0113-KDIPT1-1.4012.817.2026.2.MSU
Brak obowiązku naliczenia i zapłacenia podatku od towarów i usług od sprzedaży działek.
Interpretacja indywidualna
– stanowisko nieprawidłowe
Szanowny Panie,
stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest nieprawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
1 września 2026 r. wpłynął Pana wniosek z 26 sierpnia 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej w podatku od towarów i usług w zakresie braku obowiązku naliczenia i zapłacenia podatku od towarów i usług od sprzedaży działek.
Uzupełnił go Pan – w odpowiedzi na wezwanie – pismem z 5 października 2026 r. (data wpływu 9 października 2026 r.).
Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego
Historia nabycia
Wnioskodawca nabył udział w prawie własności nieruchomości rolnej w drodze spadku po swoich rodzicach, którzy zmarli około 16 lat temu. W wyniku dziedziczenia Wnioskodawca oraz jego siostra nabyli udziały w prawie własności nieruchomości, w wysokości po 1/2 udziału każde.
Następnie, około 4 lata temu, dokonano działu spadku, w ramach którego Wnioskodawca otrzymał, bez obowiązku dokonywania spłat i dopłat na rzecz pozostałych spadkobierców, nieruchomość rolną o powierzchni około 3,17 ha, stanowiącą grunty rolne VI klasy. W wyniku podziału geodezyjnego nieruchomość została podzielona na działki ewidencyjne o numerach 1, 2, 3, 4, 5, 6 oraz 7 (dalej jako: „Nieruchomość”).
Wnioskodawca jest jedynym właścicielem ww. Nieruchomości (w zakresie sprzedanej już Nieruchomości, tj. działki nr ew. 1 był jedynym właścicielem).
Podstawą ujawnienia Wnioskodawcy jako właściciela ww. Nieruchomości było nabycie przez niego prawa własności w drodze dziedziczenia po rodzicach, a następnie dokonanie działu spadku, w ramach którego Wnioskodawcy przypadła przedmiotowa Nieruchomość bez obowiązku dokonywania spłat i dopłat na rzecz pozostałych spadkobierców.
Nieruchomość stanowiła i częściowo nadal stanowi prywatny majątek Wnioskodawcy.
Decyzja o podziale Nieruchomości oraz sprzedaży wydzielonych działek została podjęta w związku z uzyskaniem przez Wnioskodawcę informacji o planowanych zmianach przepisów prawa dotyczących warunków zabudowy, w tym w szczególności wprowadzenia tzw. planów ogólnych od 2026 r. Plany te mogły w istotny sposób ograniczyć możliwość zagospodarowania Nieruchomości lub wpłynąć negatywnie na jej zbycie w przyszłości.
Zmiany geodezyjne
Wnioskodawca dokonał podziału geodezyjnego przedmiotowej nieruchomości, w wyniku którego wyodrębniono łącznie 7 działek (działki ewidencyjne o numerach 1, 2, 3, 4, 5, 6 oraz 7). Czynność ta miała charakter techniczno-prawny i była podyktowana potrzebą racjonalnego zagospodarowania Nieruchomości oraz umożliwienia jej ewentualnego zbycia w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami prawa, przy uwzględnieniu planowanych zmian w systemie planowania przestrzennego, w szczególności wprowadzenia planu ogólnego gminy.
Jeżeli Wnioskodawca uzyska WZ dla działki 5, przed planowaną sprzedażą Wnioskodawca zamierza dokonać geodezyjnego podziału działki nr ew. 5 na 2 działki.
Przedmiot sprzedaży
Przedmiotem dokonanej przez Wnioskodawcę transakcji sprzedaży była działka nr 1, stanowiąca niezabudowaną nieruchomość gruntową, której zbycie nastąpiło w sierpniu 2026 r., a zatem przed złożeniem niniejszego wniosku.
Jednocześnie Wnioskodawca zamierza objąć niniejszym wnioskiem również pozostałe działki, tj. działki nr 2, 3, 4, 5, 6 oraz 7, stanowiące niezabudowane nieruchomości gruntowe. Na moment składania niniejszego wniosku działki te nie zostały zbyte. Jeżeli Wnioskodawca uzyska WZ dla działki 5, przed sprzedażą planowany jest podział działki 5, na 2 działki.
Wnioskodawca nie podjął na chwilę obecną ostatecznej decyzji, co do sprzedaży wszystkich wskazanych powyżej działek, w szczególności nie zostały określone konkretne terminy ani warunki ich ewentualnego zbycia. Wnioskodawca obecnie nie planuje sprzedaży wszystkich tych działek, jednak z uwagi na możliwość ich sprzedaży w przyszłości postanowił objąć zakresem niniejszego wniosku wszystkie działki nr 2 - 7, aby uzyskać interpretację indywidualną, odnoszącą się do skutków podatkowych ich ewentualnego zbycia.
Nieruchomość nie jest położona na obszarze rewitalizacji wyznaczonym na podstawie uchwały rady gminy, o której mowa w art. 8 ustawy z dnia 9 października 2015 r. o rewitalizacji oraz nie zachodzą podstawy do objęcia Nieruchomości Specjalną Strefą Rewitalizacji w rozumieniu przywołanej ustawy.
Nieruchomość (i) nie jest oznaczona w ewidencji gruntów i budynków jako las, (ii) nie jest objęta uproszczonym planem urządzenia lasu lub decyzją starosty określającą zadania gospodarki leśnej dla lasów rozdrobnionych; (iii) w stosunku do Nieruchomości nie zachodzą przesłanki do prawa pierwokupu, o których mowa w art. 37a ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach.
W księdze wieczystej prowadzonej dla Nieruchomości nie ujawniono ustawowego prawa pierwokupu gminy w stosunku do terenu Nieruchomości, gminie nie przysługuje pierwokup w świetle art. 109 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami, jak również nie zachodzi jakakolwiek okoliczność skutkująca powstaniem prawa pierwokupu na podstawie art. 109 ww. ustawy lub innych przepisów prawa.
Wnioskodawca nie zawierał żadnych umów z osobami trzecimi zawierających zobowiązanie do sprzedaży lub obciążenia Nieruchomości lub jej części, w tym przedwstępnej umowy sprzedaży, umowy zobowiązującej ani umowy pierwokupu.
Nie były udzielane żadne pełnomocnictwa osobom trzecim do dokonania czynności prowadzącej do zbycia lub obciążenia Nieruchomości, jak również prowadzące do jej oddania do używania lub pobierania z niej pożytków. Wnioskodawca udzielił pełnomocnictwa geodecie, obejmującego uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy oraz dokonanie podziału nieruchomości.
Na Nieruchomości przeznaczonych do sprzedaży nie zamieszkują osoby trzecie ani nie znajdują się żadne rzeczy stanowiące własność osób trzecich, a także nie są i nie będą przed sprzedażą prowadzone roboty budowlane ani żadne inne prace o podobnym charakterze.
Powyższe dot. zarówno działki już sprzedanej, jak i przeznaczonych do planowanej sprzedaży.
Wykorzystywanie Nieruchomości przez Wnioskodawcę
W przeszłości wszystkie działki były oddawane w dzierżawę miejscowemu rolnikowi i były przez niego wykorzystywane w związku z prowadzoną działalnością rolniczą. Wnioskodawca z tytułu zawartej umowy dzierżawy uzyskiwał wynagrodzenie w postaci czynszu dzierżawnego (zwolnienie z podatku VAT).
Działki nr 5, 6 oraz 7 są nadal oddawane w dzierżawę miejscowemu rolnikowi i są przez niego wykorzystywane w związku z prowadzoną działalnością rolniczą. Wnioskodawca z tytułu zawartej umowy dzierżawy uzyskuje wynagrodzenie w postaci czynszu dzierżawnego (zwolnienie z podatku VAT).
Informacje na temat działań podjętych przez Wnioskodawcę
Wnioskodawca dokonał opisanego powyżej podziału geodezyjnego Nieruchomości.
Wnioskodawca uzyskał decyzję o warunkach zabudowy (WZ) dla działek nr 1, 2, 3 oraz 4. W odniesieniu do działki nr 5 został natomiast złożony wniosek o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla dwóch działek, które mają powstać z planowanego podziału działki 5. Wnioskodawca udzielił również pełnomocnictwa geodecie, obejmującego uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy oraz dokonanie podziału nieruchomości. Wnioskodawca na chwilę obecną nie planuje składać wniosku o WZ dla działek 6 oraz 7.
Działanie to było podyktowane planowanymi zmianami przepisów w zakresie planowania przestrzennego, w tym wprowadzeniem planu ogólnego, które mogłyby w przyszłości uniemożliwić zabudowę tych działek, co istotnie ograniczyłoby ich wartość rynkową.
Wnioskodawca składał wniosek do planu ogólnego, ale wniosek ten nie został uwzględniony.
Poza wskazanymi powyżej czynnościami, Wnioskodawca nie podejmował żadnych innych działań mających na celu przygotowanie Nieruchomości do sprzedaży. Nieruchomości przed sprzedażą nie były przedmiotem jakichkolwiek prac modernizacyjnych, ulepszeń ani innych działań zwiększających ich wartość rynkową.
Poza geodetą, któremu Wnioskodawca udzielił pełnomocnictwa w zakresie uzyskania decyzji o warunkach zabudowy (WZ) oraz dokonania podziału Nieruchomości, Wnioskodawca nie korzystał z usług żadnych innych profesjonalistów. Wnioskodawca przed sprzedażą nie zawierał i nie będzie zawierał żadnych umów przedwstępnych, rezerwacyjnych ani innych porozumień z potencjalnymi kupującymi dotyczących sprzedaży Nieruchomości.
Wnioskodawca nie podejmował żadnych innych działań marketingowych, takich jak umieszczenie baneru, zamieszczanie ogłoszeń w prasie lub radiu, wykupywanie przestrzeni reklamowej w mediach lub na billboardach reklamowych, czy korzystanie z usług pośrednika. Wnioskodawca zamierza jedynie zamieścić ogłoszenie dotyczące sprzedaży Nieruchomości na popularnych portalach internetowych, takich jak ....czy ..... Analogiczne działania zostały podjęte również w zakresie sprzedaży działki, która została już zbyta.
Poza wskazanymi powyżej czynnościami oraz opisanym w niniejszym wniosku, Wnioskodawca nie podejmował i nie będzie podejmował żadnych innych działań mających na celu przygotowanie Nieruchomości do sprzedaży lub zwiększenie ich atrakcyjności.
Wnioskodawca nigdy nie prowadził profesjonalnego obrotu nieruchomościami. Wnioskodawca nigdy nie nabywał nieruchomości z zamiarem ich odsprzedaży dla zysku ani nie prowadził profesjonalnego obrotu nieruchomościami.
Informacje na temat innych nieruchomości Wnioskodawcy
Wnioskodawca oświadcza, że poza Nieruchomością opisaną we wniosku, która jest przedmiotem planowanej sprzedaży, jest również właścicielem mieszkania. Wnioskodawca jest również współwłaścicielem, wraz z siostrą, w udziale wynoszącym 1/2 części, nieruchomości stanowiącej las, oznaczonego jako działka ewidencyjna nr X. Wnioskodawca nie jest właścicielem żadnych innych nieruchomości.
Informacje na temat nieruchomości sprzedawanych przez Wnioskodawcę
Wnioskodawca oświadcza, że w okresie ostatnich 10 lat, wspólnie z siostrą, dokonał sprzedaży domu jednorodzinnego oraz nieruchomości gruntowej stanowiącej grunty rolne, które zostały nabyte w drodze spadku.
Wnioskodawca posiada nieograniczony obowiązek podatkowy na terytorium Polski.
Środki uzyskane ze sprzedaży Nieruchomości zostały, a w zakresie jeszcze niesprzedanych działek zostaną przeznaczona na utworzenie rezerwy finansowej w postaci oszczędności, stanowiących zabezpieczenie sytuacji życiowej Wnioskodawcy, a także na potrzeby mieszkaniowe Wnioskodawcy. Możliwe, że część środków zostanie przeznaczona na nabycie samochodu osobowego na prywatne potrzeby Wnioskodawcy.
Uzupełnienie opisu stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego
1. Czy jest Pan czynnym zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług?
Wnioskodawca nie jest czynnym zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług.
2. Czy na dzień sprzedaży dla terenu, na którym znajdują się niezabudowane działki 5, 6 i 7, będzie obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego? jeżeli tak, to proszę wskazać, jakie będzie przeznaczenie ww. działek według miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego?
Obecnie dla wskazanego terenu nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Nie jest również wiadomo, czy i kiedy Gmina uchwali miejscowy plan obejmujący działki nr 5, 6 i 7. W związku z tym na dzień sprzedaży nie można określić, czy dla tego terenu będzie obowiązywał MPZP ani jakie będzie przeznaczenie działek w przypadku jego uchwalenia. Wnioskodawca nie posiada wiedzy o ewentualnych pracach Gminy, w tym zakresie.
3. Czy wg miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na działkach nr 5, 6 i 7 będzie dopuszczalna realizacja zabudowy (proszę wskazać jaki rodzaj zabudowy będzie dopuszczalny na ww. działkach)?
Na dzień dzisiejszy dla terenu obejmującego działki nr 5, 6 i 7 nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. W związku z tym obecnie nie można wskazać, czy w przyszłości na przedmiotowych działkach będzie dopuszczalna realizacja zabudowy ani jaki rodzaj zabudowy będzie mógł być realizowany, na podstawie MPZP.
Nie jest również wiadomo, czy i kiedy Gmina uchwali miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego obejmujący przedmiotowe działki, a tym samym jakie przeznaczenie i zasady zagospodarowania zostaną w nim ustalone.
4. Czy do dnia sprzedaży, dla działek nr 5, 6 i 7 będą wydane decyzje o warunkach zabudowy bądź też decyzje o lokalizacji inwestycji celu publicznego zgodnie z art. 4 ust. 2 pkt 1 lub pkt 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 538 ze zm.)
W odniesieniu do działki nr 5 został złożony wniosek o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla dwóch działek, które mają powstać w wyniku planowanego podziału działki nr 5. Wnioskodawca oczekuje na jego rozpatrzenie. W związku z powyższym prawdopodobne jest, że przed sprzedażą zostanie wydana decyzja o warunkach zabudowy dotycząca działek powstałych w wyniku planowanego podziału działki nr 5.
W odniesieniu do działek nr 6 i 7 Wnioskodawca na chwilę obecną nie planuje składania wniosków o wydanie decyzji o warunkach zabudowy ani decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. W związku z powyższym prawdopodobne jest, że do dnia sprzedaży dla działek nr 6 i 7 takie decyzje nie zostaną wydane.
5. Czy działki objęte zakresem wniosku przez cały czas ich posiadania były/są/będą wykorzystywane przez Pana wyłącznie na cele działalności zwolnionej od podatku (dzierżawa na cele rolnicze)? Prosimy wskazać dla wszystkich działek objętych zakresem wniosku.
Działki objęte zakresem niniejszego wniosku, tj. działki nr 2, 3, 4, 5, 6 oraz 7, przez cały okres ich posiadania przez Wnioskodawcę były wykorzystywane wyłącznie na cele działalności rolniczej prowadzonej przez dzierżawcę. Działki były oddawane w dzierżawę miejscowemu rolnikowi i wykorzystywane przez niego do prowadzenia działalności rolniczej. Wnioskodawca uzyskiwał z tego tytułu czynsz dzierżawny, przy czym dzierżawa korzystała ze zwolnienia od podatku VAT.
Obecnie wyłącznie działki nr 5, 6 oraz 7 pozostają przedmiotem dzierżawy na cele rolnicze i są wykorzystywane przez dzierżawcę w związku z prowadzoną przez niego działalnością rolniczą.
Wnioskodawca nie wykorzystywał i nie wykorzystuje przedmiotowych działek, tj. działki nr 2, 3, 4, 5, 6 oraz 7 na cele działalności opodatkowanej podatkiem VAT, ani na cele prywatne inne niż wskazane powyżej.
Pytanie
Czy w świetle przedstawionego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego Wnioskodawca jest/będzie zobowiązany do naliczenia i zapłacenia podatku od towarów i usług od sprzedaży działek?
Pytanie dotyczy jednego stanu faktycznego i sześciu zdarzeń przyszłych.
Pana stanowisko w sprawie
Zdaniem Wnioskodawcy, nie będzie on zobowiązany do naliczenia i zapłacenia podatku dochodowego od towarów i usług.
Stosownie do art. 5 ust. 1 ustawy o VAT, opodatkowaniu podatkiem VAT, podlegają m.in. odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. W myśl art. 2 pkt 6 ustawy o VAT, przez towary rozumie się rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii. Stosownie do art. 2 pkt 22 ustawy o VAT, przez sprzedaż rozumie się odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów. Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel.
Mając na uwadze powyższe, należy przyjąć, że zbycie Nieruchomości traktowane jest jako czynność odpłatnej dostawy towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT.
Jednakże nie każda czynność stanowiąca dostawę, w rozumieniu art. 7 ustawy o VAT, podlega opodatkowaniu podatkiem VAT, gdyż aby dana czynność była opodatkowana tym podatkiem, musi być wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem jest podatnikiem podatku VAT.
Podatnikami, według art. 15 ust. 1 ustawy o VAT - są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
W myśl art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Ze wskazanych regulacji wynika, że w świetle definicji zawartej w art. 15 ustawy o VAT, dla uznania określonych zachowań danego podmiotu za działalność gospodarczą istotne znaczenie ma ich zorganizowany charakter. Przy czym, taka działalność wystąpi również w przypadku wykorzystywania towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych. Zatem dostawa towarów (w tym gruntów) będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT w sytuacji, gdy działaniom podmiotu dokonującego tej dostawy, można przypisać znamiona prowadzenia działalności gospodarczej, co w efekcie przesądza o uzyskaniu przez niego statusu podatnika VAT.
Dodatkowo należy podkreślić, że działalność gospodarcza powinna cechować się stałością, powtarzalnością i niezależnością jej wykonywania, bowiem związana jest z profesjonalnym obrotem gospodarczym.
Określony w ustawie zakres opodatkowania podatkiem VAT wskazuje, że do tego, aby faktycznie zaistniało opodatkowanie danej czynności konieczne jest, aby czynność podlegającą opodatkowaniu wykonał podmiot, który dla tej właśnie czynności będzie działał jako podatnik.
Z orzeczenia TSUE z 15 września 2011 r. w sprawach połączonych Jarosław Słaby przeciwko Ministrowi Finansów (C-180/10) oraz Emilian Kuć i Halina Jeziorska-Kuć przeciwko Dyrektorowi Izby Skarbowej w Warszawie (C-181/10) wynika, że czynności związane ze zwykłym wykonywaniem prawa własności nie mogą same z siebie być uznawane za prowadzenie działalności gospodarczej. Sama liczba i zakres transakcji sprzedaży nie mogą stanowić kryterium rozróżnienia między czynnościami dokonywanymi prywatnie, które znajdują się poza zakresem zastosowania Dyrektywy 2006/112/WE Rady, a czynnościami stanowiącymi działalność gospodarczą.
Na tle ww. wyroku TSUE w orzecznictwie krajowym ukształtował się jednolity pogląd, zaprezentowany m.in. w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 27 października 2009 r., sygn. I FSK 1043/08, z dnia 7 października 2011 r., sygn. I FSK 1289/10, z dnia 16 listopada 2011 r., sygn. I FSK 1654/11, z dnia 30 listopada 2011 r., sygn. I FSK 1734/11), zgodnie z którym do uznania, iż dany podmiot działa w charakterze podatnika podatku VAT, każdorazowo wymagane jest zbadanie, czy dana dostawa towarów (usług), została wykonana w związku z prowadzeniem działalności gospodarczej w tym konkretnym zakresie.
Przyjęcie więc, iż dana osoba fizyczna sprzedając grunty działa w charakterze podatnika prowadzącego handlową działalność gospodarczą (jako handlowiec) wymaga ustalenia, że jej działalność w tym zakresie przybiera formę zawodową (profesjonalną), czego przejawem jest taka aktywność tej osoby w zakresie obrotu nieruchomościami, która może wskazywać, że jej czynności przybierają formę zorganizowaną.
Pojęcie „majątku prywatnego” nie występuje na gruncie analizowanych przepisów ustawy, jednakże wynika z wykładni art. 15 ust. 2 ustawy, w której zasadnym jest odwołanie się do treści orzeczenia TSUE w sprawie C-291/92 (Finanzamt Uelzen V. Dieter Armbrecht), które dotyczyło kwestii opodatkowania sprzedaży przez osobę, będącą podatnikiem podatku od wartości dodanej, części majątku niewykorzystywanej do prowadzonej działalności gospodarczej, a służącej jej do celów prywatnych. „Majątek prywatny” to zatem taka część majątku danej osoby fizycznej, która nie jest przez nią przeznaczona ani wykorzystywana dla potrzeb prowadzonej działalności gospodarczej. Ze wskazanego orzeczenia wynika zatem, że podatnik musi w całym okresie posiadania danej nieruchomości wykazywać zamiar wykorzystywania części nieruchomości w ramach majątku osobistego. Potwierdzone to zostało również w wyroku TSUE z 21 kwietnia 2005 r., sygn. akt C-25/03 Finanzamt Bergisch Gladbach v. HE, który stwierdził, że majątek prywatny to mienie wykorzystywane dla zaspokojenia potrzeb własnych (por. Interpretacja indywidualna z dnia 10 czerwca 2025 roku Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0114-KDIP1-3.4012.370.2025.3.KP).
W przedmiotowej sprawie, mając na uwadze przedstawiony stan faktyczny, nie można przyjąć, iż Wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą w zakresie obrotu nieruchomościami, a sprzedaż Nieruchomości miała lub będzie miała charakter profesjonalny.
Jak zostało wskazane w opisie stanu faktycznego, Wnioskodawca nigdy nie zajmował się profesjonalnym obrotem nieruchomościami. Wnioskodawca nie prowadzi działalności gospodarczej związanej z obrotem nieruchomościami. Nieruchomość została nabyta w spadku. Nie ulega wątpliwości, że sprzedaż ma charakter incydentalny i jest wyzbyciem się przez Wnioskodawcę majątku prywatnego.
Interpretacja indywidualna z 28 grudnia 2023 r. wydana przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (sygn. 0112-KDIL1-2.4012.529.2023.2.PM) dotyczyła sytuacji, w której wnioskodawca odziedziczył działkę rolną, podzielił ją na 13 działek budowlanych (w tym drogę wewnętrzną) i zamierzał sprzedać 6 z nich. Organ potwierdził, że sprzedaż tych niezabudowanych działek jest realizacją prawa do rozporządzania majątkiem prywatnym, a nie działalnością gospodarczą, więc czynność ta pozostaje poza zakresem Ustawy o VAT. W konsekwencji planowana sprzedaż nie mogła spowodować obowiązku naliczenia podatku VAT.
Interpretacja indywidualna z 9 marca 2023 r. wydana przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (sygn. 0114-KDIP1-3.4012.59.2023.3.PRM) dotyczyła stanu faktycznego, w którym wnioskodawczyni otrzymała w spadku udziały w nieruchomościach (wraz z domem) po ojcu. Dla zwiększenia szans sprzedaży współwłaściciele dokonali geodezyjnego podziału gruntu na mniejsze działki. Wnioskodawczyni (mimo że równolegle prowadziła działalność gospodarczą w innym zakresie) nie podjęła względem tych działek aktywności wykraczającej poza zwykłe prawo własności - nie uzbrajała terenu, nie ogrodziła, nie prowadziła marketingu (jedynie zamierzała zamieścić ogłoszenia). Dyrektor KIS zgodził się, że sprzedaż udziału w wydzielonych działkach to wyzbycie się majątku osobistego, a nie działalność handlowa. W interpretacji podkreślono, że przedmiotem dostawy są składniki majątku prywatnego, a zbycie stanowi wykonywanie prawa do rozporządzania własnym majątkiem osobistym. W związku z tym sprzedaż tych działek nie podlegała opodatkowaniu VAT, ponieważ wnioskodawczyni nie wystąpiła w charakterze podatnika prowadzącego działalność gospodarczą (art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w wyroku z 27 czerwca 2024 r. (sygn. akt I SA/Ke 219/24) przychylił się do argumentacji podatnika, stwierdzając, że sprzedaż nawet kilkunastu działek budowlanych powstałych z podziału gruntu rolnego nie stanowi działalności handlowej podlegającej opodatkowaniu VAT. Sąd uznał, że: „samo dążenie do uzyskania jak najlepszej ceny ze sprzedaży działek jest jedynie przejawem dążenia do racjonalnego zarządzania majątkiem - uzyskania odpowiednich efektów ekonomicznych bez angażowania się w prowadzenie działalności gospodarczej”.
Sąd podkreślił, że właściciel nieruchomości ma prawo do tego, aby sprzedawać swój majątek w sposób korzystny dla siebie, nie naruszając przepisów podatkowych. Nie można wymagać od właściciela, aby sprzedaż była przeprowadzona w sposób niekorzystny czy nieopłacalny finansowo tylko po to, aby uniknąć podejrzeń o prowadzenie działalności gospodarczej. W ocenie sądu, jednorazowa sprzedaż działek z osobistego majątku nie jest traktowana jako działalność gospodarcza, o ile nie ma charakteru regularnego ani nie jest związana z inwestowaniem w nieruchomości w sposób profesjonalny.
Jednocześnie, zdaniem Sądu, dokonując kwalifikacji działalności związanej z obrotem nieruchomościami w celu oceny możliwości zaliczenia jej do działalności gospodarczej, należy uwzględnić, że przed sprzedażą nieruchomości właściciel może podejmować działania przygotowawcze, np. wystąpić o zatwierdzenie podziału nieruchomości na mniejsze działki budowlane i doprowadzenie do wydzielenia działki pod drogę oraz inicjować postępowania administracyjne w sprawie zmiany funkcji nieruchomości z rolnej na budowlaną. Tego rodzaju działania oraz ilość wydzielonych działek, same przez się nie dają podstaw do zakwalifikowania, że są one typowe dla działań "handlowca", a więc podatnika podatku VAT (wyrok NSA z: 24 marca 2023 r., I FSK 2068/22; 17 marca 2023 r., I FSK 2290/18; 8 grudnia 2022 r., I FSK 863/19; 28 sierpnia 2020 r., I FSK 2036/17).
W nowszym orzecznictwie NSA konsekwentnie przyjmuje się, że nawet czynności dalej idące niż podjęte przez Wnioskodawcę, mieszczą się w zarządzie majątkiem prywatnym:
· w wyroku z 28 sierpnia 2020 r., sygn. akt I FSK 2036/17, NSA wskazał, że przed sprzedażą właściciel może podejmować działania przygotowawcze, takie jak wystąpienie o wydanie decyzji o warunkach zabudowy, wystąpienie o zatwierdzenie podziału nieruchomości na mniejsze działki budowlane wraz z doprowadzeniem do wydzielenia działki pod drogę oraz zainicjowanie postępowania w sprawie zmiany funkcji nieruchomości z rolnej na budowlaną, gdyż „tego rodzaju działania oraz ilość wydzielonych działek, same przez się nie dają podstaw do kwalifikowania, że są one typowe dla działań »handlowca«, tj. podatnika podatku od towarów i usług”;
· w wyroku z 10 lipca 2024 r., sygn. akt I FSK 20/22, NSA oddalił skargę kasacyjną Dyrektora KIS, przyjmując, że sprzedaż polegająca jedynie na podziale działek i zwiększeniu ich atrakcyjności poprzez zmiany w planie zagospodarowania przestrzennego oraz uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy mieści się w ramach zwykłego zarządu majątkiem prywatnym właściciela, który zabiega o uzyskanie najkorzystniejszych warunków dla zbycia nieruchomości i nie stanowi działalności gospodarczej w rozumieniu u.p.t.u.;
· w wyroku z 23 kwietnia 2025 r., sygn. akt I FSK 2150/21, NSA uznał w sprawie rolnika, który nabył grunt w 1976 r. w celu powiększenia gospodarstwa i prowadził na nim działalność rolniczą przez kilkadziesiąt lat, że nawet udzielenie przyszłemu nabywcy pełnomocnictwa do przystosowania nieruchomości do jego potrzeb pozostaje zachowaniem adekwatnym do zarządu majątkiem prywatnym;
· w wyroku z 27 czerwca 2024 r., sygn. akt I SA/Ke 219/24, WSA w Kielcach uchylił interpretację wydaną w stanie faktycznym obejmującym podział gruntu, uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy, wykonanie przyłącza energetycznego i wodociągowego oraz utwardzenie działki drogowej, a więc czynności dalej idące niż w sprawie niniejszej wskazując, że „samo dążenie do uzyskania jak najlepszej ceny ze sprzedaży działek jest jedynie przejawem dążenia do racjonalnego zarządzania majątkiem - uzyskania odpowiednich efektów ekonomicznych bez angażowania się w prowadzenie działalności gospodarczej”, oraz że „nie można bowiem wymagać, aby osoba fizyczna w ramach racjonalnego zarządu swoim majątkiem prywatnym wyzbywała się tego majątku w możliwie najmniej rentowny i ekonomicznie uzasadniony sposób, aby tylko nie podjąć żadnych czynności zwiększających atrakcyjność czy przeznaczenie gruntu, co mogłoby skutkować uznaniem za podatnika VAT”.
W świetle powyższego, stwierdzić należy, że w odniesieniu do sprzedaży Nieruchomości nie wystąpił ciąg zdarzeń, które przesądzają, że sprzedaż przedmiotowych Nieruchomości wypełnia przesłanki działalności gospodarczej. Wnioskodawca nie podjął aktywnych działań w zakresie obrotu nieruchomościami, które świadczyłyby o angażowaniu środków w sposób podobny do wykorzystywanych przez handlowców. Całokształt powyższych okoliczności wskazuje, że aktywność Wnioskodawcy mieści się w granicach zarządu majątkiem prywatnym.
W związku z powyższym, Wnioskodawca stoi na stanowisku, że zarówno w odniesieniu do działki, której sprzedaż została już dokonana, jak i w odniesieniu do pozostałych działek, których sprzedaż stanowi zdarzenie przyszłe, nie był i nie będzie zobowiązany do naliczenia oraz zapłaty podatku od towarów i usług (VAT).
W uzupełnieniu wniosku wskazał Pan, iż w związku z uzupełnieniem wniosku o informacje wskazane w wezwaniu, Wnioskodawca podtrzymuje w całości przedstawione we wniosku własne stanowisko w sprawie oceny prawnej opisu sprawy. Uzupełnienie wniosku nie powoduje zmiany tego stanowiska ani zakresu zadanego pytania.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 1263 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:
Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”, podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:
Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).
Pojęcie towaru ustawodawca zdefiniował w art. 2 pkt 6 ustawy:
Przez towary rozumie się rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.
Stwierdzenia zatem wymaga, że w sytuacji, gdy przedmiotem dostawy są towary w rozumieniu powołanego wyżej przepisu i gdy czynność ta prowadzi do przeniesienia prawa do rozporządzania tymi towarami jak właściciel, mamy do czynienia z dostawą w ujęciu art. 7 ust. 1 ustawy podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Zgodnie z art. 2 pkt 22 ustawy:
Przez sprzedaż rozumie się odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.
Zatem w oparciu o definicję zawartą w art. 2 pkt 6 ustawy, należy przyjąć, że zbycie nieruchomości gruntowych (działek) traktowane jest jako czynność odpłatnej dostawy towarów, o której mowa w art. 7 ust. 1 ustawy.
Zauważenia wymaga, że nie każda czynność stanowiąca dostawę towarów podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Aby dana czynność podlegała opodatkowaniu musi być wykonywana przez podmiot o statusie podatnika działającego w takim charakterze w odniesieniu do tej czynności.
Pojęcia „podatnik” i „działalność gospodarcza”, na potrzeby podatku od towarów i usług, zostały określone w art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy.
Jak wynika z art. 15 ust. 1 ustawy:
Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
W myśl art. 15 ust. 2 ustawy:
Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Określony w ustawie zakres opodatkowania podatkiem od towarów i usług wskazuje, że aby faktycznie zaistniało opodatkowanie danej czynności konieczne jest, aby czynność podlegającą opodatkowaniu wykonał podmiot, który dla tej właśnie czynności będzie działał jako podatnik.
Definicja działalności gospodarczej, zawarta w ustawie, ma charakter uniwersalny, pozwalający na objęcie pojęciem „podatnik” tych wszystkich podmiotów, które prowadzą określoną działalność, występując w profesjonalnym obrocie gospodarczym.
Z przytoczonych regulacji wynika, że podatnikiem podatku od towarów i usług może być każda osoba, która okazjonalnie dokonuje czynności opodatkowanych, przy czym czynności te winny być związane z działalnością zdefiniowaną jako działalność gospodarcza, tj. wszelką działalnością producentów, handlowców i osób świadczących usługi, włącznie z działalnością rolniczą i wykonywaniem wolnych zawodów lub uznanych za takie.
Warunkiem opodatkowania danej czynności podatkiem od towarów i usług w świetle powyższych przepisów, jest spełnienie dwóch przesłanek łącznie: po pierwsze dana czynność ujęta jest w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, po drugie – czynność została wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem jest podatnikiem podatku od towarów i usług.
Zatem dostawa towarów podlegać będzie opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług wyłącznie wówczas, gdy dokonywana będzie przez podmiot mający status podatnika, a dodatkowo działającego w takim charakterze w odniesieniu do danej transakcji. Istotne dla określenia, że w odniesieniu do konkretnej dostawy, mamy do czynienia z podatnikiem podatku VAT jest stwierdzenie, że prowadzi on działalność gospodarczą w rozumieniu przepisów ustawy o podatku od towarów i usług.
Zasadne jest zatem wykluczenie osób fizycznych z grona podatników w przypadku, gdy dokonują sprzedaży towarów stanowiących część majątku osobistego, tj. majątku, który nie został nabyty w celu jego odsprzedaży bądź wykonywania innych czynności w ramach działalności gospodarczej.
Należy mieć na uwadze, że dla uznania danego majątku za prywatny, istotny jest sposób jego wykorzystania i charakter działań podejmowanych w odniesieniu do niego w całym okresie posiadania przez dany podmiot. Potwierdził to Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w orzeczeniu w sprawie C-291/92 (Finanzamt Uelzen v. Dieter Armbrecht), które dotyczyło kwestii opodatkowania sprzedaży przez osobę będącą podatnikiem podatku od wartości dodanej, części majątku niewykorzystywanej do prowadzonej działalności gospodarczej, a służącej jej wyłącznie do celów prywatnych. „Majątek prywatny”, to zatem taka część majątku danej osoby fizycznej, która nie jest przez nią przeznaczona ani wykorzystywana dla potrzeb prowadzonej działalności gospodarczej. Ze wskazanego orzeczenia wynika zatem, że podatnik musi w całym okresie posiadania danej nieruchomości wykazywać zamiar wykorzystywania części nieruchomości w ramach majątku osobistego. Przykładem takiego wykorzystania nieruchomości mogłoby być np. wybudowanie domu dla zaspokojenia własnych potrzeb mieszkaniowych. Potwierdzone to zostało również w wyroku TSUE z dnia 21 kwietnia 2005 r. sygn. akt C-25/03 Finanzamt Bergisch Gladbach v. HE, który stwierdził, że majątek prywatny, to mienie wykorzystywane dla zaspokojenia potrzeb własnych.
Każdy, kto dokonuje czynności, które zmierzają do wykorzystania towaru (np. nieruchomości) dla celów działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług, powinien być uznany za podatnika tego podatku. Tym samym, wykorzystywanie majątku prywatnego stanowi również działalność gospodarczą, jeżeli jest dokonywane dla celów zarobkowych. Podstawowym kryterium dla opodatkowania sprzedaży, w tym również nieruchomości, jest ustalenie m.in. czy majątek został nabyty i faktycznie wykorzystany na potrzeby osobiste, czy też z przeznaczeniem do działalności gospodarczej.
W kontekście powyższych rozważań nie jest podatnikiem podatku od towarów i usług ten, kto jako osoba fizyczna dokonuje jednorazowych lub okazjonalnych transakcji, za które nie jest przewidziana ściśle regularna zapłata oraz nie prowadzi zorganizowanej czy zarejestrowanej działalności gospodarczej, a tylko np. wyzbywa się majątku osobistego. Dokonywanie określonych czynności incydentalnie, poza sferą prowadzonej działalności gospodarczej, również nie pozwala na uznanie danego podmiotu za podatnika w zakresie tych czynności.
Zatem w kwestii opodatkowania sprzedaży przedmiotowych nieruchomości istotne jest, czy w danej sprawie w celu dokonania sprzedaży działek podjął/podejmie Pan aktywne działania w zakresie obrotu nieruchomościami, angażując środki podobne do wykorzystywanych przez producenta, handlowca i usługodawcę w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług, co skutkuje koniecznością uznania Pana za podmiot prowadzący działalność gospodarczą w rozumieniu tego przepisu, a więc za podatnika podatku od towarów i usług, czy też sprzedaż nastąpiła/nastąpi w ramach zarządu majątkiem prywatnym. Przejawem takiej aktywności określonej osoby w zakresie obrotu nieruchomościami, która może wskazywać, że jej czynności przybierają formę zorganizowaną może być np.: nabycie terenu przeznaczonego pod zabudowę, jego uzbrojenie, wydzielenie dróg wewnętrznych, działania marketingowe podjęte w celu sprzedaży działek, wykraczające poza zwykłe formy ogłoszenia, uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy terenu, czy wystąpienie o opracowanie planu zagospodarowania przestrzennego dla sprzedawanego obszaru, prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie usług deweloperskich lub innych tego rodzaju usług o zbliżonym charakterze. Przy czym, na tego rodzaju aktywność „handlową” wskazywać musi ciąg powyżej przytoczonych okoliczności, a nie stwierdzenie jedynie faktu wystąpienia pojedynczych z nich.
Dodatkowo wskazania wymaga, że działalność gospodarcza powinna cechować się stałością, powtarzalnością i niezależnością jej wykonywania, bowiem związana jest z profesjonalnym obrotem gospodarczym. Nie jest natomiast działalnością handlową, a zatem i gospodarczą, sprzedaż majątku osobistego, który nie został nabyty w celu jego odsprzedaży i nie jest związany z prowadzoną działalnością gospodarczą.
Z orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 15 września 2011 r. w sprawach połączonych Jarosław Słaby przeciwko Ministrowi Finansów (C-180/10) oraz Emilian Kuć i Halina Jeziorska-Kuć przeciwko Dyrektorowi Izby Skarbowej w Warszawie (C-181/10) wynika, że czynności związane ze zwykłym wykonywaniem prawa własności nie mogą same z siebie być uznawane za prowadzenie działalności gospodarczej. Sama liczba i zakres transakcji sprzedaży nie mogą stanowić kryterium rozróżnienia między czynnościami dokonywanymi prywatnie, które znajdują się poza zakresem zastosowania Dyrektywy, a czynnościami stanowiącymi działalność gospodarczą. Podobnie – zdaniem Trybunału okoliczność, że przed sprzedażą zainteresowany dokonał podziału gruntu na działki w celu osiągnięcia wyższej ceny łącznej. Całość powyższych elementów może bowiem odnosić się do zarządzania majątkiem prywatnym zainteresowanego.
Inaczej jest natomiast – wyjaśnił Trybunał – w przypadku, gdy zainteresowany podejmuje aktywne działania w zakresie obrotu nieruchomościami, angażując środki podobne do wykorzystywanych przez producentów, handlowców i usługodawców w rozumieniu art. 9 ust. 1 akapit drugi Dyrektywy. Zatem za podatnika należy uznać osobę, która w celu dokonania sprzedaży gruntów angażuje podobne środki wykazując aktywność w przedmiocie zbycia nieruchomości porównywalną do działań podmiotów zajmujących się profesjonalnie tego rodzaju obrotem, tj. działania wykraczające poza zakres zwykłego zarządu majątkiem prywatnym.
Ze wskazanych regulacji wynika, że w świetle definicji zawartej w art. 15 ustawy, dla uznania określonych zachowań danego podmiotu za działalność gospodarczą istotne znaczenie ma ich zorganizowany charakter. Przy czym, taka działalność wystąpi również w przypadku wykorzystywania towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych. Zatem dostawa towarów (w tym gruntów, budynków i budowli) będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług w sytuacji, gdy działaniom podmiotu dokonującego tej dostawy, można przypisać znamiona prowadzenia działalności gospodarczej, co w efekcie przesądza o uzyskaniu przez niego statusu podatnika.
Z opisu sprawy wynika, że nabył Pan udział w prawie własności nieruchomości rolnej w drodze spadku po swoich rodzicach. Następnie, około 4 lata temu, dokonano działu spadku, w ramach którego otrzymał Pan, bez obowiązku dokonywania spłat i dopłat na rzecz pozostałych spadkobierców, nieruchomość rolną o powierzchni około 3,17 ha, stanowiącą grunty rolne VI klasy. W wyniku podziału geodezyjnego nieruchomość została podzielona na działki ewidencyjne o numerach 1, 2, 3, 4, 5, 6 oraz 7. Jest Pan jedynym właścicielem ww. Nieruchomości. Są to działki niezabudowane. Uzyskał Pan decyzję o warunkach zabudowy (WZ) dla działek nr 1, 2, 3 oraz 4. W odniesieniu do działki nr 5 został natomiast złożony wniosek o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla dwóch działek, które mają powstać z planowanego podziału działki 5. Na chwilę obecną nie planuje Pan składać wniosku o WZ dla działek 6 oraz 7.
W okolicznościach opisanej sprawy Pana wątpliwości dotyczą kwestii, czy w związku ze sprzedażą działek jest/będzie Pan zobowiązany do naliczenia i zapłacenia podatku od towarów i usług.
Odnosząc się do Pana wątpliwości, w pierwszej kolejności wskazania wymaga, że wszystkie działki były oddane w dzierżawę miejscowemu rolnikowi i były przez niego wykorzystywane w związku z prowadzoną działalnością rolniczą. Z tytułu zawartej umowy dzierżawy uzyskiwał Pan wynagrodzenie w postaci czynszu dzierżawnego. Ponadto, działki nr 5, 6 oraz 7 są nadal oddane w dzierżawę miejscowemu rolnikowi i są przez niego wykorzystywane w związku z prowadzoną działalnością rolniczą.
W tym miejscu zauważenia wymaga, że kwestie zawierania umów reguluje ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795).
W myśl art. 3531 Kodeksu cywilnego:
Strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego.
Zgodnie z art. 693 § 1 ustawy Kodeks cywilny:
Przez umowę dzierżawy wydzierżawiający zobowiązuje się oddać dzierżawcy rzecz do używania i pobierania pożytków przez czas oznaczony lub nieoznaczony, a dzierżawca zobowiązuje się płacić wydzierżawiającemu umówiony czynsz.
Dzierżawa jest więc umową dwustronnie zobowiązującą i wzajemną, odpowiednikiem świadczenia wydzierżawiającego, polegającego na oddaniu rzeczy do używania, jest świadczenie dzierżawcy, polegające na płaceniu umówionego czynszu. Z powyższego wynika, że umówiony między stronami czynsz jest wynagrodzeniem za możliwość korzystania z cudzej rzeczy i stanowi świadczenie wzajemne należne za używanie rzeczy przez jego dzierżawcę. Należy wskazać, że umowa dzierżawy jest cywilnoprawną umową nakładającą na strony - zarówno wydzierżawiającego, jak i dzierżawcę - określone przepisami obowiązki.
Zatem dzierżawa nieruchomości stanowi odpłatne świadczenie usług, o którym mowa w art. 8 ust. 1 ustawy i świadczona jest w ramach działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy, a tym samym podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na mocy przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy.
Jak wyżej wskazałem, z wyroku TSUE C-291/92 wynika, że podatnik w całym okresie posiadania nieruchomości musi wykazywać zamiar wykorzystania jej do celów prywatnych aby uznać, że mamy do czynienia z dostawą majątku prywatnego. Tym samym, nie jest działalnością handlową, a zatem i gospodarczą sprzedaż majątku osobistego, który nie został nabyty, czy też wykorzystany w trakcie jego posiadania do działalności gospodarczej.
Zauważenia wymaga, że wszystkie działki będące przedmiotem wniosku były oddane w dzierżawę miejscowemu rolnikowi i były przez niego wykorzystywane w związku z prowadzoną działalnością rolniczą. Z tytułu zawartej umowy dzierżawy uzyskiwał Pan wynagrodzenie w postaci czynszu dzierżawnego. Ponadto, działki nr 5, 6 oraz 7 są nadal oddane w dzierżawę miejscowemu rolnikowi i są przez niego wykorzystywane w związku z prowadzoną działalnością rolniczą.
W konsekwencji, ww. działki nie stanowią Pana majątku osobistego, gdyż nie były/nie są wykorzystywane jedynie w celu zaspokojenia Pana potrzeb osobistych przez cały czas ich posiadania. Z tytułu dzierżawy ww. działek, straciły one charakter majątku prywatnego. Taki sposób wykorzystywania przez Pana sprzedawanych działek spowodował, że były/są one wykorzystywane w działalności gospodarczej, a nie wyłącznie w ramach majątku osobistego.
W konsekwencji, dokonana przez Pana sprzedaż działki nr 1 oraz w przyszłości sprzedaż działek nr 2, 3, 4, 6, 7 oraz dwóch działek, które mają powstać w wyniku planowanego podziału działki nr 5 jest/będzie czynnością dokonaną przez podatnika w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Nie można bowiem uznać, że dostawa działek, które były przedmiotem dzierżawy, była/będzie dokonana z Pana majątku prywatnego, o którym mowa w ww. orzeczeniu TSUE.
Wobec powyższego, dokonana przez Pana sprzedaż działki nr 1 oraz w przyszłości sprzedaż działek nr 2, 3, 4, 6, 7 oraz dwóch działek, które mają powstać w wyniku planowanego podziału działki nr 5 jest/będzie dostawą dokonaną w ramach prowadzenia działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy, a Pan z tytułu tej sprzedaży działa/będzie działał jako podatnik VAT, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy. Sprzedaż przez Pana działki nr 1 i w przyszłości sprzedaż działek nr 2, 3, 4, 6, 7 oraz dwóch działek, które mają powstać w wyniku planowanego podziału działki nr 5 jest/będzie więc czynnością podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy w związku z art. 7 ust. 1 ustawy.
Czynność, która podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, może korzystać ze zwolnienia od tego podatku albo może być opodatkowana tym podatkiem.
Przepisy ustawy o podatku od towarów i usług oraz rozporządzeń wykonawczych do tej ustawy, przewidują dla niektórych towarów i usług zwolnienie od podatku. Zakres i zasady zwolnienia od podatku od towarów i usług dostawy towarów lub świadczenia usług zostały określone m.in. w art. 43 ustawy.
Dla sprzedaży niezabudowanych gruntów ustawodawca przewidział możliwość zwolnienia od podatku w oparciu o przepis art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy, zgodnie z którym:
Zwalnia się od podatku dostawę terenów niezabudowanych innych niż tereny budowlane.
Powyższe oznacza, że zwolnienie przysługuje względem takiej dostawy, której przedmiotem jest grunt niezabudowany i jednocześnie o przeznaczeniu innym niż budowlane. Zatem ze zwolnienia od podatku korzystać będą dostawy gruntów o charakterze rolnym, leśnym, itp.
W myśl art. 2 pkt 33 ustawy:
Ilekroć w ustawie jest mowa o terenach budowlanych - rozumie się przez to grunty przeznaczone pod zabudowę zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku braku takiego planu - zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, o którym mowa w przepisach o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Zgodnie z art. 135 ust. 1 lit. k Dyrektywy 2006/112/WE Rady:
Państwa członkowskie zwalniają dostawy terenów niezabudowanych, inne niż dostawy terenów budowlanych, o których mowa w art. 12 ust. 1 lit. b.
Stosownie do treści wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 28 marca 1996 r. w sprawie C-468/93 Gemeente Emmen przeciwko Belastingdienst Grote Ondernemingen „teren budowlany oznacza każdy nieuzbrojony lub uzbrojony teren uznany przez państwa członkowskie za teren z przeznaczeniem pod zabudowę”.
Tym samym, również w świetle orzeczeń TSUE za teren budowlany uznać można jedynie taki, który regulacjami prawa krajowego został przeznaczony pod zabudowę.
Jak stanowi art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j. Dz. U z 2026 r. poz. 538 ze zm.):
Ustalenie przeznaczenia terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego.
W myśl art. 4 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym:
W przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego – określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w drodze decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, przy czym:
1. lokalizację inwestycji celu publicznego ustala się w drodze decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego;
2. sposób zagospodarowania terenu i warunki zabudowy dla innych inwestycji ustala się w drodze decyzji o warunkach zabudowy.
O przeznaczeniu nieruchomości stanowią zatem akty prawa miejscowego. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego - jako źródło prawa miejscowego, a w przypadku jego braku decyzja o warunkach zabudowy - jako akt indywidualny prawa administracyjnego.
Z opisu sprawy wynika, że uzyskał Pan decyzję o warunkach zabudowy (WZ) dla działek nr 1, 2, 3 oraz 4. W odniesieniu do działki nr 5 został natomiast złożony wniosek o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla dwóch działek, które mają powstać z planowanego podziału działki 5. W związku z powyższym wskazał Pan, że prawdopodobne jest, iż przed sprzedażą zostanie wydana decyzja o warunkach zabudowy dotycząca działek powstałych w wyniku planowanego podziału działki nr 5. Na chwilę obecną nie planuje składać wniosku o WZ dla działek 6 oraz 7. Obecnie dla terenu obejmującego działki nr 5, 6 i 7 nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. W związku z tym obecnie nie można wskazać, czy w przyszłości na przedmiotowych działkach będzie dopuszczalna realizacja zabudowy ani jaki rodzaj zabudowy będzie mógł być realizowany, na podstawie MPZP.
W konsekwencji, z uwagi na wydane dla działek decyzje o warunkach zabudowy, dokonana w 2026 r. dostawa niezabudowanej działki nr 1 nie mogła zostać objęta zwolnieniem od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy, ponieważ grunt ten stanowił teren budowlany zdefiniowany w art. 2 pkt 33 ustawy. Również planowana dostawa niezabudowanych działek nr 2, 3, 4 nie będzie objęta zwolnieniem od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy, ponieważ grunty te stanowią teren budowlany zdefiniowany w art. 2 pkt 33 ustawy. Podobnie w odniesieniu do działki nr 5, skoro – jak Pan wskazał - prawdopodobne jest, iż przed sprzedażą zostanie wydana decyzja o warunkach zabudowy dotycząca działek powstałych w wyniku planowanego podziału działki nr 5, to teren ten na dzień sprzedaży również będzie stanowił teren budowlany zdefiniowany w art. 2 pkt 33 ustawy i w konsekwencji jego sprzedaż nie może zostać objęta zwolnieniem od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy.
Natomiast, w odniesieniu do sprzedaży działki nr 6 oraz 7, wskazania wymaga, że skoro dla tych działek nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego oraz nie zostały wydane warunki zabudowy ani o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, gdyż – jak Pan wskazał - nie planuje Pan składać wniosku o WZ dla działek 6 oraz 7, to wyłącznie dla tych działek przy sprzedaży znajdzie zastosowanie zwolnienie od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy – jeśli na dzień sprzedaży nadal nie będzie obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, z którego wynika przeznaczenie ww. działek pod zabudowę i nie zostaną wydane decyzje o warunkach zabudowy ani o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.
W tej sytuacji należy przeanalizować przesłanki do ewentualnego zastosowania zwolnienia od opodatkowania podatkiem VAT dostawy działek nr 1, 2, 3, 4 i dwóch działek, które mają powstać w wyniku planowanego podziału działki nr 5 wynikające z art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy.
Bowiem, dla dostawy nieruchomości, które nie spełniają przesłanek do objęcia ich zwolnieniem od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9, ustawodawca przewidział możliwość zastosowania zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy.
Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy:
Zwalnia się od podatku dostawę towarów wykorzystywanych wyłącznie na cele działalności zwolnionej od podatku, jeżeli z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
Zatem, dla zastosowania zwolnienia od podatku VAT, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy, dla dostawy towarów, spełnione muszą być łącznie dwa warunki wskazane w tym przepisie, tj.:
- towary od momentu ich nabycia do momentu ich zbycia muszą służyć wyłącznie działalności zwolnionej, w żadnym momencie ich posiadania nie można zmienić ich przeznaczenia oraz sposobu wykorzystywania,
- brak prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego przy nabyciu (imporcie, wytworzeniu) tych towarów.
Niespełnienie jednego z powyższych warunków daje podstawę do wyłączenia dostawy towarów ze zwolnienia od podatku VAT przewidzianego w ww. art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy.
Zaznaczenia przy tym wymaga, że NSA w wyroku z 28 lutego 2013 r., sygn. akt I FSK 627/12 wskazał, że:
„zwolnienie, o którym mowa w art. 136 lit. b) dyrektywy 2006/112/WE, a więc również wynikające z art. 43 ust. 1 pkt 2 u.p.t.u., przysługuje tylko wtedy gdy podatnik nie ma prawa do odliczenia podatku na skutek ograniczeń i zakazów przewidzianych przepisami dyrektywy lub u.p.t.u., co wynika np. ze związku ze sprzedażą zwolnioną od podatku (por. art. 86 i art. 88 ustawy), a więc nie ma zastosowania, gdy brak odliczenia podatku w poprzedniej fazie obrotu wynika z faktu, że dana czynność w ogóle nie podlegała opodatkowaniu (por. wyrok ETS z 8 grudnia 2005 r. w sprawie C-280/04 Jyske Finanse A/S) oraz gdy podatnik, mając prawo do odliczenia podatku naliczonego, z uprawnienia tego nie skorzystał”.
W wyroku, na który powołuje się Naczelny Sąd Administracyjny, Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej stwierdził, że ze zwolnienia z VAT nie będzie korzystać dostawa towarów, w stosunku do których podatnik nie odliczył VAT naliczonego z powodów innych niż ściśle określone w art. 136 Dyrektywy 2006/112/WE. Tym samym, przepis art. 136 Dyrektywy 2006/112/WE wskazuje, że w przypadkach, w których przy nabyciu towaru VAT w ogóle nie wystąpił, nie można uznać, że mamy do czynienia z brakiem prawa do odliczenia podatku VAT.
Zgodnie z opisem sprawy, nabył Pan udział w prawie własności nieruchomości rolnej w drodze spadku po swoich rodzicach, następnie dokonano działu spadku, w ramach którego otrzymał Pan, bez obowiązku dokonywania spłat i dopłat na rzecz pozostałych spadkobierców, nieruchomość rolną o powierzchni około 3,17 ha, stanowiącą grunty rolne VI klasy. W wyniku podziału geodezyjnego nieruchomość została podzielona na działki ewidencyjne o numerach 1, 2, 3, 4, 5, 6 oraz 7. Nie można zatem uznać, że nie przysługiwało Panu bądź przysługiwało prawo do odliczenia podatku VAT, skoro ww. nabycie nie było objęte tym podatkiem.
Wobec powyższego, sprzedaż działek ewidencyjnych o numerach 1, 2, 3, 4 oraz dwóch działek, które mają powstać w wyniku planowanego podziału działki nr 5 nie może zostać objęta zwolnieniem od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy, gdyż nie jest spełniony jeden z warunków określonych w tym przepisie, niezbędny do zastosowania zwolnienia.
W konsekwencji, sprzedaż przez Pana niezabudowanych działek o numerach 1, 2, 3, 4 oraz dwóch działek, które mają powstać w wyniku planowanego podziału działki nr 5 powinna zostać opodatkowana właściwą dla przedmiotu sprzedaży stawką podatku VAT.
Podsumowując, stwierdzam, że z tytułu sprzedaży przedmiotowych działek występuje/będzie występował Pan w charakterze podatnika podatku od towarów i usług. Przy czym, sprzedaż działek nr 6 oraz 7, dla których na dzień ich sprzedaży nie będzie obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, z którego wynika przeznaczenie ww. działek pod zabudowę i nie zostaną wydane decyzje o warunkach zabudowy ani o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, będzie korzystała ze zwolnienia na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy, natomiast sprzedaż działki nr 1, która została już sprzedana i nr 2, 3, 4 oraz dwóch działek, które mają powstać w wyniku planowanego podziału działki nr 5, dla których zostały/zostaną wydane decyzje o warunkach zabudowy nie korzysta/nie będzie korzystała ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 i pkt 2 ustawy, a w rezultacie jest/będzie Pan zobowiązany do naliczenia i zapłacenia podatku od towarów i usług od sprzedaży ww. działek.
Zatem Pana stanowisko należało uznać za nieprawidłowe.
Końcowo wskazania wymaga, że we własnym stanowisku posłużył się Pan sformułowaniem „podatek dochodowy od towarów i usług”. W polskim systemie prawnym nie funkcjonuje pojęcie „podatek dochodowy od towarów i usług”. Mając na uwadze, że z opisu sprawy, treści zadanego pytania oraz powołanych przepisów jednoznacznie wynika, że odnosi się Pan do podatku od towarów i usług, powyższe sformułowanie potraktowano jako oczywistą omyłkę pisarską.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy:
· stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia;
· zdarzenia przyszłego, które Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa:
Składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego.
Jestem ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym i zdarzeniem przyszłym, Pan ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym jego przedstawieniem. Zatem, wydając przedmiotową interpretację oparłem się na wynikającym z treści wniosku opisie stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego. Niniejszą interpretację wydano przy założeniu, że przed sprzedażą zostanie wydana decyzja o warunkach zabudowy dotycząca działek powstałych w wyniku planowanego podziału działki nr 5 oraz że na dzień sprzedaży działek nr 6 oraz 7 nie będzie obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, z którego wynika przeznaczenie ww. działek pod zabudowę i nie zostaną wydane decyzje o warunkach zabudowy ani o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.
W sytuacji zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego w opisie sprawy, w szczególności, jeśli do dnia sprzedaży dla działek powstałych w wyniku planowanego podziału działki nr 5 nie zostanie wydana decyzja o warunkach zabudowy, lub na dzień sprzedaży działek nr 6 oraz 7 będzie obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, z którego wynika przeznaczenie ww. działek pod zabudowę albo zostaną wydane decyzje o warunkach zabudowy lub o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.
W przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej bądź celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
Rozliczaj podatki zgodnie z przepisami — w programie TaxMachine
Interpretacje pomagają zrozumieć przepisy; TaxMachine pomaga je zastosować w praktyce — prowadzi księgi, liczy podatki i generuje deklaracje, a stawki, druki i przepisy aktualizuje na bieżąco.
- ✓ Księga przychodów i rozchodów, ryczałt oraz pełna księgowość
- ✓ Faktury i e-faktury KSeF, JPK_V7 i JPK_KR
- ✓ PIT, CIT, VAT i inne deklaracje + wysyłka e-Deklaracje z pobraniem UPO
- ✓ Środki trwałe i amortyzacja, płace i ZUS
- ✓ Automatyczne aktualizacje stawek, druków i przepisów