0113-KDIPT1-2.4012.324.2026.2.AB
Planowana sprzedaż nieruchomości stanowi opodatkowaną podatkiem VAT dostawę towarów, ponieważ strony rezygnują z ustawowego zwolnienia z VAT dla starszych budynków. W rezultacie sprzedawca naliczy podatek VAT na fakturze, a kupujący będzie miał pełne prawo do jego odliczenia lub zwrotu.
Interpretacja
indywidualna
– stanowisko prawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.
Zakres wniosku wspólnego o wydanie interpretacji indywidualnej
31 marca 2026 r. wpłynął Państwa wniosek wspólny z 31 marca 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy:
- uznania, iż planowana transakcja sprzedaży Nieruchomości nie będzie stanowiła zorganizowanej części przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy o VAT, a w rezultacie ww. sprzedaż będzie stanowiła czynność podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT jako dostawa towarów,
- uznania, iż dostawa Nieruchomości, będzie korzystać ze zwolnienia z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT w odniesieniu do budynków, których dostawa nie następuje w ramach pierwszego zasiedlenia, natomiast w odniesieniu do budynków, których dostawa następuje w ramach pierwszego zasiedlenia, zwolnienie to nie znajdzie zastosowania,
- rezygnacji ze zwolnienia z VAT, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy, oraz wyboru opodatkowania VAT tej transakcji, w związku z czym Wnioskodawca 1 będzie zobowiązany do opodatkowania transakcji VAT,
- prawa do obniżenia kwoty podatku VAT należnego o kwotę podatku VAT naliczonego oraz zwrotu nadwyżki podatku VAT naliczonego nad podatkiem VAT należnym przez Wnioskodawcę 2, wynikającego z faktur wystawionych przez Wnioskodawcę 1 dokumentujących planowaną Transakcję.
Uzupełnili go Państwo – w odpowiedzi na wezwanie – pismem z 20 maja 2026 r. (data wpływu).
Treść wniosku jest następująca:
Zainteresowani, którzy wystąpili z wnioskiem
1. Zainteresowany będący stroną postępowania: A.A.
2. Zainteresowany niebędący stroną postępowania: B.B.
Opis zdarzenia przyszłego
A.A. (dalej: Wnioskodawca 1 lub Sprzedawca/Sprzedający) jest podatnikiem podatku dochodowego od osób fizycznych. Wnioskodawca 1 jest polskim rezydentem podatkowym i prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą pod firmą: C.C. Wnioskodawca 1 jest czynnym, zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług. Wnioskodawca 1 prowadzi aktualnie działalność gospodarczą w zakresie napełniania i dystrybucji gazu w butlach środkami transportu, sprzedaży paliw na stacji paliw oraz w marginalnym zakresie działalności paramedycznej. Wnioskodawca 1 posiada stację paliw, którą planuje sprzedać.
B.B. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (dalej: Wnioskodawca 2 lub Kupujący) jest spółką z siedzibą i miejscem prowadzenia działalności gospodarczej w Polsce oraz jest czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług. Zgodnie z danymi zawartymi w Krajowym Rejestrze Sądowym, przeważającym przedmiotem działalności Kupującego jest sprzedaż hurtowa paliw i produktów pochodnych.
Wnioskodawca 1 oraz Wnioskodawca 2 (dalej łącznie: Zainteresowani lub Wnioskodawcy) nie są podmiotami powiązanymi w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych lub o podatku dochodowym od osób fizycznych. Obaj Wnioskodawcy są polskimi rezydentami podatkowymi.
Planowana Transakcja dotyczy zbycia nieruchomości gruntowej, na której znajdują się: stacja paliw, stacja autogazu, budynek warsztatowy, którego część jest sklepem i pomieszczeniem socjalnym, budynek magazynowy oraz część budynku garażowego, droga dojazdowa i plac. (dalej Nieruchomość).
Na nieruchomości gruntowej znajdują się obecnie także inne budynki i budowle, jednak obecnie prowadzony jest podział geodezyjny, w wyniku, którego zostaną one wydzielone z przedmiotu sprzedaży i pozostaną własnością Wnioskodawcy 1, tj.:
- budynek administracyjny oraz część budynku garażowego, zlokalizowane na obszarze objętym podziałem,
- niezabudowana działka nr 2,
- rozlewnia gazu zlokalizowana na placu (instalacja zraszaczowa i zbiornik) oraz w części magazynu.
Do sprzedaży przeznaczone są również inne składniki majątku tj. butle gazowe, klatki na butle oraz samochody ciężarowe.
Nieruchomość została nabyta przez Wnioskodawcę 1 dnia 30 grudnia 1996 r. jako zorganizowana część spółdzielni – bez VAT na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.
Wnioskodawca 1 na przestrzeni lat realizował wiele inwestycji na Nieruchomości stanowiące ulepszenia oraz remonty i był uprawniony do odliczania podatku VAT naliczonego od ponoszonych wydatków i podatek ten odliczał. Sprzedający w ciągu ostatnich dwóch lat poniósł wydatki na ulepszenie budynku magazynowego w wartości przekraczającej 30% wartości początkowej.
Nieruchomość jest wykorzystywana przez Sprzedającego do czynności opodatkowanych VAT.
Do składników majątku zbywanych przez Wnioskodawcę 1 przypisani są pracownicy – kierowcy oraz pomocnicy, z którymi Wnioskodawca 1 rozwiąże umowę o pracę w momencie sprzedaży nieruchomości. Jeśli pracownicy będą zainteresowani, docelowo podejmą współpracę z Wnioskodawcą 2. Jednocześnie w strukturze Wnioskodawcy 1 czasowo pozostaną pracownicy stacji paliw i rozlewni. Będzie to okres przejściowy, trwający do momentu uzyskania przez Kupującego wymaganej koncesji. W tym czasie Sprzedający będzie dzierżawił stację paliw i magazyn od Kupującego i prowadził działalność polegającą na prowadzeniu stacji paliw, sklepu oraz nalewaniu gazu. Po zakończeniu umowy dzierżawy stacji Wnioskodawca 1 rozwiąże umowę o pracę z pracownikami i jeśli będą zainteresowani zostaną zatrudnieni przez Wnioskodawcę 2. Podobnie po zakończeniu przez Wnioskodawcę 1 działalności w zakresie nalewania gazu, Wnioskodawca 1 rozwiąże umowę o pracę z pracownikami i jeśli będą zainteresowani zostaną zatrudnieni przez Wnioskodawcę 2. W ramach transakcji ma dojść również do przeniesienia części umów z kontrahentami oraz umowy leasingu samochodów.
Po nabyciu Nieruchomości Wnioskodawca 2 zamierza kontynuować dotychczasową działalność gospodarczą, przy czym nabycie składników majątku przyczyni się do jej rozszerzenia oraz zwiększenia skali. Wnioskodawca 2 jest czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług a nabyta Nieruchomość będzie w całości wykorzystywana do czynności opodatkowanych.
Wnioskodawca 1 po zbyciu składników majątku zamierza wynajmować od Wnioskodawcy 2 zbytą Nieruchomość i prowadzić działalność do czasu uzyskania koncesji przez Wnioskodawcę 2. Towar handlowy sklepu zostanie sprzedany po uzyskaniu przez Kupującego koncesji. Wnioskodawca 1 prowadzi obecnie podatkową książkę przychodów i rozchodów (tj. księgowość uproszczona). W ramach stosowanego systemu rozliczeń podatkowych i księgowych nie ma możliwości jednoznacznego wyodrębnienia przychodów i kosztów dotyczących zbywanej części przedsiębiorstwa. Nie jest prowadzona odrębna ewidencja księgowa dla tej części działalności, nie sporządza się osobnego bilansu ani rachunku zysków i strat. Brak jest również innych zestawień czy ewidencji, które pozwalałyby na samodzielne raportowanie wyników finansowych lub ich weryfikację w odniesieniu do zbywanej części przedsiębiorstwa.
Jednocześnie jednak istotne jest, że Spółka B.B. na moment nabycia składników majątkowych nie będzie posiadała koncesji na obrót paliwami ciekłymi na terenie kupowanej Nieruchomości, która jest niezbędna do prowadzenia działalności w zakresie sprzedaży paliw. W konsekwencji Kupujący nie będzie mógł bezpośrednio prowadzić działalności w analogicznym zakresie jak Sprzedający. Z tego względu planowane jest rozwiązanie polegające na tym, że do czasu uzyskania koncesji stacja paliw będzie wydzierżawiona na rzecz Sprzedającego, który nadal będzie faktycznie prowadził działalność gospodarczą w tym zakresie, co do dnia zbycia.
Dodatkowo należy wskazać, że część składników niezbędnych do prowadzenia działalności nie zostanie przeniesiona w ramach transakcji. Dotyczy to w szczególności towarów handlowych oferowanych w sklepie, które na moment sprzedaży pozostaną własnością Sprzedającego i dopiero w przyszłości mogą zostać zbyte na rzecz Kupującego.
Należy również wskazać, że nie funkcjonuje w strukturze przedsiębiorstwa Sprzedającego jako odrębna jednostka organizacyjna, taka jak dział, wydział czy oddział. Nie została ona również formalnie wyodrębniona w dokumentach wewnętrznych przedsiębiorstwa, w szczególności w regulaminach organizacyjnych, schematach organizacyjnych czy innych aktach wewnętrznych regulujących strukturę podmiotu. Dla tej części działalności nie ustanowiono również odrębnych procedur organizacyjnych, odrębnego kierownictwa czy samodzielnej struktury zarządzania.
W uzupełnieniu wniosku Zainteresowani wskazali, iż:
Na pytanie o treści:
Proszę wskazać numery ewidencyjne działki/działek, na których są posadowione: stacja paliw, stacja autogazu, budynek warsztatowy, budynek magazynowy, budynek garażowy, droga dojazdowa oraz plac.
Udzielili Zainteresowani następującej odpowiedzi:
Wszystkie wskazane naniesienia tj. stacja paliw, stacja autogazu, budynek warsztatowy, budynek magazynowy, budynek garażowy, droga dojazdowa oraz plac znajdują się na jednej działce o numerze ewidencyjnym 1.
Na pytanie o treści:
Czy ww. naniesienia spełniają definicję budynków / budowli / urządzenia budowlanego w rozumieniu przepisów art. 3 pkt 2, pkt 3, pkt 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 418 ze zm.)?
Udzielili Zainteresowani następującej odpowiedzi:
Wskazane obiekty stanowią budynki / budowle.
Na pytanie o treści:
Czy ww. budynki / budowle są trwale związane z gruntem?
Udzielili Zainteresowani następującej odpowiedzi:
Wskazane obiekty zasadniczo są trwale związane z gruntem. Jednocześnie należy wskazać, że stacja paliw składa się z różnych elementów, w tym m.in. dystrybutorów, które nie są trwale związane z gruntem, lecz stanowią elementy trwale związane z instalacją.
Na pytanie o treści:
Kiedy budynki / budowle zostały wybudowane, przez kogo, i czy od wydatków poniesionych na wybudowanie ww. budynków / budowli przysługiwało Pani prawo do odliczenia podatku VAT?
Udzielili Zainteresowani następującej odpowiedzi:
Większość budynków i budowli została wybudowana w latach 60. XX wieku przez Spółdzielnię (…), a następnie nabyta przez Wnioskodawcę 1 od syndyka w stanie uniemożliwiającym ich użytkowanie bez poniesienia nakładów koniecznych do przywrócenia obiektów do stanu umożliwiającego ich wykorzystanie.
Wnioskodawca 1 wybudował natomiast stację autogazu w 2000 r. oraz drogę dojazdową wraz z placem. Od poniesionych wydatków Wnioskodawcy 1 przysługiwało prawdo od odliczenia podatku VAT.
Na pytanie o treści:
W jaki sposób ww. budynki / budowle były / są / będą wykorzystywane przez Panią od momentu nabycia / wybudowania do momentu sprzedaży?
Udzielili Zainteresowani następującej odpowiedzi:
Poniżej przedstawiono sposób wykorzystywania przez Wnioskodawcę 1 wskazanych obiektów od momentu ich nabycia do chwili planowanej sprzedaży:
a) magazyn służy do magazynowania towarów,
b) budynek garażowy służy do garażowania samochodów i przechowywania sprzętu gospodarczego,
c) stacja paliw do sprzedawania paliw,
d) stacja autogazu do sprzedawania autogazu,
e) budynek warsztatowy do naprawy aut oraz prowadzenia pomieszczeń sklepowych i socjalnych,
f) droga dojazdowa do dojazdu aut na stacje oraz do magazynu,
g) plac do parkingu, miejsca zbiornika podziemnego LPG i zraszania rozlewni.
Na pytanie o treści:
Czy wskazane budynki / budowle były / są / będą wykorzystywane przez Panią wyłącznie do czynności zwolnionych od podatku VAT?
Udzielili Zainteresowani następującej odpowiedzi:
Wskazane obiekty służą Wnioskodawcy 1 wyłącznie do wykonywania czynności opodatkowanych VAT. Wnioskodawca 1 nie wykonuje ani nie wykonywał czynności zwolnionych z podatku VAT.
Na pytanie o treści:
Czy nastąpiło pierwsze zasiedlenie ww. budynków / budowli lub ich części w rozumieniu art. 2 pkt 14 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.)? Jeżeli tak, to proszę wskazać:
(i) dokładną datę pierwszego zasiedlenia;
(ii) jeżeli nastąpiło pierwsze zasiedlenie części danego budynku / budowli, to proszę wskazać w jakiej części?
(iii) czy pomiędzy pierwszym zasiedleniem budynków / budowli lub ich części a ich dostawą upłynie okres dłuższy niż 2 lata?
Udzielili Zainteresowani następującej odpowiedzi:
Wnioskodawca 1 nabył wskazane obiekty w latach 90., po czym rozpoczęto ich remonty / modernizacje trwające około roku. Wnioskodawca 1 nie jest obecnie w stanie jednoznacznie określić daty pierwszego zasiedlenia, jednak podkreśla, że planowana transakcja nie nastąpi w ramach pierwszego zasiedlenia ani przed nim, a pomiędzy pierwszym zasiedleniem a planowaną dostawą budynków, budowli lub ich części upłynął okres dłuższy niż 2 lata.
Powyższe nie dotyczy jednak budynku magazynowego, który z uwagi na poniesione wydatki na ulepszenie będzie przedmiotem dostawy przed upływem dwóch lat od pierwszego zasiedlenia.
Na pytanie o treści:
Czy ponosiła Pani wydatki na ulepszenie lub przebudowę budynków / budowli w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, które stanowiły co najmniej 30% wartości początkowej danego obiektu? Jeżeli tak, to proszę wskazać:
(i) kiedy takie wydatki były ponoszone?
(ii) czy ulepszenie budynków / budowli prowadziło do ich przebudowy, tj. dokonania istotnych zmian przeprowadzonych w celu zmiany ich wykorzystania lub w celu znaczącej zmiany warunków ich zasiedlenia?
(iii) czy od wydatków na ulepszenie przysługiwało Pani prawo do odliczenia podatku naliczonego?
(iv) czy po dokonaniu tych ulepszeń budynki / budowle były oddane do użytkowania, w tym również na potrzeby własnej działalności gospodarczej oraz czy w momencie ich dostawy minie okres dłuższy niż dwa lata licząc od momentu oddania tego obiektu do użytkowania po dokonaniu ulepszeń?
Udzielili Zainteresowani następującej odpowiedzi:
Ulepszenia były dokonywane we wszystkich wskazanych obiektach, przy czym największe nakłady poniesiono w pierwszych latach po zakupie, tj. w latach 90. Od wszystkich wydatków poniesionych na ulepszenie został odliczony podatek VAT.
Wnioskodawca 1 wskazuje jednocześnie, że od ponad dziesięciu lat obiekty są remontowane głównie na bieżąco, w celu utrzymania ich właściwego stanu technicznego. Ostatnie ulepszenie zostało dokonane w 2024 r. w zakresie budynku magazynowego. Po dokonaniu ulepszenia obiekt był wykorzystywany do działalności opodatkowanej Wnioskodawcy 1.
Dodatkowo, jak wskazano we wniosku, obecnie Wnioskodawca 1 prowadzi remont budynku garażowego.
Na pytanie o treści:
Czy złożą Państwo czy też zamierzają Państwo złożyć w umowie przyrzeczonej zgodne oświadczenie o rezygnacji ze zwolnienia z opodatkowania sprzedaży ww. nieruchomości zabudowanych, zgodnie z art. 43 ust. 10 ustawy o VAT w formie i terminie przewidzianymi w tym przepisie, spełniające wymogi, o których mowa w art. 43 ust. 11 ustawy o VAT?
Udzielili Zainteresowani następującej odpowiedzi:
Strony nie podjęły jeszcze decyzji, czy skorzystają ze zwolnienia z VAT, czy też wybiorą opodatkowanie transakcji. Decyzja w tym zakresie zostanie podjęta po uzyskaniu stanowiska organu interpretacyjnego. W przypadku rezygnacji ze zwolnienia strony złożą zgodne oświadczenie w tym zakresie w akcie notarialnym dokumentującym transakcję.
Na pytanie o treści:
Czy przy nabyciu Nieruchomości przysługiwało Pani prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego? Jeżeli nie, proszę wskazać przyczynę.
Udzielili Zainteresowani następującej odpowiedzi:
Jak wskazano w opisie stanu faktycznego, nieruchomość została nabyta przez Wnioskodawcę 1 w dniu 30 grudnia 1996 r. jako zorganizowana część spółdzielni – bez podatku VAT, na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.
Na pytanie o treści:
Proszę wskazać:
a) w jakim okresie (kiedy) Nieruchomość będzie wynajmowana?
b) czy udostępnienie Nieruchomości będzie czynnością odpłatną czy bezpłatną?
c) czy Wnioskodawca 2 będzie dokonywał rozliczeń z tytułu zawartej umowy/umów?
d) czy Wnioskodawca 2 będzie dokumentował czynność najmu?
Udzielili Zainteresowani następującej odpowiedzi:
Po dokonaniu transakcji nieruchomość będzie dzierżawiona przez Wnioskodawcę 2 na rzecz Wnioskodawcy 1. Rozważane jest, iż stacja paliw będzie dzierżawiona do 2030 r., przy czym strony pozostawiają sobie elastyczność w tym zakresie.
Dzierżawa będzie miała charakter odpłatny.
Dzierżawa będzie dokumentowana fakturami i rozliczna przez Strony zgodnie z obowiązującymi przepisami.
Pytania
1) Czy planowana transakcja sprzedaży Nieruchomości nie będzie stanowiła zorganizowanej części przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy o VAT, a w konsekwencji będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT (tj. nie znajdzie zastosowania wyłączenie z art. 6 pkt 1 ustawy o VAT)?
2) W przypadku uznania stanowiska w zakresie pytania nr 1 za prawidłowe – czy dostawa Nieruchomości, w okolicznościach opisanych w zdarzeniu przyszłym, będzie korzystać ze zwolnienia z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT w odniesieniu do budynków, których dostawa nie następuje w ramach pierwszego zasiedlenia, natomiast w odniesieniu do budynków, których dostawa następuje w ramach pierwszego zasiedlenia, zwolnienie to nie znajdzie zastosowania?
3) W przypadku uznania stanowiska w zakresie pytań nr 1 i 2 za prawidłowe – czy w sytuacji rezygnacji ze zwolnienia z VAT, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy, oraz wyboru opodatkowania VAT tej transakcji, Wnioskodawca 1 będzie zobowiązany do opodatkowania transakcji VAT?
4) Czy Wnioskodawca 2 będzie miał prawo do obniżenia kwoty podatku VAT należnego o kwotę podatku VAT naliczonego z tytułu przedmiotowej transakcji oraz zwrotu nadwyżki podatku VAT naliczonego nad podatkiem VAT należnym, z tytułu faktur wystawionych przez Wnioskodawcę 1 dokumentujących planowaną Transakcję?
Państwa stanowisko w sprawie
1. Przedmiotem planowanej Transakcji nie będzie zorganizowana część przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy o VAT, a w rezultacie planowana Transakcja będzie stanowiła czynność podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT jako dostawa towarów.
2. W przypadku uznania stanowiska Zainteresowanych w zakresie pytania nr 1 za prawidłowe, należy wskazać, że dostawa Nieruchomości w okolicznościach przedstawionych w opisie zdarzenia przyszłego będzie korzystać ze zwolnienia z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT w odniesieniu do budynków, których dostawa nie następuje w ramach pierwszego zasiedlenia.
Jednocześnie w zakresie budynków, których dostawa dokonywana jest w ramach pierwszego zasiedlenia, zwolnienie to nie znajdzie zastosowania, co oznacza, że ich dostawa będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT na zasadach ogólnych.
3. W przypadku uznania stanowiska Zainteresowanych w zakresie Pytania 1 oraz Pytania 2 za prawidłowe w okolicznościach wskazanych w opisie zdarzenia przyszłego, Wnioskodawca 1 będzie zobowiązany do opodatkowania podatkiem VAT przedmiotowej transakcji podatkiem VAT.
4. Wnioskodawca 2 będzie uprawniony do obniżenia kwoty podatku VAT należnego o kwotę podatku VAT naliczonego z tytułu transakcji oraz do zwrotu nadwyżki podatku VAT naliczonego nad podatkiem VAT należnym, z tytułu faktur wystawionych przez Wnioskodawcę 1 dokumentujących planowaną Transakcję.
Uzasadnienie w zakresie pytania nr 1:
W celu rozstrzygnięcia, czy planowana Transakcja będzie opodatkowana VAT, konieczne jest w pierwszej kolejności ustalenie, czy mieści się ona w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu VAT, zawartym w art. 5 ust. 1 ustawy o VAT oraz czy żadne z wyłączeń z opodatkowania VAT, wskazanych w art. 6 ustawy o VAT, nie znajdzie w tym przypadku zastosowania. W szczególności niezbędne jest ustalenie czy przedmiotem planowanej Transakcji nie będzie zorganizowana część przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy o VAT.
W myśl art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT opodatkowaniu podatkiem VAT podlega m.in. odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
Jednocześnie, zgodnie z definicją zawartą w art. 2 pkt 6 ustawy o VAT, towarami są rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii. Zgodnie z art. 6 pkt 1 ustawy o VAT przepisów tej ustawy nie stosuje się do transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa (dalej: „ZCP”). Oznacza to, iż transakcja mająca za przedmiot ZCP nie podlega opodatkowaniu VAT. Wyłączenie z zakresu opodatkowania VAT transakcji zbycia zorganizowanej części oznacza, że sprzedawca dokonujący takiego zbycia nie nalicza podatku należnego.
Dopiero w przypadku uznania, że przedmiot transakcji stanowi ZCP możliwe jest wyłączenie takiej transakcji z zakresu opodatkowania podatkiem VAT.
Przedmiotowa Nieruchomość nie stanowi zdaniem Zainteresowanych zorganizowanej części przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy VAT.
Zorganizowana część przedsiębiorstwa oznacza „organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązania, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, który zarazem mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące te zadania” (art. 2 pkt 27e ustawy o VAT). Tożsama definicja zorganizowanej części przedsiębiorstwa została wskazana w art. 5a pkt 4 ustawy o PIT.
Z powyższego przepisu oraz interpretacji organów podatkowych i orzecznictwa sądowego wynika, że określony zespół składników majątku stanowi ZCP, jeśli możliwe jest jego wydzielenie na trzech następujących płaszczyznach:
1) Organizacyjnej,
2) Finansowej,
3) Funkcjonalnej.
Ad 1. Wyodrębnienie organizacyjne
Kryterium to oznacza, że ZCP powinno być wydzielone w strukturze organizacyjnej podatnika jako dział, wydział, oddział itp. wraz z kierownictwem i podporządkowanym mu personelem.
Wydzielana w ramach transakcji przez Wnioskodawcę 1 działalność nie funkcjonuje w strukturze przedsiębiorstwa jako odrębna jednostka organizacyjna, taka jak dział, wydział czy oddział. Nie została ona również formalnie wyodrębniona w dokumentach wewnętrznych przedsiębiorstwa, w szczególności w regulaminach organizacyjnych, schematach organizacyjnych czy innych aktach wewnętrznych regulujących strukturę podmiotu.
Brak jest także wskazania, aby dla tej części działalności ustanowiono odrębne procedury organizacyjne, odrębne kierownictwo czy samodzielną strukturę zarządzania. Oznacza to, że działalność ta jest realizowana w ramach ogólnej struktury przedsiębiorstwa i pozostaje funkcjonalnie powiązana z pozostałymi obszarami działalności podatnika.
Co prawda działalność przedsiębiorstwa koncentruje się zasadniczo na trzech obszarach, tj.:
1) napełnianiu i dystrybucji gazu w butlach,
2) sprzedaży paliw na stacji paliw, oraz
3) w marginalnym zakresie działalności paramedycznej, jednak sam fakt prowadzenia kilku rodzajów działalności gospodarczej nie oznacza jeszcze, że każdy z tych obszarów stanowi odrębnie organizacyjnie wyodrębnioną część przedsiębiorstwa. Dla uznania danego zespołu składników za ZCP konieczne jest bowiem istnienie realnej, wewnętrznej struktury organizacyjnej przypisanej do danej działalności.
Wobec powyższego, w ocenie Wnioskodawców nie jest spełniony warunek dotyczący wyodrębnienia organizacyjnego.
Ad 2. Wyodrębnienie finansowe
Wyodrębnienie finansowe polega na możliwości jednoznacznego przypisania do określonego zespołu składników przychodów, kosztów, należności oraz zobowiązań. W praktyce wystarczające jest, aby dana część przedsiębiorstwa była wyodrębniona na potrzeby wewnętrzne, np. rachunkowości zarządczej, co przejawia się w szczególności w prowadzeniu odrębnej ewidencji przychodów i kosztów związanych z jej działalnością.
Wnioskodawca 1 prowadzi obecnie podatkową książkę przychodów i rozchodów (tj. księgowość uproszczona). W ramach stosowanego systemu rozliczeń podatkowych i księgowych nie ma możliwości jednoznacznego wyodrębnienia przychodów i kosztów dotyczących zbywanej części przedsiębiorstwa. Nie jest prowadzona odrębna ewidencja księgowa dla tej części działalności, nie sporządza się osobnego bilansu ani rachunku zysków i strat. Brak jest również innych zestawień czy ewidencji, które pozwalałyby na samodzielne raportowanie wyników finansowych lub ich weryfikację w odniesieniu do zbywanej części przedsiębiorstwa.
Co prawda w praktyce znaczna część operacji gospodarczych może dotyczyć właśnie tej części działalności, jednak sam fakt, że określony segment generuje większość przychodów przedsiębiorstwa, nie jest wystarczający do uznania, że został on finansowo wyodrębniony. Dla spełnienia tej przesłanki konieczne jest bowiem istnienie systemowego rozwiązania ewidencyjnego, które pozwala na jednoznaczne przypisanie poszczególnych kategorii finansowych do określonej części przedsiębiorstwa.
W analizowanym przypadku taka możliwość nie występuje. Na podstawie prowadzonej ewidencji nie jest możliwe precyzyjne przypisanie przychodów i kosztów ani do części działalności przeznaczonej do zbycia, ani do tej, która pozostanie w dalszej działalności przedsiębiorstwa. Analogicznie brak jest możliwości jednoznacznego ustalenia poziomu należności i zobowiązań związanych wyłącznie z tą częścią działalności.
Wobec powyższego, w ocenie Wnioskodawców nie jest spełniony warunek dotyczący wyodrębnienia finansowego.
Ad 3. Wyodrębnienie funkcjonalne
Wyodrębnienie funkcjonalne należy rozumieć jako przeznaczenie do realizacji określonych zadań gospodarczych. ZCP musi stanowić funkcjonalnie odrębną całość – obejmować elementy niezbędne do samodzielnego prowadzenia działań gospodarczych, którym służy w strukturze przedsiębiorstwa. Aby zatem część mienia przedsiębiorstwa mogła zostać uznana za ZCP musi ona posiadać zdolność do funkcjonowania jako samodzielny podmiot gospodarczy. Oznacza to, że składniki majątkowe materialne i niematerialne wchodzące w skład ZCP muszą umożliwić nabywcy podjęcie działalności gospodarczej w ramach odrębnego przedsiębiorstwa.
Przedmiotem transakcji będzie zespół składników obejmujący przede wszystkim stację paliw a także środki transportu. W ramach transakcji ma dojść również do przeniesienia części umów z kontrahentami oraz umowy leasingu samochodów. Dodatkowo z częścią pracowników Wnioskodawca 1 rozwiąże umowę o pracę już w momencie zawarcia transakcji kupna sprzedaży Nieruchomości i jeśli będą zainteresowani zostaną zatrudnieni przez Wnioskodawcę 2, natomiast pozostali pracownicy będą nadal zatrudnieni przez Wnioskodawcę 1. Po uzyskaniu przez Wnioskodawcę 2 koncesji na prowadzenie stacji paliw, Wnioskodawca 1 rozwiąże umowę o pracę z tymi pracownikami i jeśli będą zainteresowani zostaną zatrudnieni przez Wnioskodawcę 2.
Jednocześnie jednak istotne jest, że Kupujący na moment nabycia składników majątkowych nie będzie posiadał koncesji na obrót paliwami ciekłymi, która jest niezbędna do prowadzenia działalności w zakresie sprzedaży paliw. W konsekwencji nie będzie mógł bezpośrednio prowadzić działalności w analogicznym zakresie jak Sprzedający. Z tego względu planowane jest rozwiązanie polegające na tym, że do czasu uzyskania koncesji stacja paliw będzie wydzierżawiona na rzecz Wnioskodawcy 1, który nadal będzie faktycznie prowadził działalność gospodarczą w tym zakresie, co do dnia zbycia.
Dodatkowo należy wskazać, że część składników niezbędnych do prowadzenia działalności nie zostanie przeniesiona w ramach transakcji. Dotyczy to w szczególności towarów handlowych oferowanych w sklepie, które na moment sprzedaży pozostaną własnością Wnioskodawcy 1 i dopiero w przyszłości mogą zostać zbyte na rzecz Wnioskodawcy 2.
Powyższe okoliczności prowadzą do wniosku, że zespół składników majątkowych będących przedmiotem transakcji nie będzie na moment zbycia zdolny do samodzielnego prowadzenia działalności gospodarczej. Prowadzenie działalności w zakresie sprzedaży paliw będzie bowiem uzależnione od uzyskania przez Wnioskodawcę 2 stosownej koncesji, a do czasu jej uzyskania działalność będzie faktycznie kontynuowana przez Wnioskodawcę 1 w oparciu o umowę dzierżawy z Wnioskodawcą 2.
W konsekwencji w ocenie Wnioskodawców w analizowanym przypadku przesłanka wyodrębnienia funkcjonalnego nie została spełniona, a tym samym zespół składników będących przedmiotem Transakcji nie może zostać uznany za zorganizowaną część przedsiębiorstwa.
Uzasadnienie w zakresie pytania nr 2:
Przedmiotowa Transakcja w ocenie Zainteresowanych będzie stanowiła odpłatną dostawę towarów w rozumieniu przepisów art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT i nie będzie mieściła się w katalogu czynności niepodlegających przepisom ustawy o VAT, określonym w art. 6 pkt 1 ustawy o VAT.
Zgodnie z art. 29a ust. 8 ustawy o VAT, w przypadku dostawy budynków lub budowli trwale związanych z gruntem, z podstawy opodatkowania nie wyodrębnia się wartości gruntu. Sprzedaż gruntu wchodzącego w skład nieruchomości będzie zatem dzieliła traktowanie podatkiem VAT właściwe dla dostawy budynków i budowli, znajdujących się na gruncie.
Sprzedaż Nieruchomości w ramach planowanej Transakcji będzie opodatkowana VAT jako dostawa towarów, chyba że zastosowanie znalazłoby jedno ze zwolnień przewidzianych w ustawie o podatku VAT.
Zakres i zasady zwolnienia od podatku dostaw towarów lub świadczenia usług zostały określone m.in. w art. 43 ustawy o VAT.
Stosownie do treści art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT, zwalnia się od podatku dostawę budynków, budowli lub ich części, z wyjątkiem, gdy:
a) dostawa jest dokonywana w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim,
b) pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą budynku, budowli lub ich części upłynął okres krótszy niż 2 lata.
Z powyższych zapisów wynika, że dostawa budynków, budowli lub ich części jest - co do zasady - zwolniona od podatku od towarów i usług. Wyjątek stanowi dostawa w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim oraz jeżeli pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą budynku, budowli lub ich części upłynął okres krótszy niż 2 lata.
Według art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy o VAT, zwalnia się od podatku dostawę budynków, budowli lub ich części nieobjętą zwolnieniem, o którym mowa w pkt 10, pod warunkiem, że:
a) w stosunku do tych obiektów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego,
b) dokonujący ich dostawy nie ponosił wydatków na ich ulepszenie, w stosunku do których miał prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, a jeżeli ponosił takie wydatki, to były one niższe niż 30% wartości początkowej tych obiektów.
Z analizy powołanych wyżej przepisów wynika, że jeżeli dostawa budynków, budowli lub ich części będzie mogła korzystać ze zwolnienia z art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT, wówczas badanie przesłanek wynikających z przepisu art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy o VAT stanie się bezzasadne.
Zatem dla ustalenia zasad opodatkowania dostawy budynków, budowli lub ich części kluczowym jest ustalenie, kiedy nastąpiło pierwsze zasiedlenie i jaki okres upłynął od tego momentu.
Przez pierwsze zasiedlenie, według art. 2 pkt 14 ustawy o VAT, rozumie się oddanie do użytkowania pierwszemu nabywcy lub użytkownikowi lub rozpoczęcie użytkowania na potrzeby własne budynków, budowli lub ich części, po ich:
a) wybudowaniu lub
b) ulepszeniu, jeżeli wydatki poniesione na ulepszenie, w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, stanowiły co najmniej 30% wartości początkowej.
Ulepszenie ma miejsce, gdy suma wydatków poniesionych na przebudowę, rozbudowę, rekonstrukcję, adaptację lub modernizację środków trwałych w danym roku podatkowym przekracza 10 000 zł i wydatki te powodują wzrost wartości użytkowej w stosunku do wartości z dnia przyjęcia środków trwałych do używania, mierzonej w szczególności okresem używania, zdolnością wytwórczą, jakością produktów uzyskiwanych za pomocą ulepszonych środków trwałych i kosztami ich eksploatacji.
Odnosząc powyższe regulacje do budynków wchodzących w skład Nieruchomości będącej przedmiotem Transakcji, należy wskazać, że w przypadku budynku magazynu butli w okresie ostatnich dwóch lat poniesiono nakłady na jego ulepszenie, które przekroczyły 30% wartości początkowej. W konsekwencji należy przyjąć, że od momentu pierwszego zasiedlenia – rozumianego jako następującego po dokonanych ulepszeniach – nie upłynął jeszcze wymagany dwuletni okres. Tym samym dostawa tego budynku będzie podlegała opodatkowaniu VAT i nie będzie objęta żadnym ze zwolnień przewidzianych w ustawie.
Natomiast w odniesieniu do pozostałych budynków składających się na Nieruchomość będącą przedmiotem Transakcji, w ciągu ostatnich dwóch lat Sprzedający nie poniósł wydatków na ulepszenie, które osiągnęłyby poziom co najmniej 30% ich wartości początkowej. W związku z tym należy uznać, że pomiędzy planowaną Transakcją a pierwszym zasiedleniem tych obiektów, w rozumieniu art. 2 pkt 14 ustawy o VAT, upłynie okres dłuższy niż dwa lata. W konsekwencji, zdaniem Zainteresowanych, dostawa Nieruchomości (z wyłączeniem budynku magazynu butli) będzie korzystać ze zwolnienia z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy.
Uzasadnienie w zakresie pytania nr 3:
Na podstawie art. 43 ust. 10 ustawy o VAT ustawodawca daje podatnikom, dokonującym dostawy budynków, budowli lub ich części spełniających przesłanki do korzystania ze zwolnienia od podatku wskazanego w art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT po spełnieniu określonych warunków - możliwość rezygnacji ze zwolnienia i opodatkowania transakcji na zasadach ogólnych.
W myśl tego przepisu, podatnik może zrezygnować ze zwolnienia od podatku, o którym mowa w ust. 1 pkt 10, i wybrać opodatkowanie dostawy budynków, budowli lub ich części, pod warunkiem, że dokonujący dostawy i nabywca budynku, budowli lub ich części:
1) są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni;
2) złożą:
a) przed dniem dokonania dostawy tych obiektów właściwemu dla ich nabywcy naczelnikowi urzędu skarbowego lub
b) w akcie notarialnym, do zawarcia którego dochodzi w związku z dostawą tych obiektów
- zgodne oświadczenie, że wybierają opodatkowanie dostawy budynku, budowli lub ich części.
Zarówno Sprzedający, jak i Kupujący są oraz na moment dokonania Transakcji są (będą) zarejestrowani jako czynni podatnicy VAT, a sama Transakcja zostanie udokumentowana fakturą VAT. W związku z tym, w przypadku złożenia przez strony zgodnego oświadczenia o wyborze opodatkowania dostawy budynku, budowli lub ich części, dostawa Nieruchomości w zakresie, w jakim co do zasady korzystałaby ze zwolnienia, będzie podlegała opodatkowaniu VAT.
Uzasadnienie w zakresie pytania nr 4:
Kupujący zamierza wykorzystywać Nieruchomość oraz pozostałe składniki majątku będące przedmiotem Transakcji, na potrzeby prowadzenia własnej działalności gospodarczej do czynności opodatkowanych podatkiem VAT. Kupujący będzie zatem uprawniony do odliczenia podatku VAT naliczonego w związku z nabyciem Nieruchomości. Spełniona bowiem zostanie podstawowa przesłanka warunkująca prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego wynikająca z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, jaką jest związek dokonanego nabycia nieruchomości z wykonanymi czynnościami opodatkowanymi. Tym samym w przypadku, gdy w rozliczeniu za dany okres rozliczeniowy wystąpi nadwyżka podatku naliczonego nad należnym, Kupującemu będzie przysługiwało z tego tytułu prawo do zwrotu różnicy podatku, o którym mowa w art. 87 ust. 1 ustawy o VAT.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:
Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”, podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:
Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, (…).
Na mocy art. 2 pkt 6 ustawy:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o towarach – rozumie się przez to rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.
Na podstawie art. 6 pkt 1 ustawy:
Przepisów ustawy nie stosuje się do transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa.
Regulacje art. 6 ustawy wskazują na wyłączenia określonych czynności spod zakresu przepisów ustawy. Są tu wymienione te czynności, które co do zasady należą do grupy czynności podlegających opodatkowaniu, mieszcząc się w zakresie odpłatnej dostawy towarów czy też odpłatnego świadczenia usług. Z uwagi jednak na stosowne wyłączenie, czynności te – chociaż można je zakwalifikować jako odpłatną dostawę towarów czy też odpłatne świadczenie usług – nie podlegają opodatkowaniu.
Ustawodawca nie zdefiniował, co należy rozumieć pod pojęciem „transakcji zbycia”. Uwzględniając zakres przedmiotowy ustawy, „transakcję zbycia” należy rozumieć w sposób zbliżony do terminu „dostawa towarów” w ujęciu art. 7 ust. 1 ustawy, tzn. „zbycie” obejmuje wszelkie czynności, w ramach których następuje przeniesienie prawa do rozporządzania towarem jak właściciel, np.: sprzedaż, zamianę, darowiznę, przeniesienie własności w formie wkładu niepieniężnego (aportu).
Ze względu na szczególny charakter przepisu art. 6 pkt 1 ustawy, powinien on być interpretowany ściśle, co oznacza, że ma zastosowanie wyłącznie w przypadku zbycia (a zatem wszelkich czynności, w ramach których następuje przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel) przedsiębiorstwa (w rozumieniu ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.) lub zorganizowanej jego części, zdefiniowanej w art. 2 pkt 27e ustawy.
Wskazany wyżej przepis art. 2 pkt 27e ustawy stanowi:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o zorganizowanej części przedsiębiorstwa - rozumie się przez to organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązania, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, który zarazem mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące te zadania.
Podstawowym wymogiem wynikającym z powyższego przepisu jest więc to, aby zorganizowana część przedsiębiorstwa stanowiła zespół składników materialnych i niematerialnych (w tym zobowiązań). Kolejnym warunkiem jest wydzielenie tego zespołu w istniejącym przedsiębiorstwie. Wydzielenie to ma zachodzić na trzech płaszczyznach: organizacyjnej, finansowej i funkcjonalnej (przeznaczenie do realizacji określonych zadań gospodarczych). Elementami zespołu składników materialnych i niematerialnych, stanowiących zorganizowaną część przedsiębiorstwa, powinny być w szczególności aktywa trwałe, obrotowe, a także czynnik ludzki, czyli kadra pracownicza.
Wyodrębnienie organizacyjne oznacza, że zorganizowana część przedsiębiorstwa ma swoje miejsce w strukturze organizacyjnej podatnika jako dział, wydział, oddział itp. Przy czym, w doktrynie zwraca się uwagę, że organizacyjne wyodrębnienie powinno być dokonane na bazie statutu, regulaminu lub innego aktu o podobnym charakterze. Organizacyjny aspekt wyodrębnienia oznacza, że składniki tworzące „część przedsiębiorstwa” powinny posiadać cechę zorganizowania. Cecha ta powinna występować w „istniejącym przedsiębiorstwie”, a więc w ramach prowadzonej działalności i dotyczyć określonego zespołu składników tworzących część tego przedsiębiorstwa.
Wyodrębnienie finansowe najpełniej realizowane jest w przypadku zakładu lub oddziału osoby prawnej. Wyodrębnienie finansowe nie oznacza samodzielności finansowej, ale sytuację, w której przez odpowiednią ewidencję zdarzeń gospodarczych możliwe jest przyporządkowanie przychodów i kosztów oraz należności i zobowiązań do zorganizowanej części przedsiębiorstwa.
Natomiast wyodrębnienie funkcjonalne należy rozumieć jako przeznaczenie do realizacji określonych zadań gospodarczych. Zorganizowana część przedsiębiorstwa musi stanowić funkcjonalnie odrębną całość – obejmować elementy niezbędne do samodzielnego prowadzenia działań gospodarczych, którym służy w strukturze przedsiębiorstwa. Aby zatem część mienia przedsiębiorstwa mogła być uznana za jego zorganizowaną część, musi ona – obiektywnie oceniając – posiadać potencjalną zdolność do funkcjonowania jako samodzielny podmiot gospodarczy. Składniki majątkowe materialne i niematerialne wchodzące w skład zorganizowanej części przedsiębiorstwa muszą umożliwić podjęcie działalności gospodarczej w ramach odrębnego przedsiębiorstwa.
Ponadto wymagane jest, aby zorganizowana część przedsiębiorstwa mogła stanowić potencjalnie niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące zadania gospodarcze, których realizacji służy w istniejącym przedsiębiorstwie. Powyższe oznacza, że przez zorganizowaną część przedsiębiorstwa można rozumieć wyłącznie tę część przedsiębiorstwa, która jest przede wszystkim wyodrębniona organizacyjnie, ale także posiada wewnętrzną samodzielność finansową.
Zatem, aby w rozumieniu przepisów podatkowych, określony zespół składników majątkowych mógł zostać zakwalifikowany jako zorganizowana część przedsiębiorstwa, nie jest wystarczające jakiekolwiek zorganizowanie masy majątkowej, ale musi się ona odznaczać pełną odrębnością niezbędną do samodzielnego funkcjonowania w obrocie gospodarczym.
Zorganizowaną część przedsiębiorstwa tworzą więc składniki, będące we wzajemnych relacjach, takich, by można było mówić o nich jako o zespole, a nie o zbiorze przypadkowych elementów, których jedyną cechą wspólną jest własność jednego podmiotu gospodarczego.
Reasumując, na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług mamy do czynienia ze zorganizowaną częścią przedsiębiorstwa, jeżeli spełnione są łącznie następujące przesłanki:
- istnieje zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązania;
- zespół ten jest organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie;
- składniki te przeznaczone są do realizacji określonych zadań gospodarczych;
- zespół tych składników mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące ww. zadania gospodarcze.
Brak zaistnienia którejkolwiek z omawianych powyżej przesłanek wyklucza uznanie zespołu składników majątkowych przedsiębiorstwa za jego zorganizowaną część w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy.
Zaznaczenia wymaga, że definicja zorganizowanej części przedsiębiorstwa zawarta w przepisie art. 2 pkt 27e ustawy, nie jest definicją samoistną, lecz należy rozpatrywać ją m.in. w kontekście uregulowań art. 6 pkt 1 ustawy, który wyłącza z opodatkowania podatkiem od towarów i usług zbycie składników materialnych i niematerialnych uprzednio wyodrębnionych organizacyjnie i finansowo w istniejącym przedsiębiorstwie, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, nie dotyczy natomiast zbycia poszczególnych składników majątkowych przedsiębiorstwa.
Jak wskazał Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z 27 listopada 2003 r. w sprawie Zita-Modes C-497/01 „(...) pojęcie zbycia, czy to za wynagrodzeniem, czy też bez lub w charakterze aportu wniesionego do spółki, całości aktywów lub jej części, należy interpretować tak, iż obejmuje ono zbycie przedsiębiorstwa, włącznie z jego rzeczowymi składnikami oraz, w zależności od konkretnego przypadku, składnikami materialnymi, które łącznie, stanowią przedsiębiorstwo lub część przedsiębiorstwa zdolną do prowadzenia niezależnej działalności gospodarczej, natomiast nie obejmuje ono zwykłego zbycia aktywów, takiego jak sprzedaż zapasów produktów”.
Z orzeczenia tego wynika ponadto, że nabywca całości lub części majątku podatnika powinien mieć zamiar prowadzenia działalności nabytego przedsiębiorstwa lub jego części, a nie działać tylko w celu niezwłocznego zlikwidowania danej działalności oraz sprzedaży ewentualnych zapasów.
Podobnie Trybunał wypowiedział się w wyroku z 10 listopada 2011 r. w sprawie C-444/10 Finanzamt Ludenscheid przeciwko Christel Schriever, wskazując, że regulacja art. 5 (8) VI Dyrektywy Rady (obecnie art. 19 Dyrektywy 112) obejmuje przekazanie przedsiębiorstwa lub jego samodzielnej części, w tym składników materialnych i ewentualnie niematerialnych, łącznie składających się na przedsiębiorstwo lub część przedsiębiorstwa zdolną prowadzić samodzielną działalność gospodarczą, nie obejmuje zaś samego zbycia towarów, jak sprzedaż zapasu produktów. Jak wskazuje Trybunał, stwierdzenie, że nastąpiło przekazanie przedsiębiorstwa lub jego samodzielnej części w rozumieniu art. 19 Dyrektywy 112, wymaga by całość przekazanych składników pozwalała na prowadzenie samodzielnej działalności gospodarczej. Kwestię, czy całość ta musi obejmować określone dobra, zarówno ruchome, jak i nieruchome, należy rozpatrywać z punktu widzenia charakteru prowadzonej działalności gospodarczej.
Natomiast w wyroku C-444/10 z 10 listopada 2011 r. TSUE wywiódł, że jeżeli działalność gospodarcza tego nie wymaga, przedmiotem zbycia nie muszą być wszystkie składniki z nią związane, aby czynność ta wyłączona była z opodatkowania.
O tym, czy nastąpiło zbycie zorganizowanej części przedsiębiorstwa decydują każdorazowo okoliczności faktyczne związane z konkretną transakcją. Podatnik obowiązany jest do prawidłowego określenia przedmiotu opodatkowania, co wiąże się z koniecznością prawidłowego zdefiniowania dokonywanej czynności.
Z opisu sprawy wynika, że Wnioskodawca 1 prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą pod firmą: C.C.. Wnioskodawca 1 jest czynnym, zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług. Wnioskodawca 1 prowadzi aktualnie działalność gospodarczą w zakresie napełniania i dystrybucji gazu w butlach środkami transportu, sprzedaży paliw na stacji paliw oraz w marginalnym zakresie działalności paramedycznej. Wnioskodawca 1 posiada stację paliw, którą planuje sprzedać. B.B. – Wnioskodawca 2 jest czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług.
Planowana Transakcja dotyczy zbycia nieruchomości gruntowej, na której znajdują się: stacja paliw, stacja autogazu, budynek warsztatowy, którego część jest sklepem i pomieszczeniem socjalnym, budynek magazynowy oraz część budynku garażowego, droga dojazdowa i plac. Do składników majątku zbywanych przez Wnioskodawcę 1 przypisani są pracownicy – kierowcy oraz pomocnicy, z którymi Wnioskodawca 1 rozwiąże umowę o pracę w momencie sprzedaży nieruchomości. Jeśli pracownicy będą zainteresowani, docelowo podejmą współpracę z Wnioskodawcą 2. Jednocześnie w strukturze Wnioskodawcy 1 czasowo pozostaną pracownicy stacji paliw i rozlewni. Będzie to okres przejściowy, trwający do momentu uzyskania przez Kupującego wymaganej koncesji.
Wnioskodawca 1 po zbyciu składników majątku zamierza wynajmować od Wnioskodawcy 2 zbytą Nieruchomość i prowadzić działalność do czasu uzyskania koncesji przez Wnioskodawcę 2. Towar handlowy sklepu zostanie sprzedany po uzyskaniu przez Kupującego koncesji. Wnioskodawca 1 prowadzi obecnie podatkową książkę przychodów i rozchodów (tj. księgowość uproszczona). W ramach stosowanego systemu rozliczeń podatkowych i księgowych nie ma możliwości jednoznacznego wyodrębnienia przychodów i kosztów dotyczących zbywanej części przedsiębiorstwa. Nie jest prowadzona odrębna ewidencja księgowa dla tej części działalności, nie sporządza się osobnego bilansu ani rachunku zysków i strat. Część składników niezbędnych do prowadzenia działalności nie zostanie przeniesiona w ramach transakcji. Dotyczy to w szczególności towarów handlowych oferowanych w sklepie, które na moment sprzedaży pozostaną własnością Sprzedającego i dopiero w przyszłości mogą zostać zbyte na rzecz Kupującego. Ponadto ww. część działalności nie funkcjonuje w strukturze przedsiębiorstwa Sprzedającego jako odrębna jednostka organizacyjna, taka jak dział, wydział czy oddział. Nie została ona również formalnie wyodrębniona w dokumentach wewnętrznych przedsiębiorstwa, w szczególności w regulaminach organizacyjnych, schematach organizacyjnych czy innych aktach wewnętrznych regulujących strukturę podmiotu. Dla tej części działalności nie ustanowiono również odrębnych procedur organizacyjnych, odrębnego kierownictwa czy samodzielnej struktury zarządzania.
Odnosząc się do zakresu pytania nr 1 stwierdzam, że przedmiotem planowanej Transakcji nie będzie zorganizowana część przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy o VAT, gdyż brak będzie ciągłości organizacyjnej, finansowej i funkcjonalnej wymaganej dla uznania zespołu składników za zorganizowaną część przedsiębiorstwa.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że w okolicznościach tej sprawy zbywany majątek nie jest wyodrębniony organizacyjnie w strukturze przedsiębiorstwa Wnioskodawcy 1. Opisana część działalności nie funkcjonuje jako dział, wydział, czy oddział. Nie została również formalnie wyodrębniona w dokumentach wewnętrznych przedsiębiorstwa, takich jak regulaminy organizacyjne, schematy organizacyjne czy akty wewnętrzne.
Nie została również spełniona przesłanka wyodrębnienia finansowego. Wnioskodawca 1 prowadzi podatkową księgę przychodów i rozchodów, a stosowany system księgowy nie umożliwia jednoznacznego przyporządkowania przychodów i kosztów do zbywanej części działalności.
Ponadto przedmiot transakcji nie spełnia przesłanki wyodrębnienia funkcjonalnego. Istotne składniki niezbędne do prowadzenia działalności gospodarczej nie zostaną przeniesione na Kupującego w ramach transakcji. Dotyczy to w szczególności towarów handlowych znajdujących się w sklepie, które pozostaną własnością Sprzedającego do czasu uzyskania przez Kupującego wymaganej koncesji. Również pracownicy związani z działalnością nie przejdą automatycznie do Kupującego, a ich ewentualne zatrudnienie będzie uzależnione od przyszłych ustaleń stron. Dodatkowo po dokonaniu sprzedaży działalność na nieruchomości nadal będzie tymczasowo prowadzona przez Wnioskodawcę 1 na podstawie planowanego najmu do czasu uzyskania koncesji przez Kupującego.
Analiza zaprezentowanego opisu sprawy w kontekście przytoczonych regulacji prawnych oraz orzecznictwa TSUE, prowadzi do wniosku, że opisany we wniosku przedmiot transakcji objęty pytaniem nr 1 zadanego we wniosku, nie będzie stanowił zbycia zorganizowanej części przedsiębiorstwa w rozumieniu ustawy ze względu na niespełnienie przesłanek zawartych w art. 2 pkt 27e ustawy.
W konsekwencji planowana transakcja sprzedaży Nieruchomości składającej się z działki nr 1 zabudowanej stacją paliw, stacją autogazu, budynkiem warsztatowym, którego część jest sklepem i pomieszczeniem socjalnym, budynkiem magazynowym oraz częścią budynku garażowego, drogą dojazdową i placem, nie będzie podlegała wyłączeniu przewidzianemu w art. 6 pkt 1 ustawy o VAT, gdyż przepis ten ma zastosowanie wyłącznie do transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części.
Wobec powyższego planowana transakcja sprzedaży ww. Nieruchomości będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1, przy zastosowaniu właściwych stawek podatku VAT przewidzianych dla danego rodzaju towarów.
Tym samym stanowisko w zakresie pytania nr 1 uznałem za prawidłowe.
Odnosząc się do kwestii objętej zakresem pytanie nr 2 wskazania wymaga, że zakres i zasady zwolnienia dostawy budynków/budowli lub ich części zostały określone m.in. w art. 43 ustawy. W art. 43 ust. 1 pkt 10 i pkt 10a ustawy, ustawodawca przewidział zwolnienie od podatku VAT dla dostawy nieruchomości zabudowanych spełniających określone w tych przepisach warunki.
Na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy:
Zwalnia się od podatku dostawę budynków, budowli lub ich części, z wyjątkiem gdy:
1) dostawa jest dokonywana w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim,
2) pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą budynku, budowli lub ich części upłynął okres krótszy niż 2 lata.
Z powyższego uregulowania wynika, że dostawa budynków, budowli lub ich części jest – co do zasady – zwolniona od podatku od towarów i usług. Wyjątek stanowi dostawa w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim oraz jeżeli pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą budynku, budowli lub ich części upłynął okres krótszy niż 2 lata.
Zatem dla ustalenia zasad opodatkowania dostawy budynków, budowli lub ich części kluczowym jest ustalenie, kiedy nastąpiło pierwsze zasiedlenie i jaki upłynął okres od tego momentu.
Zgodnie z art. 2 pkt 14 ustawy:
Przez pierwsze zasiedlenie rozumie się oddanie do użytkowania pierwszemu nabywcy lub użytkownikowi lub rozpoczęcie użytkowania na potrzeby własne budynków, budowli lub ich części, po ich:
a) wybudowaniu lub
b) ulepszeniu, jeżeli wydatki poniesione na ulepszenie, w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, stanowiły co najmniej 30% wartości początkowej.
Z powyższego przepisu wynika, że pierwszym zasiedleniem jest pierwsze zajęcie budynku, budowli lub ich części do użytkowania. Zatem aby można było mówić o pierwszym zasiedleniu, musi dojść do zajęcia budynku, budowli lub ich części, ich używania, w tym na potrzeby własne. Pierwsze zasiedlenie budynku, budowli lub ich części ma więc miejsce zarówno w sytuacji, w której po wybudowaniu budynek, budowlę lub ich część oddano w najem, jak i w przypadku wykorzystywania budynku, budowli lub ich części na potrzeby własnej działalności gospodarczej podatnika czy też potrzeby własne osoby fizycznej – bowiem w obydwu przypadkach dochodzi do korzystania z budynku, budowli lub ich części.
Jednocześnie wskazać należy, że w przypadku nieruchomości zabudowanych niespełniających przesłanek do zwolnienia od podatku na podstawie powołanego wyżej przepisu art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy, ustawodawca umożliwia podatnikom – po spełnieniu określonych warunków – skorzystanie ze zwolnienia wskazanego w pkt 10a tego przepisu.
Stosownie do art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy:
Zwalnia się od podatku dostawę budynków, budowli lub ich części nieobjętą zwolnieniem, o którym mowa w pkt 10, pod warunkiem że:
a) w stosunku do tych obiektów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego,
b) dokonujący ich dostawy nie ponosił wydatków na ich ulepszenie, w stosunku do których miał prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, a jeżeli ponosił takie wydatki, to były one niższe niż 30% wartości początkowej tych obiektów.
Tak więc, by dostawa budynków, budowli lub ich części mogła korzystać ze zwolnienia na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy, muszą być spełnione łącznie dwa warunki występujące w tym artykule.
Z analizy powołanych wyżej przepisów wynika, że jeżeli dostawa budynków, budowli lub ich części będzie mogła korzystać ze zwolnienia z art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy, wówczas badanie przesłanek wynikających z przepisu art. 43 ust. 1 pkt 10a stanie się bezzasadne.
Należy również zauważyć, że w myśl art. 43 ust. 10 ustawy:
Podatnik może zrezygnować ze zwolnienia od podatku, o którym mowa w ust. 1 pkt 10, i wybrać opodatkowanie dostawy budynków, budowli lub ich części, pod warunkiem, że dokonujący dostawy i nabywca budynku, budowli lub ich części:
1) są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni;
2) złożą:
a) przed dniem dokonania dostawy tych obiektów właściwemu dla ich nabywcy naczelnikowi urzędu skarbowego lub
b) w akcie notarialnym, do zawarcia którego dochodzi w związku z dostawą tych obiektów
- zgodne oświadczenie, że wybierają opodatkowanie dostawy budynku, budowli lub ich części.
Zgodnie z art. 43 ust. 11 ustawy:
Oświadczenie, o którym mowa w art. 43 ust. 10 pkt 2 musi również zawierać:
1) imiona i nazwiska lub nazwę, adresy oraz numery identyfikacji podatkowej dokonującego dostawy oraz nabywcy;
2) planowaną datę zawarcia umowy dostawy budynku, budowli lub ich części - w przypadku, o którym mowa w ust. 10 pkt 2 lit. a;
3) adres budynku, budowli lub ich części.
A zatem ustawodawca daje podatnikom, dokonującym dostawy budynków, budowli lub ich części spełniających przesłanki do korzystania ze zwolnienia od podatku wskazanego w art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy – po spełnieniu określonych warunków – możliwość rezygnacji ze zwolnienia i opodatkowania transakcji na zasadach ogólnych. Przy czym podkreślić należy, że niniejsze prawo zostało zawężone tylko do rezygnacji ze zwolnienia wynikającego z art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy.
Natomiast jeżeli nie zostaną spełnione przesłanki zastosowania zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 i pkt 10a ustawy dla dostawy budynków, budowli lub ich części, należy przeanalizować możliwość skorzystania ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem od towarów i usług w oparciu o przepis art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy.
Według art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy:
Zwalnia się od podatku dostawę towarów wykorzystywanych wyłącznie na cele działalności zwolnionej od podatku, jeżeli z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
W celu zastosowania zwolnienia od podatku, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy, dla dostawy towarów, spełnione muszą być łącznie dwa warunki wskazane w tym przepisie, tj.:
1) towary od momentu ich nabycia do momentu ich zbycia muszą służyć wyłącznie działalności zwolnionej, w żadnym momencie ich posiadania nie można zmienić ich przeznaczenia oraz sposobu wykorzystywania,
2) przy nabyciu (imporcie, wytworzeniu) tych towarów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
Niespełnienie jednego z powyższych warunków daje podstawę do wyłączenia dostawy towarów ze zwolnienia od podatku VAT przewidzianego w ww. art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy.
NSA w wyroku z 28 lutego 2013 r., sygn. akt I FSK 627/12 wskazał, że „zwolnienie, o którym mowa w art. 136 lit. b) dyrektywy 2006/112/WE, a więc również wynikające z art. 43 ust. 1 pkt 2 u.p.t.u., przysługuje tylko wtedy gdy podatnik nie ma prawa do odliczenia podatku na skutek ograniczeń i zakazów przewidzianych przepisami dyrektywy lub u.p.t.u., co wynika np. ze związku ze sprzedażą zwolnioną od podatku (por. art. 86 i art. 88 ustawy), a więc nie ma zastosowania, gdy brak odliczenia podatku w poprzedniej fazie obrotu wynika z faktu, że dana czynność w ogóle nie podlegała opodatkowaniu (por. wyrok ETS z dnia 8 grudnia 2005 r. w sprawie C-280/04 Jyske Finanse A/S) oraz gdy podatnik, mając prawo do odliczenia podatku naliczonego, z uprawnienia tego nie skorzystał”.
W wyroku, na który powołuje się Naczelny Sąd Administracyjny, Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej stwierdził, że ze zwolnienia z VAT nie będzie korzystać dostawa towarów, w stosunku do których podatnik nie odliczył VAT naliczonego z powodów innych niż ściśle określone w art. 136 Dyrektywy 2006/112/WE. Tym samym, przepis art. 136 Dyrektywy 2006/112/WE wskazuje zatem, że w przypadkach, w których przy nabyciu towaru VAT w ogóle nie wystąpił, nie można uznać, że mamy do czynienia z brakiem prawa do odliczenia VAT.
Powyższe oznacza, że zwolnienie, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy, nie może mieć zastosowania do zbycia towaru przez podatnika, jeżeli transakcja sprzedaży w wyniku której nabył on wcześniej ten towar nie była opodatkowana podatkiem od towarów i usług.
Kwestię opodatkowania dostawy gruntu, na którym posadowione zostały budynki lub budowle rozstrzyga art. 29a ust. 8 ustawy, w myśl którego:
W przypadku dostawy budynków lub budowli trwale z gruntem związanych albo części takich budynków lub budowli z podstawy opodatkowania nie wyodrębnia się wartości gruntu.
Wobec powyższego, przy sprzedaży budynków, budowli lub ich części, dokonywanej wraz z dostawą gruntu, na którym są one posadowione, grunt dzieli byt prawny budynków w zakresie opodatkowania podatkiem od towarów i usług. Oznacza to, że do dostawy gruntu stosuje się analogiczną stawkę podatku jak przy dostawie budynków, budowli lub ich części trwale z gruntem związanych. Jeżeli dostawa budynków albo budowli lub ich części korzysta ze zwolnienia od podatku, ze zwolnienia takiego korzysta również dostawa gruntu, na którym obiekt jest posadowiony.
Jednocześnie należy wskazać, że przepisy ustawy o podatku od towarów i usług nie definiują pojęcia „budynku” i „budowli”. W tym zakresie należy odnieść się do przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 524 ze zm.).
I tak, w myśl art. 3 pkt 1 ustawy Prawo budowlane:
Ilekroć w ustawie jest mowa o obiekcie budowlanym – należy przez to rozumieć budynek, budowlę bądź obiekt małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych.
Stosownie do treści art. 3 pkt 2 ustawy Prawo budowlane:
Ilekroć w ustawie jest mowa o budynku - należy przez to rozumieć taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach.
Zgodnie z art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane:
Przez budowlę należy rozumieć każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: obiekty liniowe, lotniska, mosty, wiadukty, estakady, tunele, przepusty, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem tablice reklamowe i urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni jądrowych, elektrowni wiatrowych, morskich turbin wiatrowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową.
Z opisu sprawy wynika, iż planowana Transakcja dotyczy zbycia nieruchomości gruntowej, na której znajdują się: stacja paliw, stacja autogazu, budynek warsztatowy, którego część jest sklepem i pomieszczeniem socjalnym, budynek magazynowy oraz część budynku garażowego, droga dojazdowa i plac. Wszystkie ww. naniesienia znajdują się na działce nr 1. Wskazane obiekty stanowią budynki / budowle. Wnioskodawca 1 nabył wskazane obiekty w latach 90, po czym rozpoczęto ich remonty / modernizacje trwające około roku. Wnioskodawca 1 nie jest obecnie w stanie jednoznacznie określić daty pierwszego zasiedlenia, jednak podkreśla, że planowana transakcja nie nastąpi w ramach pierwszego zasiedlenia ani przed nim, a pomiędzy pierwszym zasiedleniem a planowaną dostawą budynków, budowli lub ich części upłynął okres dłuższy niż 2 lata. Powyższe nie dotyczy budynku magazynowego, który z uwagi na poniesione w 2024 r. wydatki na ulepszenie będzie przedmiotem dostawy przed upływem dwóch lat od pierwszego zasiedlenia. Po dokonaniu ulepszenia obiekt był wykorzystywany do działalności opodatkowanej Wnioskodawcy 1.
Analiza powołanych powyżej przepisów prawa oraz przedstawionego opisu sprawy prowadzi zatem do wniosku, że transakcja sprzedaży stacji paliw, stacji autogazu, budynku warsztatowego, którego część jest sklepem i pomieszczeniem socjalnym oraz części budynku garażowego, drogi dojazdowej i placu – jak wskazali Zainteresowani – nie nastąpi w ramach pierwszego zasiedlenia i pomiędzy pierwszym zasiedleniem a planowaną dostawą upłynie okres dłuższy niż 2 lata. Tym samym ww. dostawa będzie korzystała ze zwolnienia, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT.
Jak wskazano wyżej, grunt będący przedmiotem sprzedaży podlega opodatkowaniu według tych samych regulacji jak posadowiony na nim budynek / budowla. W związku z powyższym – na podstawie art. 29a ust. 8 ustawy – sprzedaż gruntu, na którym posadowione są ww. budynki / budowle, będzie korzystała ze zwolnienia od podatku od towarów i usług.
Odnosząc się natomiast do dostawy budynku magazynowego wskazać należy, że jego sprzedaż nie będzie dokonywana w ramach pierwszego zasiedlenia bowiem – jak wskazali Zainteresowani – po dokonaniu w 2024 r. ulepszenia obiekt był wykorzystywany do działalności opodatkowanej Wnioskodawcy 1. Przy czym zauważyć należy, że pomiędzy ponownym pierwszym zasiedleniem po ulepszeniu a dostawą ww. budynku upłynie okres krótszy niż 2 lata.
Należy zatem stwierdzić, że dostawa budynku magazynowego nie będzie korzystała ze zwolnienia na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy, ponieważ pomiędzy pierwszym zasiedleniem, a dostawą budynku upłynie okres krótszy niż dwa lata.
Wobec braku możliwości zastosowania zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy do dostawy budynku magazynowego, należy zbadać możliwość skorzystania ze zwolnienia od podatku na mocy art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy.
Jak wynika z okoliczności sprawy na przedmiotowy budynek były ponoszone wydatki na ulepszenie, które były wyższe niż 30% jego wartości początkowej i od których przysługiwało Wnioskodawcy 1 prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
Zatem, w analizowanym przypadku dostawa budynku magazynowego nie będzie korzystała ze zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 i pkt 10a ustawy, gdyż nie zostały spełnione przesłanki zawarte w tych przepisach.
W tym miejscu należy wskazać, że jeżeli nie zostaną spełnione przesłanki zastosowania zwolnienia od podatku VAT na podstawie ww. przepisów, to należy przeanalizować możliwość skorzystania ze zwolnienia od podatku w oparciu o przepis art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy.
Z opisu sprawy wynika, że Nieruchomość została nabyta przez Wnioskodawcę 1 dnia 30 grudnia 1996 r. jako zorganizowana część spółdzielni – bez VAT na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Zatem należy stwierdzić, że w odniesieniu do czynności nabycia przez Wnioskodawcę 1 przedmiotowej nieruchomości nie wystąpił podatek od towarów i usług. Tym samym, nie można uznać, że Wnioskodawcy 1 nie przysługiwało prawo do odliczenia podatku VAT, bądź, że takie prawo przysługiwało, skoro dostawa ww. nieruchomości na rzecz Wnioskodawcy 1 nie była objęta tym podatkiem. Ponadto, Wnioskodawca 1 nie wykonuje ani nie wykonywał czynności zwolnionych z podatku VAT.
Wobec tego, w omawianej sytuacji, zwolnienie od podatku VAT na podstawie przepisu art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy nie będzie miało miejsca, z uwagi na fakt, iż nie zostały spełnione warunki zawarte w tym przepisie. Zatem w przedmiotowej sprawie, dostawa budynku magazynowego nie będzie mogła korzystać także ze zwolnienia od podatku na podstawie ww. przepisu.
Podsumowując sprzedaż budynku magazynowego będzie stanowić czynność podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 7 ust. 1 ustawy, i nie będzie korzystać ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10, 10a ani pkt 2 ustawy.
Jak wskazano powyżej, sprzedaż gruntu będzie podlegała opodatkowaniu według tych samych regulacji jak budynek na nim posadowiony. W związku z powyższym, stosownie do art. 29a ust. 8 ustawy, sprzedaż gruntu, na którym znajduje się przedmiotowy budynek magazynowy również nie będzie korzystać ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10, 10a ani pkt 2 ustawy.
W konsekwencji, planowana dostawa nieruchomości gruntowej stanowiącej działkę nr 1 w części zabudowanej stacją paliw, stacją autogazu, budynkiem warsztatowym, którego część jest sklepem i pomieszczeniem socjalnym oraz częścią budynku garażowego, drogą dojazdową i placem będzie korzystać ze zwolnienia, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT, natomiast w części zabudowanej budynkiem magazynowym będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT wg właściwej stawki.
Tym samym stanowisko w zakresie pytania nr 2 uznałem za prawidłowe.
Odnosząc się z kolei do kwestii rezygnacji ze zwolnienia z VAT, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy oraz wyboru opodatkowania VAT dostawy działki nr 1 wraz z zabudowaniami tj. stacją paliw, stacją autogazu, budynkiem warsztatowym, którego część jest sklepem i pomieszczeniem socjalnym, oraz częścią budynku garażowego, drogą dojazdową i placem należy wskazać, iż zwolnienie ww. dostawy od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy stwarza stronom transakcji możliwość wyboru opcji opodatkowania tej dostawy podatkiem VAT na zasadach ogólnych. Zwolnienie od podatku określone w art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy jest fakultatywne i przy spełnieniu warunków wynikających z art. 43 ust. 10 i 11 ustawy, dostawca i nabywca mają możliwość rezygnacji z zwolnienia od podatku ww. dostawy i wyboru opodatkowania planowanej dostawy ww. budynków / budowli.
Z wniosku wynika, że zarówno Wnioskodawca 1 i Wnioskodawca 2 są zarejestrowanymi czynnymi podatnikami podatku od towarów i usług.
Stosownie do regulacji art. 43 ust. 10 w zw. z art. 43 ust. 11 ustawy, Strony (Kupująca i Sprzedająca) mogą zrezygnować ze zwolnienia od podatku VAT i wybrać opodatkowanie dostawy budynków / budowli znajdujących się na działce nr 1 tj. stacji paliw, stacji autogazu, budynku warsztatowego, którego część jest sklepem i pomieszczeniem socjalnym oraz części budynku garażowego, drogi dojazdowej i placu pod warunkiem, że Zainteresowani jako czynni podatnicy VAT złożą – w okolicznościach niniejszej sprawy – zgodne oświadczenie w umowie przyrzeczonej zawieranej w formie aktu notarialnego, że wybierają opodatkowanie dostawy ww. budynków / budowli.
Podsumowując, dostawa działki nr 1 wraz z budynkami / budowlami na niej posadowionymi tj. stacji paliw, stacji autogazu, budynku warsztatowego, którego część jest sklepem i pomieszczeniem socjalnym oraz części budynku garażowego, drogi dojazdowej i placu będzie korzystać ze zwolnienia od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy w zw. z art. 29a ust. 8 ustawy. Jednakże po spełnieniu warunków z art. 43 ust. 10 i ust. 11 ustawy, Strony mogą zrezygnować ze zwolnienia, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy, a ww. dostawa będzie opodatkowana podatkiem od towarów i usług według stawki właściwej dla towaru będącego przedmiotem dostawy.
Wobec powyższego Państwa stanowisko w zakresie możliwości rezygnacji ze zwolnienia od podatku VAT dla przedmiotowej sprzedaży należało uznać za prawidłowe.
Państwa wątpliwości dotyczą również ustalenia czy Kupujący będzie miał prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego z faktur dokumentujących dokonanie sprzedaży zabudowanej działki nr 1.
Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy:
W zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.
Stosownie do treści art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy:
Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu:
a) nabycia towarów i usług,
b) dokonania całości lub części zapłaty przed nabyciem towaru lub wykonaniem usługi.
Na podstawie art. 87 ust. 1 ustawy:
W przypadku gdy kwota podatku naliczonego, o której mowa w art. 86 ust. 2, jest w okresie rozliczeniowym wyższa od kwoty podatku należnego, podatnik ma prawo do obniżenia o tę różnicę kwoty podatku należnego za następne okresy lub do zwrotu różnicy na rachunek bankowy.
Zasady dokonywania zwrotu różnicy podatku na rachunek bankowy podatnika zostały określone w art. 87 ust. 2-6 ustawy.
Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, tzn. takich, których następstwem jest określenie podatku należnego. Przedstawiona wyżej zasada wyklucza zatem możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystania do czynności zwolnionych od podatku VAT oraz niepodlegających temu podatkowi.
W każdym przypadku należy dokonać oceny, czy intencją podatnika wykonującego określone czynności, z którymi łączą się skutki podatkowo-prawne, było wykonywanie czynności opodatkowanych.
Należy również podkreślić, że ustawodawca zapewnił podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego w całości lub w części, pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno przesłanek pozytywnych, wynikających z art. 86 ust. 1 ustawy oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy. Przepis ten określa listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
W myśl art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy:
Nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku gdy transakcja udokumentowana fakturą nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku.
Na podstawie przepisu art. 88 ust. 4 ustawy:
Obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się również do podatników, którzy nie są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni, zgodnie z art. 96, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 86 ust. 2 pkt 7.
Zgodnie z powyższą regulacją, z prawa do odliczenia podatku skorzystać mogą wyłącznie podatnicy, którzy są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni.
Jak wynika z powołanych powyżej przepisów prawa, rozliczenie podatku naliczonego na zasadach określonych w art. 86 ust. 1 ustawy uwarunkowane jest tym, aby nabywane towary i usługi były wykorzystywane przez zarejestrowanego, czynnego podatnika VAT w ramach działalności gospodarczej do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług.
Jak wynika z opisu sprawy, Zainteresowany niebędący stroną postępowania (Kupujący) po nabyciu Nieruchomości zamierza kontynuować dotychczasową działalność gospodarczą, przy czym nabycie składników majątku przyczyni się do jej rozszerzenia oraz zwiększenia skali. Nabywca działki jest czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług a nabyta Nieruchomość będzie w całości wykorzystywana do czynności opodatkowanych.
Jak wyżej wskazałem, dostawa budynku magazynowego wraz z gruntem, na którym znajduje się ten budynek będzie podlegała opodatkowaniu według właściwej stawki podatku VAT. Z kolei dostawa nieruchomości gruntowej wraz ze znajdującymi na niej stacją paliw, stacją autogazu, budynkiem warsztatowym, którego część jest sklepem i pomieszczeniem socjalnym oraz częścią budynku garażowego, drogą dojazdową i placem będzie korzystać ze zwolnienia od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy w zw. z art. 29a ust. 8 ustawy. Przy czym jeśli Strony opisanej transakcji (Sprzedający i Kupujący) podejmą decyzję o rezygnacji ze zwolnienia od podatku i złożą zgodne oświadczenie, spełniające warunki z art. 43 ust. 10 i ust. 11 ustawy, to dostawa ww. budynków/budowli wraz z gruntem, będzie podlegała opodatkowaniu według właściwej stawki podatku VAT.
Mając zatem na uwadze przedstawiony opis sprawy oraz powołane powyżej przepisy prawa stwierdzam, że Kupujący będzie uprawniony - na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy - do obniżenia kwoty podatku należnego VAT o kwotę podatku naliczonego VAT wynikającego z faktur wystawionych przez Wnioskodawcę 1 dokumentujących planowaną Transakcję. Prawo to będzie przysługiwało Kupującemu, pod warunkiem niezaistnienia przesłanek negatywnych określonych w art. 88 ustawy. Jednocześnie w sytuacji zaistnienia okoliczności wskazanych w art. 87 ust. 1 ustawy, Kupujący będzie miał również prawo ubiegać się o zwrot nadwyżki podatku naliczonego nad należnym na rachunek bankowy.
Wobec powyższego, Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 4 uznałem za prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Informuję, że wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem wniosku (zapytań). Inne kwestie przedstawione we wniosku, które nie zostały objęte pytaniami nie mogą być – zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej – rozpatrzone.
Zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ jest ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Ponoszą Państwo ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu sprawy. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem sprawy podanym przez Państwa w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, wydana interpretacja traci swą aktualność.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
- Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego. Z funkcji ochronnej będą mogli skorzystać Ci z Państwa, którzy zastosują się do interpretacji.
- Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
- Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację przez Zainteresowanego, który jest stroną postępowania
A.A. (Zainteresowany będący stroną postępowania – art. 14r § 2 Ordynacji podatkowej) ma prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
- w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
- w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a, art. 14b § 1 i art. 14r Ordynacji podatkowej.
Rozliczaj podatki zgodnie z przepisami — w programie TaxMachine
Interpretacje pomagają zrozumieć przepisy; TaxMachine pomaga je zastosować w praktyce — prowadzi księgi, liczy podatki i generuje deklaracje, a stawki, druki i przepisy aktualizuje na bieżąco.
- ✓ Księga przychodów i rozchodów, ryczałt oraz pełna księgowość
- ✓ Faktury i e-faktury KSeF, JPK_V7 i JPK_KR
- ✓ PIT, CIT, VAT i inne deklaracje + wysyłka e-Deklaracje z pobraniem UPO
- ✓ Środki trwałe i amortyzacja, płace i ZUS
- ✓ Automatyczne aktualizacje stawek, druków i przepisów