy. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile rzeczywisty stan sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem zdarzenia przyszłego podanym przez Państwa w złożonym wniosku. Zatem, należy zaznaczyć, że wydając przedmiotową interpretację oparłem się na wynikającym z treści wniosku opisie zdarzenia przyszłego.
W przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku, wydana interpretacja traci swą aktualność. Jednocześnie podkreślam, że ta interpretacja została wydana na podstawie przedstawionego we wniosku opisu sprawy, co oznacza, że w przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych.
Wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem wniosku – Państwa pytań. Inne kwestie przedstawione w opisie sprawy oraz we własnym stanowisku, które nie zostały objęte pytaniem nie mogą być – zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej – rozpatrzone.
Odnosząc się do powołanych przez Państwa interpretacji wskazać należy, że interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane są w indywidualnych sprawach podatników i niewątpliwie kształtują sytuację prawną tych podatników w sprawach będących przedmiotem rozstrzygnięcia, lecz dotyczą konkretnych stanów faktycznych, co oznacza, że należy je traktować indywidualnie.
Natomiast odnośnie powołanych przez Państwa wyroków sądów należy zauważyć, że wyroki sądów, są to rozstrzygnięcia odnoszące się do indywidualnych spraw i co do zasady wiążą one strony postępowania w tych konkretnych, indywidualnych sprawach nie rozciągając swojego oddziaływania na inne, choćby podobne lub zbieżne sprawy. Zatem powołane orzeczenia nie mogą wpłynąć na ocenę prawidłowości przedmiotowej kwestii.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem sprawy. Z funkcji ochronnej będą mogli skorzystać Ci z Państwa, którzy zastosują się do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację przez Zainteresowanego, który jest stroną postępowania
Pan (…) (Zainteresowany będący stroną postępowania – art. 14r § 2 ustawy Ordynacja podatkowa) ma prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a, art. 14b § 1 i art. 14r Ordynacji podatkowej.
Rozliczaj podatki zgodnie z przepisami — w programie TaxMachine
Interpretacje pomagają zrozumieć przepisy; TaxMachine pomaga je zastosować w praktyce — prowadzi księgi, liczy podatki i generuje deklaracje, a stawki, druki i przepisy aktualizuje na bieżąco.
- ✓ Księga przychodów i rozchodów, ryczałt oraz pełna księgowość
- ✓ Faktury i e-faktury KSeF, JPK_V7 i JPK_KR
- ✓ PIT, CIT, VAT i inne deklaracje + wysyłka e-Deklaracje z pobraniem UPO
- ✓ Środki trwałe i amortyzacja, płace i ZUS
- ✓ Automatyczne aktualizacje stawek, druków i przepisów